Erzurum ve Sivas kongreleri arasındaki temel farkı hangi ifade doğru açıklar?
- A) Erzurum 1923'te, Sivas 1919'da yapıldı
- B) Erzurum'da manda kabul edildi, Sivas'ta ilk kez reddedildi
- C) Sivas yalnız Doğu Anadolu'yu temsil etmek üzere toplandı
- D) Erzurum bölgesel amaçla toplanıp ulusal karar aldı; Sivas ulusal kapsamda örgütlendi
- E) İki kongre de TBMM açıldıktan sonra düzenlendi
Doğru cevap: D
Çözüm: Erzurum'un toplanma amacı bölgesel, kararları ulusaldır; Sivas Kongresi ulusal örgütlenmeyi güçlendirdi.
Amasya Genelgesi ile Amasya Görüşmelerini ayıran doğru ifade hangisidir?
- A) İkisi de aynı gün 1923'te imzalanmıştır
- B) Genelge TBMM'nin 1924 yasası, görüşmeler savaş cephesidir
- C) Genelge Haziran 1919'da millî irade çağrısı, görüşmeler Ekim 1919'da İstanbul Hükûmetiyle temastır
- D) Genelge Sevr'in Türkçe adıdır
- E) Görüşmelerin amacı 1936 Boğazlar rejimidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Haziran 1919'daki Genelge ile Ekim 1919'daki Görüşmelerin tarafları ve işlevleri ayrıdır.
Sivas Kongresi sonrasında millî cemiyetlerin tek ad altında birleşmesi hangi ihtiyaca doğrudan yanıt verir?
- A) Bölgesel direnişlerin ortak bir siyasi örgütlenmeyle koordine edilmesine
- B) Bütün uluslararası antlaşmaların yürürlükten kalkmasına
- C) TBMM'nin aynı gün açılmasına
- D) Saltanatın hemen sona ermesine
- E) 1924 Anayasasının kabulüne
Doğru cevap: A
Çözüm: Cemiyetlerin birleştirilmesi örgüt ve temsil birliği oluşturmaya yöneliktir.
Kuvayı Milliye'den düzenli orduya geçişin en iyi açıklaması hangisidir?
- A) Büyük ölçekli savaş için ortak komuta, disiplin ve ikmal ihtiyacının artması
- B) Yerel direnişin hiç yaşanmamış olması
- C) İşgallerin 1919'da tümüyle sona ermesi
- D) TBMM'nin savaş kararı alamaması
- E) Sınırların Lozan ile 1920'de belirlenmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Düzenli ordu merkezî askerî koordinasyon ihtiyacına yanıt olarak kuruldu.
1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile 1924 Anayasası konusunda doğru ifade hangisidir?
- A) İlki Millî Mücadele koşullarında millî egemenliği öne çıkardı; ikincisi Cumhuriyet döneminde kabul edildi
- B) İkisi de 1876'da ilan edildi
- C) 1924 Anayasası Cumhuriyet ilanından önce 1920'de kabul edildi
- D) 1921 metni tamamen saltanat yetkilerini artırdı
- E) İkisi de Mondros'un ek maddeleridir
Doğru cevap: A
Çözüm: 1921 Anayasası TBMM döneminin ilk, 1924 Anayasası ise Cumhuriyet sonrasının metnidir.
Batı Cephesi gelişmelerinin doğru kronolojik sıralaması hangisidir?
- A) Sakarya – I. İnönü – Büyük Taarruz – II. İnönü – Kütahya-Eskişehir
- B) I. İnönü – II. İnönü – Kütahya-Eskişehir – Sakarya – Büyük Taarruz
- C) Büyük Taarruz – Sakarya – II. İnönü – I. İnönü – Kütahya-Eskişehir
- D) Kütahya-Eskişehir – I. İnönü – Sakarya – II. İnönü – Büyük Taarruz
- E) II. İnönü – Büyük Taarruz – I. İnönü – Kütahya-Eskişehir – Sakarya
Doğru cevap: B
Çözüm: 1921'in ilk yarısındaki İnönü muharebelerini Temmuz'daki Kütahya-Eskişehir, ardından Sakarya ve 1922 Büyük Taarruz izler.
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında Türk ordusunun tutumu hangisidir?
- A) İstanbul'u aynı gün ele geçirmek
- B) Lozan Barış Antlaşmasını imzalamak
- C) Boğazlar rejimini Montrö ile düzenlemek
- D) Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilerek savunma hazırlığı yapmak
- E) Doğu Cephesi'ni Gümrü ile kapatmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Temmuz 1921 sonrasındaki geri çekilme Sakarya savunmasının hazırlığıyla ilişkilidir.
Gümrü, Moskova ve Kars antlaşmalarının doğru tarih sırası hangisidir?
- A) Kars 1919 – Gümrü 1923 – Moskova 1936
- B) Moskova 1918 – Kars 1920 – Gümrü 1934
- C) Gümrü 1939 – Moskova 1924 – Kars 1923
- D) Üçü de 1926'da aynı devletle yapıldı
- E) Gümrü 1920 – Moskova 1921 – Kars 1921
Doğru cevap: E
Çözüm: Gümrü 3 Aralık 1920, Moskova 16 Mart 1921, Kars 13 Ekim 1921 tarihlidir.
20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşması hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Birleşik Krallık
- B) İtalya
- C) Japonya
- D) Yunanistan
- E) Fransa
Doğru cevap: E
Çözüm: Güney Cephesi bağlamındaki 1921 Ankara Antlaşması Fransa'yla yapıldı.
1926 Ankara Antlaşması aşağıdaki sorunlardan hangisiyle ilişkilidir?
- A) Fransa ile Güney Cephesi mücadelesi
- B) Boğazların geçiş rejimi
- C) Balkan Antantı'nın oluşturulması
- D) Musul ve Türkiye-Irak sınırının belirlenmesi
- E) Hatay'ın Türkiye'ye katılması
Doğru cevap: D
Çözüm: 1926 Ankara Antlaşması Musul meselesini ve Irak sınırını düzenleyen anlaşmadır.
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın siyasi sonuçları için hangisi doğrudur?
- A) Kapitülasyonların aynı gün barış antlaşmasıyla kaldırılması
- B) Kadınlara milletvekili seçilme hakkı tanıması
- C) Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nu kabul etmesi
- D) Türkiye'yi Milletler Cemiyetine kurucu üye yapması
- E) Doğu Trakya'nın savaşılmadan devralınmasının yolunu açması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mudanya 1922'de ateşkesi ve Doğu Trakya'nın teslimini düzenleyen süreci başlattı.
Lozan görüşmelerinde kesin çözümlenemeyen ve daha sonra ele alınan konu hangisidir?
- A) Kapitülasyonların kaldırılması
- B) Musul sınırı sorunu
- C) Doğu Trakya'nın savaşla ele geçirilmesi
- D) Cumhuriyetin ilan yöntemi
- E) Yeni Türk alfabesinin harf sayısı
Doğru cevap: B
Çözüm: Musul meselesi Lozan'da kesin karara bağlanmadı; sonraki diplomasiyle çözüldü.
Saltanat ile halifeliğin kaldırılma tarihlerini hangi seçenek doğru eşleştirir?
- A) Saltanat 1924, halifelik 1922
- B) İkisi 1919
- C) Saltanat 1934, halifelik 1936
- D) Saltanat 1922, halifelik 1924
- E) İkisi 1928
Doğru cevap: D
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922'de, halifelik 3 Mart 1924'te kaldırıldı.
Tevhid-i Tedrisat ile Harf Devrimi karşılaştırıldığında hangisi doğrudur?
- A) İlki 1924'te eğitim yönetiminin birliği, ikincisi 1928'de yazı sisteminin değişmesidir
- B) İkisi de 1934'te kadınlara oy hakkı verdi
- C) İlki 1928'de, ikincisi 1924'te yapıldı
- D) İkisi de dış politika antlaşmasıdır
- E) İlki yalnız askeri alfabeyi, ikincisi yalnız gümrük vergisini düzenler
Doğru cevap: A
Çözüm: Eğitim birliği ve yazı değişimi farklı tarihlerdeki farklı reformlardır.
1924 İş Bankası'nın kurulması ile devletçilik ilkesi ilişkisi bakımından hangisi en uygundur?
- A) Devletçilik bütün özel bankaları doğrudan yasaklamıştır
- B) Erken Cumhuriyet ekonomisinde özel girişim ve kurumsal finansman da teşvik edilmiştir
- C) İş Bankası yalnız 1939'da Hatay'da kurulmuştur
- D) İş Bankası Mondros'un bir maddesidir
- E) Devletçilik 1924'te kabul edilen dış barış antlaşmasıdır
Doğru cevap: B
Çözüm: İş Bankası örneği, ekonomik kalkınma modelini özel girişimin bütünüyle dışlanması olarak yorumlamamayı sağlar.
Kadınların seçim haklarının kronolojisi hangi seçenekte doğrudur?
- A) Milletvekilliği 1930 – belediye 1934 – muhtarlık 1938
- B) Belediye 1930 – muhtarlık 1933 – milletvekilliği 1934
- C) Muhtarlık 1920 – milletvekilliği 1921 – belediye 1923
- D) Üçü de 1924'te aynı kanunla başladı
- E) Belediye 1936 – muhtarlık 1937 – milletvekilliği 1939
Doğru cevap: B
Çözüm: Kadınların siyasal katılım hakları 1930, 1933 ve 1934'te kademeli genişledi.
Millî egemenliğin temsil yoluyla kullanılmasını esas alan Atatürk ilkesi hangisidir?
- A) Devletçilik
- B) Laiklik
- C) Cumhuriyetçilik
- D) İnkılapçılık
- E) Halkçılık
Doğru cevap: C
Çözüm: Egemenliğin halka ait olması ve temsil Cumhuriyetçilik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.
Kanun önünde ayrıcalıkların kaldırılması ve eşit yurttaşlık vurgusu hangi ilkeyle en doğrudan ilişkilidir?
- A) Devletçilik
- B) Milliyetçilik
- C) Halkçılık
- D) İnkılapçılık
- E) Cumhuriyetçilik
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkçılık ilkesinin ayırt edici unsuru halk yararı ve ayrıcalıkların reddidir.
1934 Balkan Antantı'nın üye devletlerini doğru veren seçenek hangisidir?
- A) Türkiye, İran, Irak ve Afganistan
- B) Türkiye, Bulgaristan, Suriye ve Fransa
- C) Türkiye, Sovyetler Birliği, Japonya ve Çin
- D) Türkiye, İtalya, Almanya ve Avusturya
- E) Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Balkan Antantı 1934'te Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında oluşturuldu.
Atatürk dönemi devletçilik anlayışı hakkında hangi ifade doğrudur?
- A) Bütün özel mülkiyetin koşulsuz kaldırılmasını gerektirir
- B) Yalnız dinî eğitim kurumlarının idaresiyle ilgilidir
- C) Özel girişimi dışlamadan kamunun kalkınmada yatırım ve düzenleme rolünü benimser
- D) Sadece seçim yönteminin adıdır
- E) Bütün dış ticaretin hiçbir düzenleme olmadan yürütülmesini ifade eder
Doğru cevap: C
Çözüm: Devletçilik kamu girişimini öne çıkarırken özel ekonomik faaliyetleri kategorik olarak yasaklamaz.