Hatay sorununun diplomatik ilişkilerdeki başlıca muhatabı olan manda yönetimi hangi devlete aitti?
- A) İngiltere
- B) Almanya
- C) İtalya
- D) Portekiz
- E) Fransa
Doğru cevap: E
Çözüm: Hatay, Suriye üzerindeki Fransız manda yönetimiyle bağlantılı olduğundan Atatürk döneminde Türkiye’nin başlıca diplomatik muhatabı Fransa oldu.
Hatay Devleti hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1938
- B) 1921
- C) 1926
- D) 1932
- E) 1939
Doğru cevap: A
Çözüm: Hatay Meclisi 1938 yılında toplanarak Hatay Devleti’nin kuruluş sürecini tamamladı; Türkiye’ye katılma kararı ise 1939 yılında gerçekleşti.
Hatay’ın Türkiye’ye katılması hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 1923
- B) 1939
- C) 1934
- D) 1936
- E) 1938
Doğru cevap: B
Çözüm: Hatay 1938’de ayrı bir devlet hâline geldi; 1939 yılında Türkiye’ye katıldı. Atatürk 1938’de vefat ettiğinden bu katılışı göremedi.
1929’da Türkiye’nin de katıldığı ve savaşı uluslararası sorunların çözüm aracı olarak reddeden pakt hangisidir?
- A) Balkan Antantı
- B) Sadabat Paktı
- C) Kellogg–Briand Paktı
- D) Üçlü İttifak
- E) Varşova Paktı
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye’nin 1929’da katıldığı Kellogg–Briand Paktı, uluslararası anlaşmazlıkların barışçı yöntemlerle çözülmesini savunan savaş karşıtı girişimdi.
1925 Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Amerika Birleşik Devletleri
- B) İngiltere
- C) İtalya
- D) Sovyetler Birliği
- E) Yunanistan
Doğru cevap: D
Çözüm: 17 Aralık 1925 tarihli dostluk ve tarafsızlık antlaşması Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında imzalanmış, iki ülke ilişkilerinde güvenlik boyutunu güçlendirmiştir.
Atatürk dönemi Türk dış politikasında çözüme yönelik öncelikli yöntem hangisidir?
- A) Sürekli toprak genişletme savaşı
- B) Sömürge yönetimleri kurma
- C) Dış ilişkileri tamamen kesme
- D) Yalnız ekonomik abluka uygulama
- E) Barışçı diplomasi ve görüşme
Doğru cevap: E
Çözüm: Atatürk dönemi dış politikasının öne çıkan niteliği ulusal çıkarları gözetirken sorunları görüşme, antlaşma ve uluslararası hukuk yoluyla çözme çabasıdır.
1936 Montrö ile 1938 Hatay Devleti’nin oluşumunda ortak görülen diplomatik tutum hangisidir?
- A) Her iki olayın doğrudan savaşla sonuçlandırılması
- B) Siyasi parti içi seçim sonucuna göre sınır değiştirilmesi
- C) İki sorunun yalnız İngiltere’ye bırakılması
- D) Uluslararası koşulları değerlendiren müzakere ve hukuki süreçlerden yararlanılması
- E) 1939’da yeni bir dünya örgütünün kurulması
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye, Montrö’de Boğazların güvenlik gereksinimlerini; Hatay’da bölgenin statüsünü diplomatik ve uluslararası süreçlerle ele aldı.
Hatay sorununun 1936’da yeniden ön plana çıkmasının temel uluslararası gelişmesi hangisidir?
- A) Irak’ın İngiltere mandasına ilk kez girmesi
- B) Balkan Antantı’nın dağılması
- C) NATO’nun kurulması
- D) Montrö’nün 1923’te imzalanması
- E) Fransa’nın Suriye’ye bağımsızlık tanıma sürecine girmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Fransa’nın Suriye’nin geleceğine ilişkin bağımsızlık düzenlemeleri, İskenderun Sancağı’nın statüsü ve Türk nüfusun hakları sorununu yeniden gündeme getirdi.
1937’de Hatay sorununa ilişkin Milletler Cemiyeti kararlarının önemi hangisidir?
- A) Sancak için ayrı statü ve anayasal düzen çerçevesi oluşturulması
- B) Hatay’ın aynı yıl Türkiye’ye ilhak edilmesi
- C) Fransa’nın tüm Orta Doğu’dan çekilmesinin kararlaştırılması
- D) Musul’un Hatay ile birleştirilmesi
- E) Boğazlar Sözleşmesi’nin iptali
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti 1937’de İskenderun Sancağı için ayrı statü ve anayasal düzen çerçevesini kabul etti; bağımsız Hatay Devleti 1938’de ortaya çıktı.
Hatay Devleti’nin 1938’de kurulması ve 1939’da Türkiye’ye katılması arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) 1938 Türkiye’ye ilhak, 1939 manda yönetiminin başlaması
- B) 1938 ayrı devlet oluşumu, 1939 Türkiye’ye katılım
- C) 1938 Musul sınırının çizilmesi, 1939 Montrö’nün imzalanması
- D) 1938 Balkan Antantı’nın kurulması, 1939 Sadabat’ın imzalanması
- E) İki gelişme de 1923 Lozan’da tamamlanmıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Hatay’da 1938’de ayrı devlet düzeni kuruldu ve 1939’da Türkiye’ye katılım gerçekleşti; Atatürk 1939 olayını göremedi.
Atatürk dönemindeki Boğazlar ve Musul sorunlarının karşılaştırılması için doğru ifade hangisidir?
- A) Montrö Musul’u Türkiye’ye kattı; Ankara Antlaşması Boğazları silahsızlandırdı
- B) Her iki sorun Balkan Antantı ile çözüldü
- C) Montrö Boğazlarda Türkiye’nin yetkilerini güçlendirdi; Musul Irak sınırları içinde kaldı
- D) Musul 1938’de Hatay Devleti oldu
- E) Boğazlar 1937’de Sadabat Paktı’na devredildi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1936 Montrö Boğazlarda egemenliği pekiştirdi; 1926 Ankara Antlaşması Musul’un Irak sınırlarında kalmasını kabul eden sınır düzenlemesiydi.
1929 Kellogg–Briand Paktı üyeliğinin Atatürk dış politikasıyla bağlantısı hangisidir?
- A) Sömürgeciliğin genişletilmesi hedefi
- B) Avrupa’da yeni toprak ilhakı zorunluluğu
- C) Musul üzerinde askerî müdahalenin ilanı
- D) Anlaşmazlıkların savaş yerine barışçı yöntemlerle çözülmesi anlayışı
- E) Türkiye’nin ekonomik faaliyetlerden çekilmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye’nin 1929’da katıldığı savaş karşıtı pakt, uluslararası uyuşmazlıklarda hukuk ve müzakereyi önceleyen dış politika çizgisiyle örtüşür.
1923 Lozan ile 1936 Montrö arasında Boğazlar bakımından kurulabilecek doğru ilişki hangisidir?
- A) Montrö Lozan’dan önce imzalanmıştır
- B) Lozan Boğazların bütün yönetimini Sadabat Paktı’na bırakmıştır
- C) Montrö yalnız nüfus mübadelesini düzenlemiştir
- D) Lozan yalnız Musul’un Türkiye’ye katılışını ilan etmiştir
- E) Montrö, Lozan’daki Boğazlar düzenini Türkiye’nin güvenlik gereksinimleri doğrultusunda değiştirmiştir
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan’da belirlenen 1923 Boğazlar rejimi, değişen uluslararası güvenlik koşulları üzerine 1936 Montrö Sözleşmesiyle yeniden düzenlenmiştir.
Lozan, Montrö ve Hatay süreçlerinin Türkiye açısından farklı sonuçlarını doğru eşleştiren seçenek hangisidir?
- A) Lozan Sadabat üyeliği; Montrö Musul’un devri; Hatay Balkan Antantı
- B) Lozan Hatay’ın katılımı; Montrö 1925 dostluk; Hatay 1932 üyelik
- C) Lozan 1937 doğu paktı; Montrö 1930 mübadele; Hatay 1926 Irak sınırı
- D) Lozan barış ve egemenlik düzeni; Montrö Boğazlarda yetki; Hatay 1938 ayrı devlet statüsü
- E) Lozan Milletler Cemiyeti üyeliği; Montrö Balkan Antantı; Hatay 1923 savaş sonrası barış
Doğru cevap: D
Çözüm: Lozan 1923 barış düzenini, Montrö 1936 Türk Boğazları geçiş rejimini, Hatay süreci ise 1938’deki ayrı devlet oluşumunu temsil eder.
1934 Balkan Antantı ile 1937 Sadabat Paktı için I. Türkiye ikisinde de yer alır, II. Her ikisi de Avrupa Birliği çatısı altında kuruldu, III. Bölgesel güvenliği gözetir önermelerinden hangileri doğrudur?
- A) Yalnız I
- B) Yalnız II
- C) I ve II
- D) I, II ve III
- E) I ve III
Doğru cevap: E
Çözüm: Türkiye iki paktın da tarafıdır ve her ikisinde bölgesel güvenlik amaçlanır; Avrupa Birliği bu dönemde henüz kurulmamıştı.
Bir soruda 1932, 1934, 1936 ve 1937 yılları art arda verilmişse aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
- A) Milletler Cemiyeti → Balkan Antantı → Montrö → Sadabat Paktı
- B) Balkan Antantı → Montrö → Sadabat → Milletler Cemiyeti
- C) Montrö → Milletler Cemiyeti → Balkan Antantı → Sadabat
- D) Sadabat → Balkan Antantı → Milletler Cemiyeti → Montrö
- E) Milletler Cemiyeti → Sadabat → Montrö → Balkan Antantı
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye 1932’de Milletler Cemiyetine katıldı; 1934’te Balkan Antantı, 1936’da Montrö ve 1937’de Sadabat Paktı imzalandı.
Hatay sorunuyla ilgili I. 1921 Ankara Anlaşması, II. 1937 Milletler Cemiyeti kararları, III. 1938 Hatay Devleti ve IV. 1939 Türkiye’ye katılım sürecinin doğru kronolojisi hangisidir?
- A) II → I → IV → III
- B) I → II → III → IV
- C) I → III → II → IV
- D) IV → III → II → I
- E) III → I → II → IV
Doğru cevap: B
Çözüm: 1921 Ankara Anlaşması sonrasında İskenderun Sancağı sınır dışında kaldı; 1937 statü düzeni, 1938 devlet oluşumu ve 1939 katılımı izledi.
Musul ve Hatay meseleleri bakımından Türkiye’nin ulaştığı nihai sonuçların doğru karşılaştırması hangisidir?
- A) Musul 1939’da Türkiye’ye katıldı; Hatay Irak’ta kaldı
- B) İkisi de 1926’da Türkiye’ye katıldı
- C) Musul Irak’ta kaldı; Hatay 1939’da Türkiye’ye katıldı
- D) İkisi de 1934 Balkan Antantı ile çözüldü
- E) İkisi de 1936 Montrö ile Fransa’ya bırakıldı
Doğru cevap: C
Çözüm: 1926 Ankara Antlaşması Musul’u Irak sınırları içinde bıraktı; Hatay ise 1938’de ayrı devlet olduktan sonra 1939’da Türkiye’ye katıldı.
1930 Türk-Yunan yakınlaşmasının Balkan Antantı’na giden süreçteki rolü nasıl yorumlanmalıdır?
- A) İki devlet arasında savaşın başlamasına yol açmıştır
- B) Türkiye’nin Milletler Cemiyetinden ayrılmasına neden olmuştur
- C) Sadabat Paktı’nın 1930’da kurulmasını sağlamıştır
- D) İkili uyuşmazlıkların yumuşaması çok taraflı Balkan iş birliğini kolaylaştırmıştır
- E) Musul’un 1930’da Türkiye’ye verilmesini sağlamıştır
Doğru cevap: D
Çözüm: Mübadele sorununun çözüme kavuşması ve 1930 dostluk süreci, Türkiye ile Yunanistan’ın 1934’te aynı Balkan güvenlik girişiminde buluşmasını kolaylaştırdı.
Atatürk dönemi dış politikasında I. 1929 Kellogg–Briand Paktı, II. 1932 Milletler Cemiyeti üyeliği, III. 1934 Balkan Antantı birlikteliği öncelikle hangi eğilimi kanıtlar?
- A) Türkiye’nin tüm uluslararası kuruluşlardan çekilmesini
- B) Türkiye’nin komşularıyla diplomatik ilişkileri kesmesini
- C) Yalnız askerî fetih yöntemlerinin benimsenmesini
- D) Lozan Antlaşmasının tamamen geçersiz sayılmasını
- E) Barışçı hukuk, çok taraflılık ve bölgesel iş birliğinin birlikte benimsenmesini
Doğru cevap: E
Çözüm: 1929 savaş karşıtı pakt, 1932 Milletler Cemiyeti üyeliği ve 1934 Balkan Antantı birlikte değerlendirildiğinde barışçı çok taraflı diplomasi belirginleşir.