Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel anlayışını yansıtan söz hangisidir?
- A) Yurtta barış, dünyada barış
- B) Ya istiklal ya ölüm
- C) Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir
- D) Hayatta en hakiki mürşit ilimdir
- E) Türk, öğün, çalış, güven
Doğru cevap: A
Çözüm: Atatürk dönemi dış politikasında bağımsızlıkla birlikte barışçı çözüm, karşılıklı saygı ve uluslararası iş birliği öne çıkar; bu yaklaşım barış ilkesinde özetlenir.
24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Antlaşması hangi temel dış politika sürecinin sonucudur?
- A) Balkan Antantı’nın kuruluşu
- B) Millî Mücadele sonrasındaki barış görüşmeleri
- C) Sadabat Paktı’nın hazırlanması
- D) Montrö Konferansı’nın toplanması
- E) Hatay Devleti’nin ilanı
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan Barış Antlaşması, Millî Mücadele sonrasında Türkiye’nin uluslararası statüsünü ve birçok sınır ile egemenlik konusunu düzenleyen temel barış belgesidir.
Musul sorunu Türkiye ile öncelikle hangi devlet arasında anlaşmazlık doğurmuştur?
- A) Yunanistan
- B) Fransa
- C) İngiltere
- D) İran
- E) Afganistan
Doğru cevap: C
Çözüm: Musul, İngiliz mandası altındaki Irak’ın geleceğiyle bağlantılıydı; Lozan sonrasında Türkiye ve İngiltere arasında diplomatik görüşmelerin konusu oldu.
Musul sorununda Türkiye-Irak sınırını belirleyen antlaşma hangisidir?
- A) 1923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi
- B) 1934 Balkan Antantı
- C) 1936 Montrö Sözleşmesi
- D) 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması
- E) 1937 Sadabat Paktı
Doğru cevap: D
Çözüm: 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması Türkiye, İngiltere ve Irak arasında imzalanarak Musul meselesi bağlamında Türkiye-Irak sınırını belirledi.
Musul anlaşmazlığının uluslararası görüşme aşamasında başvurulan kuruluş hangisidir?
- A) Birleşmiş Milletler
- B) Avrupa Birliği
- C) NATO
- D) Avrupa Konseyi
- E) Milletler Cemiyeti
Doğru cevap: E
Çözüm: Musul meselesi Lozan sonrasında ikili görüşmelerle çözülemedi ve Milletler Cemiyeti Konseyine taşındı; Birleşmiş Milletler henüz kurulmamıştı.
Türkiye Milletler Cemiyetine hangi yılda üye olmuştur?
- A) 1932
- B) 1923
- C) 1926
- D) 1936
- E) 1945
Doğru cevap: A
Çözüm: Türkiye, uluslararası barış ve iş birliğine verdiği önem doğrultusunda 1932 yılında Milletler Cemiyetine davet edilerek üye oldu.
Türk-Yunan ilişkilerinde nüfus mübadelesi kaynaklı sorunları çözüme yaklaştıran 1930 tarihli düzenleme hangisidir?
- A) 5 Haziran 1926 Ankara Antlaşması
- B) 10 Haziran 1930 Ankara Sözleşmesi
- C) 1936 Montrö Sözleşmesi
- D) 1937 Sadabat Paktı
- E) 1934 Balkan Antantı
Doğru cevap: B
Çözüm: 10 Haziran 1930 Ankara Sözleşmesi, Türk-Yunan nüfus mübadelesinden doğan mal ve yerleşiklik uyuşmazlıklarının tasfiyesi konusunda önemli aşamadır.
Atatürk döneminde Türkiye ile Yunanistan arasındaki 1930 yakınlaşmasının önde gelen Yunan siyasetçisi kimdir?
- A) Benito Mussolini
- B) Neville Chamberlain
- C) Eleftherios Venizelos
- D) Franklin Roosevelt
- E) Winston Churchill
Doğru cevap: C
Çözüm: Venizelos, 1930’larda Atatürk ve Türk yöneticileriyle ilişkilere yeni bir yön verilmesinde önemli rol oynayan Yunan devlet adamıdır.
9 Şubat 1934 tarihinde imzalanan bölgesel iş birliği antlaşması hangisidir?
- A) Sadabat Paktı
- B) Montrö Sözleşmesi
- C) Ankara Antlaşması
- D) Balkan Antantı
- E) Lozan Barış Antlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: Balkan Antantı 9 Şubat 1934 tarihinde Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında bölgesel güvenlik ve iş birliği için imzalandı.
Balkan Antantı’nın kurucu devletlerinden biri hangisidir?
- A) Bulgaristan
- B) İtalya
- C) İran
- D) Irak
- E) Romanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Romanya, Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya ile 1934 Balkan Antantı’nın dört kurucu devletinden biridir; Bulgaristan kurucu değildir.
20 Temmuz 1936 tarihinde imzalanan Boğazlar rejimi sözleşmesi hangisidir?
- A) Montrö Boğazlar Sözleşmesi
- B) Lozan Barış Antlaşması
- C) Balkan Antantı
- D) Sadabat Paktı
- E) Ankara Sözleşmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Montrö Boğazlar Sözleşmesi 20 Temmuz 1936’da imzalanarak Türk Boğazları’nın geçiş rejimini Türkiye’nin güvenliği gözetilerek yeniden düzenledi.
Montrö Sözleşmesi öncelikle hangi coğrafi alanla ilgilidir?
- A) Musul vilayeti
- B) Türk Boğazları
- C) Batı Trakya
- D) Hatay Sancağı
- E) Doğu Anadolu sınırı
Doğru cevap: B
Çözüm: Montrö, İstanbul ve Çanakkale Boğazları üzerinden Karadeniz ile Akdeniz arasındaki geçiş rejimine odaklanır; Musul ve Hatay sorunlarını düzenlemez.
8 Temmuz 1937 tarihinde imzalanan bölgesel güvenlik paktı hangisidir?
- A) Balkan Antantı
- B) Montrö Sözleşmesi
- C) Sadabat Paktı
- D) Lozan Barış Antlaşması
- E) Türk-Yunan Dostluk Antlaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: Sadabat Paktı 8 Temmuz 1937’de Türkiye, İran, Irak ve Afganistan tarafından imzalanmış bir bölgesel dostluk ve saldırmazlık girişimidir.
Sadabat Paktı’nın kurucularından biri hangisidir?
- A) Yunanistan
- B) Yugoslavya
- C) Romanya
- D) Afganistan
- E) Bulgaristan
Doğru cevap: D
Çözüm: Afganistan, Türkiye, İran ve Irak ile birlikte Sadabat Paktı’nda yer aldı; Balkan Antantı devletleriyle karıştırılmamalıdır.
Hatay sorununun diplomatik ilişkilerdeki başlıca muhatabı olan manda yönetimi hangi devlete aitti?
- A) İngiltere
- B) Almanya
- C) İtalya
- D) Portekiz
- E) Fransa
Doğru cevap: E
Çözüm: Hatay, Suriye üzerindeki Fransız manda yönetimiyle bağlantılı olduğundan Atatürk döneminde Türkiye’nin başlıca diplomatik muhatabı Fransa oldu.
Hatay Devleti hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1938
- B) 1921
- C) 1926
- D) 1932
- E) 1939
Doğru cevap: A
Çözüm: Hatay Meclisi 1938 yılında toplanarak Hatay Devleti’nin kuruluş sürecini tamamladı; Türkiye’ye katılma kararı ise 1939 yılında gerçekleşti.
Hatay’ın Türkiye’ye katılması hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 1923
- B) 1939
- C) 1934
- D) 1936
- E) 1938
Doğru cevap: B
Çözüm: Hatay 1938’de ayrı bir devlet hâline geldi; 1939 yılında Türkiye’ye katıldı. Atatürk 1938’de vefat ettiğinden bu katılışı göremedi.
1929’da Türkiye’nin de katıldığı ve savaşı uluslararası sorunların çözüm aracı olarak reddeden pakt hangisidir?
- A) Balkan Antantı
- B) Sadabat Paktı
- C) Kellogg–Briand Paktı
- D) Üçlü İttifak
- E) Varşova Paktı
Doğru cevap: C
Çözüm: Türkiye’nin 1929’da katıldığı Kellogg–Briand Paktı, uluslararası anlaşmazlıkların barışçı yöntemlerle çözülmesini savunan savaş karşıtı girişimdi.
1925 Türk-Sovyet Dostluk ve Tarafsızlık Antlaşması hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Amerika Birleşik Devletleri
- B) İngiltere
- C) İtalya
- D) Sovyetler Birliği
- E) Yunanistan
Doğru cevap: D
Çözüm: 17 Aralık 1925 tarihli dostluk ve tarafsızlık antlaşması Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında imzalanmış, iki ülke ilişkilerinde güvenlik boyutunu güçlendirmiştir.
Atatürk dönemi Türk dış politikasında çözüme yönelik öncelikli yöntem hangisidir?
- A) Sürekli toprak genişletme savaşı
- B) Sömürge yönetimleri kurma
- C) Dış ilişkileri tamamen kesme
- D) Yalnız ekonomik abluka uygulama
- E) Barışçı diplomasi ve görüşme
Doğru cevap: E
Çözüm: Atatürk dönemi dış politikasının öne çıkan niteliği ulusal çıkarları gözetirken sorunları görüşme, antlaşma ve uluslararası hukuk yoluyla çözme çabasıdır.