1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nda egemenliğin kaynağı hangi ilkeyle ifade edilmiştir?
- A) Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir
- B) Egemenlik yalnız hanedana aittir
- C) Yönetim yabancı mandaya devredilir
- D) Yasama yetkisi halifeye bırakılır
- E) Egemenlik yalnız ordunun yetkisindedir
Doğru cevap: A
Çözüm: 20 Ocak 1921 Anayasası millî egemenlik düşüncesini temel alır; bu ilke saltanatın kişisel egemenlik anlayışından ayrılır.
Türkiye Cumhuriyeti hangi tarihte ilan edilmiştir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 29 Ekim 1923
- C) 1 Kasım 1922
- D) 3 Mart 1924
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: B
Çözüm: Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi; 1 Kasım 1922 saltanatın kaldırılması, 3 Mart 1924 ise halifeliğin kaldırılması tarihidir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı kimdir?
- A) İsmet İnönü
- B) Fevzi Çakmak
- C) Mustafa Kemal Atatürk
- D) Kâzım Karabekir
- E) Ali Fuat Cebesoy
Doğru cevap: C
Çözüm: 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edilmesinin ardından TBMM Mustafa Kemal Paşa’yı ilk cumhurbaşkanı olarak seçmiştir.
Osmanlı saltanatı TBMM tarafından hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 29 Ekim 1923
- B) 3 Mart 1924
- C) 20 Nisan 1924
- D) 1 Kasım 1922
- E) 10 Nisan 1928
Doğru cevap: D
Çözüm: Saltanat 1 Kasım 1922’de kaldırıldı; bu karar Lozan öncesindeki temsil ikiliğini sona erdirmeye yönelik siyasi düzenlemedir.
Halifelik kurumu hangi tarihte kaldırılmıştır?
- A) 20 Ocak 1921
- B) 1 Kasım 1922
- C) 29 Ekim 1923
- D) 5 Aralık 1934
- E) 3 Mart 1924
Doğru cevap: E
Çözüm: Halifelik 3 Mart 1924 tarihli kanunla kaldırıldı; aynı gün eğitim ve devlet yönetimiyle ilgili başka önemli düzenlemeler de yapıldı.
Tevhid-i Tedrisat Kanunu hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 3 Mart 1924
- B) 23 Nisan 1920
- C) 24 Temmuz 1923
- D) 17 Şubat 1926
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: A
Çözüm: Tevhid-i Tedrisat Kanunu 3 Mart 1924’te kabul edildi; farklı eğitim kurumlarının tek yönetim çerçevesinde birleştirilmesini amaçladı.
Cumhuriyet döneminin 1924 Anayasası hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 20 Ocak 1921
- B) 20 Nisan 1924
- C) 29 Ekim 1923
- D) 10 Nisan 1928
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: B
Çözüm: 1924 Anayasası 20 Nisan 1924’te kabul edildi; 1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’ndan ayrı bir anayasal metindir.
1924 Anayasası’ndaki devletin dininin İslam olduğuna ilişkin hüküm hangi yılda çıkarılmıştır?
- A) 1921
- B) 1923
- C) 1928
- D) 1934
- E) 1937
Doğru cevap: C
Çözüm: Devletin dininin İslam olduğuna ilişkin anayasa hükmü 1928’de kaldırıldı; laiklik ilkesinin anayasa metnine açıkça girişi ise 1937’dir.
Atatürk’ün altı temel ilkesinin Anayasa’ya girdiği tarih hangisidir?
- A) 29 Ekim 1923
- B) 3 Mart 1924
- C) 17 Şubat 1926
- D) 5 Şubat 1937
- E) 5 Aralık 1934
Doğru cevap: D
Çözüm: Cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık 5 Şubat 1937’de Anayasa’nın ikinci maddesine girdi.
Atatürkçü düşünce sisteminin anayasal nitelik kazanan temel ilkeleri kaç tanedir?
- A) Üç
- B) Dört
- C) Beş
- D) Yedi
- E) Altı
Doğru cevap: E
Çözüm: 1937 Anayasa değişikliğinde altı ilke açıkça sıralanmıştır: cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık.
Devlet başkanlığının hanedan yoluyla geçmemesi ve millî iradeye dayalı yönetim hangi ilkeyle ilişkilidir?
- A) Cumhuriyetçilik
- B) Devletçilik
- C) Laiklik
- D) İnkılapçılık
- E) Milliyetçilik
Doğru cevap: A
Çözüm: Cumhuriyetçilik millî egemenliği ve cumhuriyet yönetim biçimini esas alır; ekonomik teşebbüslerin devletçe yürütülmesini ifade eden devletçilikten ayrılır.
Millî birlik, bağımsızlık ve ortak vatandaşlık bilincini öne çıkaran Atatürk ilkesi hangisidir?
- A) Laiklik
- B) Milliyetçilik
- C) Devletçilik
- D) Cumhuriyetçilik
- E) İnkılapçılık
Doğru cevap: B
Çözüm: Atatürk milliyetçiliği ulusal birliği, bağımsızlığı ve ortak yurttaşlık kimliğini vurgular; yalnız biyolojik köken üzerinden açıklanmaz.
Kanun önünde eşitlik ve hiçbir sınıfa ayrıcalık tanımama anlayışı hangi ilkedir?
- A) Devletçilik
- B) Laiklik
- C) Halkçılık
- D) Milliyetçilik
- E) İnkılapçılık
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkçılık tüm vatandaşların yasa önünde eşitliği ve sınıf ayrıcalıklarının reddiyle ilişkilidir; bu yönüyle millî egemenlikle bütünleşir.
Ekonomik kalkınmada gerekli alanlarda devletin etkin rol üstlenmesi hangi temel ilkeye karşılık gelir?
- A) Halkçılık
- B) Cumhuriyetçilik
- C) Laiklik
- D) Devletçilik
- E) Milliyetçilik
Doğru cevap: D
Çözüm: Atatürk dönemi devletçiliği özel girişimi bütünüyle yasaklamak değil; gerekli ekonomik alanlarda devletin yönlendirici ve üretici rol almasıdır.
Devlet yönetimi ve hukuk düzeninin dinî otoriteye dayanmaması hangi Atatürk ilkesidir?
- A) İnkılapçılık
- B) Milliyetçilik
- C) Devletçilik
- D) Halkçılık
- E) Laiklik
Doğru cevap: E
Çözüm: Laiklik devlet ve hukuk işlerinin dinî makamların yönetiminden ayrılmasını ve din-vicdan özgürlüğünün güvence altına alınmasını amaçlar.
Toplum kurumlarını çağın ihtiyaçlarına göre yenileyerek ilerlemeyi sürdürme anlayışı hangi ilkedir?
- A) İnkılapçılık
- B) Cumhuriyetçilik
- C) Devletçilik
- D) Milliyetçilik
- E) Halkçılık
Doğru cevap: A
Çözüm: İnkılapçılık değişimi ve çağdaşlaşmayı sürdüren yenilikçi anlayıştır; yalnız bir kez yapılan düzenlemeye bağlı kalma anlamı taşımaz.
Türk Medeni Kanunu hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 3 Mart 1924
- B) 17 Şubat 1926
- C) 20 Nisan 1924
- D) 1 Kasım 1922
- E) 5 Aralık 1934
Doğru cevap: B
Çözüm: Türk Medeni Kanunu 17 Şubat 1926’da kabul edildi; aile, miras ve kişiler hukuku alanlarında laik ve çağdaş esasların benimsenmesini sağladı.
1926 Türk Medeni Kanunu hazırlanırken esas alınan ülkenin medeni kanunu hangisidir?
- A) İtalya
- B) Fransa
- C) İsviçre
- D) Rusya
- E) İngiltere
Doğru cevap: C
Çözüm: 1926 Türk Medeni Kanunu için İsviçre Medeni Kanunu esas alındı; aynı dönemde kabul edilen Ceza Kanunu’nun İtalyan etkisiyle karıştırılmamalıdır.
Kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı hangi yılda tanınmıştır?
- A) 1923
- B) 1926
- C) 1933
- D) 1930
- E) 1937
Doğru cevap: D
Çözüm: Kadınların belediye seçimlerine katılma hakkı 1930 düzenlemesiyle tanındı; köy yönetimindeki haklar 1933’te, milletvekilliği hakları 1934’te geldi.
Kadınların milletvekili seçme ve seçilme hakkı hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 3 Nisan 1930
- B) 26 Ekim 1933
- C) 20 Nisan 1924
- D) 5 Şubat 1937
- E) 5 Aralık 1934
Doğru cevap: E
Çözüm: Kadınlara milletvekili seçme ve seçilme hakkı 5 Aralık 1934’te tanındı; ilk kadın milletvekilleri 1935 seçimleriyle Meclis’e girdi.