1932’de halk eğitimi ve kültürel etkinlikler için açılan kurumların adı nedir?
- A) Medreseler
- B) Köy Enstitüleri
- C) Halkevleri
- D) Millet Meclisleri
- E) Mülkiye Mektepleri
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkevleri 1932’de kültür, sanat, dil, tarih ve halk eğitimi faaliyetlerini yaygınlaştırmak için açıldı; Köy Enstitüleri 1940 tarihlidir.
Şapka İktisası Hakkında Kanun hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 1921
- B) 1923
- C) 1928
- D) 1925
- E) 1934
Doğru cevap: D
Çözüm: 25 Kasım 1925’te kabul edilen Şapka Kanunu toplumsal giyim alanındaki dönüşümle ilişkilidir; harf reformu ise 1928 tarihini taşır.
Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasına ilişkin temel kanun hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 1920
- B) 1923
- C) 1930
- D) 1937
- E) 1925
Doğru cevap: E
Çözüm: 30 Kasım 1925 tarihli 677 sayılı Kanun tekke ve zaviyelerle türbeleri kapatmış ve bazı tarikat unvanlarını kaldırmıştır; Cumhuriyetin dinî-sosyal kurumlarındaki dönüşümdür.
Türkiye’de Soyadı Kanunu hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 1934
- B) 1924
- C) 1925
- D) 1928
- E) 1937
Doğru cevap: A
Çözüm: 21 Haziran 1934’te kabul edilen Soyadı Kanunu vatandaşların resmî kimliklerinde aile adı kullanmasını düzenledi; unvanların kaldırılması aynı yılın ayrı bir düzenlemesidir.
Resmî hitaplarda bey, paşa, ağa gibi unvanların kaldırılmasına yönelik düzenleme hangi yıldadır?
- A) 1920
- B) 1934
- C) 1923
- D) 1926
- E) 1932
Doğru cevap: B
Çözüm: 1934’te kabul edilen lakap ve unvanlarla ilgili kanun, resmî işlemlerde toplumsal statü bildiren unvanların kullanımını sınırladı; Soyadı Kanunu’ndan ayrı tutulmalıdır.
Uluslararası takvim ve saat düzenine geçişe ilişkin yasalar hangi yılda kabul edilmiştir?
- A) 1921
- B) 1923
- C) 1925
- D) 1931
- E) 1937
Doğru cevap: C
Çözüm: 26 Aralık 1925 tarihli düzenlemeler uluslararası takvim ve 24 saat esasına uyumu sağladı; miladi takvimin uygulanması 1 Ocak 1926’da başladı.
Türkiye’de 1 Ocak 1926’dan itibaren uygulanan takvim sistemi hangisidir?
- A) Hicri takvim
- B) Rumi takvim
- C) On iki hayvanlı takvim
- D) Miladi takvim
- E) Celali takvim
Doğru cevap: D
Çözüm: 1925 sonundaki yasal düzenlemelerle miladi takvim 1 Ocak 1926’dan itibaren resmî yaşamda uygulanmaya başlandı; Hicri ve Rumi takvimle karıştırılmamalıdır.
Birinci Türk Tarih Kongresi hangi yılda gerçekleştirildi?
- A) 1920
- B) 1924
- C) 1932
- D) 1928
- E) 1937
Doğru cevap: C
Çözüm: Birinci Türk Tarih Kongresi 1932’de düzenlendi; Türk Tarih Kurumunun 1931’deki kurumsal yapılanmasını bir sonraki yıldaki bilimsel toplantı izledi.
1934 Soyadı Kanunu ile aynı yılın lakap ve unvan düzenlemesi arasındaki doğru ayrım hangisidir?
- A) Soyadı Kanunu alfabeyi değiştirdi; unvan düzenlemesi takvimi başlattı
- B) İkisi de milletvekili seçimlerini iptal etti
- C) İlki yalnız yükseköğretimi, ikincisi yalnız bankaları düzenledi
- D) Soyadı Kanunu aile adı kullanımını; unvan düzenlemesi resmî statü bildiren hitapları konu aldı
- E) Her iki kanun da 1924 tarihinde kabul edildi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1934 Soyadı Kanunu kimlikte aile adını düzenledi; ayrıca bazı unvanların resmî kullanımını sınırlayan yasa kabul edildi. Yıl ortak, kapsam farklıdır.
Tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla ilgili kanunun Şapka Kanunu’ndan tarihsel farkı hangisidir?
- A) İki düzenleme de 1934’te kabul edildi
- B) Tekke-zaviye kanunu 1921’de, şapka kanunu 1937’de çıktı
- C) Şapka Kanunu yeni alfabeyi, öbürü miladi takvimi kabul etti
- D) Tekke-zaviye düzenlemesi 1940 Köy Enstitülerini açtı
- E) İki kanun da 1925’te çıkarıldı; şapka 25 Kasım, tekke-zaviye düzenlemesi 30 Kasım tarihlidir
Doğru cevap: E
Çözüm: Şapka İktisası Kanunu 25 Kasım 1925, 677 sayılı tekke-zaviye ve türbelerle ilgili kanun 30 Kasım 1925 tarihlidir; günleri farklıdır.
1925 sonu takvim düzenlemesi ve 1931 ölçü reformu hangi ortak amaca yönelmiştir?
- A) Uluslararası ortak standartlarla idarî ve günlük işlemleri kolaylaştırmak
- B) Eski ölçü çeşitlerini ve takvim farklarını çoğaltmak
- C) Bütün eğitim kurumlarını kapatmak
- D) Yeni bir hanedan kurmak
- E) Yalnız diplomatik elçilikleri kaldırmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Takvim, saat ve ölçülerde ortak standartlar kamusal işlemler, ticaret ve gündelik yaşamı uyumlaştırır; eğitim yönetimi reformuyla karıştırılmamalıdır.
Harf İnkılabının toplumsal amaçlarından biri hangi seçenekte en iyi açıklanır?
- A) Köylerde tüm öğretmenleri görevden almak
- B) Okuma yazma öğretimini yaygınlaştırıp yazı öğrenimini kolaylaştırmak
- C) Vatandaşların ad ve soyadını kaldırmak
- D) Bütün tarih araştırmalarını durdurmak
- E) Miladi takvimi terk ederek Hicri takvime dönmek
Doğru cevap: B
Çözüm: Latin esaslı yeni Türk harflerinin kabulünde okuryazarlığı artırma hedefi önemlidir; Millet Mektepleriyle yetişkinler için desteklenmiştir.
Atatürk döneminin dil ve tarih çalışmaları en çok hangi iki alanın güçlenmesiyle ilişkilidir?
- A) Hanedan soyunun veraset kuralı ile kapıkulu sistemi
- B) Sömürge yönetimi ile kapitülasyonların genişlemesi
- C) Ulusal kültür bilinci ile bilimsel araştırma ve yayıncılık
- D) Saltanatın geri gelmesi ile yabancı manda kabulü
- E) Köleliğin yeniden yaygınlaşması ile feodal yükümlülükler
Doğru cevap: C
Çözüm: Tarih ve dil kurumları ulusal tarih ve Türkçe üzerinde araştırmayı, kaynak derlemeyi ve yayın üretmeyi amaçladı; eğitim ve kültür politikalarının birer parçasıdır.
Aşağıdaki hangi faaliyet Türk Tarih Kurumundan ziyade Türk Dil Kurumunun uzmanlık alanına girer?
- A) Anadolu tarihi için eski belgeleri inceleme
- B) Türkiye Türkçesinde sözcük derleme ve bilim terimleri geliştirme
- C) Arkeolojik kazı sonuçlarını tarihsel bağlamda değerlendirme
- D) Tarih kongresindeki tebliğleri yayımlama
- E) Türklerin uygarlık tarihine katkıları üzerine araştırma yapma
Doğru cevap: B
Çözüm: Türk Dil Kurumu söz varlığı, gramer ve terim araştırmalarına yönelir; Türk Tarih Kurumu tarihsel belgeler ve tarih araştırmalarında uzmanlaşır.
1932’de açılan Halkevlerinin ulusal kültür politikalarındaki özgün katkısı hangisidir?
- A) Yüksek mahkemenin son temyiz makamı olması
- B) Meclisin yerini alıp kanun çıkarması
- C) Kültür, sanat ve yetişkin eğitimini yerel toplumla buluşturması
- D) 1928 alfabesini yeniden Arap harflerine çevirmesi
- E) Yalnız tarım vergilerini toplaması
Doğru cevap: C
Çözüm: Halkevleri şehir ve kasabalarda konferans, kurs, tiyatro, halk oyunları, yayın gibi çalışmalarıyla yaygın kültür eğitimi sağladı.
Takvim, saat ve ölçü reformları tarih bakımından hangi seçenekte doğru gruplanmıştır?
- A) Takvim 1937; saat 1921; ölçü 1923
- B) Takvim 1940; saat 1945; ölçü 1950
- C) Üç düzenleme de 1928 Harf Kanunu’nun maddeleridir
- D) Takvim ve saat yasaları 1925; metrik ölçü düzenlemesi 1931
- E) Takvim 1931; saat 1932; ölçü 1920
Doğru cevap: D
Çözüm: Takvim ve saatle ilgili temel yasalar 1925 sonunda, modern ölçü birimlerinin kabulü 1931’de gerçekleşti; uygulama tarihleri ile kabul yılları ayrıdır.
Bir ders kitabı 1925 Şapka Kanunu, 1934 Soyadı Kanunu ve 1934 unvan düzenlemesini birlikte ele alıyorsa en uygun ortak başlık hangisidir?
- A) Kapitalizmin tamamen yasaklanması
- B) Sınır antlaşmalarının yeniden düzenlenmesi
- C) Halifeliğin yeniden kurulması
- D) Osmanlı veraset hukukunun güçlendirilmesi
- E) Gündelik yaşam ve resmî toplumsal ilişkilerin modernleştirilmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Giyim, aile adı ve resmî unvan düzenlemeleri toplumsal yaşamın ve kimlik-idare ilişkilerinin yenilenmesiyle ilgilidir; uluslararası antlaşmalardan ayrılır.
1934 soyadı düzenlemesi ile kadınların milletvekili seçme-seçilme hakkı hakkında hangi yargı doğrudur?
- A) Aynı yıl gerçekleşen, biri kimlik hukuku diğeri siyasal katılım alanındaki ayrı reformlardır
- B) İkisi de yalnız 1928 Harf Kanunu’nun alt maddesidir
- C) İkisi de yalnız 1940 Köy Enstitülerinde uygulandı
- D) Soyadı Kanunu kadınlara oy hakkını ilk kez 1923’te vermiştir
- E) Milletvekili seçme hakkı yalnız 1932 Halkevlerine tanınmıştır
Doğru cevap: A
Çözüm: 1934 Soyadı Kanunu resmî aile adını düzenler; 5 Aralık 1934 kadınlara milletvekili seçme-seçilme hakkı tanıyan ayrı siyasi bir değişikliktir.
Atatürk dönemindeki eğitim ve kültür hamlelerinden hangisi diğerlerine göre daha erken tarihlidir?
- A) Latin esaslı Türk harflerinin kabulü
- B) Öğretim birliğinin sağlanması
- C) Türk Tarih Kurumunun kuruluşu
- D) Türk Dil Kurumunun kuruluşu
- E) Üniversite reformuyla İstanbul Üniversitesinin kurulması
Doğru cevap: B
Çözüm: Tevhid-i Tedrisat 1924, Harf İnkılabı 1928, Türk Tarih Kurumu 1931, Türk Dil Kurumu 1932, İstanbul Üniversitesi 1933 tarihlerine sahiptir.
Aşağıdaki gelişmelerden hangisi Atatürk’ün yaşamı sırasında değil, daha sonraki dönemde gerçekleşmiştir?
- A) Millet Mekteplerinin açılması
- B) Türk Dili Tetkik Cemiyetinin kurulması
- C) Köy Enstitülerinin 1940’ta kurulması
- D) Halkevlerinin açılması
- E) 1933 Üniversite Reformu
Doğru cevap: C
Çözüm: Atatürk 1938’de vefat etti; Köy Enstitüleri 1940’ta kuruldu. Diğer seçeneklerdeki Millet Mektepleri, dil kurumu, Halkevleri ve üniversite reformu 1929–1933 dönemindedir.