1882’de Mısır’ı askerî olarak işgal eden büyük devlet hangisidir?
- A) Almanya
- B) İtalya
- C) Birleşik Krallık
- D) Rusya
- E) Japonya
Doğru cevap: C
Çözüm: Birleşik Krallık 1882’de Mısır’ı işgal ederek bölgedeki nüfuzunu güçlendirdi. Süveyş güzergâhının ve Hindistan bağlantısının güvenliği Britanya politikasında önemliydi.
Afrika’nın iç kesimlerinde 1885’te II. Léopold’ün şahsi yönetimiyle ilişkilendirilen oluşum hangisidir?
- A) Güney Afrika Birliği
- B) Mısır Hidivliği
- C) Fas Sultanlığı
- D) Kongo Özgür Devleti
- E) Cezayir Cumhuriyeti
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongo Özgür Devleti 1885’te Belçika Kralı II. Léopold’ün kişisel egemenliği altında tanınan bir yapıydı. Doğrudan Belçika devlet sömürgesi hâline gelmesi 1908’dedir.
Japonya’da merkezi yönetim ve modernleşme reformlarının başlangıcı sayılan 1868 siyasi dönüşümünün adı hangisidir?
- A) Taiping Ayaklanması
- B) Boxer Ayaklanması
- C) Ekim Devrimi
- D) Tanzimat Fermanı
- E) Meiji Restorasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: 1868 Meiji Restorasyonu Japonya’da imparatorluk yönetimi çevresinde merkezileşme ve modernleşme reformlarını hızlandırdı. Japonya’nın güçlenmesi Doğu Asya’daki dengeleri etkiledi.
1904–1905 Rus-Japon Savaşı’ndan askerî üstünlükle çıkan devlet hangisidir?
- A) Japonya
- B) Rusya
- C) Çin
- D) Fransa
- E) Almanya
Doğru cevap: A
Çözüm: 1904–1905 savaşında Japonya Rusya’yı mağlup etti; savaş Portsmouth Antlaşması ile sona erdi. Bu zafer Asya’da güç dengelerinin değiştiğini gösterdi.
1898 İspanya–ABD Savaşı’nda İspanya ile savaşan ve denizaşırı nüfuzunu artıran devlet hangisidir?
- A) İtalya
- B) Amerika Birleşik Devletleri
- C) Japonya
- D) Osmanlı Devleti
- E) Avusturya-Macaristan
Doğru cevap: B
Çözüm: 1898’de ABD ile İspanya arasında savaş yaşandı. Savaş sonrası Filipinler gibi bölgelerde ABD nüfuzu arttı; olay Amerika’nın denizaşırı genişlemesiyle ilişkilendirilir.
1879 İkili İttifak Antlaşması’nı imzalayan iki Avrupa devleti hangileridir?
- A) Fransa ve Rusya
- B) İngiltere ve Fransa
- C) Almanya ve Avusturya-Macaristan
- D) İtalya ve Rusya
- E) Osmanlı Devleti ve Japonya
Doğru cevap: C
Çözüm: 1879 İkili İttifak Almanya ile Avusturya-Macaristan arasında yapıldı. 1882’de İtalya’nın katılması Üçlü İttifak düzenini oluşturdu.
1882’de İtalya’nın da katılmasıyla oluşan Avrupa ittifakı hangisidir?
- A) Üçlü İtilaf
- B) Kutsal İttifak
- C) Dörtlü İttifak 1815
- D) Üçlü İttifak
- E) Varşova Paktı
Doğru cevap: D
Çözüm: 1882 Üçlü İttifak Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya’dan oluştu. İtalya’nın 1914’te hemen savaşa girdiği sonucu bu üyelikten çıkarılamaz.
1899–1902 Boer Savaşı’nda Britanya’nın başlıca karşı tarafı kimlerdi?
- A) Japon İmparatorluğu ve Rus Çarlığı
- B) İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri
- C) Güney Afrika’daki Boer (Afrikaner) cumhuriyetleri
- D) Avusturya-Macaristan ve Sırbistan
- E) Fransa ve Prusya
Doğru cevap: C
Çözüm: İkinci Boer Savaşı 1899–1902 arasında Britanya ile Transvaal ve Orange Özgür Devleti gibi Boer cumhuriyetleri arasında yaşandı. Savaşı bütün Afrika toplumlarının tek ittifakı olarak görmek hatalıdır.
Çin’in XIX. yüzyılda yabancı devletlerin baskısı altında imtiyazlar vermesinin genel sonucu hangisidir?
- A) Çin’in Avrupa kıtasının tamamını ilhak etmesi
- B) Japonya’nın 1868 modernleşmesinin kaldırılması
- C) Bütün yabancı ticaretin eşit şartlarda yasaklanması
- D) Egemenlik alanının daralması ve ticari ayrıcalıkların genişlemesi
- E) Asya’daki sömürge rekabetinin sona ermesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Afyon Savaşları ve sonrasındaki eşitsiz antlaşmalar Çin’in ticaret ve egemenlik alanında dış baskıya uğramasına yol açtı. Çin’in tümüyle tek devletin klasik sömürgesi olduğu söylenemez.
Meiji Restorasyonu’nun Japonya’nın dış ilişkilerine etkisi hangi seçenekte doğru açıklanır?
- A) Japonya bütün dış ticaretini yüzyıl boyunca kapattı
- B) Japonya 1868’de İngiltere tarafından doğrudan ilhak edildi
- C) Reformlar Japon donanmasının kesin olarak dağıtılmasını sağladı
- D) Japonya’nın Çin ve Rusya ile hiçbir rekabeti kalmadı
- E) Merkezileşme ve askerî-sanayi modernleşmesi bölgesel güç olma kapasitesini artırdı
Doğru cevap: E
Çözüm: Meiji döneminde devlet kurumları, ordu, eğitim ve sanayi alanlarında dönüşümler yaşandı. Bu gelişmeler Japonya’nın Çin ve Rusya karşısında güç kazanmasına katkı sağladı.
1894–1895 Çin-Japon Savaşı’nı bitiren ve Japonya lehine sonuç doğuran antlaşma hangisidir?
- A) Şimonoseki Antlaşması
- B) Portsmouth Antlaşması
- C) Ayastefanos Antlaşması
- D) Versailles Antlaşması
- E) Brest-Litovsk Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1894–1895 savaşı Şimonoseki Antlaşması ile sonuçlandı ve Japonya’nın Doğu Asya’daki ağırlığını artırdı. Portsmouth ise 1904–1905 Rus-Japon Savaşı’nı bitirdi.
1904–1905 Rus-Japon Savaşı’nın Avrupa ve Asya güç dengeleri üzerindeki sembolik etkisi hangisidir?
- A) Rusya’nın Japonya’yı işgal ederek Meiji dönemini bitirmesi
- B) Japonya’nın Rusya’yı yenmesiyle Asyalı bir devletin büyük bir Avrupa gücüne karşı zafer kazanması
- C) Fransa’nın 1878 Berlin Kongresi’nde Japonya’ya üstünlük sağlaması
- D) Almanya’nın 1905’te Japonya ile tek devlet hâline gelmesi
- E) Britanya’nın 1905’te Süveyş Kanalı’nı kapatması
Doğru cevap: B
Çözüm: Japon zaferi Rusya’nın Uzak Doğu’daki konumunu zayıflattı ve Japonya’nın büyük güç olarak yükselişini görünür kıldı. Savaş Portsmouth Antlaşması’yla sona erdi.
1898 İspanya–ABD Savaşı’nın ABD dış politikası bakımından işaret ettiği dönüşüm hangisidir?
- A) ABD’nin bütün denizaşırı ilgisinin sona ermesi
- B) ABD’nin Avrupa’da Kutsal İttifak’ı kurması
- C) Karayipler ve Pasifik’te denizaşırı nüfuzun artması
- D) ABD’nin 1882 Üçlü İttifaka katılması
- E) ABD’nin Afrika’yı Berlin Konferansı’nda tek başına yönetmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: 1898 savaşı ABD’nin Karayipler ve Pasifik’teki nüfuzunu genişletti. Filipinler’in ABD denetimine girmesi bu sürecin örneğidir; ABD’nin tüm sömürgecilikten uzak kaldığı söylenemez.
1899–1902 Boer Savaşı’nı emperyalizm tarihi içinde doğru konumlandıran ifade hangisidir?
- A) Almanya ile Avusturya’nın 1879 savunma ittifakıydı
- B) Britanya ile Güney Afrika’daki Boer cumhuriyetleri arasında sömürge hâkimiyeti ve bölgesel egemenlik mücadelesiydi
- C) Japonya’nın 1895’te Çin’i yenmesinin barış antlaşmasıydı
- D) Sırbistan’ın 1914’te Avusturya’ya savaş ilan etmesiydi
- E) Afrika temsilcilerinin 1885’te özgürce sınır çizmesiydi
Doğru cevap: B
Çözüm: İkinci Boer Savaşı Britanya ile Boer cumhuriyetleri arasında 1899–1902’de yaşandı. Güney Afrika’daki egemenlik ve kaynak rekabetinin önemli örneklerindendir.
1868 Meiji reformları, 1895 Şimonoseki ve 1905 Portsmouth gelişmeleri arasındaki tarihsel ilişki hangisidir?
- A) Meiji reformları 1905 Portsmouth ile sona eren Rus devrimiydi
- B) Şimonoseki 1895’te Avusturya’nın Bosna ilhakını onayladı
- C) Japon modernleşmesi ardından Çin’e ve Rusya’ya karşı askerî-diplomatik üstünlük kazandı
- D) Portsmouth 1905’te Japonya’nın Çin tarafından ilhakını sağladı
- E) Üç gelişmenin tamamı yalnız Afrika’daki sömürge sınırlarıyla ilgilidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Meiji modernleşmesi Japon askerî ve ekonomik kapasitesini güçlendirdi. Japonya 1894–95 Çin-Japon Savaşı’nı Şimonoseki, 1904–05 Rus-Japon Savaşı’nı Portsmouth ile sonuçlandırdı.
1895 Şimonoseki ile 1905 Portsmouth antlaşmalarını ayıran doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Şimonoseki Rus-Japon Savaşı’nı, Portsmouth Çin-Japon Savaşı’nı bitirdi
- B) İkisi de 1878 Berlin Kongresi kararlarını kaldırdı
- C) Şimonoseki I. Dünya Savaşı’nı, Portsmouth II. Dünya Savaşı’nı bitirdi
- D) Şimonoseki Çin-Japon Savaşı’nı, Portsmouth Rus-Japon Savaşı’nı bitirdi
- E) İkisi de Britanya’nın 1882 Mısır işgalini sona erdirdi
Doğru cevap: D
Çözüm: Şimonoseki Antlaşması 1895’te Çin ile Japonya arasında, Portsmouth Antlaşması 1905’te Rusya ile Japonya arasında yapıldı. Aynı ülkenin kazandığı iki farklı savaşın barışıdır.
Monroe Doktrini’nin 1823’teki ilk bağlamı ile ABD’nin 1898’deki faaliyetleri dikkate alındığında hangi yorum en tutarlıdır?
- A) Monroe Doktrini ABD’nin 1898’de Pasifik’teki bütün faaliyetlerini hukuken yasaklamıştır
- B) Monroe Doktrini 1907 Üçlü İtilaf üyeliğini zorunlu kılmıştır
- C) 1898 savaşı ABD’nin dünya siyasetinden tamamen çekilmesidir
- D) 1823 ve 1898 olayları Japonya’nın Meiji Restorasyonu’nun farklı adlarıdır
- E) Amerika kıtasında Avrupa müdahalesine karşı söylem, ABD’nin sonradan denizaşırı nüfuz kurmasına engel olmamıştır
Doğru cevap: E
Çözüm: Monroe Doktrini öncelikle Avrupa güçlerinin Amerika kıtasındaki müdahalesine ilişkin bir ilkedir. ABD’nin 1898’deki Karayipler ve Pasifik faaliyetleri denizaşırı genişlemeyi gösterir.
1890 sonrası Alman dış politikası için Bismarck döneminden ayrışmayı en doğru veren seçenek hangisidir?
- A) II. Wilhelm döneminde Weltpolitik ve deniz gücü yarışına daha fazla ağırlık verilmesi
- B) Almanya’nın bütün dış politikasını 1890’da kalıcı olarak terk etmesi
- C) Üçlü İttifakın 1890’da İngiltere-Fransa-Rusya blokuna dönüşmesi
- D) Bismarck’ın 1914 Saraybosna suikastını düzenlemesi
- E) Almanya’nın 1905’te Rus-Japon Savaşı’yla siyasi birlik kurması
Doğru cevap: A
Çözüm: Bismarck 1890’da görevden ayrıldı. II. Wilhelm dönemi daha iddialı dünya siyaseti ve donanma yarışını öne çıkararak Britanya ile ilişkilerde yeni gerilimler üretti.
1882 Üçlü İttifaka üye olan İtalya’nın 1914’teki tutumu hangi seçenekte doğru verilmiştir?
- A) 1914’te otomatik olarak Almanya yanında savaşa girdi ve tüm savaş boyunca orada kaldı
- B) 1914’te tarafsız kaldı; 1915’te İtilaf Devletleri safında savaşa girdi
- C) 1914’te yalnız Rus-Japon Savaşı’na katıldı
- D) 1915’te Üçlü İttifakı kuran ilk devlet oldu
- E) 1914’te Fransa ve Britanya ile Kutsal İttifakı oluşturdu
Doğru cevap: B
Çözüm: İtalya 1882 Üçlü İttifak üyesi olmasına rağmen 1914’te tarafsız kaldı ve Mayıs 1915’te İtilaf tarafında savaşa katıldı. İttifak üyeliği otomatik savaş katılımı değildir.
1907 Üçlü İtilaf yakınlaşmasının niteliği hakkındaki hangi değerlendirme daha doğrudur?
- A) 1882’de Almanya, İtalya ve Avusturya’nın imzaladığı aynı savunma metnidir
- B) Üç ülkenin 1907’de tek devlet ve tek ordu kurduğu federasyondur
- C) Fransa, Britanya ve Rusya arasındaki farklı ikili ittifak ve uzlaşmaların oluşturduğu diplomatik yakınlaşmadır
- D) İtalya’nın 1914’te otomatik savaşa katılmasını sağlayan antlaşmadır
- E) 1878 Ayastefanos Antlaşması’nın Afrika’ya ilişkin maddesidir
Doğru cevap: C
Çözüm: Üçlü İtilaf; Fransız-Rus ittifakı, İngiliz-Fransız ve İngiliz-Rus uzlaşmalarının oluşturduğu diplomatik bloklaşmadır. Tek ve eş içerikli bir üçlü savunma sözleşmesi olarak anlatılamaz.