XIX. yüzyıl sonlarında güçlü bir devletin başka bölgeler üzerinde siyasi ve ekonomik üstünlük kurmasına ne ad verilir?
- A) Emperyalizm
- B) Restorasyon
- C) Feodalizm
- D) Hümanizm
- E) Skolastisizm
Doğru cevap: A
Çözüm: Emperyalizm, bir devletin başka toplumlar veya bölgeler üzerinde siyasi, ekonomik ya da askerî nüfuz kurmasını ifade eder. Yalnızca doğrudan toprak ilhakından ibaret değildir.
XIX. yüzyılın son çeyreğinde Avrupalı devletlerin sömürge paylaşımında yoğun biçimde rekabete girdiği kıta hangisidir?
- A) Antarktika
- B) Afrika
- C) Avustralya
- D) Avrupa
- E) Kuzey Amerika
Doğru cevap: B
Çözüm: Özellikle 1870 sonrasında Afrika üzerindeki Avrupa sömürge rekabeti hızlandı. Bu dönem Afrika’nın Paylaşılması olarak anılır; kıtanın halkları bu süreçte eşit taraf değildi.
Afrika’daki sömürge rekabetinin kurallarını görüşmek için 1884–1885’te düzenlenen toplantı hangisidir?
- A) Viyana Kongresi 1815
- B) Berlin Kongresi 1878
- C) Berlin Batı Afrika Konferansı
- D) Paris Barış Konferansı 1919
- E) Lozan Konferansı 1922
Doğru cevap: C
Çözüm: 1884–1885 Berlin Batı Afrika Konferansı, Afrika’daki sömürge iddiaları ve ticari seyrüsefer ilkeleriyle ilgilidir. 1878 Berlin Kongresi ise Balkan ve Osmanlı meseleleriyle ilişkilidir.
1884–1885 Berlin Batı Afrika Konferansı’na ev sahipliği yapan Alman devlet adamı kimdir?
- A) Woodrow Wilson
- B) Klemens von Metternich
- C) Camillo Cavour
- D) Otto von Bismarck
- E) Winston Churchill
Doğru cevap: D
Çözüm: Alman Şansölyesi Otto von Bismarck, 1884–1885 Berlin Konferansı’na ev sahipliği yaptı. Bu toplantı 1878’deki Osmanlı-Balkan düzenlemeleriyle karıştırılmamalıdır.
1878 Berlin Kongresi, ağırlıklı olarak hangi bölgenin siyasi düzenini yeniden ele almıştır?
- A) Kongo Havzası
- B) Güney Afrika elmas bölgeleri
- C) Japon adaları
- D) Kuzey Amerika Büyük Göller bölgesi
- E) Balkanlar
Doğru cevap: E
Çözüm: 1878 Berlin Kongresi, Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında Ayastefanos düzenlemesini değiştiren Balkan ve Osmanlı topraklarıyla ilgili diplomatik toplantıdır. Afrika konferansı 1884–1885 tarihlidir.
1884–1885 Berlin Konferansı gündeminde ticaret ve seyrüsefer bakımından öne çıkan Afrika nehir havzalarından biri hangisidir?
- A) Kongo Havzası
- B) Tuna Havzası
- C) Volga Havzası
- D) Ren Havzası
- E) Mississippi Havzası
Doğru cevap: A
Çözüm: Berlin Konferansı’nda Kongo ve Nijer havzaları çevresindeki ticaret, seyrüsefer ve sömürge iddiaları ele alındı. Konferans bütün Afrika sınırlarını tek tek çizmiş değildir.
1869’da açılarak Avrupa ile Hint Okyanusu arasındaki deniz yolunu kısaltan kanal hangisidir?
- A) Panama Kanalı
- B) Süveyş Kanalı
- C) Kiel Kanalı
- D) Korint Kanalı
- E) Büyük Kanal
Doğru cevap: B
Çözüm: Süveyş Kanalı 1869’da Akdeniz ile Kızıldeniz arasında deniz geçişi sağladı. Hindistan ve Uzak Doğu ticareti için stratejik değer taşıdığından büyük devlet rekabetinde önem kazandı.
1882’de Mısır’ı askerî olarak işgal eden büyük devlet hangisidir?
- A) Almanya
- B) İtalya
- C) Birleşik Krallık
- D) Rusya
- E) Japonya
Doğru cevap: C
Çözüm: Birleşik Krallık 1882’de Mısır’ı işgal ederek bölgedeki nüfuzunu güçlendirdi. Süveyş güzergâhının ve Hindistan bağlantısının güvenliği Britanya politikasında önemliydi.
Afrika’nın iç kesimlerinde 1885’te II. Léopold’ün şahsi yönetimiyle ilişkilendirilen oluşum hangisidir?
- A) Güney Afrika Birliği
- B) Mısır Hidivliği
- C) Fas Sultanlığı
- D) Kongo Özgür Devleti
- E) Cezayir Cumhuriyeti
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongo Özgür Devleti 1885’te Belçika Kralı II. Léopold’ün kişisel egemenliği altında tanınan bir yapıydı. Doğrudan Belçika devlet sömürgesi hâline gelmesi 1908’dedir.
Japonya’da merkezi yönetim ve modernleşme reformlarının başlangıcı sayılan 1868 siyasi dönüşümünün adı hangisidir?
- A) Taiping Ayaklanması
- B) Boxer Ayaklanması
- C) Ekim Devrimi
- D) Tanzimat Fermanı
- E) Meiji Restorasyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: 1868 Meiji Restorasyonu Japonya’da imparatorluk yönetimi çevresinde merkezileşme ve modernleşme reformlarını hızlandırdı. Japonya’nın güçlenmesi Doğu Asya’daki dengeleri etkiledi.
1904–1905 Rus-Japon Savaşı’ndan askerî üstünlükle çıkan devlet hangisidir?
- A) Japonya
- B) Rusya
- C) Çin
- D) Fransa
- E) Almanya
Doğru cevap: A
Çözüm: 1904–1905 savaşında Japonya Rusya’yı mağlup etti; savaş Portsmouth Antlaşması ile sona erdi. Bu zafer Asya’da güç dengelerinin değiştiğini gösterdi.
1898 İspanya–ABD Savaşı’nda İspanya ile savaşan ve denizaşırı nüfuzunu artıran devlet hangisidir?
- A) İtalya
- B) Amerika Birleşik Devletleri
- C) Japonya
- D) Osmanlı Devleti
- E) Avusturya-Macaristan
Doğru cevap: B
Çözüm: 1898’de ABD ile İspanya arasında savaş yaşandı. Savaş sonrası Filipinler gibi bölgelerde ABD nüfuzu arttı; olay Amerika’nın denizaşırı genişlemesiyle ilişkilendirilir.
1879 İkili İttifak Antlaşması’nı imzalayan iki Avrupa devleti hangileridir?
- A) Fransa ve Rusya
- B) İngiltere ve Fransa
- C) Almanya ve Avusturya-Macaristan
- D) İtalya ve Rusya
- E) Osmanlı Devleti ve Japonya
Doğru cevap: C
Çözüm: 1879 İkili İttifak Almanya ile Avusturya-Macaristan arasında yapıldı. 1882’de İtalya’nın katılması Üçlü İttifak düzenini oluşturdu.
1882’de İtalya’nın da katılmasıyla oluşan Avrupa ittifakı hangisidir?
- A) Üçlü İtilaf
- B) Kutsal İttifak
- C) Dörtlü İttifak 1815
- D) Üçlü İttifak
- E) Varşova Paktı
Doğru cevap: D
Çözüm: 1882 Üçlü İttifak Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya’dan oluştu. İtalya’nın 1914’te hemen savaşa girdiği sonucu bu üyelikten çıkarılamaz.
1904 Entente Cordiale adı verilen uzlaşmayı gerçekleştiren iki devlet hangileridir?
- A) Almanya ve Rusya
- B) Avusturya-Macaristan ve İtalya
- C) Osmanlı Devleti ve Bulgaristan
- D) Japonya ve Çin
- E) Birleşik Krallık ve Fransa
Doğru cevap: E
Çözüm: 1904 İngiliz-Fransız Entente Cordiale uzlaşması iki devletin sömürge uyuşmazlıklarının bir bölümünü çözdü. Daha geniş Üçlü İtilaf yakınlaşmasının önemli basamağı oldu.
1907’ye gelindiğinde Üçlü İtilaf yakınlaşmasının üç temel devleti hangileriydi?
- A) Britanya, Fransa ve Rusya
- B) Almanya, Avusturya-Macaristan ve İtalya
- C) İtalya, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan
- D) ABD, Japonya ve Çin
- E) İspanya, Portekiz ve Hollanda
Doğru cevap: A
Çözüm: Üçlü İtilafın temel tarafları Britanya, Fransa ve Rusya idi. İttifak ilişkileri 1894, 1904 ve 1907 uzlaşmaları üzerinden aşamalı gelişmiştir.
1908’de Bosna-Hersek’i resmen topraklarına kattığını açıklayan devlet hangisidir?
- A) Birleşik Krallık
- B) Avusturya-Macaristan
- C) Rusya
- D) Japonya
- E) İtalya
Doğru cevap: B
Çözüm: Avusturya-Macaristan 1878’den beri Bosna-Hersek’i yönetme yetkisine sahipti ve 1908’de resmen ilhak etti. Bu adım Balkan milliyetçiliğini ve Sırbistan ile gerilimi artırdı.
1912’de başlayan I. Balkan Savaşı’nda Balkan ittifakının karşısındaki başlıca devlet hangisidir?
- A) Almanya
- B) Japonya
- C) Osmanlı Devleti
- D) Birleşik Krallık
- E) İspanya
Doğru cevap: C
Çözüm: I. Balkan Savaşı 1912’de Bulgaristan, Sırbistan, Yunanistan ve Karadağ’ın Osmanlı Devleti’ne karşı savaşıyla başladı. II. Balkan Savaşı ise Balkan devletlerinin kendi aralarındaki çatışmalarla ilişkilidir.
28 Haziran 1914’te Saraybosna’da öldürülen Avusturya-Macaristan veliahdı kimdir?
- A) Otto von Bismarck
- B) II. Wilhelm
- C) II. Nikolay
- D) Franz Ferdinand
- E) Napolyon Bonapart
Doğru cevap: D
Çözüm: Avusturya-Macaristan veliahdı Arşidük Franz Ferdinand 28 Haziran 1914’te Saraybosna’da suikasta uğradı. Bu olay uzun süredir biriken gerginlikleri savaşa taşıyan kıvılcım oldu.
28 Temmuz 1914’te Sırbistan’a savaş ilan eden devlet hangisidir?
- A) Fransa
- B) Britanya
- C) Japonya
- D) İtalya
- E) Avusturya-Macaristan
Doğru cevap: E
Çözüm: Avusturya-Macaristan, Saraybosna suikastı sonrasındaki Temmuz Bunalımı sırasında 28 Temmuz 1914’te Sırbistan’a savaş ilan etti. İttifaklar ve seferberlikler savaşı genişletti.