711 yılında İberya'ya geçerek Endülüs fetihlerini başlatan komutan kimdir?
- A) Târık b. Ziyâd
- B) Selâhaddin Eyyûbî
- C) Tuğrul Bey
- D) Yusuf b. Tâşfîn
- E) Baybars
Doğru cevap: A
Çözüm: 711'de İberya'ya geçen kuvvetlerin komutanı Târık b. Ziyâd'dır.
Târık b. Ziyâd'ın İberya seferi hangi Kuzey Afrika valisiyle ilişkilidir?
- A) III. Abdurrahman
- B) Mûsâ b. Nusayr
- C) Nizâmülmülk
- D) Amr b. Âs
- E) İbn Haldûn
Doğru cevap: B
Çözüm: İberya'nın fethi Mûsâ b. Nusayr'ın Kuzey Afrika valiliği sırasında gerçekleşti.
Endülüs'te 756'da bağımsız Emevî emirliğini kuran kişi kimdir?
- A) Muâviye
- B) İbn Rüşd
- C) I. Abdurrahman
- D) III. Abdurrahman
- E) II. Hakem
Doğru cevap: C
Çözüm: I. Abdurrahman 756'da Kurtuba merkezli emirliği kurdu.
929'da Kurtuba'da halifelik unvanını kullanan hükümdar kimdir?
- A) Selâhaddin Eyyûbî
- B) Ebû Ca‘fer el-Mansûr
- C) Abdülmelik
- D) III. Abdurrahman
- E) I. Abdurrahman
Doğru cevap: D
Çözüm: III. Abdurrahman 929'da halifeliğini ilan etti.
Kurtuba Emevî halifeliğinin sona erdiği yıl hangisidir?
- A) 711
- B) 756
- C) 929
- D) 1492
- E) 1031
Doğru cevap: E
Çözüm: Kurtuba halifeliği 1031'de sona ermiş, çok sayıda yerel yönetim öne çıkmıştır.
Endülüs'teki son bağımsız Müslüman devletin merkezi olan Gırnata'nın teslim tarihi hangisidir?
- A) 1492
- B) 1031
- C) 1086
- D) 1187
- E) 1212
Doğru cevap: A
Çözüm: 1492 Gırnata'nın teslimi, İberya'daki son bağımsız Müslüman yönetimin sonudur.
Elhamra Sarayı hangi şehirle ilişkilidir?
- A) Şam
- B) Gırnata
- C) Bağdat
- D) Kahire
- E) Buhara
Doğru cevap: B
Çözüm: Elhamra, Gırnata'daki Nasrî sanatının simge yapısıdır.
Endülüs siyasî tarihinde doğru kronolojik sıra hangisidir?
- A) Fetih → bağımsız emirlik → halifelik → taifeler
- B) Halifelik → fetih → taifeler → emirlik
- C) Taifeler → fetih → halifelik → emirlik
- D) Emirlik → taifeler → fetih → halifelik
- E) Fetih → taifeler → emirlik → halifelik
Doğru cevap: A
Çözüm: 711 fetih, 756 emirlik, 929 halifelik, 1031 sonrası taifeler sırasıyla gerçekleşmiştir.
1031'den sonra Endülüs'te ortaya çıkan parçalı siyasi yapının genel adı nedir?
- A) Devşirme
- B) Mülûkü't-tavâif
- C) Beytülhikme
- D) Nizâmiye
- E) Bîmâristan
Doğru cevap: B
Çözüm: Mülûkü't-tavâif, Endülüs'teki yerel emirlikler dönemini ifade eder.
756 ve 929 tarihlerinin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) 756 Aynicâlût; 929 Hıttîn
- B) 756 Memlük kuruluşu; 929 Ezher'in açılışı
- C) 756 emirlik; 929 halifelik
- D) 756 halifelik; 929 fetih
- E) 756 Gırnata'nın teslimi; 929 taifeler
Doğru cevap: C
Çözüm: 756 I. Abdurrahman'ın bağımsız emirliği; 929 III. Abdurrahman'ın halifeliğidir.
Endülüs Emevîleri ile Gırnata Nasrîlerinin merkezleri sırasıyla hangileridir?
- A) Kahire – Buhara
- B) Kurtuba – Sâmerrâ
- C) Şam – Kahire
- D) Kurtuba – Gırnata
- E) Bağdat – Şam
Doğru cevap: D
Çözüm: Emevîlerin Endülüs merkezi Kurtuba, Nasrîlerin merkezi Gırnata'dır.
Kuzey Afrika'dan Endülüs'e müdahale eden Murâbıtların 1086'daki başarılı savaşı hangisidir?
- A) Hıttîn
- B) Aynicâlût
- C) İkāb
- D) Bedir
- E) Zellâka
Doğru cevap: E
Çözüm: 1086 Zellâka/Sagrajas Murâbıt müdahalesiyle ilişkilidir.
Muvahhidlerin 1212'de yenilgiye uğradığı savaş hangi diğer adla da bilinir?
- A) Las Navas de Tolosa
- B) Sagrajas
- C) Hıttîn
- D) Poitiers
- E) Malazgirt
Doğru cevap: A
Çözüm: 1212 İkāb, Las Navas de Tolosa adıyla da anılır.
Fâtımîler dönemine ait şehir–kurum eşleştirmesi hangisidir?
- A) Buhara – Darülfünun
- B) Kahire – Ezher
- C) Gırnata – Beytülhikme
- D) Kurtuba – Enderun
- E) Şam – Süleymaniye
Doğru cevap: B
Çözüm: Ezher, Fâtımî yönetimindeki Kahire'yle ilişkilidir.
Bir araştırma 711, 756, 929 ve 1031'i 'aynı Endülüs devletinin kuruluş tarihleri' olarak sunuyor. Bu değerlendirme niçin yanlıştır?
- A) Tarihler fetih, emirlik, halifelik ve hilafetin sona ermesi gibi farklı aşamaları gösterir
- B) Dört tarih de Gırnata'nın fethine aittir
- C) Hepsi Memlüklerin Mısır'da kuruluş yıllarıdır
- D) Hiçbiri İberya tarihiyle ilgili değildir
- E) Bütün olaylar sadece 1492'de yaşanmıştır
Doğru cevap: A
Çözüm: Siyasî dönemler arasındaki devamlılık kadar statü ve dönem değişiklikleri ayrılmalıdır.
1492 sonrası Endülüs hakkında 'Müslüman kültür ve nüfus aynı gün bütünüyle ortadan kalktı' yargısı neden sorunludur?
- A) 1492 İkāb Savaşı'nın tarihidir
- B) Siyasi egemenliğin sona ermesi ile nüfus ve kültürün tarihsel dönüşümü aynı olay değildir
- C) 1492'de Kurtuba halifeliği yeni kurulmuştur
- D) Gırnata hiçbir zaman Müslüman yönetiminde olmamıştır
- E) İberya'da kültür tarihi 711'den önce hiç yoktur
Doğru cevap: B
Çözüm: Gırnata'nın teslimi siyasi bir dönüm noktasıdır; toplumsal değişimler ayrı süreçlerdir.
Murâbıtlar ile Muvahhidleri aynı yönetim sayan bir kaynak hangi savaşları karıştırmış olabilir?
- A) 1071 Malazgirt ve 1176 Miryokefalon
- B) 1402 Ankara ve 1453 İstanbul
- C) 1086 Zellâka ve 1212 İkāb
- D) 1187 Hıttîn ve 1260 Aynicâlût
- E) 624 Bedir ve 625 Uhud
Doğru cevap: C
Çözüm: Zellâka Murâbıtlar, İkāb ise Muvahhidlerle ilişkilidir.
Kurtuba, Kahire ve Gırnata için hangi üçlü kurumsal-mimari eşleştirme tutarlıdır?
- A) Ezher – Kurtuba Ulu Camii – Sâmerrâ
- B) Beytülhikme – Elhamra – Nizâmiye
- C) Nizâmiye – Sahn-ı Semân – Ezher
- D) Kurtuba Ulu Camii – Ezher – Elhamra
- E) Elhamra – Enderun – Beytülhikme
Doğru cevap: D
Çözüm: Kurtuba Ulu Camii Endülüs Emevî, Ezher Kahire Fâtımî, Elhamra Gırnata Nasrî bağlamındadır.
Fâtımî hilafetinin Abbâsîlerle aynı dönemde varlığı neyi ortaya koyar?
- A) Bütün İslam yönetimleri tek merkezden yönetilmiştir
- B) Abbâsîler 909'dan önce yok olmuştur
- C) Fâtımîler İberya'da 1492'de kurulmuştur
- D) Halifelik yalnız Osmanlı döneminde kullanılmış bir unvandır
- E) Orta Çağ'da İslam dünyasında eşzamanlı farklı halifelik iddiaları bulunabilmiştir
Doğru cevap: E
Çözüm: Fâtımîler ile Abbâsîlerin hilafet iddiaları belirli dönemlerde eşzamanlıydı.
1187 ve 1260 olayları karşılaştırıldığında hangi eşleştirme tarihî bağlama uygundur?
- A) Hıttîn – Eyyûbîler; Aynicâlût – Memlükler
- B) Hıttîn – Nasrîler; Aynicâlût – Murâbıtlar
- C) Hıttîn – Gazneliler; Aynicâlût – Fâtımîler
- D) Hıttîn – Muvahhidler; Aynicâlût – Kurtuba Emevîleri
- E) Hıttîn – Abbâsîler; Aynicâlût – Endülüs taifeleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Selâhaddin'in Hıttîn zaferi 1187; Memlüklerin Aynicâlût zaferi 1260'tır.