Endülüs siyasî tarihinde doğru kronolojik sıra hangisidir?
- A) Fetih → bağımsız emirlik → halifelik → taifeler
- B) Halifelik → fetih → taifeler → emirlik
- C) Taifeler → fetih → halifelik → emirlik
- D) Emirlik → taifeler → fetih → halifelik
- E) Fetih → taifeler → emirlik → halifelik
Doğru cevap: A
Çözüm: 711 fetih, 756 emirlik, 929 halifelik, 1031 sonrası taifeler sırasıyla gerçekleşmiştir.
1031'den sonra Endülüs'te ortaya çıkan parçalı siyasi yapının genel adı nedir?
- A) Devşirme
- B) Mülûkü't-tavâif
- C) Beytülhikme
- D) Nizâmiye
- E) Bîmâristan
Doğru cevap: B
Çözüm: Mülûkü't-tavâif, Endülüs'teki yerel emirlikler dönemini ifade eder.
756 ve 929 tarihlerinin doğru eşleştirmesi hangisidir?
- A) 756 Aynicâlût; 929 Hıttîn
- B) 756 Memlük kuruluşu; 929 Ezher'in açılışı
- C) 756 emirlik; 929 halifelik
- D) 756 halifelik; 929 fetih
- E) 756 Gırnata'nın teslimi; 929 taifeler
Doğru cevap: C
Çözüm: 756 I. Abdurrahman'ın bağımsız emirliği; 929 III. Abdurrahman'ın halifeliğidir.
Endülüs Emevîleri ile Gırnata Nasrîlerinin merkezleri sırasıyla hangileridir?
- A) Kahire – Buhara
- B) Kurtuba – Sâmerrâ
- C) Şam – Kahire
- D) Kurtuba – Gırnata
- E) Bağdat – Şam
Doğru cevap: D
Çözüm: Emevîlerin Endülüs merkezi Kurtuba, Nasrîlerin merkezi Gırnata'dır.
Kuzey Afrika'dan Endülüs'e müdahale eden Murâbıtların 1086'daki başarılı savaşı hangisidir?
- A) Hıttîn
- B) Aynicâlût
- C) İkāb
- D) Bedir
- E) Zellâka
Doğru cevap: E
Çözüm: 1086 Zellâka/Sagrajas Murâbıt müdahalesiyle ilişkilidir.
Muvahhidlerin 1212'de yenilgiye uğradığı savaş hangi diğer adla da bilinir?
- A) Las Navas de Tolosa
- B) Sagrajas
- C) Hıttîn
- D) Poitiers
- E) Malazgirt
Doğru cevap: A
Çözüm: 1212 İkāb, Las Navas de Tolosa adıyla da anılır.
Fâtımîler dönemine ait şehir–kurum eşleştirmesi hangisidir?
- A) Buhara – Darülfünun
- B) Kahire – Ezher
- C) Gırnata – Beytülhikme
- D) Kurtuba – Enderun
- E) Şam – Süleymaniye
Doğru cevap: B
Çözüm: Ezher, Fâtımî yönetimindeki Kahire'yle ilişkilidir.
Hıttîn Zaferi'nin 1187 yılındaki önemli siyasî sonucu hangisidir?
- A) Gırnata'nın teslimi
- B) Memlüklerin Mısır'da kuruluşu
- C) Selâhaddin'in Kudüs'ü yeniden ele geçirmesi
- D) Kurtuba halifeliğinin ilanı
- E) Bağdat'ın Moğollarca alınması
Doğru cevap: C
Çözüm: Hıttîn sonrasında Kudüs 1187'de Selâhaddin tarafından geri alındı.
1260 Aynicâlût'un askeri-tarihî önemini belirten ifade hangisidir?
- A) Fâtımîlerin halifelik ilanı
- B) Endülüs'te Emevî emirliğinin kuruluşu
- C) Muvahhidlerin 1212 zaferi
- D) Memlüklerin Moğol ilerleyişini durdurması
- E) Murâbıtların Endülüs'e geçişi
Doğru cevap: D
Çözüm: Aynicâlût'ta Memlükler Moğollara karşı belirleyici bir başarı kazandı.
Mısır Memlük Devleti'nin sonunu getiren Osmanlı fethi hangi yıldadır?
- A) 1187
- B) 1212
- C) 1250
- D) 1492
- E) 1517
Doğru cevap: E
Çözüm: Yavuz Sultan Selim'in 1517 Mısır seferi Memlük yönetimini sona erdirdi.
Endülüs'ün önde gelen filozoflarından ve Aristoteles yorumcusundan söz ediliyorsa hangi isim seçilmelidir?
- A) İbn Rüşd
- B) İbn Haldûn
- C) Hârizmî
- D) Nizâmülmülk
- E) Kâtip Çelebi
Doğru cevap: A
Çözüm: İbn Rüşd, Endülüs'te felsefe ve Aristoteles şerhleriyle tanınır.
Endülüs'te fıkıh, düşünce ve edebiyat alanlarında eserleri bulunan kişi kimdir?
- A) İbn Battûta
- B) İbn Hazm
- C) İbnü'l-Heysem
- D) Hülâgû
- E) Sultan Sencer
Doğru cevap: B
Çözüm: İbn Hazm, Endülüs'te farklı ilim dallarıyla uğraşmıştır.
Astronomi ve coğrafya araştırmalarıyla öne çıkan bilgin hangisidir?
- A) Selâhaddin
- B) I. Abdurrahman
- C) Bîrûnî
- D) İbn Hazm
- E) İbn Arabî
Doğru cevap: C
Çözüm: Bîrûnî astronomi, coğrafya ve ölçüm çalışmalarıyla tanınır.
Abbâsîler devrinin Bağdat'ta çeviri ve bilim çevreleriyle anılan kurumu hangisidir?
- A) Elhamra
- B) Enderun
- C) Sahn-ı Semân
- D) Beytülhikme
- E) Ezher
Doğru cevap: D
Çözüm: Beytülhikme Abbâsî Bağdat'ının kitap, çeviri ve bilim çevreleriyle bağlantılıdır.
Yıldız ve gezegen gözlemlerinin yapıldığı kurum hangisidir?
- A) Bîmâristan
- B) Kervansaray
- C) Darphane
- D) Arasta
- E) Rasathane
Doğru cevap: E
Çözüm: Rasathane gök cisimlerini gözlemek için kullanılan kurumu ifade eder.
Selçuklu veziri Nizâmülmülk'ün himayesiyle anılan eğitim kurumu hangisidir?
- A) Nizâmiye medreseleri
- B) Elhamra Sarayı
- C) Beytülmâl
- D) Kurtuba Ulu Camii
- E) Dârülfünun
Doğru cevap: A
Çözüm: Nizâmiye medreseleri Nizâmülmülk'ün eğitim hamiliğiyle ilişkilidir.
Ticaret güzergâhlarında konaklama ve güvenliğe hizmet eden kurum hangisidir?
- A) Mahkeme
- B) Kervansaray
- C) Rasathane
- D) Bîmâristan
- E) Dârülkurra
Doğru cevap: B
Çözüm: Kervansaraylar yolcu ve tüccarların konaklamasıyla bağlantılıdır.
Bir kişinin mal veya gelirini belirli kamu yararı hizmetlerine tahsis etmesi hangi kurumla ilişkilidir?
- A) Sikâyet
- B) Sipahi ocağı
- C) Vakıf
- D) İltizam
- E) Darphane
Doğru cevap: C
Çözüm: Vakıf, belirli hayır veya toplum hizmetlerini destekleyen mal ve gelir tahsisidir.
Fatımî, Eyyûbî ve Memlük devletleri için ortak önemli coğrafya hangisidir?
- A) Britanya
- B) Japonya
- C) Avustralya
- D) Mısır
- E) İskandinavya
Doğru cevap: D
Çözüm: Bu üç devlet farklı dönemlerde Mısır merkezli veya Mısır'da etkili yönetimler kurmuştur.
Aşağıdaki eser–bilgin eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
- A) İbn Sînâ – Kitâbü'l-Menâzır
- B) İbnü'l-Heysem – el-Kānûn fi't-Tıbb
- C) Hârizmî – Elhamra Sarayı
- D) İbn Hazm – Nizâmiye medreseleri
- E) İbn Haldûn – Mukaddime
Doğru cevap: E
Çözüm: Mukaddime İbn Haldûn'un, el-Kānûn fi't-Tıbb İbn Sînâ'nın; Kitâbü'l-Menâzır İbnü'l-Heysem'indir.