Eski Türklerde örfî hukuk ve toplumsal düzeni ifade eden kavram hangisidir?
- A) Divan-ı Hümayun
- B) Şer‘iyye sicili
- C) Kanunname-i Âli Osman
- D) Töre
- E) Ahidname
Doğru cevap: D
Çözüm: Töre, toplumsal ve siyasal hayatı düzenleyen geleneksel hukuk ilkelerini anlatır; tek bir yazılı kanun kitabıyla eşit değildir.
Avrupa Birliği’ni kuran Maastricht Antlaşması hangi yıl yürürlüğe girdi?
- A) 1975
- B) 1993
- C) 1982
- D) 1987
- E) 2005
Doğru cevap: B
Çözüm: Maastricht Antlaşması 1992’de imzalandı ve 1 Kasım 1993’te yürürlüğe girerek Avrupa Birliği’ni kurdu; imza ve yürürlük yılları farklıdır.
29 Nisan 1916’da İngiliz kuvvetlerinin teslim olmasıyla sonuçlanan Osmanlı zaferi hangisidir?
- A) Verdun
- B) Kutül-Amare
- C) Jutland
- D) Somme
- E) Passchendaele
Doğru cevap: B
Çözüm: 29 Nisan 1916’da Irak Cephesi’ndeki Kutül-Amare’de General Townshend komutasındaki İngiliz kuvvetleri teslim oldu. Bu başarı Irak Cephesi’nin tümüyle sonuçlandığı anlamına gelmez.
Millet Mekteplerinin Başöğretmeni olarak anılan kişi kimdir?
- A) Ziya Gökalp
- B) İsmet İnönü
- C) Hasan Âli Yücel
- D) Mustafa Kemal Atatürk
- E) Fuad Köprülü
Doğru cevap: D
Çözüm: Mustafa Kemal Atatürk 1928’de Millet Mektepleri Başöğretmenliğini üstlenerek yeni harflerin halka öğretilmesinde sembolik ve uygulamalı rol oynadı.
Celâlî takviminin hazırlanması hangi Büyük Selçuklu sultanıyla ilişkilidir?
- A) Gazneli Mesud
- B) I. Murad
- C) Bumin Kağan
- D) Melikşah
- E) İlteriş Kağan
Doğru cevap: D
Çözüm: Güneş yılı esaslı Celâlî takvimi, Sultan Melikşah’ın himayesinde Ömer Hayyâm’ın da yer aldığı bir astronomi heyeti tarafından hazırlanmıştır.
1963’te ABD, SSCB ve Birleşik Krallık arasında imzalanan nükleer antlaşma hangisidir?
- A) SALT II
- B) Helsinki Nihai Senedi
- C) Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması
- D) Ankara Anlaşması
- E) Bağdat Paktı
Doğru cevap: C
Çözüm: 1963 Kısmi Deneme Yasağı Antlaşması atmosferde, uzayda ve su altında nükleer denemeleri yasakladı; bütün yer altı denemelerini kapsamadı.
28 Ocak’ta kabul edilen Misak-ı Millî kararları hangi tarihte kamuoyuna duyurulmuştur?
- A) 30 Ekim 1918
- B) 19 Mayıs 1919
- C) 28 Ocak 1920
- D) 23 Nisan 1920
- E) 17 Şubat 1920
Doğru cevap: E
Çözüm: Misak-ı Millî 28 Ocak 1920’de kabul edildikten sonra 17 Şubat 1920’de açıklandı. Sınavlarda kabul tarihi ile ilan tarihi sıkça birbirine karıştırılır.
Sevr’in siyasal ve coğrafi düzenlemelerine karşı Ankara’nın dayandığı başlıca millî belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Misak-ı Millî
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Kanun-ı Esasi’nin ilk ilanı
- E) Sened-i İttifak
Doğru cevap: B
Çözüm: TBMM, vatanın bütünlüğü ve bağımsızlık düşüncesinde Misak-ı Millî esaslarını benimsiyordu. Sevr’in paylaşım ve dış denetim hükümleri bu hedeflerle çatışıyordu.
1898 Faşoda Bunalımı ile 1904 Entente Cordiale arasındaki değişimi doğru veren ifade hangisidir?
- A) Britanya ile Fransa 1898’de birleşik devlet kurdu
- B) Britanya-Fransa Afrika rekabeti, zamanla diplomatik uzlaşmaya dönüştü
- C) Fransa 1904’te Almanya’nın sömürgesi oldu
- D) 1898 krizi Rus-Japon Savaşı’nın barış antlaşmasıydı
- E) 1904 uzlaşmasıyla Berlin Kongresi 1878 toplandı
Doğru cevap: B
Çözüm: Faşoda Krizi 1898’de Afrika’daki İngiliz-Fransız rekabetini gösterdi. 1904 Entente Cordiale iki gücün bazı sömürge uyuşmazlıklarını çözerek yakınlaşmasını sağladı.
Çanakkale’de 18 Mart ve 25 Nisan 1915 tarihleri hangi aşamaları gösterir?
- A) 18 Mart Gelibolu’nun boşaltılması; 25 Nisan Mondros’un imzalanması
- B) 18 Mart Rusya’nın barışı; 25 Nisan ABD’nin savaşa girişi
- C) 18 Mart Kutül-Amare; 25 Nisan Sarıkamış
- D) 18 Mart Somme; 25 Nisan Verdun
- E) 18 Mart deniz harekâtının başarısızlığı; 25 Nisan büyük kara çıkarmaları
Doğru cevap: E
Çözüm: 18 Mart’ta İtilaf donanması Boğaz geçişinde ağır kayıp verdi. Denizden geçiş sağlanamayınca 25 Nisan’da Gelibolu’da büyük kara çıkarmaları yapıldı.
Amasya Genelgesi’nde yer alan “milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır” ilkesi hangi düşünceyi öne çıkarır?
- A) Saltanatın koşulsuz yabancı mandaya devri
- B) Millî irade ve milletin kendi kaderini belirleme sorumluluğu
- C) İtilaf devletleri himayesinin zorunlu kabulü
- D) Yalnız yabancı komisyonlara karar yetkisi verilmesi
- E) Her türlü yerel örgütün dağıtılması
Doğru cevap: B
Çözüm: Amasya Genelgesi kurtuluş iradesini milletin kararına bağlayarak mücadelenin siyasal meşruiyetini millî irade temelinde kurdu.
İstanbul’un 1453’te fethiyle ilgili hangi açıklama en doğrudur?
- A) Osmanlıların ilk kez Anadolu toprağı kazanması
- B) Mohaç Savaşı’nın aynı yıl yapılması
- C) Memlük Devleti’nin bu olayla sona ermesi
- D) Osmanlı deniz gücünün 1453’ten önce hiç bulunmaması
- E) Bizans’ın başkentinin Osmanlı yönetimine geçerek yeni bir siyasi merkez oluşması
Doğru cevap: E
Çözüm: 1453’te İstanbul’un fethi Bizans İmparatorluğu’nun başkentini Osmanlı hâkimiyetine geçirdi; siyasi merkezleşme ve imparatorluk inşasında etkili oldu.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilan tarihi hangisidir?
- A) 16 Ağustos 1960
- B) 21 Aralık 1963
- C) 15 Kasım 1983
- D) 20 Temmuz 1974
- E) 13 Şubat 1975
Doğru cevap: C
Çözüm: KKTC 15 Kasım 1983’te ilan edildi; bu tarih 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluşundan ve 1974 harekâtından ayrılmalıdır.
1936 Montrö ile 1938 Hatay Devleti’nin oluşumunda ortak görülen diplomatik tutum hangisidir?
- A) Her iki olayın doğrudan savaşla sonuçlandırılması
- B) Siyasi parti içi seçim sonucuna göre sınır değiştirilmesi
- C) İki sorunun yalnız İngiltere’ye bırakılması
- D) Uluslararası koşulları değerlendiren müzakere ve hukuki süreçlerden yararlanılması
- E) 1939’da yeni bir dünya örgütünün kurulması
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye, Montrö’de Boğazların güvenlik gereksinimlerini; Hatay’da bölgenin statüsünü diplomatik ve uluslararası süreçlerle ele aldı.
1968 Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) hangi amacı öne çıkarır?
- A) Dünyadaki bütün devletleri Varşova Paktına almak
- B) Ankara Anlaşması’nı feshetmek
- C) Kıbrıs Türk Federe Devleti’ni 1968’de kurmak
- D) Nükleer silahların yayılmasını önleyip barışçıl kullanımı ve silahsızlanmayı desteklemek
- E) Avrupa’da yalnız petrol ticaretini düzenlemek
Doğru cevap: D
Çözüm: 1968’de imzaya açılan NPT, nükleer silahların yayılmasını önleme, barışçıl nükleer enerji ve silahsızlanma hedeflerini bir araya getirir.
17 Kasım 1924’te kurulan muhalefet partisinin adı hangisidir?
- A) Serbest Cumhuriyet Fırkası
- B) Halk Fırkası
- C) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
- D) Demokrat Parti
- E) Millî Kalkınma Partisi
Doğru cevap: C
Çözüm: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası 1924’te kurulan ilk Cumhuriyet dönemi muhalefet partisidir; Serbest Cumhuriyet Fırkası 1930’da ortaya çıktı.
Gediz Harekâtından 9 Kasım 1920 yeniden örgütlenmesine uzanan nedensel bağ hangisidir?
- A) Gediz kesin zaferi, TBMM’nin bütün cepheleri kapatmasına yol açtı
- B) Gediz başarısızlığı, Batı Cephesinin düzenli birlikler ve yeni komuta düzeniyle yeniden yapılandırılması ihtiyacını belirginleştirdi
- C) Gediz Harekâtı yalnız Doğu Cephesindeki Ermeni barış görüşmesiydi
- D) 9 Kasım’da Batı Cephesi tamamen İstanbul Hükümetine devredildi
- E) Yeniden örgütlenme ancak 1923 Lozan’dan sonra düşünüldü
Doğru cevap: B
Çözüm: 14 Ekim 1920 Gediz saldırısının başarısızlığı, Kuvâ-yı Milliye ve mevcut askerî yapılanmanın sorunlarını açığa çıkardı. Kasım 1920’de Batı Cephesinin komutanlık yapısı yeniden düzenlendi.
“Copernicus 1543’te görüşlerini yayımlayınca Güneş merkezli model bütün Avrupa’da derhâl tartışmasız kabul edildi.” yargısı neden sorunludur?
- A) Yeni modelin gözlem, matematik, dinî ve kurumsal tartışmalar içinde yüzyıllara yayılan bir kabul sürecinden geçmesi nedeniyle
- B) Copernicus’un XVI. yüzyılda hiç astronomi eseri yazmaması nedeniyle
- C) Heliosentrik modelin Kepler tarafından XIV. yüzyılda yasaklanması nedeniyle
- D) Newton’un kuramını Copernicus’tan iki yüzyıl önce kurması nedeniyle
- E) Gezegenlerin XVII. yüzyılda henüz gözlenememesi nedeniyle
Doğru cevap: A
Çözüm: Copernicus’un modelinin yayımlanması tarihsel bir dönemeçtir ancak bilimsel kabul tek anda oluşmaz. Kepler’in matematiği, Galileo’nun gözlemleri ve Newton’un açıklamaları gelişimi etkiledi.
Bir ferman metninin bugünkü Türkçeye çevrilmiş baskısında önemli bir terimin farklı yorumları bulunuyor. Tarihçi önce hangi ikili yönteme başvurmalıdır?
- A) Yalnız modern çevirinin en kısa anlamını seçmek
- B) Terimi günümüz hukukunda kullanıldığı gibi almak
- C) Asıl dildeki terimi filolojik incelemek ve belgenin bağlamını karşılaştırmak
- D) Belgenin varlığını sorgulamadan bütün yorumları eşitlemek
- E) Yalnız yayınevinin fiyatına bakmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Filoloji terimin dönem içindeki dilsel anlamını, tarihsel bağlam ise metnin hangi kurum ve amaçla üretildiğini açığa çıkarır. Çeviri seçenekleri bağlamdan bağımsız karara bağlanamaz.
1890 sonrası Alman dış politikası için Bismarck döneminden ayrışmayı en doğru veren seçenek hangisidir?
- A) II. Wilhelm döneminde Weltpolitik ve deniz gücü yarışına daha fazla ağırlık verilmesi
- B) Almanya’nın bütün dış politikasını 1890’da kalıcı olarak terk etmesi
- C) Üçlü İttifakın 1890’da İngiltere-Fransa-Rusya blokuna dönüşmesi
- D) Bismarck’ın 1914 Saraybosna suikastını düzenlemesi
- E) Almanya’nın 1905’te Rus-Japon Savaşı’yla siyasi birlik kurması
Doğru cevap: A
Çözüm: Bismarck 1890’da görevden ayrıldı. II. Wilhelm dönemi daha iddialı dünya siyaseti ve donanma yarışını öne çıkararak Britanya ile ilişkilerde yeni gerilimler üretti.