Lozan’daki Türkiye-Yunanistan kara sınırında esas alınan akarsu hangisidir?
- A) Sakarya Nehri
- B) Kızılırmak
- C) Fırat Nehri
- D) Meriç Nehri
- E) Asi Nehri
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye ile Yunanistan arasında sınırda Meriç Nehri esas alındı; Karaağaç bölgesinin Türkiye’ye bırakılması ayrıca düzenlendi.
Çanakkale kara savaşlarında 19. Tümen Komutanı olarak öne çıkan Osmanlı subayı kimdir?
- A) Mustafa Kemal
- B) Enver Paşa
- C) Halil Kut Paşa
- D) Rauf Orbay
- E) Kazım Karabekir
Doğru cevap: A
Çözüm: Mustafa Kemal 1915’te Çanakkale’de 19. Tümen ve daha sonra Anafartalar Grubu komutanlığı görevlerinde bulundu. Arıburnu ve Anafartalar başarılarıyla tanındı.
1856’da özellikle gayrimüslim Osmanlı tebaasının haklarıyla ilgili düzenlemeleri ayrıntılandıran belge hangisidir?
- A) Tanzimat Fermanı
- B) Islahat Fermanı
- C) Sened-i İttifak
- D) Kânûn-ı Esâsî
- E) Muharrem Kararnâmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: 1856 Islahat Fermanı, Tanzimat çerçevesindeki eşitlik ve hak vaatlerini özellikle gayrimüslim tebaa bakımından genişleten bir hatt-ı hümâyundur.
Selçuklu uygulamasında iktâ hangi alana ilişkin bir kurumdur?
- A) Deniz ticaretinde sigorta
- B) Matbaa yayım tekeli
- C) Gelir tahsisi ve askerî-idari düzen
- D) Hanedan evlilik merasimi
- E) Yalnızca dil öğretimi
Doğru cevap: C
Çözüm: İktâ, devlet gelirlerinin belirli hizmet ve yükümlülüklerle bağlantılı tahsis edilmesini ifade eder; otomatik özel mülkiyet devri değildir.
Abbâsî dönemi tercüme ve bilim çalışmalarının simge kurumu hangisidir?
- A) Mülûkü't-tavâif
- B) Eyalet meclisi
- C) Beytülhikme
- D) Divân-ı Hümâyun
- E) Enderun
Doğru cevap: C
Çözüm: Beytülhikme Abbâsî Bağdat'ındaki bilim ve çeviri faaliyetleriyle bağlantılıdır.
Sivas Kongresi’nde manda konusunun tartışılmış olması hangi sonucun çıkarılmasını gerektirmez?
- A) Farklı delegelerin fikir yürüttüğü sonucunu
- B) Bağımsızlık konusunda tartışma yaşandığı sonucunu
- C) Dış desteğin hangi şartlarda olacağının değerlendirildiği sonucunu
- D) Kongrenin manda yönetimini kesin biçimde kabul ettiği sonucunu
- E) Millî siyasi çözüm arayışlarının devam ettiği sonucunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongrede manda teklifleri gündeme gelmiş olsa da bu, yabancı bir mandanın bağlayıcı biçimde kabul edildiği anlamına gelmez.
Luther’in 1517 eleştirilerinin kısa sürede geniş tartışmaya dönüşmesini kolaylaştıran etkenlerden biri hangisidir?
- A) Her kitabın yalnız el yazısıyla tek nüsha üretilmesi
- B) Matbaa aracılığıyla dinî metin ve broşürlerin hızla dolaşması
- C) Alman prensliklerinin bütününün aynı anda Reformu yasaklaması
- D) Kıtadaki okuryazarlığın bir gecede yüzde yüz olması
- E) Kilise–devlet ilişkilerinin hiç tartışılmaması
Doğru cevap: B
Çözüm: Matbaa Luther çevresindeki düşüncelerin yayılmasına katkı verdi. Ancak farklı bölgelerde iktidar, dil ve toplumsal koşullar Reformun seyrini değiştirdi.
Güney Cephesi direnişinin askerî örgütlenmesi hakkında hangi açıklama doğrudur?
- A) Bütün harekât baştan sona yalnız donanmayla yapıldı
- B) Bu cephede hiçbir sivil direniş görülmedi
- C) Maraş, Antep ve Urfa’da yerel halk kuvvetleri ve milisler öne çıktı
- D) Güney Cephesi yalnız Sakarya’nın doğusunda kuruldu
- E) Cephede başlıca karşı taraf Sovyet Rusya idi
Doğru cevap: C
Çözüm: Güney Cephesi direnişlerinde yerel kuvvet ve halk örgütlenmesi belirgindir; Batı Cephesi’ndeki düzenli ordu muharebeleriyle aynı örgütlenme biçimi değildir.
TBMM’ye karşı iç ayaklanmaların Kurtuluş Savaşına etkisini doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) Cephedeki bütün dış düşmanları kendiliğinden çekilmeye zorladılar
- B) Kuvâ-yı Milliye birliklerine hiçbir görev verilmesini gerektirmediler
- C) TBMM’nin açılmasını 1923 yılına ertelediler
- D) İnsan ve malzeme kaynaklarını iç güvenliğe yönelterek işgalcilere karşı mücadeleyi zorlaştırdılar
- E) Lozan Barışını 1920’de otomatik yürürlüğe soktular
Doğru cevap: D
Çözüm: İç ayaklanmalar askerî güç, para, silah ve zamanı tüketti. Ankara Hükümeti aynı anda dış işgaller ve iç güvenlik sorunlarıyla uğraştığı için düzenli orduya geçiş de zorlaştı.
1770 Çeşme olayı Osmanlı deniz tarihi açısından neyi ifade eder?
- A) Barbaros’un Preveze zaferini
- B) Rus donanmasının Osmanlı filosunu ağır yenilgiye uğratmasını
- C) İstanbul’un denizden fethedilmesini
- D) Kırım Hanlığı’nın kurulmasını
- E) Girit’in Kandiye ile alınmasını
Doğru cevap: B
Çözüm: 1770 Çeşme’de Osmanlı donanması Rus kuvvetlerinin saldırısında ağır kayıplar vermiştir; olay 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı bağlamındadır.
1908 II. Meşrutiyet’in ilan edilmesi hangi anayasal gelişmeye karşılık gelir?
- A) Osmanlı tarihinde ilk yazılı anayasanın 1908’de hazırlanmasına
- B) Yeniçeri Ocağının yeniden kurulmasına
- C) Tanzimat Fermanı’nın ilk kez okunmasına
- D) Osmanlı saltanatının aynı yıl kaldırılmasına
- E) 1876 Kânûn-ı Esâsî düzeninin yeniden işletilmesine
Doğru cevap: E
Çözüm: 1908’de II. Meşrutiyet Kânûn-ı Esâsî’nin yeniden yürürlüğe girmesi ve parlamentonun faaliyete dönmesiyle ilgilidir.
Tımar düzenini aynı dönemdeki iltizamdan ayıran temel özellik hangisidir?
- A) İltizam sadece asker yetiştirir, tımar sadece kağıt üretir
- B) Tımar gelir karşılığı askerî hizmete, iltizam vergi toplama hakkının bedelle devrine dayanır
- C) Tımar tüm toprağın kalıcı özel mülkiyetidir
- D) İki sistem birbirinin tamamen aynı adıdır
- E) İltizam yalnız medrese hocaları yetiştirir
Doğru cevap: B
Çözüm: Tımar askeri hizmetle bağlantılı gelir tahsisidir. İltizam devletin nakit ihtiyacına cevap veren vergi toplama yöntemidir. Her ikisinde de gelir düzenlenir ancak işlevleri farklıdır.
Misak-ı Millî’nin azınlık hakları maddesinde karşılıklılık vurgusunun gerekçesi hangisidir?
- A) Komşu ülkelerde Müslümanlara hiçbir hak tanınmasını istemek
- B) Bütün yurtta eğitim ve ibadet özgürlüğünü süresiz kaldırmak
- C) Yalnız Boğazlar ticaret gemilerinin vergilerini belirlemek
- D) Milletler Cemiyetinin bütün üyelerine otomatik seçme hakkı vermek
- E) Türkiye’deki azınlıklara verilecek haklar ile komşu ülkelerdeki Müslümanların hakları arasında denge kurmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Misak-ı Millî, gayrimüslimlere sağlanacak hakların komşu ülkelerdeki Müslümanlara tanınan haklarla karşılıklılık çerçevesinde değerlendirilmesini öngördü.
Milletler Cemiyeti’nin kendi güvenlik kararlarını uygulama kapasitesine ilişkin hangi yorum doğrudur?
- A) Üyelerin iş birliğine bağımlıydı; düzenli bağımsız dünya ordusu ve güçlü yaptırım mekanizması bulunmuyordu
- B) Cemiyet bütün devletlerin askerî kuvvetlerini tek bir ordu olarak otomatik devraldı
- C) Üye olmamış ABD bütün Cemiyet askerlerinin doğrudan komutanıydı
- D) Cemiyet 1920’de Avrupa’daki bütün savaşların yaşanmasını hukuken imkânsız hâle getirdi
- E) Cemiyet’in tek görevi Alman ordusunun 1914 Belçika işgalini örgütlemekti
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti kolektif güvenlik hedefi taşıdı, ancak bağımsız bir askerî güç ve zorlayıcı yaptırım kapasitesi sınırlıydı. ABD’nin yokluğu ve büyük güçlerin çıkarları etkinliği azalttı.
2004 Annan Planı ve AB genişlemesinin beraber ele alındığı hangi yargı doğrudur?
- A) İki toplum evet dedi ve Türkiye 1 Mayıs’ta AB’ye tam üye oldu
- B) Rum tarafı evet, Türk tarafı hayır dedi; Kıbrıs AB dışında kaldı
- C) Türk tarafı plana evet, Rum tarafı hayır dedi; Kıbrıs Cumhuriyeti 1 Mayıs’ta AB’ye katıldı
- D) Annan Planı 1999’da oylanıp 1999’da Kıbrıs AB üyeliğini sağladı
- E) AB 2004’te Kıbrıs’ı değil yalnız Türkiye’yi tam üye kabul etti
Doğru cevap: C
Çözüm: 24 Nisan 2004’te iki ayrı referandumda farklı sonuç çıktı; 1 Mayıs 2004 AB genişlemesinde Kıbrıs Cumhuriyeti üyeliği gerçekleşti.
Bir soruda aynı yılların kurumları veriliyor: I. Sümerbank 1933, II. MTA 1935, III. TCMB faaliyeti 1931. Hangi sıra eskiden yeniye doğrudur?
- A) III → I → II
- B) I → II → III
- C) II → III → I
- D) I → III → II
- E) II → I → III
Doğru cevap: A
Çözüm: Merkez Bankası faaliyete 1931’de başladı; Sümerbank 1933’te, MTA 1935’te kuruldu. Kuruluş ve faaliyet tarihleri değişkenlerini ayırmak gerekir.
I. Dörtlü Takrir, II. Demokrat Parti’nin kuruluşu, III. 12 Temmuz Beyannamesi, IV. DP’nin iktidara gelişi sırası hangisidir?
- A) I → III → II → IV
- B) II → I → III → IV
- C) I → II → III → IV
- D) III → II → I → IV
- E) IV → III → II → I
Doğru cevap: C
Çözüm: 7 Haziran 1945 Dörtlü Takrir’i 7 Ocak 1946 DP kuruluşu, 12 Temmuz 1947 Beyannamesi ve 14 Mayıs 1950 iktidar değişimi izledi.
Sevr’in 62–64. maddeleri ile 88–90. maddeleri hangi konu bakımından farklılaşır?
- A) İlki yalnız Ege adalarını, ikincisi yalnız saray muhafızını düzenler
- B) Her iki grup tamamen İzmir yerel seçimlerini ele alır
- C) İlki Boğazlar, ikincisi kapitülasyonları kaldırır
- D) İkisi de yalnız Osmanlı gümrük tarifesi tablosudur
- E) İlki Kürt bölgeleri için özerklik ve koşullu ayrılma; ikincisi Ermenistan’ın tanınması ve sınırın hakemliği
Doğru cevap: E
Çözüm: Kürt bölgelerine ilişkin hükümler özerklik ve aşamalı statü olasılığını düzenler. Ermenistan’a ilişkin hükümler bağımsız devletin tanınması ve sınırın ABD başkanının hakemliğini içerir.
3 Mart 1924 düzenlemelerinin kurumlar üzerindeki farklı etkisini doğru eşleyen seçenek hangisidir?
- A) Din işleri için Meclis-i Âyan; eğitim için hanedan; ordu için patrikhane
- B) Din işleri için yabancı konsolosluk; eğitim için Milletler Cemiyeti; ordu için İstanbul sarayı
- C) Din işleri için yalnız mahkemeler; eğitim için Boğazlar Komisyonu; ordu için Darülfünun
- D) Din hizmetleri için Diyanet; öğretim için Millî Eğitim; askerî komuta için Genelkurmay
- E) Üç alanın tamamı tek bir Şer’iye Vekâletinde birleştirildi
Doğru cevap: D
Çözüm: 3 Mart 1924 reformları farklı idari alanlara dönüktür: din hizmetleri Diyanet yapısına, öğretim Maarif’e, askerî komuta Genelkurmay düzenine yönelmiştir.
NATO, Varşova Paktı ve Bağdat Paktı için doğru eşleştirme hangisidir?
- A) NATO 1949 Batı güvenliği; Varşova 1955 Doğu ittifakı; Bağdat 1955 Orta Doğu güvenliği
- B) NATO 1955 Doğu ittifakı; Varşova 1949 Batı güvenliği; Bağdat 1960 seçim örgütü
- C) NATO 1945 BM kuruculuğu; Varşova 1947 kalkınma yardımı; Bağdat 1983 Kıbrıs yönetimi
- D) NATO 1964 Kıbrıs notası; Varşova 1950 Kore kuvveti; Bağdat 1952 NATO genişlemesi
- E) Üç örgüt de ABD’nin 1949’da kurduğu ekonomik kurumdur
Doğru cevap: A
Çözüm: İsim benzerliğinden değil kuruluş yılı, coğrafya ve amaçtan gidilmelidir: NATO ve Varşova karşıt güvenlik bloklarıdır.