1230 Yassıçemen Savaşı’nda Celâleddin Hârizmşah’a karşı galip gelen sultan kimdir?
- A) Sultan Melikşah
- B) Sultan Sencer
- C) I. Kılıç Arslan
- D) I. Alâeddin Keykubad
- E) Sultan Alparslan
Doğru cevap: D
Çözüm: 1230 Yassıçemen’de I. Alâeddin Keykubad ve Eyyûbî müttefiklerinin kuvvetleri Celâleddin Hârizmşah’ı yenilgiye uğratmıştır.
Güneş merkezli evren modelini 1543’te yayımlanan eseriyle sistemli biçimde savunan bilim insanı kimdir?
- A) Nicolaus Copernicus
- B) Isaac Newton
- C) John Locke
- D) Denis Diderot
- E) Antoine Lavoisier
Doğru cevap: A
Çözüm: Copernicus’un 1543 tarihli De revolutionibus eseri Güneş merkezli gezegen düzenini açıklamaya çalışır. Bu modelin kabulü, daha sonraki astronomi çalışmalarının katkısıyla gelişti.
Eski Türklerde devlet ve siyasî birliği karşılayan temel kavram hangisidir?
- A) Urug
- B) Oğuş
- C) Sav
- D) Sagu
- E) İl (el)
Doğru cevap: E
Çözüm: İl ya da el, erken Türk siyasal dilinde devleti ve siyasî düzeni ifade eder. Oğuş aileyi, urug aileler birliğini; sav ve sagu ise sözlü kültür ürünlerini anlatır.
Cumhuriyet döneminin 1924 Anayasası hangi tarihte kabul edilmiştir?
- A) 20 Ocak 1921
- B) 20 Nisan 1924
- C) 29 Ekim 1923
- D) 10 Nisan 1928
- E) 5 Şubat 1937
Doğru cevap: B
Çözüm: 1924 Anayasası 20 Nisan 1924’te kabul edildi; 1921 Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’ndan ayrı bir anayasal metindir.
Feodal toplumda geniş topraklar üzerinde hak sahibi olan soylu veya yerel bey için hangi terim kullanılır?
- A) Serf
- B) Metoikos
- C) Senyör
- D) Satrap
- E) Konsül
Doğru cevap: C
Çözüm: Senyör, bağlılık ve koruma ilişkilerinde üst konumda bulunan toprak sahibi bey için kullanılır. Serf, toprağa ve yükümlülüklere bağlı köylü kesimini ifade eder.
Tarihsel olayları tarihlerine göre sıralamaya yardımcı bilim dalı hangisidir?
- A) Nümizmatik
- B) Paleografya
- C) Heraldik
- D) Kronoloji
- E) Etnografya
Doğru cevap: D
Çözüm: Kronoloji olayları zaman içinde konumlandırıp öncelik-sonralık ilişkisini kurar. Nümizmatik para, paleografya eski yazı, heraldik arma, etnografya kültürel gelenekleri inceler.
Yeniçeri Ocağının 1826’da kaldırılmasından sonra kurulan yeni merkezî ordu hangisidir?
- A) Nizâm-ı Cedîd
- B) Sekbân-ı Cedîd
- C) Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
- D) Hamidiye Alayları
- E) Redif Teşkilatı
Doğru cevap: C
Çözüm: Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye II. Mahmud döneminde Yeniçeri Ocağının kaldırılmasını izleyerek kurulan merkezî ordudur; Nizâm-ı Cedîd III. Selim’e aittir.
Mekke'den Medine'ye göç eden Müslümanlara ne denir?
- A) Kadı
- B) Atabeg
- C) Muhacir
- D) Ensar
- E) Mevâlî
Doğru cevap: C
Çözüm: Muhacir göç eden, ensar Medine'de destek veren Müslümanlardır.
1898 İspanya–ABD Savaşı’nda İspanya ile savaşan ve denizaşırı nüfuzunu artıran devlet hangisidir?
- A) İtalya
- B) Amerika Birleşik Devletleri
- C) Japonya
- D) Osmanlı Devleti
- E) Avusturya-Macaristan
Doğru cevap: B
Çözüm: 1898’de ABD ile İspanya arasında savaş yaşandı. Savaş sonrası Filipinler gibi bölgelerde ABD nüfuzu arttı; olay Amerika’nın denizaşırı genişlemesiyle ilişkilendirilir.
Karadeniz bölgesinde ayrı bir Rum devleti kurma amacıyla ilişkili ayaklanma hangisidir?
- A) Konya Ayaklanması
- B) Yozgat Ayaklanması
- C) Pontus Ayaklanması
- D) Anzavur Ayaklanması
- E) Demirci Mehmet Efe Ayaklanması
Doğru cevap: C
Çözüm: Pontusçu silahlı faaliyetler Karadeniz bölgesinde ayrılıkçı Rum devleti hedefiyle bağlantılıdır. Ankara Hükümeti bunlarla mücadele etmiş ve sorun 1923’e kadar sürmüştür.
Büyük Selçuklu hükümdarlarının devlet işlerini görüşmek için kullandıkları merkezî divan hangisidir?
- A) Divân-ı Arz
- B) Divân-ı İstifa
- C) Divân-ı İşraf
- D) Divân-ı Saltanat (Divân-ı Âlâ)
- E) Divân-ı İnşa
Doğru cevap: D
Çözüm: Divân-ı Saltanat veya Divân-ı Âlâ, Büyük Selçuklularda en üst düzey devlet işlerinin görüşüldüğü büyük divandır. Diğer divanlar belirli uzmanlık alanlarına yöneliktir.
Osmanlı ilmiye teşkilatında fetva verme makamıyla öne çıkan görevli kimdir?
- A) Nişancı
- B) Defterdar
- C) Reisülküttap
- D) Şeyhülislam
- E) Beylerbeyi
Doğru cevap: D
Çözüm: Şeyhülislam fetva makamı olarak dinî-hukukî görüş verir. Şeyhülislamın görevini divanda maliye işlerini yürüten defterdarla ya da yazışmayı yöneten nişancıyla eşitlemek yanlıştır.
1413’te Fetret Devri’ni sonlandırıp hükümdarlığı birleştiren padişah kimdir?
- A) I. Murad
- B) II. Bayezid
- C) Yavuz Sultan Selim
- D) II. Selim
- E) Çelebi Mehmed
Doğru cevap: E
Çözüm: I. Mehmed olarak da anılan Çelebi Mehmed, 1413’te rakip kardeşlerini bertaraf ederek merkezi Osmanlı hükümdarlığını yeniden tesis etmiştir.
Endülüs'teki son bağımsız Müslüman devletin merkezi olan Gırnata'nın teslim tarihi hangisidir?
- A) 1492
- B) 1031
- C) 1086
- D) 1187
- E) 1212
Doğru cevap: A
Çözüm: 1492 Gırnata'nın teslimi, İberya'daki son bağımsız Müslüman yönetimin sonudur.
Paris Barış Konferansı’nda ABD’nin savaş sonrası düzen düşüncesiyle öne çıkan başkanı kimdir?
- A) Theodore Roosevelt
- B) Woodrow Wilson
- C) Franklin D. Roosevelt
- D) Harry Truman
- E) Abraham Lincoln
Doğru cevap: B
Çözüm: ABD Başkanı Woodrow Wilson Ocak 1918 On Dört Noktası ve Milletler Cemiyeti fikriyle savaş sonrası görüşmeleri etkiledi. ABD’nin Cemiyet’e katılmadığı da hatırlanmalıdır.
Sadabat Paktı’nın kurucularından biri hangisidir?
- A) Yunanistan
- B) Yugoslavya
- C) Romanya
- D) Afganistan
- E) Bulgaristan
Doğru cevap: D
Çözüm: Afganistan, Türkiye, İran ve Irak ile birlikte Sadabat Paktı’nda yer aldı; Balkan Antantı devletleriyle karıştırılmamalıdır.
Lozan Boğazlar düzenlemesinde Boğazlar Komisyonu’nun başkanı hangi taraftandı?
- A) İngiliz temsilci
- B) Fransız temsilci
- C) Türk temsilci
- D) Yunan temsilci
- E) Japon temsilci
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan Boğazlar Sözleşmesi uluslararası bir komisyon oluşturdu ve başkanlığını Türk temsilci üstlendi; 1936 Montrö ile rejim değişecektir.
Reform düşüncesini Cenevre merkezli geliştiren ve Kalvinizmle ilişkilendirilen din adamı kimdir?
- A) Jean Calvin
- B) Martin Luther
- C) Thomas Aquinas
- D) Ignatius Loyola
- E) Erasmus
Doğru cevap: A
Çözüm: Jean Calvin, Cenevre’de Reform geleneğinin oluşmasında etkili oldu. Luthercilik ve Kalvinizm, tek tip Protestan öğreti olarak eşitlenmemelidir.
Geç dönem Osmanlı bürokrasisinde ve günlük el yazısında yaygın olan yazı türü hangisidir?
- A) Kûfi
- B) Celî sülüs
- C) Talik
- D) Rik‘a
- E) Siyakat
Doğru cevap: D
Çözüm: Rik‘a pratik el yazısı ve bürokratik kullanımda yaygındır.
Demokrat Parti’nin kurucuları arasında bulunan kişi kimdir?
- A) Refik Saydam
- B) Celal Bayar
- C) Şükrü Saraçoğlu
- D) Recep Peker
- E) Hasan Âli Yücel
Doğru cevap: B
Çözüm: Celal Bayar, 7 Ocak 1946’da kurulan Demokrat Parti’nin dört kurucusundan biridir; diğerleri Menderes, Köprülü ve Koraltan’dır.