İtilaf birliklerinin Gelibolu Yarımadası’ndaki büyük kara çıkarmalarının başladığı tarih hangisidir?
- A) 18 Mart 1915
- B) 11 Kasım 1918
- C) 3 Mart 1918
- D) 1 Eylül 1939
- E) 25 Nisan 1915
Doğru cevap: E
Çözüm: 25 Nisan 1915’te Arıburnu ve Seddülbahir çevresinde büyük İtilaf çıkarmaları başladı. 18 Mart deniz başarısızlığından sonra kara harekâtına geçilmiştir.
Çanakkale kara savaşlarında 19. Tümen Komutanı olarak öne çıkan Osmanlı subayı kimdir?
- A) Mustafa Kemal
- B) Enver Paşa
- C) Halil Kut Paşa
- D) Rauf Orbay
- E) Kazım Karabekir
Doğru cevap: A
Çözüm: Mustafa Kemal 1915’te Çanakkale’de 19. Tümen ve daha sonra Anafartalar Grubu komutanlığı görevlerinde bulundu. Arıburnu ve Anafartalar başarılarıyla tanındı.
29 Nisan 1916’da İngiliz kuvvetlerinin teslim olmasıyla sonuçlanan Osmanlı zaferi hangisidir?
- A) Verdun
- B) Kutül-Amare
- C) Jutland
- D) Somme
- E) Passchendaele
Doğru cevap: B
Çözüm: 29 Nisan 1916’da Irak Cephesi’ndeki Kutül-Amare’de General Townshend komutasındaki İngiliz kuvvetleri teslim oldu. Bu başarı Irak Cephesi’nin tümüyle sonuçlandığı anlamına gelmez.
Amerika Birleşik Devletleri I. Dünya Savaşı’na hangi yılda girmiştir?
- A) 1914
- B) 1915
- C) 1917
- D) 1916
- E) 1919
Doğru cevap: C
Çözüm: ABD Nisan 1917’de Almanya’ya savaş ilan etti. Almanya’nın sınırsız denizaltı savaşı ve Zimmermann Telgrafı savaş kararını etkileyen önemli faktörlerdi.
Sovyet Rusya’nın İttifak Devletleriyle 3 Mart 1918’de imzaladığı ayrı barış antlaşması hangisidir?
- A) Versailles
- B) Sevr
- C) Lozan
- D) Brest-Litovsk
- E) Şimonoseki
Doğru cevap: D
Çözüm: Brest-Litovsk Antlaşması 3 Mart 1918’de Sovyet Rusya ile Merkezî Devletler arasında imzalandı. Rusya’nın savaş dışı kalmasını resmileştirdi.
Almanya’nın Batı Cephesi’ndeki çatışmaları sona erdiren ateşkesi imzaladığı tarih hangisidir?
- A) 30 Ekim 1918
- B) 18 Mart 1915
- C) 3 Mart 1918
- D) 28 Haziran 1914
- E) 11 Kasım 1918
Doğru cevap: E
Çözüm: Almanya 11 Kasım 1918’de Rethondes/Compiègne ateşkesini imzaladı. Bu ateşkes savaşın çatışma safhasını bitirdi; Versailles Barışı 1919’da imzalanan ayrı belgedir.
Suriye-Filistin Cephesi’nin son dönemindeki Osmanlı savunmasının başlıca karşısındaki güç hangisidir?
- A) Japonya’nın Meiji ordusu
- B) Fransa’nın 1815 Kutsal İttifak kuvvetleri
- C) İspanya’nın 1898 Karayip filosu
- D) Britanya öncülüğündeki İtilaf kuvvetleri
- E) Rusya’nın 1905 Mançurya kuvvetleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Filistin-Suriye hattında Osmanlı orduları ağırlıkla Britanya öncülüğündeki kuvvetlerle savaştı. 1917–1918 döneminde Osmanlı kuvvetleri bölgede geri çekildi.
Hicaz-Yemen Cephesi’ndeki Osmanlı askerî mücadelesi hangi sorunla doğrudan bağlantılıdır?
- A) Almanların 1914’te Paris’e ilerlemesini doğrudan durdurmak
- B) Rusya’nın 1905 Portsmouth şartlarını kabul etmesini sağlamak
- C) Britanya-Almanya Jutland filosunu yönetmek
- D) 1919 Paris Barış Konferansı’nda Japon adalarını paylaşmak
- E) Hicaz’daki Arap İsyanı ve Britanya destekli bölgesel baskı karşısında Osmanlı varlığını savunmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Hicaz ve Yemen’de Osmanlı kuvvetleri hem bölgesel çatışma hem Britanya etkisi ve Arap İsyanı karşısında savaştı. Kutsal yerler ve ikmal yollarının korunması önem taşıdı.
Osmanlı Devleti’nin Galiçya, Romanya ve Makedonya’ya asker göndermesinin ortak nedeni hangisidir?
- A) İttifak Devletleri olan müttefiklerinin savaş çabasına destek vermek
- B) Osmanlı’nın 1882 Mısır’daki doğrudan yönetimini yeniden kurmak
- C) Doğu Asya’da Çin’in Şimonoseki şartlarını değiştirmek
- D) ABD’nin 1917’de savaşa girmesini tek başına engellemek
- E) Britanya’nın Boer Savaşı’nı başlatmak
Doğru cevap: A
Çözüm: Galiçya, Romanya ve Makedonya cephelerinde Osmanlı birlikleri müttefiklerine destek amacıyla görev yaptı. Bunlar Kafkas ve Kanal gibi ilk Osmanlı taarruz girişimlerinden farklıdır.
1916 Sykes–Picot düzenlemesinin savaş sırasındaki niteliği hangisidir?
- A) Osmanlı ile ABD arasında 1918 barış antlaşması
- B) Britanya ve Fransa’nın Osmanlı Arap topraklarında nüfuz ve paylaşım tasarılarını içeren gizli anlaşma
- C) Japonya ile Rusya’nın savaşı bitiren 1905 anlaşması
- D) Almanya’nın 11 Kasım 1918 ateşkesi
- E) Balkan devletlerinin 1913 Edirne sınırı sözleşmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: 1916 Sykes–Picot Antlaşması Britanya ve Fransa’nın Osmanlı Arap vilayetlerinin geleceğine ilişkin paylaşım planıdır. Savaş sırasında gizli bir düzenlemedir; Sevr gibi 1920 barışıyla aynı metin değildir.
İtalya’nın I. Dünya Savaşı’na girişine ilişkin en doğru ifade hangisidir?
- A) 1914’te Üçlü İttifak gereği Almanya safında otomatik savaşa girdi
- B) 1915’te Rus-Japon Savaşı’na katıldı
- C) 1914’te tarafsız kaldı ve 1915’te İtilaf safında Avusturya-Macaristan’a karşı savaşa girdi
- D) 1917’de ilk kez 1882 Üçlü İttifakı kurdu
- E) 1918’de Mondros Ateşkesi’ni Osmanlı adına imzaladı
Doğru cevap: C
Çözüm: İtalya 1882 Üçlü İttifak üyesiydi ancak 1914’te tarafsızlığını korudu. Mayıs 1915’te İtilaf safında Avusturya-Macaristan’a savaş açtı.
Bulgaristan’ın 1915’te I. Dünya Savaşı’na katıldığı blok hangisidir?
- A) İtilaf Devletleri
- B) Milletler Cemiyeti
- C) Kutsal İttifak
- D) İttifak Devletleri
- E) Bağlantısızlar
Doğru cevap: D
Çözüm: Bulgaristan 1915’te Merkezî/İttifak Devletleri yanında savaşa girdi. Balkan coğrafyasındaki güç dengesi ve Osmanlı ile kara bağlantısı açısından önemliydi.
1918’de savaşan başlıca İttifak devletlerinin ateşkes sıralaması hangisidir?
- A) Almanya–Bulgaristan–Osmanlı Devleti–Avusturya-Macaristan
- B) Osmanlı Devleti–Almanya–Bulgaristan–Avusturya-Macaristan
- C) Avusturya-Macaristan–Almanya–Osmanlı Devleti–Bulgaristan
- D) Almanya–Avusturya-Macaristan–Bulgaristan–Osmanlı Devleti
- E) Bulgaristan–Osmanlı Devleti–Avusturya-Macaristan–Almanya
Doğru cevap: E
Çözüm: 1918 sırası: Bulgaristan 29 Eylül Selanik, Osmanlı 30 Ekim Mondros, Avusturya-Macaristan 3 Kasım Villa Giusti, Almanya 11 Kasım Rethondes/Compiègne ateşkesidir.
1916 Arap İsyanı ile Osmanlı’nın Hicaz savunması ilişkisinde hangi yargı doğru olur?
- A) Arap İsyanı 1916’da Almanların Somme’deki tek deniz zaferiydi
- B) Hicaz Cephesi yalnız Britanya ile Japonya arasında Afrika’da yaşandı
- C) Arap İsyanı’nın temel amacı Rusya’nın 1905 Portsmouth Antlaşması’nı imzalamasıydı
- D) Britanya desteği alan bazı Arap kuvvetlerinin ayaklanması, Osmanlı’nın Hicaz ve kutsal yerlerdeki askerî savunmasını zorlaştırdı
- E) Hicaz 1916’da Avusturya-Macaristan’ın kuzey sınırına dönüştü
Doğru cevap: D
Çözüm: 1916 Arap İsyanı, Osmanlı’nın Arabistan’daki askerî ve siyasî denetimini zorladı. Britanya’nın desteklediği hareket Hicaz hattındaki savunma ve ikmal sorunlarını artırdı.
1915 Londra, 1916 Sykes–Picot ve 1917 Balfour düzenlemelerinin niteliğini doğru ayıran seçenek hangisidir?
- A) Londra Osmanlı ile Rusya barışı; Sykes–Picot Alman ateşkesi; Balfour Çanakkale kara savaşı
- B) Londra 1905 Rus-Japon antlaşması; Sykes–Picot 1878 Balkan düzeni; Balfour 1898 Faşoda
- C) Üçü de 1919’da kurulmuş Milletler Cemiyeti’nin aynı maddeleridir
- D) Üçü de Avusturya-Macaristan’ın Bosna’yı 1908’de ilhak kararıdır
- E) Londra İtalya’ya vaatler; Sykes–Picot Osmanlı Arap bölgelerinde İngiliz-Fransız paylaşım tasarısı; Balfour Britanya’nın Filistin’e ilişkin bildirisi
Doğru cevap: E
Çözüm: 1915 Londra Antlaşması İtalya’nın İtilaf safına çekilmesi için vaatlerle; 1916 Sykes–Picot Osmanlı Arap vilayetlerinin paylaşım tasarısıyla; 1917 Balfour ise Britanya’nın Filistin bildirisiyle ilgilidir.
1917 Balfour Deklarasyonu hakkında tarihsel olarak en doğru ifade hangisidir?
- A) Britanya’nın Filistin’de Yahudi halkı için bir ulusal yurt kurulmasını desteklediğini açıklayan bildiridir
- B) Filistin’de 1917’de İsrail Devleti’nin bağımsızlığının ilanı ve kurulmasıdır
- C) Almanya ile Rusya arasında 1918’de imzalanan Brest-Litovsk barışıdır
- D) Britanya’nın Boer Savaşı’nı 1899’da başlatan seferberlik emridir
- E) İtalya’nın 1882 Üçlü İttifak üyeliğini resmen sona erdiren 1914 belgesidir
Doğru cevap: A
Çözüm: Balfour Deklarasyonu Kasım 1917’de Britanya Dışişleri Bakanı tarafından yayımlandı ve Filistin’de Yahudiler için bir ulusal yurt fikrini destekledi. 1917’de doğrudan bir devlet kurulduğu anlamına gelmez.
Brest-Litovsk Antlaşması’nın Osmanlı ve Rusya bakımından sonuçlarıyla ilgili hangi ifade isabetlidir?
- A) Rusya’yı 1918’de İtilaf ordularının tek komutanı yaptı
- B) Sovyet Rusya’nın savaş dışı kalmasını sağladı; Kars, Ardahan ve Batum çevresinin statüsünü etkileyen hükümler içerdi
- C) Osmanlı Devleti’ni 1914’te Alman İttifakından çıkardı
- D) Britanya ve Fransa’nın 1916 Sykes–Picot düzenlemesini imzaladı
- E) Almanya’nın 1919 Versailles metniyle aynı tarihte imzalandı
Doğru cevap: B
Çözüm: 3 Mart 1918 Brest-Litovsk Barışı Sovyet Rusya ile Merkezî Devletler arasında yapıldı. Rusya’nın çekilişi Doğu Cephesi’ni etkiledi; Osmanlı açısından Kars-Ardahan-Batum meseleleriyle bağlantılıydı.
Almanya’nın 11 Kasım 1918 Rethondes Ateşkesi ile 1919 Versailles Antlaşması arasında hangi fark vardır?
- A) 1918 belgesi Rus-Japon barışı; 1919 belgesi Japonya’nın Meiji Restorasyonudur
- B) İkisi de 1914’te Osmanlı donanmasının Rus limanlarını bombalamasıdır
- C) 1918 belgesi çatışmaları durduran ateşkes; 1919 belgesi savaş sonrası koşulları düzenleyen barış antlaşmasıdır
- D) 1918 belgesi yalnız İtalya’yı Üçlü İttifaka almış; 1919 belgesi Britanya’yı savaşa sokmuştur
- E) Her iki belge de 1905 Fas krizinin iki ayrı adıdır
Doğru cevap: C
Çözüm: Rethondes/Compiègne 11 Kasım 1918’de Alman savaş faaliyetlerini durduran ateşkestir. Versailles Barışı ise 28 Haziran 1919’da imzalanmıştır. Ateşkes ile barış antlaşması eş anlamlı değildir.
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. ve 24. maddeleri karşılaştırıldığında hangi ayrım doğrudur?
- A) 7. madde Rusya’nın 1905 Mançurya haklarını; 24. madde Japonya’nın Kore antlaşmasını düzenler
- B) 7. madde yalnız Çanakkale donanmasının 1915 tahliyesi; 24. madde 1914 seferberliğidir
- C) İki madde de Osmanlı ordusunun tüm yetkilerini genişletir ve işgali yasaklar
- D) 7. madde İtilaf güvenliğini tehdit eden stratejik noktaların; 24. madde altı doğu vilayetinde karışıklık hâlinde işgal hakkını düzenler
- E) İkisi de Milletler Cemiyeti’nin 1920 kuruluş maddesidir
Doğru cevap: D
Çözüm: Mondros’un 7. maddesi güvenlik gerekçesiyle stratejik noktaları işgal imkânı tanıyordu. 24. madde Vilayet-i Sitte’de karışıklık çıkması hâlindeki işgal hakkına ilişkindi.
1918 ateşkesleri ve savaş sonrası barış belgeleri için hangi kronolojik eşleştirme doğrudur?
- A) 29 Eylül Rethondes Osmanlı; 30 Ekim Selanik Almanya; 3 Kasım Mondros Rusya; 11 Kasım Brest Fransa
- B) 29 Eylül Versailles Bulgaristan; 30 Ekim Lozan Osmanlı; 3 Kasım Sevr Japonya; 11 Kasım Berlin Kongresi
- C) 29 Eylül Faşoda Britanya; 30 Ekim Somme Rusya; 3 Kasım Jutland Fransa; 11 Kasım Meiji Japonya
- D) 1918’de önce bütün barış antlaşmaları imzalandı, ardından 1914 savaşı başladı
- E) 29 Eylül Selanik Bulgaristan; 30 Ekim Mondros Osmanlı; 3 Kasım Villa Giusti Avusturya-Macaristan; 11 Kasım Rethondes Almanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Balkan ve Orta Doğu gelişmeleriyle İttifak devletleri 1918 sonbaharında sırasıyla ateşkes imzaladı. Bulgaristan, Osmanlı, Avusturya-Macaristan ve Almanya tarihleri ayrı tutulmalıdır.