I. Dünya Savaşı sonunda yenilen devletlerle yapılacak barışları görüşmek üzere 1919’da toplanan konferans hangisidir?
- A) Paris Barış Konferansı
- B) Berlin Konferansı 1884
- C) Viyana Kongresi 1815
- D) Londra Konferansı 1830
- E) Lozan Konferansı 1922
Doğru cevap: A
Çözüm: Paris Barış Konferansı 18 Ocak 1919’da toplandı. Görüşmelerde galip devletler, yenilenlerle yapılacak barışları ve savaş sonrası uluslararası düzeni biçimlendirdi.
Paris Barış Konferansı’nda ABD’nin savaş sonrası düzen düşüncesiyle öne çıkan başkanı kimdir?
- A) Theodore Roosevelt
- B) Woodrow Wilson
- C) Franklin D. Roosevelt
- D) Harry Truman
- E) Abraham Lincoln
Doğru cevap: B
Çözüm: ABD Başkanı Woodrow Wilson Ocak 1918 On Dört Noktası ve Milletler Cemiyeti fikriyle savaş sonrası görüşmeleri etkiledi. ABD’nin Cemiyet’e katılmadığı da hatırlanmalıdır.
1919 Paris Barış Konferansı’ndaki Dört Büyükler arasında Britanya’yı temsil eden başbakan kimdir?
- A) Georges Clemenceau
- B) Vittorio Orlando
- C) David Lloyd George
- D) Woodrow Wilson
- E) Gustav Stresemann
Doğru cevap: C
Çözüm: Paris görüşmelerinin Dört Büyükleri arasında Britanya’dan David Lloyd George, Fransa’dan Georges Clemenceau, ABD’den Wilson ve İtalya’dan Orlando bulunuyordu.
28 Haziran 1919 Versailles (Versay) Antlaşması hangi yenik devletle imzalanmıştır?
- A) Avusturya
- B) Bulgaristan
- C) Macaristan
- D) Almanya
- E) Osmanlı Devleti
Doğru cevap: D
Çözüm: Versailles Antlaşması 28 Haziran 1919’da Almanya ile imzalandı. Saint-Germain Avusturya, Neuilly Bulgaristan, Trianon Macaristan ve Sevr Osmanlı için hazırlanmıştı.
10 Eylül 1919 Saint-Germain Antlaşması hangi devletle yapılmıştır?
- A) Almanya
- B) Bulgaristan
- C) Macaristan
- D) Osmanlı Devleti
- E) Avusturya
Doğru cevap: E
Çözüm: Saint-Germain-en-Laye Antlaşması 10 Eylül 1919’da Avusturya ile imzalandı. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu çöktüğünden Macaristan için ayrı Trianon Antlaşması hazırlandı.
27 Kasım 1919 Neuilly (Nöyyi) Antlaşması hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Bulgaristan
- B) Almanya
- C) Avusturya
- D) Macaristan
- E) Osmanlı Devleti
Doğru cevap: A
Çözüm: Neuilly Antlaşması 27 Kasım 1919’da Bulgaristan ile yapıldı. Balkanlarda Bulgaristan’ın sınırları ve savaş sonrası yükümlülükleri bu barışta ele alındı.
4 Haziran 1920 Trianon Antlaşması hangi yenik devletle imzalanmıştır?
- A) Bulgaristan
- B) Macaristan
- C) Almanya
- D) Avusturya
- E) Osmanlı Devleti
Doğru cevap: B
Çözüm: Trianon Antlaşması 4 Haziran 1920’de Macaristan’la yapıldı. Avusturya’nın 1919 Saint-Germain Barışı ile karıştırılmamalıdır.
11 Kasım 1918 Rethondes ile 28 Haziran 1919 Versailles belgeleri arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Rethondes ateşkes, Versailles Almanya’yla imzalanan barış antlaşmasıdır
- B) Rethondes Bulgaristan barışı, Versailles Osmanlı ateşkesidir
- C) İkisi de 1919’da Milletler Cemiyeti’nin üyelik oylamasıdır
- D) Rethondes 1923 Türkiye barışı, Versailles 1907 İtilaf uzlaşmasıdır
- E) İkisi de Japonya ile Rusya’nın 1905 ayrı barışlarıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: 1918 Rethondes/Compiègne Almanya’nın çatışmaları durduran ateşkesidir. Versailles 1919’da siyasi, askerî, toprak ve ekonomik şartları düzenleyen barış antlaşmasıdır.
Paris Barış Konferansı’ndaki Dört Büyükler doğru olarak hangi devlet ve siyasetçi eşleşmesinde verilmiştir?
- A) ABD Wilson, Britanya Bismarck, Fransa Metternich, İtalya Lenin
- B) ABD Wilson, Britanya Lloyd George, Fransa Clemenceau, İtalya Orlando
- C) ABD Clemenceau, Britanya Orlando, Fransa Wilson, İtalya Lloyd George
- D) ABD Lenin, Britanya II. Wilhelm, Fransa Troçki, İtalya Çar Nikolay
- E) ABD Mustafa Kemal, Britanya Cavour, Fransa Garibaldi, İtalya Jutland
Doğru cevap: B
Çözüm: Konferansın Dört Büyükleri Wilson, Lloyd George, Clemenceau ve Orlando’dur. Japonya da başlıca galip devletlerdendi ancak yaygın Dört Büyük adlandırması bu dört lidere işaret eder.
1919–1920 savaş sonrası barış antlaşmalarının doğru kronolojik sıralaması hangisidir?
- A) Sevr → Trianon → Versailles → Neuilly → Saint-Germain
- B) Neuilly → Sevr → Saint-Germain → Versailles → Trianon
- C) Versailles → Saint-Germain → Neuilly → Trianon → Sevr
- D) Trianon → Versailles → Sevr → Neuilly → Saint-Germain
- E) Saint-Germain → Trianon → Sevr → Versailles → Neuilly
Doğru cevap: C
Çözüm: Antlaşma tarihleri sırasıyla 28 Haziran 1919 Versailles, 10 Eylül Saint-Germain, 27 Kasım Neuilly, 4 Haziran 1920 Trianon ve 10 Ağustos Sevr’dir.
Saint-Germain ve Trianon antlaşmalarının farklı devletlerle imzalanmasının temel tarihi gerekçesi hangisidir?
- A) Almanya’nın 1871 birliğinin ilk kez 1920’de kurulması
- B) Rusya’nın 1905’te Japonya’yı tamamen ilhak etmesi
- C) Britanya’nın 1882’de Mısır’ı terk etmesi
- D) Avusturya-Macaristan’ın dağılması üzerine Avusturya ve Macaristan’ın ayrı devletler hâline gelmesi
- E) Osmanlı’nın 1920’de Alman devletine dönüşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Avusturya-Macaristan İmparatorluğu savaş sonunda çöktü. Avusturya ile Saint-Germain (1919), Macaristan ile Trianon (1920) ayrı barışları yapıldı.
Saint-Germain Antlaşması’nın Avusturya’ya ilişkin düzenlemelerinden biri hangisidir?
- A) Rusya’nın savaşa tekrar katılmasının zorunlu hâle getirilmesi
- B) Almanya’ya Alsas-Loren’in geri verilmesi
- C) Avusturya’nın Milletler Cemiyeti’nin tek kurucusu ilan edilmesi
- D) Macaristan’ın toprak bütünlüğünün Avusturya’ya devredilmesi
- E) Almanya’yla birleşmesinin uluslararası izin olmadan engellenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Saint-Germain yeni Avusturya’nın sınırlarını ve statüsünü düzenledi; Almanya’yla birleşme, uluslararası onay olmadan yasaklandı. Bu konu Trianon’un Macaristan hükümleriyle karıştırılmamalıdır.
Versailles Antlaşması’yla Almanya’nın Ren bölgesinde karşılaştığı güvenlik düzenlemesi hangisidir?
- A) Ren bölgesinin askerden arındırılması ve belirli yerlerin Müttefik işgaline tabi tutulması
- B) Ren’in Almanya tarafından sınırsız askerî üs bölgesine çevrilmesi
- C) Almanya’nın Çanakkale Boğazı’nı doğrudan yönetmesi
- D) Avusturya’nın Ren’i 1919’da tümüyle ilhak etmesi
- E) Ren’de Fransız-Alman tek ordusunun kurulması
Doğru cevap: A
Çözüm: Versailles Ren havzasının güvenliğini askerî kısıtlamalar ve geçici Müttefik işgal rejimiyle düzenledi. Bu konu Alsas-Loren’in Fransa’ya iadesinden farklıdır.
Versailles sonrasında Polonya’nın deniz bağlantısı ve Danzig’in statüsü hakkında hangisi doğrudur?
- A) Danzig 1919’da Sovyet Rusya’nın başkenti ilan edildi
- B) Polonya’ya Baltık bağlantısı sağlandı; Danzig, Milletler Cemiyeti himayesinde serbest şehir statüsüne kavuştu
- C) Polonya tamamen ortadan kaldırıldı ve Baltık bağlantısı yasaklandı
- D) Danzig Fransa’nın Akdeniz kıyısındaki manda alanı oldu
- E) Polonya’nın Baltık bağlantısı Sykes–Picot ile Süveyş’ten kuruldu
Doğru cevap: B
Çözüm: Versailles düzeni Polonya’ya Baltık Denizi’ne çıkış imkânı sağladı. Danzig/Gdańsk ise doğrudan Polonya toprağı değil, Milletler Cemiyeti himayesindeki serbest şehir statüsündeydi.
Wilson’ın ulusların kendi kaderini tayini vurgusu ile manda sisteminin uygulanışı birlikte ele alındığında hangi yorum daha isabetlidir?
- A) Bağımsızlık ilkesi dile getirilirken bazı eski sömürge ve Osmanlı bölgeleri dış güçlerin yönetim ve denetimine bırakıldı
- B) Manda sistemi bütün bölgelerde tam bağımsızlığı 1919’un ilk günü sağladı
- C) Wilson bütün halklar için sınırların değişmemesini tek ilke saydı
- D) Mandalar yalnız 1815 Viyana Kongresi’nin feodal yönetimleriydi
- E) Milletler Cemiyeti bütün sömürgeci ilişkileri yasaklamış ve aynı gün sona erdirmişti
Doğru cevap: A
Çözüm: Barış görüşmelerinde kendi kaderini tayin söylemi etkili olsa da özellikle Orta Doğu’da manda idareleri kuruldu. Bu, ilkenin her bölgede aynı şekilde uygulanmadığını gösterir.
Milletler Cemiyeti Misakı’nın kabul edilmesi ile örgütün hukuken faaliyete başlamasını doğru ayıran seçenek hangisidir?
- A) Misak 1907’de Üçlü İtilafla kuruldu; 1914’te Wilson tarafından kaldırıldı
- B) Misak 28 Nisan 1919’da Paris’te kabul edildi; Versailles düzeniyle 10 Ocak 1920’de yürürlüğe girdi
- C) Misak 1923 Lozan’da ilk kez yazıldı; 1939’da yürürlüğe girdi
- D) Milletler Cemiyeti 1878 Berlin Kongresi’nde resmen kuruldu
- E) Misak 1918 Mondros’un 7. maddesiydi ve 1918’de yürürlükten kaldırıldı
Doğru cevap: B
Çözüm: Milletler Cemiyeti Misakı 28 Nisan 1919’da Paris Barış Konferansı’nda kabul edildi ve 10 Ocak 1920’de Versailles’ın yürürlüğe girmesiyle faaliyete geçti. İki tarih aynı olay değildir.
ABD Başkanı Wilson’ın Versailles ve Milletler Cemiyeti projesini güçlü biçimde savunmasına rağmen ABD’nin üyelik durumu nasıl gerçekleşti?
- A) ABD Cemiyet’in ilk ve tek daimi başkanı oldu
- B) ABD 1919’da örgüte girdi ve 1920’de Alman mandalarını tek başına yönetti
- C) ABD Senatosu barış düzenine ilişkin antlaşmayı onaylamadı; ABD Milletler Cemiyeti’ne hiç katılmadı
- D) ABD’nin üyeliği otomatik olarak Wilson’ın konuşmasıyla tamamlandı
- E) ABD’nin üye olmamasının nedeni 1918’de İttifak yanında savaşa girmesiydi
Doğru cevap: C
Çözüm: Wilson’ın uluslararasıcı programı ABD iç siyasetinde onay bulmadı. Senatonun Versailles’a karşı çıkması ABD’nin Milletler Cemiyeti dışında kalmasına neden oldu.
Avusturya-Macaristan’ın dağılmasından sonra yeni sınırlar çizilmesi hakkında hangi değerlendirme tarihsel açıdan daha doğrudur?
- A) İmparatorluk 1920’de hiçbir toprak ve yönetim değişikliği olmadan sürdü
- B) Bütün etnik topluluklar tek tek bağımsız ve homojen ulus-devlet kurdu
- C) Macaristan 1919 Saint-Germain ile Almanya’nın başkenti oldu
- D) Yeni devletler oluştu fakat çok etnili yerleşim nedeniyle sınırlar bütün toplulukların talepleriyle eksiksiz örtüşmedi
- E) Çekoslovakya 1871’de Almanya’nın imparatorluk adıydı
Doğru cevap: D
Çözüm: Savaş sonunda Avusturya-Macaristan çöktü; Avusturya, Macaristan ve Çekoslovakya gibi siyasi yapılar ortaya çıktı. Sınır sorunları ve azınlık meseleleri sürmeye devam etti.
Versailles ile Saint-Germain arasında devlet ve düzenleme bakımından doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) Versailles Avusturya’ya; Saint-Germain Almanya’ya uygulanmıştı
- B) İkisi de Osmanlı’yla 1920’de imzalanan aynı Sevr metnidir
- C) Saint-Germain Bulgaristan’ın 1919 barışıdır; Versailles Macaristan’ın 1920 barışıdır
- D) Versailles yalnız Filistin mandasını kurarken Saint-Germain yalnız Irak’ın petrolünü düzenledi
- E) Versailles Almanya’ya; Saint-Germain Avusturya’ya uygulandı ve Avusturya’nın Almanya ile birleşmesi sınırladı
Doğru cevap: E
Çözüm: Almanya 1919 Versailles, Avusturya 1919 Saint-Germain barışını imzaladı. Saint-Germain, Avusturya’nın Almanya’yla izinsiz birleşmesini kısıtlayan hükümler içerdi.
Milletler Cemiyeti’nin kendi güvenlik kararlarını uygulama kapasitesine ilişkin hangi yorum doğrudur?
- A) Üyelerin iş birliğine bağımlıydı; düzenli bağımsız dünya ordusu ve güçlü yaptırım mekanizması bulunmuyordu
- B) Cemiyet bütün devletlerin askerî kuvvetlerini tek bir ordu olarak otomatik devraldı
- C) Üye olmamış ABD bütün Cemiyet askerlerinin doğrudan komutanıydı
- D) Cemiyet 1920’de Avrupa’daki bütün savaşların yaşanmasını hukuken imkânsız hâle getirdi
- E) Cemiyet’in tek görevi Alman ordusunun 1914 Belçika işgalini örgütlemekti
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti kolektif güvenlik hedefi taşıdı, ancak bağımsız bir askerî güç ve zorlayıcı yaptırım kapasitesi sınırlıydı. ABD’nin yokluğu ve büyük güçlerin çıkarları etkinliği azalttı.