10 Ağustos 1920 Sevr Antlaşması hangi devletle imzalanmıştır?
- A) Almanya
- B) Avusturya
- C) Osmanlı Devleti
- D) Bulgaristan
- E) Macaristan
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr 10 Ağustos 1920’de Osmanlı İstanbul Hükümeti temsilcileri tarafından imzalandı. Ankara’daki TBMM reddetti ve antlaşma yürürlüğe girip uygulanmadı.
24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması hangi devletin uluslararası barış düzenini belirlemiştir?
- A) Almanya
- B) İtalya
- C) Macaristan
- D) Türkiye
- E) Bulgaristan
Doğru cevap: D
Çözüm: Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923’te Türkiye adına TBMM Hükümeti tarafından imzalandı. Sevr’den farklı olarak bağımsız Türkiye’nin uluslararası konumunu belirledi.
I. Dünya Savaşı sonrasında 10 Ocak 1920’de yürürlüğe giren uluslararası barış örgütünün adı nedir?
- A) Birleşmiş Milletler 1945
- B) NATO
- C) Avrupa Birliği
- D) Varşova Paktı
- E) Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam)
Doğru cevap: E
Çözüm: Milletler Cemiyeti Misakı 10 Ocak 1920’de yürürlüğe girdi ve örgüt savaş sonrası kolektif güvenlik amacıyla kuruldu. 1945 Birleşmiş Milletler ile aynı örgüt değildir.
Milletler Cemiyeti’nin merkezi hangi şehirdeydi?
- A) Cenevre
- B) Paris
- C) Londra
- D) Washington
- E) Berlin
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti’nin merkezi İsviçre’nin Cenevre şehrindeydi. Paris Barış Konferansı ise Fransa’da toplandı; konferans şehri ile örgüt merkezi karıştırılmamalıdır.
Milletler Cemiyeti düşüncesini savunduğu hâlde örgüte katılmayan büyük devlet hangisidir?
- A) Fransa
- B) Amerika Birleşik Devletleri
- C) Birleşik Krallık
- D) Belçika
- E) Japonya
Doğru cevap: B
Çözüm: Wilson Cemiyet’i savunmasına rağmen ABD Senatosu Versailles düzenini onaylamadı ve ABD Milletler Cemiyeti’ne üye olmadı. Bu durum örgütün etkinliğini sınırladı.
Versailles Antlaşması kapsamında Almanya’ya yüklenen ekonomik yükümlülüklerden biri hangisidir?
- A) Bütün devletlerin borçlarını otomatik silme yetkisi
- B) Rusya adına tüm savaş tazminatlarını toplama hakkı
- C) Savaş tazminatı (reparasyon) ödeme yükümlülüğü
- D) İtalya’ya bütün Afrika sömürgelerini devretme yetkisi
- E) Kendi belirlediği sınırsız yeni sömürge kurma hakkı
Doğru cevap: C
Çözüm: Versailles Almanya’ya askerî ve toprak düzenlemelerinin yanı sıra ağır ekonomik yükümlülükler getirdi. Tazminatın kesin toplamının belirlenmesi daha sonraki süreçlerle ilişkilidir.
Versailles Antlaşması’yla Almanya’dan Fransa’ya geri bırakılan tarihsel bölge hangisidir?
- A) Bosna-Hersek
- B) Kırım
- C) Kars-Ardahan
- D) Alsas-Loren (Alsace-Lorraine)
- E) Filistin
Doğru cevap: D
Çözüm: Alsas-Loren bölgesi 1871’den beri Almanya’nın denetimindeydi. 1919 Versailles düzeninde Fransa’ya geri döndü; Saar Havzası’nın statüsü farklı şekilde düzenlendi.
Versailles’ın 231. maddesi ve savaş tazminatları konusunda en doğru değerlendirme hangisidir?
- A) 231. madde Milletler Cemiyeti’nin ABD’ye üyelik zorunluluğuydu
- B) Tazminatın her ayrıntısı Ocak 1918’de Wilson tarafından kesin hesaplandı
- C) Savaş zararlarının sorumluluğunu kuran hükümler, Almanya’ya uygulanacak reparasyonların dayanaklarındandı
- D) Almanya’nın tüm dış borçları savaşta galip geldiği için otomatik silindi
- E) 231. madde Osmanlı’nın Mondros 24. maddesiyle aynı hükümdür
Doğru cevap: C
Çözüm: Versailles 231. maddesi Almanya ve müttefiklerini savaş zararlarının sorumluluğuyla ilişkilendirdi. Reparasyonların miktar ve uygulanışı sonradan tartışma konusu oldu.
Saar Havzası’nın Versailles sonrasındaki ilk yönetim statüsünü doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) 1919’da kalıcı biçimde Macaristan’ın başkenti oldu
- B) Saar Havzası tümüyle bağımsız ve deniz aşırı bir Fransız adası ilan edildi
- C) Bölge 1920’de doğrudan Osmanlı’ya bırakıldı
- D) Milletler Cemiyeti yönetimine bırakıldı; kömür işletmeleriyle bağlantılı özel düzen kuruldu
- E) Saar, Avrupa yerine Ortadoğu’daki bir İngiliz manda alanıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Saar Havzası Versailles sonrasında belirli süre Milletler Cemiyeti yönetimine bırakıldı; kömür madenleri konusunda Fransa lehine hükümler vardı. Alsas-Loren gibi doğrudan Fransa’ya iade edilmedi.
Wilson’ın Milletler Cemiyeti fikrini savunması ile ABD’nin gerçek üyeliği arasındaki ilişki hangisidir?
- A) Wilson fikri reddettiği hâlde ABD 1920’de örgüte başkanlık etti
- B) ABD 1918’de örgütü kurdu ve bütün devletleri zorla üye yaptı
- C) ABD 1945’te Milletler Cemiyeti’ne ilk üye oldu
- D) ABD’nin üye olup olmadığı Versailles hükümlerini hiç etkilemedi
- E) Wilson örgütü savundu ancak ABD Senatosundaki muhalefet nedeniyle ABD üye olmadı
Doğru cevap: E
Çözüm: Wilson örgütün kuruluşundaki başlıca siyasi savunucusuydu. Fakat ABD Senatosu Versailles’ı onaylamadı; ABD Milletler Cemiyeti’nin dışında kaldı.
Milletler Cemiyeti’nin barışı koruma gücünü sınırlayan etkenlerden biri hangisidir?
- A) ABD’nin üye olmaması ve örgütün bağımsız bir askerî güçten yoksun bulunması
- B) Bütün büyük devletlerin aynı anda zorunlu katılması
- C) Her üye devletin tek bir dünya ordusuna bütünüyle bağlı olması
- D) Örgütün doğrudan bütün sömürgeleri aynı gün bağımsız yapması
- E) Savaşların 1920’de tüm dünyada hukuken imkânsız hâle gelmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti uyuşmazlıkları diplomasi ve kolektif güvenlikle çözmeyi amaçladı. ABD’nin yokluğu ve yaptırım kapasitesi gibi eksiklikler etkinliğini zayıflattı.
Manda yönetimleriyle ilgili doğru devlet-bölge eşleştirmesi hangisidir?
- A) Fransa: Irak ve Filistin; Britanya: Suriye ve Lübnan
- B) Fransa: Suriye ve Lübnan; Britanya: Irak ve Filistin
- C) Almanya: Filistin ve Lübnan; Avusturya: Irak ve Suriye
- D) Rusya: Suriye ve Filistin; Japonya: Irak ve Lübnan
- E) İtalya: Irak ve Lübnan; Macaristan: Suriye ve Filistin
Doğru cevap: B
Çözüm: Savaş sonrası düzenlemede Fransa Suriye ve Lübnan, Britanya Irak ve Filistin üzerinde manda yönetimi yürüttü. Bu sistem yerel toplumların tam siyasi bağımsızlığı anlamına gelmiyordu.
Milletler Cemiyeti mandalarının A sınıfıyla ilişkilendirilen eski Osmanlı bölgelerinin genel niteliği hangisidir?
- A) Tümüyle Almanya’nın 1871’de kazandığı Fransız toprakları olmaları
- B) Sadece Kuzey Denizi’ndeki donanma üslerinden oluşmaları
- C) Bağımsızlığın ilke olarak tanındığı ancak geçici dış yönetim ve danışmanlık altında tutulan topluluklar olmaları
- D) 1919’da derhâl herhangi bir yönetim olmadan birleşik dünya devleti kurmaları
- E) Yalnız Japonya’ya ait Mançurya kentlerini kapsamaları
Doğru cevap: C
Çözüm: Milletler Cemiyeti Misakı’nın 22. maddesinde A sınıfı mandalar eski Osmanlı Arap topraklarının belirli topluluklarıyla ilişkilidir. Pratikte dış yönetim devam etti.
Versailles’ın Alman sömürgelerine ilişkin düzenlemelerini “sömürgelerin tümüne anında bağımsızlık verildi” şeklinde sunmak niçin yanlıştır?
- A) Alman sömürgelerinin tamamı Almanya’ya hiç değişmeden geri bırakıldı
- B) Eski Alman sömürgelerinin bir bölümü Milletler Cemiyeti manda sistemi altında diğer güçlerin yönetimine verildi
- C) 1919’da bütün Afrika devletleri tek federasyonda birleşti
- D) Versailles Almanya’ya yeni sınırsız sömürge kurma hakkı tanıdı
- E) Manda sistemi sadece Almanya’nın Ren Havzası için bir demiryolu tarifesiydi
Doğru cevap: B
Çözüm: Versailles’la Almanya denizaşırı sömürgelerini kaybetti. Bu bölgelerden bir kısmı galip güçlerin manda yönetimine bırakıldı; bu sonuç genel ve anlık bağımsızlık demek değildir.
Alsas-Loren, Saar ve Ren bölgelerinin Versailles sonrasındaki statülerine ilişkin doğru eşleştirme hangisidir?
- A) Alsas-Loren İtalya mandası; Saar Osmanlı eyaleti; Ren Japon sömürgesi
- B) Alsas-Loren Macaristan’a; Saar Rusya’ya; Ren Bulgaristan’a katıldı
- C) Alsas-Loren Fransa’ya iade; Saar geçici Milletler Cemiyeti yönetimi; Ren askersizleştirme ve kısmi işgal düzeni
- D) Üç bölge de otomatik biçimde ABD toprağı oldu
- E) Üç bölgeye Versailles’dan sonra aynı gün bağımsız devlet statüsü verildi
Doğru cevap: C
Çözüm: Versailles Almanya’nın batısında farklı hükümler getirdi: Alsas-Loren’in iadesi, Saar’da geçici uluslararası idare, Ren bölgesinde askerî kısıtlama ve geçici işgal. Aynı statü değildir.
Polonya Koridoru ile Danzig Serbest Şehri arasındaki tarihsel fark hangisidir?
- A) İkisi de 1919’da Sovyet Rusya’nın bağımsız cumhuriyetleri oldu
- B) Danzig doğrudan Fransa’ya bırakılan Alsas-Loren’in başka adıdır
- C) Polonya Koridoru Japonya ile Rusya arasında 1905’te açıldı
- D) Koridor Polonya’ya Baltık bağlantısı sağlarken Danzig Milletler Cemiyeti himayesinde özel serbest şehir statüsündeydi
- E) Danzig’in statüsü Osmanlı’nın 1918 Mondros 24. maddesince düzenlendi
Doğru cevap: D
Çözüm: Versailles Polonya’nın deniz bağlantısı için bir koridor düzenledi, Danzig/Gdańsk’ı ise doğrudan Polonya’ya katmak yerine ayrı serbest şehir statüsüne aldı.
Versailles Antlaşması’nda reparasyonların hukuki dayanağı ile daha sonraki miktar kararlarını ayıran doğru ifade hangisidir?
- A) Versailles 1919’da Almanya’nın bütün borçlarını kayıtsız şartsız sildi
- B) Tazminatın son tutarı 1914 Saraybosna suikastından önce hesaplandı
- C) 231. madde sadece Milletler Cemiyeti’nin Cenevre adresini düzenledi
- D) 1919 barışı yalnız Almanya’nın 1871’de Polonya’dan aldığı toprakları geri verdi
- E) 1919 antlaşması sorumluluk ve reparasyon yükümlülüğü getirdi; nihai tazminat tutarı sonraki uluslararası kararlarda belirlendi
Doğru cevap: E
Çözüm: Versailles Almanya’ya savaş zararları ve ödeme yükümlülüğü getirdi. Reparasyonların kesin toplamı 1919 metninde nihai tutar olarak sabitlenmeyip sonraki komisyon ve kararlarla belirlendi.
1918’de kurulan Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı’nın 1919–1920 barış düzenindeki yeriyle ilgili en doğru ifade hangisidir?
- A) Güney Slavların oluşturduğu yeni krallıktı; Yugoslavya adı resmen 1929’da benimsendi
- B) 1918’de doğrudan Yugoslavya adıyla kurulmuş Alman mandasıydı
- C) 1878 Berlin Kongresi’nde Fransa’nın Afrika sömürgesi olarak kuruldu
- D) 1919’da Rusya’nın Brest-Litovsk antlaşmasına katılan tek deniz devletiydi
- E) 1918’de Avusturya-Macaristan imparatorunun yeni unvanıydı
Doğru cevap: A
Çözüm: 1918’de Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı kuruldu ve sonradan Yugoslavya adı benimsendi. Savaş sonrası Güney Slav siyasi yapılanmasını doğrudan 1929 ismiyle aynı tarih saymak anakronik olur.
Çekoslovakya ile Avusturya-Macaristan’ın savaş sonu ilişkisini doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) Çekoslovakya 1919’da Almanya’nın Alsas-Loren bölgesine verilen yeni addı
- B) Çekoslovakya 1918’de imparatorluğun çözülmesi sürecinde bağımsız bir devlet olarak ortaya çıktı
- C) Çekoslovakya 1920’de Britanya’nın Filistin mandasının eski adıydı
- D) Çekoslovakya ancak 1945’te ilk kez Avusturya’nın başkenti oldu
- E) Çekoslovakya 1882 Üçlü İttifakı kuran beşinci devletti
Doğru cevap: B
Çözüm: Avusturya-Macaristan’ın dağılmasıyla Çekoslovakya 1918’de ortaya çıktı. Saint-Germain ve Trianon gibi barış düzenlemeleri yeni Orta Avrupa sınırlarını hukukileştirdi.
1919 Neuilly Antlaşması’nın Bulgaristan açısından önemli siyasi-toprak sonucunu doğru özetleyen seçenek hangisidir?
- A) Bulgaristan’a Anadolu’nun tamamını bırakarak Osmanlı’yı ortadan kaldırdı
- B) Bulgaristan’ı 1920’de bağımsız Almanya’ya dönüştürdü
- C) Bulgaristan’ın toprak kayıplarına ve Batı Trakya üzerinden Ege’ye erişiminin kısıtlanmasına yol açtı
- D) Bulgaristan Versailles’la Alsas-Loren’i Fransa’dan aldı
- E) Bulgaristan’ın 1919’da bütün Balkan devletlerini tek başına ilhak etmesini sağladı
Doğru cevap: C
Çözüm: Neuilly ile Bulgaristan yenik devlet olarak sınır ve askerî kısıtlamalara uğradı. Batı Trakya üzerindeki hak kaybı ülkenin Ege bağlantısını olumsuz etkiledi.