11 Kasım 1918 Rethondes ile 28 Haziran 1919 Versailles belgeleri arasındaki temel fark hangisidir?
- A) Rethondes ateşkes, Versailles Almanya’yla imzalanan barış antlaşmasıdır
- B) Rethondes Bulgaristan barışı, Versailles Osmanlı ateşkesidir
- C) İkisi de 1919’da Milletler Cemiyeti’nin üyelik oylamasıdır
- D) Rethondes 1923 Türkiye barışı, Versailles 1907 İtilaf uzlaşmasıdır
- E) İkisi de Japonya ile Rusya’nın 1905 ayrı barışlarıdır
Doğru cevap: A
Çözüm: 1918 Rethondes/Compiègne Almanya’nın çatışmaları durduran ateşkesidir. Versailles 1919’da siyasi, askerî, toprak ve ekonomik şartları düzenleyen barış antlaşmasıdır.
Paris Barış Konferansı’ndaki Dört Büyükler doğru olarak hangi devlet ve siyasetçi eşleşmesinde verilmiştir?
- A) ABD Wilson, Britanya Bismarck, Fransa Metternich, İtalya Lenin
- B) ABD Wilson, Britanya Lloyd George, Fransa Clemenceau, İtalya Orlando
- C) ABD Clemenceau, Britanya Orlando, Fransa Wilson, İtalya Lloyd George
- D) ABD Lenin, Britanya II. Wilhelm, Fransa Troçki, İtalya Çar Nikolay
- E) ABD Mustafa Kemal, Britanya Cavour, Fransa Garibaldi, İtalya Jutland
Doğru cevap: B
Çözüm: Konferansın Dört Büyükleri Wilson, Lloyd George, Clemenceau ve Orlando’dur. Japonya da başlıca galip devletlerdendi ancak yaygın Dört Büyük adlandırması bu dört lidere işaret eder.
1919–1920 savaş sonrası barış antlaşmalarının doğru kronolojik sıralaması hangisidir?
- A) Sevr → Trianon → Versailles → Neuilly → Saint-Germain
- B) Neuilly → Sevr → Saint-Germain → Versailles → Trianon
- C) Versailles → Saint-Germain → Neuilly → Trianon → Sevr
- D) Trianon → Versailles → Sevr → Neuilly → Saint-Germain
- E) Saint-Germain → Trianon → Sevr → Versailles → Neuilly
Doğru cevap: C
Çözüm: Antlaşma tarihleri sırasıyla 28 Haziran 1919 Versailles, 10 Eylül Saint-Germain, 27 Kasım Neuilly, 4 Haziran 1920 Trianon ve 10 Ağustos Sevr’dir.
Saint-Germain ve Trianon antlaşmalarının farklı devletlerle imzalanmasının temel tarihi gerekçesi hangisidir?
- A) Almanya’nın 1871 birliğinin ilk kez 1920’de kurulması
- B) Rusya’nın 1905’te Japonya’yı tamamen ilhak etmesi
- C) Britanya’nın 1882’de Mısır’ı terk etmesi
- D) Avusturya-Macaristan’ın dağılması üzerine Avusturya ve Macaristan’ın ayrı devletler hâline gelmesi
- E) Osmanlı’nın 1920’de Alman devletine dönüşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Avusturya-Macaristan İmparatorluğu savaş sonunda çöktü. Avusturya ile Saint-Germain (1919), Macaristan ile Trianon (1920) ayrı barışları yapıldı.
Saint-Germain Antlaşması’nın Avusturya’ya ilişkin düzenlemelerinden biri hangisidir?
- A) Rusya’nın savaşa tekrar katılmasının zorunlu hâle getirilmesi
- B) Almanya’ya Alsas-Loren’in geri verilmesi
- C) Avusturya’nın Milletler Cemiyeti’nin tek kurucusu ilan edilmesi
- D) Macaristan’ın toprak bütünlüğünün Avusturya’ya devredilmesi
- E) Almanya’yla birleşmesinin uluslararası izin olmadan engellenmesi
Doğru cevap: E
Çözüm: Saint-Germain yeni Avusturya’nın sınırlarını ve statüsünü düzenledi; Almanya’yla birleşme, uluslararası onay olmadan yasaklandı. Bu konu Trianon’un Macaristan hükümleriyle karıştırılmamalıdır.
Versailles Antlaşması’yla Almanya’nın Ren bölgesinde karşılaştığı güvenlik düzenlemesi hangisidir?
- A) Ren bölgesinin askerden arındırılması ve belirli yerlerin Müttefik işgaline tabi tutulması
- B) Ren’in Almanya tarafından sınırsız askerî üs bölgesine çevrilmesi
- C) Almanya’nın Çanakkale Boğazı’nı doğrudan yönetmesi
- D) Avusturya’nın Ren’i 1919’da tümüyle ilhak etmesi
- E) Ren’de Fransız-Alman tek ordusunun kurulması
Doğru cevap: A
Çözüm: Versailles Ren havzasının güvenliğini askerî kısıtlamalar ve geçici Müttefik işgal rejimiyle düzenledi. Bu konu Alsas-Loren’in Fransa’ya iadesinden farklıdır.
Versailles sonrasında Polonya’nın deniz bağlantısı ve Danzig’in statüsü hakkında hangisi doğrudur?
- A) Danzig 1919’da Sovyet Rusya’nın başkenti ilan edildi
- B) Polonya’ya Baltık bağlantısı sağlandı; Danzig, Milletler Cemiyeti himayesinde serbest şehir statüsüne kavuştu
- C) Polonya tamamen ortadan kaldırıldı ve Baltık bağlantısı yasaklandı
- D) Danzig Fransa’nın Akdeniz kıyısındaki manda alanı oldu
- E) Polonya’nın Baltık bağlantısı Sykes–Picot ile Süveyş’ten kuruldu
Doğru cevap: B
Çözüm: Versailles düzeni Polonya’ya Baltık Denizi’ne çıkış imkânı sağladı. Danzig/Gdańsk ise doğrudan Polonya toprağı değil, Milletler Cemiyeti himayesindeki serbest şehir statüsündeydi.
Versailles’ın 231. maddesi ve savaş tazminatları konusunda en doğru değerlendirme hangisidir?
- A) 231. madde Milletler Cemiyeti’nin ABD’ye üyelik zorunluluğuydu
- B) Tazminatın her ayrıntısı Ocak 1918’de Wilson tarafından kesin hesaplandı
- C) Savaş zararlarının sorumluluğunu kuran hükümler, Almanya’ya uygulanacak reparasyonların dayanaklarındandı
- D) Almanya’nın tüm dış borçları savaşta galip geldiği için otomatik silindi
- E) 231. madde Osmanlı’nın Mondros 24. maddesiyle aynı hükümdür
Doğru cevap: C
Çözüm: Versailles 231. maddesi Almanya ve müttefiklerini savaş zararlarının sorumluluğuyla ilişkilendirdi. Reparasyonların miktar ve uygulanışı sonradan tartışma konusu oldu.
Saar Havzası’nın Versailles sonrasındaki ilk yönetim statüsünü doğru açıklayan ifade hangisidir?
- A) 1919’da kalıcı biçimde Macaristan’ın başkenti oldu
- B) Saar Havzası tümüyle bağımsız ve deniz aşırı bir Fransız adası ilan edildi
- C) Bölge 1920’de doğrudan Osmanlı’ya bırakıldı
- D) Milletler Cemiyeti yönetimine bırakıldı; kömür işletmeleriyle bağlantılı özel düzen kuruldu
- E) Saar, Avrupa yerine Ortadoğu’daki bir İngiliz manda alanıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Saar Havzası Versailles sonrasında belirli süre Milletler Cemiyeti yönetimine bırakıldı; kömür madenleri konusunda Fransa lehine hükümler vardı. Alsas-Loren gibi doğrudan Fransa’ya iade edilmedi.
Wilson’ın Milletler Cemiyeti fikrini savunması ile ABD’nin gerçek üyeliği arasındaki ilişki hangisidir?
- A) Wilson fikri reddettiği hâlde ABD 1920’de örgüte başkanlık etti
- B) ABD 1918’de örgütü kurdu ve bütün devletleri zorla üye yaptı
- C) ABD 1945’te Milletler Cemiyeti’ne ilk üye oldu
- D) ABD’nin üye olup olmadığı Versailles hükümlerini hiç etkilemedi
- E) Wilson örgütü savundu ancak ABD Senatosundaki muhalefet nedeniyle ABD üye olmadı
Doğru cevap: E
Çözüm: Wilson örgütün kuruluşundaki başlıca siyasi savunucusuydu. Fakat ABD Senatosu Versailles’ı onaylamadı; ABD Milletler Cemiyeti’nin dışında kaldı.
Milletler Cemiyeti’nin barışı koruma gücünü sınırlayan etkenlerden biri hangisidir?
- A) ABD’nin üye olmaması ve örgütün bağımsız bir askerî güçten yoksun bulunması
- B) Bütün büyük devletlerin aynı anda zorunlu katılması
- C) Her üye devletin tek bir dünya ordusuna bütünüyle bağlı olması
- D) Örgütün doğrudan bütün sömürgeleri aynı gün bağımsız yapması
- E) Savaşların 1920’de tüm dünyada hukuken imkânsız hâle gelmesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Milletler Cemiyeti uyuşmazlıkları diplomasi ve kolektif güvenlikle çözmeyi amaçladı. ABD’nin yokluğu ve yaptırım kapasitesi gibi eksiklikler etkinliğini zayıflattı.
Manda yönetimleriyle ilgili doğru devlet-bölge eşleştirmesi hangisidir?
- A) Fransa: Irak ve Filistin; Britanya: Suriye ve Lübnan
- B) Fransa: Suriye ve Lübnan; Britanya: Irak ve Filistin
- C) Almanya: Filistin ve Lübnan; Avusturya: Irak ve Suriye
- D) Rusya: Suriye ve Filistin; Japonya: Irak ve Lübnan
- E) İtalya: Irak ve Lübnan; Macaristan: Suriye ve Filistin
Doğru cevap: B
Çözüm: Savaş sonrası düzenlemede Fransa Suriye ve Lübnan, Britanya Irak ve Filistin üzerinde manda yönetimi yürüttü. Bu sistem yerel toplumların tam siyasi bağımsızlığı anlamına gelmiyordu.
Milletler Cemiyeti mandalarının A sınıfıyla ilişkilendirilen eski Osmanlı bölgelerinin genel niteliği hangisidir?
- A) Tümüyle Almanya’nın 1871’de kazandığı Fransız toprakları olmaları
- B) Sadece Kuzey Denizi’ndeki donanma üslerinden oluşmaları
- C) Bağımsızlığın ilke olarak tanındığı ancak geçici dış yönetim ve danışmanlık altında tutulan topluluklar olmaları
- D) 1919’da derhâl herhangi bir yönetim olmadan birleşik dünya devleti kurmaları
- E) Yalnız Japonya’ya ait Mançurya kentlerini kapsamaları
Doğru cevap: C
Çözüm: Milletler Cemiyeti Misakı’nın 22. maddesinde A sınıfı mandalar eski Osmanlı Arap topraklarının belirli topluluklarıyla ilişkilidir. Pratikte dış yönetim devam etti.
1919 Paris Barış Konferansı’nda İtalya’nın beklentileri ile galip devletlerin kararları arasında hangi tür sorun yaşandı?
- A) İtalya 1919’da tamamen yenik devlet ilan edilip Trianon imzaladı
- B) İtalya savaşta hiç yer almadığı için konferansa çağrılmadı
- C) Orlando Alman İmparatoru seçildi ve Fransa’yı ilhak etti
- D) İtalya savaş vaatleriyle bağlantılı toprak taleplerinin yeterince karşılanmadığını düşünerek anlaşmazlığa düştü
- E) İtalya 1919’da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nu yeniden kurdu
Doğru cevap: D
Çözüm: İtalya İtilaf yanında savaşmış olmasına rağmen Paris’te beklediği bütün toprak kazanımlarını sağlayamadı. Fiume/Rijeka ve Adriyatik talepleri tartışma yarattı.
Orta ve Doğu Avrupa’da savaş sonrası kurulan devletlerin korunmasıyla ilgili Milletler Cemiyeti düzeninde öne çıkan sorun hangisidir?
- A) Bütün Avrupa’da etnik ve dinî farklılıkların tamamen ortadan kalkması
- B) Yeni devletlerin tamamının 1920’de tek dil konuşması
- C) Savaş sonrasında Avrupa’da sınırların hiç değişmemiş olması
- D) Bütün azınlıkların Osmanlı’ya geri bağlanması
- E) Yeni sınırlar içinde kalan etnik ve dinî azınlıkların haklarını güvenceye alma güçlüğü
Doğru cevap: E
Çözüm: Avusturya-Macaristan ve diğer imparatorlukların dağılması yeni devletler ve karma nüfuslu sınırlar ortaya çıkardı. Azınlıkların korunması ayrı anlaşma ve diplomatik sorun yarattı.
Paris Barış Konferansı’nda alınan bir kararla Yunan kuvvetlerinin 15 Mayıs 1919’da işgal ettiği şehir hangisidir?
- A) İzmir
- B) Ankara
- C) Erzurum
- D) Sivas
- E) Batum
Doğru cevap: A
Çözüm: 1919 Paris Konferansı’nda Yunan kuvvetlerinin İzmir’e çıkmasına izin verildi ve işgal 15 Mayıs’ta başladı. Bu olay Osmanlı ile yapılacak Sevr metninden daha erken gerçekleşti.
Sevr Antlaşması’nın 1920’de imzalanmasına rağmen uygulanmamasıyla ilgili en önemli siyasi unsur hangisidir?
- A) Sevr’in Osmanlı’yı savaşa sokan 1914 askeri ittifak olması
- B) TBMM’nin antlaşmayı reddetmesi ve Millî Mücadele’nin bu düzenlemeye karşı sürmesi
- C) Sevr’in ABD Senatosu tarafından 1905’te imzalanması
- D) Avusturya-Macaristan’ın 1920’de Sevr’i kendi adına onaylaması
- E) Sevr’in 1919’da Almanya’nın barışı olarak uygulanması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sevr İstanbul Hükümeti temsilcileri tarafından imzalandı, ancak TBMM tarafından tanınmadı ve Osmanlı meclisince onaylanarak yürürlüğe girmedi. Millî Mücadele sonrası Lozan ayrı bir barış düzeni oluşturdu.
24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması’nın Sevr düzeninden ayırıcı temel sonucu hangisidir?
- A) Türkiye’nin dış siyasetinin Almanya tarafından tek başına yönetilmesi
- B) Sevr’in bütün maddelerinin koşulsuz yürürlüğe sokulması
- C) Bağımsız Türkiye’nin uluslararası konumunu tanımlaması ve kapitülasyonların kaldırılması
- D) Milletler Cemiyeti’nin 1923’te ilk kez Wilson tarafından kurulması
- E) Avusturya ile Macaristan’ın tekrar tek imparatorluk hâline getirilmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan Barışı TBMM Hükümeti’nin Millî Mücadele ardından yürüttüğü görüşmelerin ürünüdür. Sevr’in uygulanamayan düzeni yerine bağımsız Türkiye’nin koşullarını ortaya koydu.
1919 Versailles şartlarının hazırlanmasında Almanya’nın müzakere konumunu en doğru anlatan ifade hangisidir?
- A) Almanya Dört Büyüklerin tek başkanı olarak barış koşullarını yazdı
- B) Almanya ile Fransa tüm maddeleri eşit şartlarda 1914’te birlikte hazırladı
- C) Almanya Versailles sırasında 1919’da savaşta galip devlet ilan edildi
- D) Galip devletler metni büyük ölçüde kendi aralarında hazırladı ve Almanya’ya sınırlı itiraz imkânı tanıdı
- E) Almanya Paris Barış Konferansı’nda Milletler Cemiyeti’nin ilk başkanı seçildi
Doğru cevap: D
Çözüm: Paris görüşmelerinin esas kararlarını galip devletler aldı. Almanya antlaşma taslağını sonradan aldı ve itirazlar sundu ancak eşit bir müzakere ortağı konumunda değildi.
Paris Barış Konferansı’nda Fransa ve ABD’nin öncelikleri arasındaki belirgin fark hangisidir?
- A) Fransa bütün Almanya silahlarının sınırsız artırılmasını, ABD de Milletler Cemiyeti’nin kapatılmasını savundu
- B) Fransa 1923 Lozan görüşmelerini tek başına, ABD 1878 Berlin Kongresini yönetti
- C) Fransa kendi topraklarının Almanya’ya katılmasını, ABD Avusturya’nın sömürgesi olmayı istedi
- D) Fransa ve ABD arasında savaş sonrası düzen konusunda hiçbir farklılık bulunmuyordu
- E) Fransa Alman askerî tehdidine karşı güvenlik güvencelerini, Wilson ise kolektif barış örgütü ve ilkelerini vurguladı
Doğru cevap: E
Çözüm: Fransa, Alman saldırısına karşı sınır ve askerî güvence arayışındaydı. Wilson ise kalıcı barış için uluslararası ilkeler ve Milletler Cemiyeti üzerinde durdu. Farklar Paris müzakerelerini etkiledi.