Karma Test

ÖABT Tarih İlk Türk Devletleri Tarihi - Karma Test 3

ÖABT Tarih İlk Türk Devletleri Tarihi konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk Devletleri Tarihi
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Eski Türk siyasi hayatında devlet meselelerinin görüşüldüğü meclisin genel adı nedir?

Soru 2 / 20

Eski Türk devletlerinde kağanın eşine ve kimi zaman siyasi hayatta etkili olan kadına verilen unvan hangisidir?

Soru 3 / 20

Mete dönemine atfedilen ordunun onlu sisteme göre düzenlenmesi hangi alanla ilgilidir?

Soru 4 / 20

İpek Yolu’nun erken Türk devletleri açısından başlıca önemi nedir?

Soru 5 / 20

Bozkır kültürüne ilişkin eski Türk mezar yapılarından biri hangisidir?

Soru 6 / 20

Göktürk ve Uygur devlet geleneklerinde siyasi merkez niteliği taşıyan kutsal bölge hangisidir?

Soru 7 / 20

Eski Türk devletlerinde doğu-batı biçimindeki ikili siyasi örgütlenme neyi ifade eder?

Soru 8 / 20

Eski Türk siyasi unvanlarından “yabgu”nun işlevi hangi seçenekte doğru açıklanır?

Soru 9 / 20

Eski Türk siyasi terminolojisindeki “şad” unvanı genellikle kiminle ilişkilidir?

Soru 10 / 20

Hatunun siyasi hayatta görünmesi hangi yargıyı destekler?

Soru 11 / 20

Gök Tanrı inancıyla ilgili hangi yaklaşım daha isabetlidir?

Soru 12 / 20

İpek Yolu bağlantısı erken Türk kağanlıklarının dış siyasetini nasıl etkilemiştir?

Soru 13 / 20

Kül Tigin ve Bilge Kağan hakkında doğru karşılaştırma hangisidir?

Soru 14 / 20

Hazar kağanlığında yönetici çevrenin Yahudiliği benimsemiş olması hangi sonuç için tek başına yeterli kanıt değildir?

Soru 15 / 20

Orhun yazıtlarını İslamiyet sonrası bir Arap harfli kronik olarak sınıflandırmak hangi iki temel açıdan hatalıdır?

Soru 16 / 20

Avarların 626 İstanbul kuşatmasını değerlendirirken en yararlı karşılaştırma hangisidir?

Soru 17 / 20

Bir tarihçi Uygurların yerleşik kültürünü değerlendirirken hangi veri grubunu birlikte kullanmalıdır?

Soru 18 / 20

Bir kurganın içindeki eşyanın “kesin olarak Göktürk” olduğunu yalnız biçimine bakarak söylemek neden metodolojik açıdan eksiktir?

Soru 19 / 20

“Kağan” ve “yabgu” unvanlarını aynı yetkiye sahip iki eş başkan biçiminde açıklamak neden eksik kalır?

Soru 20 / 20

Erken Türk siyasi teşekküllerinde boy, budun ve il kavramları arasındaki ilişkiye en uygun yorum hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Eski Türk siyasi hayatında devlet meselelerinin görüşüldüğü meclisin genel adı nedir?

    • A) Enderun
    • B) Meclis-i Mebusan
    • C) Heyet-i Temsiliye
    • D) Divan-ı Muhasebat
    • E) Kurultay (toy)

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kurultay, kağan ve ileri gelenlerin siyasi konuları tartışabildiği toplantı geleneğini ifade eder; modern parlamentoyla özdeş değildir.

  2. Eski Türk devletlerinde kağanın eşine ve kimi zaman siyasi hayatta etkili olan kadına verilen unvan hangisidir?

    • A) Hatun (katun)
    • B) Kadın efendi
    • C) Valide sultan
    • D) Kraliçe naibe
    • E) Nisvan müdürü

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Hatun, eski Türk kağanlıklarında hükümdar eşinin unvanıdır; kaynaklarda elçilik ve tören işlerinde rolü de görülebilir.

  3. Mete dönemine atfedilen ordunun onlu sisteme göre düzenlenmesi hangi alanla ilgilidir?

    • A) Toprak vergilerinin tahriri
    • B) Askerî teşkilatlanma
    • C) Medrese müfredatı
    • D) Matbaanın gelişmesi
    • E) Banka düzenlemesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Onlu askerî örgütlenme birliklerin on, yüz, bin gibi kademelere ayrılmasıyla ilişkilidir; Mete dönemindeki askerî düzen geleneğiyle anılır.

  4. İpek Yolu’nun erken Türk devletleri açısından başlıca önemi nedir?

    • A) Yalnız deniz ticaretini kapsaması
    • B) Anadolu’daki ilk demiryolunu açması
    • C) Ticaret yolları ve siyasi nüfuz üzerinde denetim sağlaması
    • D) Sadece Avrupa içi ulaşımı sağlaması
    • E) Yalnız kutsal metin taşınmasına hizmet etmesi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İpek Yolu, Orta Asya siyasi güçlerinin ticaret ve diplomasi ilişkilerini etkileyen bir kara güzergâhları ağıydı.

  5. Bozkır kültürüne ilişkin eski Türk mezar yapılarından biri hangisidir?

    • A) Kervansaray
    • B) Medrese
    • C) Darüşşifa
    • D) Kurgan
    • E) Ribat

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kurgan, bozkır kültürlerinde görülen mezar yığını/yapısıdır; tarihleme ve kültürel aidiyet için arkeolojik bağlam ayrıca incelenmelidir.

  6. Göktürk ve Uygur devlet geleneklerinde siyasi merkez niteliği taşıyan kutsal bölge hangisidir?

    • A) Trakya
    • B) Kapadokya
    • C) Endülüs
    • D) Hicaz
    • E) Ötüken

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ötüken, Orta Asya Türk siyasi düşüncesi ve kağanlık meşruiyeti bakımından merkezi bir bölgedir; yalnız coğrafi yer adı değildir.

  7. Eski Türk devletlerinde doğu-batı biçimindeki ikili siyasi örgütlenme neyi ifade eder?

    • A) Her şehirde zorunlu iki devlet kurulmasını
    • B) Halkın iki ayrı dile ayrılmasını
    • C) Bütün ordunun deniz ve kara birliklerine ayrılmasını
    • D) Geniş ülkenin kanatlar hâlinde yönetilmesini
    • E) Sadece dinî cemaatlerin yönetilmesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İkili teşkilat, bozkır imparatorluklarının geniş topraklarını doğu ve batı kanatlarıyla idare etmesine yardımcı olmuştur.

  8. Eski Türk siyasi unvanlarından “yabgu”nun işlevi hangi seçenekte doğru açıklanır?

    • A) Sadece saray mutfağındaki görevlidir.
    • B) Her zaman dinî metinleri kopyalayan kişidir.
    • C) Yalnızca mezar taşı yapan ustadır.
    • D) Bütün kağanlıklarda meclis zabıt kâtibidir.
    • E) Özellikle büyük bir kanadın veya bölgenin üst düzey yönetimiyle ilişkilidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yabgu, hükümdar ailesinden üst düzey yöneticiyle ve kimi dönemlerde batı kanadının idaresiyle ilişkilidir; devletler arasında kullanım değişebilir.

  9. Eski Türk siyasi terminolojisindeki “şad” unvanı genellikle kiminle ilişkilidir?

    • A) Hanedan üyesi bir bölge veya askerî kanat yöneticisiyle
    • B) Mani rahiplerinin en üst unvanıyla
    • C) Yalnız köylü vergi memuruyla
    • D) Kervansaray aşçısıyla
    • E) Ticaret malını taşıyan devecilerle

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Şad unvanı, kağanlık idaresinde hanedan mensubu yöneticiler ve askerî görevlerle ilişkilidir; her devlet ve çağda aynı görev olmayabilir.

  10. Hatunun siyasi hayatta görünmesi hangi yargıyı destekler?

    • A) Kadınların her kağanlıkta tek başına kağan seçildiğini
    • B) Hanedan kadınlarının bazı devlet işlerinde temsil ve nüfuz sahibi olabildiğini
    • C) Bütün elçilerin kadınlardan oluştuğunu
    • D) Kurultayın yalnız din görevlilerince yönetildiğini
    • E) Eski Türklerde aile kurumunun bulunmadığını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Eski Türk kaynaklarında hatunlar kimi tören ve elçilik ilişkilerinde etkili olabilir; bu durum tüm bireylerin eşit yetkilere sahip olduğunu göstermez.

  11. Gök Tanrı inancıyla ilgili hangi yaklaşım daha isabetlidir?

    • A) Bütün Türk topluluklarının aynı yazılı din kitabını kullandığını varsaymak
    • B) Atalar kültünün hiç bulunmadığını söylemek
    • C) Tek bir inanç öğesini bütün ritüel ve yerel geleneklerin yerine koymamak
    • D) Dini yalnız VIII. yüzyılda ortaya çıkmış kabul etmek
    • E) Kamların siyasi ve dinî rolünü her dönemde aynı saymak

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gök Tanrı inancı, atalar ve tabiatla ilgili uygulamalarla birlikte ele alınmalıdır; bozkır inanç dünyası tek etiketle açıklanamaz.

  12. İpek Yolu bağlantısı erken Türk kağanlıklarının dış siyasetini nasıl etkilemiştir?

    • A) Bütün kara yollarını kapatmıştır.
    • B) Yalnız dini törenlerden ibaret olmuştur.
    • C) Denizaşırı okyanus seferlerini zorunlu kılmıştır.
    • D) Ticaret geçitleri için ittifak ve rekabet ilişkileri doğurmuştur.
    • E) Ticareti siyasi ilişkilerden tamamen koparmıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İpek Yolu güzergâhları, Orta Asya devletlerinin diplomasi ve savaş kararlarını etkileyen ekonomik kaynaklar arasındadır.

  13. Kül Tigin ve Bilge Kağan hakkında doğru karşılaştırma hangisidir?

    • A) İkisi de Maniheizm’in kurucusudur.
    • B) İkisi de Selçuklu sultanıdır.
    • C) İkisi de VIII. yüzyıldan önce Osmanlı’da görev yapmıştır.
    • D) İkisi de Talas’ta Çin ordusunu yönetmiştir.
    • E) Kül Tigin askerî lider, Bilge Kağan ise kağan olarak öne çıkar.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kül Tigin, ikinci Göktürk çevresinde askerî mücadeleleriyle; Bilge Kağan ise hükümdarlığı ve siyasi öğütleriyle anılır.

  14. Hazar kağanlığında yönetici çevrenin Yahudiliği benimsemiş olması hangi sonuç için tek başına yeterli kanıt değildir?

    • A) Yönetici seçkinlerin dinî tercihlerinin önem taşıdığı
    • B) Çeşitli inançların bir arada bulunabileceği
    • C) Siyasi ilişkilerde dinin etkili olabildiği
    • D) Nüfusun tamamının aynı dine ve tek bir kültürel kimliğe sahip olduğu
    • E) Dinî durumun kaynaklarla incelenmesi gerektiği

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Hazar siyasetinde yönetici çevrede Yahudiliğin etkisi görülse de toplumun dinî çoğulluğunu incelemeden herkes için aynı hüküm verilemez.

  15. Orhun yazıtlarını İslamiyet sonrası bir Arap harfli kronik olarak sınıflandırmak hangi iki temel açıdan hatalıdır?

    • A) Metnin Türkçe olmasıyla tarihî belge niteliği taşıması
    • B) Yazıtlarda hükümdarlık düşüncesinin bulunması
    • C) Siyasi öğütlerin aktarılması
    • D) Türk kültür tarihi açısından değerinin olması
    • E) Göktürk yazısını ve VIII. yüzyıl tarihî bağlamını yanlış belirlemesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtları VIII. yüzyıl Göktürk harfli metinleridir; Arap harfli Türk-İslam tarih yazımıyla aynı kaynak grubu değildir.

  16. Avarların 626 İstanbul kuşatmasını değerlendirirken en yararlı karşılaştırma hangisidir?

    • A) Avarların Orta Avrupa siyasetiyle Bizans-Sâsânî rekabetinin birlikte ele alınması
    • B) Olayın Talas Savaşı ile aynı yıl kabul edilmesi
    • C) Uygur Maniheizmi’nin kuşatmanın tek nedeni sayılması
    • D) Kağanlığın Osmanlı vezirleri tarafından yönetildiğinin varsayılması
    • E) Kuşatmanın yalnız Çin iç siyasetinden doğduğunun kabulü

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 626 kuşatması Avarların Orta Avrupa’daki hareketleri ve Bizans-Sâsânî çatışmasının daha geniş diplomatik bağlamı içinde incelenmelidir.

  17. Bir tarihçi Uygurların yerleşik kültürünü değerlendirirken hangi veri grubunu birlikte kullanmalıdır?

    • A) Yalnız hükümdarın resmî unvanını
    • B) Kent kalıntıları, tarımsal izler, yazılı metinler ve ticaret belgeleri
    • C) Bir çağdaş filmin kostümlerini
    • D) Tek bir modern ulusal sembolü
    • E) Bir gazetenin hayalî röportajını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Uygur şehirleşmesini anlamak için arkeolojik yerleşme, üretim ve yazılı kültür kaynaklarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

  18. Bir kurganın içindeki eşyanın “kesin olarak Göktürk” olduğunu yalnız biçimine bakarak söylemek neden metodolojik açıdan eksiktir?

    • A) Eski Türk toplumlarında hiç mezar bulunmadığı için
    • B) Her kurganın Osmanlı döneminde yapıldığı için
    • C) Tarihleme, buluntu bağlamı ve karşılaştırmalı arkeolojik inceleme gerektiği için
    • D) Arkeolojik nesnelerin tarihleme değeri olmadığı için
    • E) Kurganların mutlaka deniz altında yer aldığı için

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Benzer mezar ve eşya tipleri farklı bozkır topluluklarında bulunabilir; kesin atıf için stratigrafi, tarih ve diğer kanıtlar gerekir.

  19. “Kağan” ve “yabgu” unvanlarını aynı yetkiye sahip iki eş başkan biçiminde açıklamak neden eksik kalır?

    • A) Unvanların her zaman aynı görevleri göstermesi nedeniyle
    • B) Her ikisinin yalnız dinî kitap yazması nedeniyle
    • C) Bütün kağanlıkların tek kişinin hiç olmadığı yapılar olması nedeniyle
    • D) Unvanların hiyerarşi ve kanat yönetimi içindeki konumunun dönemlere göre değişmesi nedeniyle
    • E) Bu unvanların yalnız Anadolu beyliklerinde kullanılması nedeniyle

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kağan hükümdarlık makamını, yabgu ise çoğunlukla yüksek yönetim ve kanat idaresini ifade eder; tarihsel bağlam ve hiyerarşi önemlidir.

  20. Erken Türk siyasi teşekküllerinde boy, budun ve il kavramları arasındaki ilişkiye en uygun yorum hangisidir?

    • A) Üçünü de Osmanlı vergi türü saymak
    • B) Üçünü de aynı kişi adı olarak okumak
    • C) Hepsini yalnız din adamı unvanı saymak
    • D) Hiçbirinin topluluk düzeniyle ilişkili olmadığını savunmak
    • E) Topluluk, siyasi birlik ve devletleşme düzeylerini tarihî bağlamda ayırt etmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Boy, budun ve il kavramları eski Türk toplum ve siyasi örgütlenmesinin farklı düzeylerine işaret eder; kullanımları bağlamla çözülmelidir.