Orta Test

ÖABT Tarih İlk Türk Devletleri Tarihi - Orta Test

ÖABT Tarih İlk Türk Devletleri Tarihi konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk Devletleri Tarihi
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Asya Hun tarihi için Çin yıllıklarının kullanılması hangi araştırma özelliğini gösterir?

Soru 2 / 20

552 ve 682 tarihleri Göktürk siyasi tarihi bakımından nasıl ilişkilendirilir?

Soru 3 / 20

630–682 yıllarının Göktürk siyasi tarihi açısından ayırt edici yanı nedir?

Soru 4 / 20

Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarının metinlerini kaleme alan kişiyle özellikle ilişkilendirilen ad hangisidir?

Soru 5 / 20

Bilge Kağan yazıtındaki siyasi öğütlerin tarihçi için önemi hangi seçenekte doğru belirtilmiştir?

Soru 6 / 20

İstemi Yabgu’nun Sâsânîler ve Bizans ile ilişkilere yönelmesinde öne çıkan ekonomik neden hangisidir?

Soru 7 / 20

Uygur tarihindeki Turfan ve Beşbalık yerleşimleri özellikle hangi gelişmeyle ilişkilendirilmelidir?

Soru 8 / 20

751 Talas Savaşı’nda Abbasî ordusunun yanında Çin kuvvetlerine karşı yer alan Türk topluluğu hangisidir?

Soru 9 / 20

Talas Savaşı’nın gerçekleştiği tarih ve tarafları hangi seçenekte doğru verilmiştir?

Soru 10 / 20

Hazar siyasi ve dinî tarihi için hangi bilgi ayırt edicidir?

Soru 11 / 20

626 yılında İstanbul kuşatmasıyla ilişkilendirilen erken Orta Çağ Türk siyasi gücü hangisidir?

Soru 12 / 20

İslamiyet’i 922 yılında resmî olarak kabul eden erken Türk-İslam topluluğu hangi devlettir?

Soru 13 / 20

Tuna Bulgarlarının tarihî dönüşümünü İtil Bulgarlarından ayıran temel özellik hangisidir?

Soru 14 / 20

Eski Türk devletlerinde doğu-batı biçimindeki ikili siyasi örgütlenme neyi ifade eder?

Soru 15 / 20

Eski Türk siyasi unvanlarından “yabgu”nun işlevi hangi seçenekte doğru açıklanır?

Soru 16 / 20

Eski Türk siyasi terminolojisindeki “şad” unvanı genellikle kiminle ilişkilidir?

Soru 17 / 20

Hatunun siyasi hayatta görünmesi hangi yargıyı destekler?

Soru 18 / 20

Gök Tanrı inancıyla ilgili hangi yaklaşım daha isabetlidir?

Soru 19 / 20

İpek Yolu bağlantısı erken Türk kağanlıklarının dış siyasetini nasıl etkilemiştir?

Soru 20 / 20

Kül Tigin ve Bilge Kağan hakkında doğru karşılaştırma hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Asya Hun tarihi için Çin yıllıklarının kullanılması hangi araştırma özelliğini gösterir?

    • A) Komşu devlet kayıtlarının birincil tarihî kaynak olabileceğini
    • B) Bütün Türk tarihi kayıtlarının Türkçe yazıldığını
    • C) Arkeolojik malzemeye ihtiyaç olmadığını
    • D) Yazılı metinlerin yorum gerektirmediğini
    • E) Siyasi tarih için yalnız sözlü rivayetin yeterli olduğunu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Çin kronikleri Hun tarihi için temel yazılı kaynaklar arasındadır; farklı siyasi bakış açıları taşıdıkları için karşılaştırmalı okunmalıdır.

  2. 552 ve 682 tarihleri Göktürk siyasi tarihi bakımından nasıl ilişkilendirilir?

    • A) Hunların kuruluşu ve yıkılışı
    • B) İlk kağanlığın kuruluşu ve ikinci kağanlığın yeniden doğuşu
    • C) Uygurların iki büyük göç tarihi
    • D) Talas ve Dandanakan savaşlarının tarihleri
    • E) Osmanlı ve Selçuklu kuruluş tarihleri

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 552 Bumin önderliğinde ilk Göktürk kağanlığını, 682 Kutluk önderliğinde ikinci Göktürk kağanlığını ifade eder.

  3. 630–682 yıllarının Göktürk siyasi tarihi açısından ayırt edici yanı nedir?

    • A) Bütün Türklerin Avrupa’ya göç ettiği tek dönem olması
    • B) Uygur sarayında Maniheizm’in kurulduğu dönem olması
    • C) Doğu Göktürklerde bağımsızlığın kaybedildiği ve yeniden kazanıldığı dönem olması
    • D) Talas Savaşı’nın sürdüğü yıllar olması
    • E) Karahanlıların hüküm sürdüğü son yıllar olması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 630 sonrası Doğu Göktürk siyasi bağımsızlığında kesinti yaşanmış, Kutluk’un 682’deki girişimiyle yeniden bağımsız kağanlık kurulmuştur.

  4. Kül Tigin ve Bilge Kağan yazıtlarının metinlerini kaleme alan kişiyle özellikle ilişkilendirilen ad hangisidir?

    • A) Kâşgarlı Mahmud
    • B) Yusuf Has Hacib
    • C) Nizamülmülk
    • D) Yollug Tigin
    • E) Ali Şîr Nevâî

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Yollug Tigin, Kül Tigin ve Bilge Kağan anıt metinlerinin hazırlanmasıyla ilişkilidir; Tonyukuk yazıtı farklı bir devlet adamının adını taşır.

  5. Bilge Kağan yazıtındaki siyasi öğütlerin tarihçi için önemi hangi seçenekte doğru belirtilmiştir?

    • A) Yalnız matematik formülleri içermesi
    • B) Osmanlı fetih kanunnamesi olması
    • C) Tamamının Çin imparatorunca yazılması
    • D) Yalnız mezar tarihi vermesi
    • E) Dönemin yönetim anlayışını ve devlet-halk ilişkisini yansıtması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Orhun anıtları yalnız ad ve tarihlerden oluşmaz; yönetim, bağımsızlık ve halka verilen öğütler üzerinden siyasi düşünce kaynağıdır.

  6. İstemi Yabgu’nun Sâsânîler ve Bizans ile ilişkilere yönelmesinde öne çıkan ekonomik neden hangisidir?

    • A) İpek Yolu ticaretinde etkinlik kurmak
    • B) Akdeniz’de petrol aramak
    • C) Okyanus aşırı sömürgeler kurmak
    • D) Demiryolu geçiş ücretlerini toplamak
    • E) Sanayi Devrimi’ne katılmak

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Batı Göktürk siyasetinde Sâsânî ve Bizans ilişkileri, Orta Asya ticareti ve İpek Yolu üzerinde nüfuz kurma amacıyla yakından bağlantılıdır.

  7. Uygur tarihindeki Turfan ve Beşbalık yerleşimleri özellikle hangi gelişmeyle ilişkilendirilmelidir?

    • A) Onlu ordunun ilk kez ortaya çıkmasıyla
    • B) Şehirleşme, tarım ve yazılı kültürün gelişmesiyle
    • C) Selçuklu Anadolu fetihlerinin başlamasıyla
    • D) Köktürk harflerinin yasaklanmasıyla
    • E) Bütün Türk halklarının tek şehirde toplanmasıyla

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 840 sonrası Uygur topluluklarının Turfan ve Beşbalık çevresine yerleşmeleri şehirli kültürel hayatın gelişmesi açısından önemlidir.

  8. 751 Talas Savaşı’nda Abbasî ordusunun yanında Çin kuvvetlerine karşı yer alan Türk topluluğu hangisidir?

    • A) Peçenekler
    • B) Hazarlar
    • C) Karluklar
    • D) Avrupa Hunları
    • E) Avarlar

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Karlukların Talas Savaşı’nda Abbasî tarafına katkısı, Çin Tang güçlerine karşı savaşın seyri ve bölgesel ilişkiler açısından önemlidir.

  9. Talas Savaşı’nın gerçekleştiği tarih ve tarafları hangi seçenekte doğru verilmiştir?

    • A) 552; Hunlar ile Moğollar
    • B) 682; Osmanlılar ile Bizans
    • C) 840; Selçuklular ile Gazneliler
    • D) 751; Abbasîler ve Karlukların desteklediği taraf ile Tang Çin güçleri
    • E) 1071; Uygurlar ile Peçenekler

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Talas, 751 yılında Abbasî kuvvetleriyle Çin Tang ordusu arasındaki mücadeledir; Karluklar Müslüman tarafı desteklemiştir.

  10. Hazar siyasi ve dinî tarihi için hangi bilgi ayırt edicidir?

    • A) Kağanlığın tümüyle Latin kilisesine bağlanması
    • B) Devletin 1453’te kurulması
    • C) Yalnız Maniheist Uygur rahipleri tarafından yönetilmesi
    • D) Talas Savaşı’na Çin ordusuyla katılması
    • E) Yönetici çevrede Yahudiliğin benimsenmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Hazar seçkinleri arasında Yahudiliğin benimsenmesi farklı bir dinî tarih örneğidir; tüm Hazar nüfusunun aynı inancı taşıdığı varsayılamaz.

  11. 626 yılında İstanbul kuşatmasıyla ilişkilendirilen erken Orta Çağ Türk siyasi gücü hangisidir?

    • A) Avarlar
    • B) Karahanlılar
    • C) Gazneliler
    • D) Harzemşahlar
    • E) Timurlular

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Avarlar, 626’da Sâsânîlerle eşgüdüm içinde Konstantinopolis kuşatmasıyla ilişkilendirilir; bu olay Göktürklerin kuruluşuyla aynı değildir.

  12. İslamiyet’i 922 yılında resmî olarak kabul eden erken Türk-İslam topluluğu hangi devlettir?

    • A) Tuna Bulgarları
    • B) İtil (Volga) Bulgarları
    • C) Avrupa Hunları
    • D) Birinci Göktürkler
    • E) Avarlar

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İtil Bulgarları, X. yüzyıl başındaki İslamlaşmaları ve 922 tarihli diplomatik temaslarıyla bilinir; Tuna Bulgarlarıyla karıştırılmamalıdır.

  13. Tuna Bulgarlarının tarihî dönüşümünü İtil Bulgarlarından ayıran temel özellik hangisidir?

    • A) Volga’da 922’de İslam’ı resmî din kabul etmeleri
    • B) Ötüken’de Orhun yazıtlarını yazmaları
    • C) Balkanlarda Slavlaşma ve Hristiyanlaşma süreci yaşamaları
    • D) Talas’ta Abbasî ordusunu yönetmeleri
    • E) Maniheizm’in kurucusu olmaları

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tuna Bulgarlarının Balkan coğrafyasında Hristiyanlaşması ve Slav diliyle bütünleşmesi, İtil Bulgarlarının İslamlaşmasından farklı bir süreçtir.

  14. Eski Türk devletlerinde doğu-batı biçimindeki ikili siyasi örgütlenme neyi ifade eder?

    • A) Her şehirde zorunlu iki devlet kurulmasını
    • B) Halkın iki ayrı dile ayrılmasını
    • C) Bütün ordunun deniz ve kara birliklerine ayrılmasını
    • D) Geniş ülkenin kanatlar hâlinde yönetilmesini
    • E) Sadece dinî cemaatlerin yönetilmesini

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İkili teşkilat, bozkır imparatorluklarının geniş topraklarını doğu ve batı kanatlarıyla idare etmesine yardımcı olmuştur.

  15. Eski Türk siyasi unvanlarından “yabgu”nun işlevi hangi seçenekte doğru açıklanır?

    • A) Sadece saray mutfağındaki görevlidir.
    • B) Her zaman dinî metinleri kopyalayan kişidir.
    • C) Yalnızca mezar taşı yapan ustadır.
    • D) Bütün kağanlıklarda meclis zabıt kâtibidir.
    • E) Özellikle büyük bir kanadın veya bölgenin üst düzey yönetimiyle ilişkilidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yabgu, hükümdar ailesinden üst düzey yöneticiyle ve kimi dönemlerde batı kanadının idaresiyle ilişkilidir; devletler arasında kullanım değişebilir.

  16. Eski Türk siyasi terminolojisindeki “şad” unvanı genellikle kiminle ilişkilidir?

    • A) Hanedan üyesi bir bölge veya askerî kanat yöneticisiyle
    • B) Mani rahiplerinin en üst unvanıyla
    • C) Yalnız köylü vergi memuruyla
    • D) Kervansaray aşçısıyla
    • E) Ticaret malını taşıyan devecilerle

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Şad unvanı, kağanlık idaresinde hanedan mensubu yöneticiler ve askerî görevlerle ilişkilidir; her devlet ve çağda aynı görev olmayabilir.

  17. Hatunun siyasi hayatta görünmesi hangi yargıyı destekler?

    • A) Kadınların her kağanlıkta tek başına kağan seçildiğini
    • B) Hanedan kadınlarının bazı devlet işlerinde temsil ve nüfuz sahibi olabildiğini
    • C) Bütün elçilerin kadınlardan oluştuğunu
    • D) Kurultayın yalnız din görevlilerince yönetildiğini
    • E) Eski Türklerde aile kurumunun bulunmadığını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Eski Türk kaynaklarında hatunlar kimi tören ve elçilik ilişkilerinde etkili olabilir; bu durum tüm bireylerin eşit yetkilere sahip olduğunu göstermez.

  18. Gök Tanrı inancıyla ilgili hangi yaklaşım daha isabetlidir?

    • A) Bütün Türk topluluklarının aynı yazılı din kitabını kullandığını varsaymak
    • B) Atalar kültünün hiç bulunmadığını söylemek
    • C) Tek bir inanç öğesini bütün ritüel ve yerel geleneklerin yerine koymamak
    • D) Dini yalnız VIII. yüzyılda ortaya çıkmış kabul etmek
    • E) Kamların siyasi ve dinî rolünü her dönemde aynı saymak

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gök Tanrı inancı, atalar ve tabiatla ilgili uygulamalarla birlikte ele alınmalıdır; bozkır inanç dünyası tek etiketle açıklanamaz.

  19. İpek Yolu bağlantısı erken Türk kağanlıklarının dış siyasetini nasıl etkilemiştir?

    • A) Bütün kara yollarını kapatmıştır.
    • B) Yalnız dini törenlerden ibaret olmuştur.
    • C) Denizaşırı okyanus seferlerini zorunlu kılmıştır.
    • D) Ticaret geçitleri için ittifak ve rekabet ilişkileri doğurmuştur.
    • E) Ticareti siyasi ilişkilerden tamamen koparmıştır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İpek Yolu güzergâhları, Orta Asya devletlerinin diplomasi ve savaş kararlarını etkileyen ekonomik kaynaklar arasındadır.

  20. Kül Tigin ve Bilge Kağan hakkında doğru karşılaştırma hangisidir?

    • A) İkisi de Maniheizm’in kurucusudur.
    • B) İkisi de Selçuklu sultanıdır.
    • C) İkisi de VIII. yüzyıldan önce Osmanlı’da görev yapmıştır.
    • D) İkisi de Talas’ta Çin ordusunu yönetmiştir.
    • E) Kül Tigin askerî lider, Bilge Kağan ise kağan olarak öne çıkar.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kül Tigin, ikinci Göktürk çevresinde askerî mücadeleleriyle; Bilge Kağan ise hükümdarlığı ve siyasi öğütleriyle anılır.