Karma Test

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi - Karma Test 1

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 1. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi
Test türü
Karma Test
Test numarası
1

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Karahanlı hükümdarlarından İslamiyet’i kabul etmesiyle tanınan kişi kimdir?

Soru 2 / 20

Karahanlılar 999 yılında hangi devletin Mâverâünnehir’deki egemenliğine son vermiştir?

Soru 3 / 20

Karahanlıların siyasi etkisinin özellikle görüldüğü iki tarihî bölge hangisidir?

Soru 4 / 20

Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?

Soru 5 / 20

Dîvânü Lugâti’t-Türk hangi bilginin eseridir?

Soru 6 / 20

Atabetü’l-Hakâyık eserinin müellifi kimdir?

Soru 7 / 20

Gazneliler Devleti’nin kuruluşunda Gazne’yi 963’te ele geçiren kumandan kimdir?

Soru 8 / 20

Karahanlı siyasi tarihindeki 999 yılı hangi sonuçla eşleştirilmelidir?

Soru 9 / 20

“İlk Müslüman Türk devleti” ifadesi Karahanlılar için kullanılırken hangi ayrıntı hatırlanmalıdır?

Soru 10 / 20

Karahanlı kültürünün incelenmesinde Kutadgu Bilig ile Dîvânü Lugâti’t-Türk’ün ortak değeri nedir?

Soru 11 / 20

“Eser hükümdara doğru yönetim, adalet ve toplumsal düzen hakkında öğüt verir” ipuçları hangi yapıta aittir?

Soru 12 / 20

Karahanlı çevresindeki Ahmed Yesevî hangi alanla özellikle ilişkilidir?

Soru 13 / 20

Gaznelilerde Alp Tegin ile Sultan Mahmud arasındaki tarihî ilişki nasıl açıklanır?

Soru 14 / 20

Dandanakan Savaşı’nın 1040’taki Gazneli tarafında bulunan sultan kimdir?

Soru 15 / 20

Bir kronik “999 yılında Buhara el değiştirdi ve Sâmânî yönetimi sona erdi” diyorsa olayın faili için en güçlü aday hangisidir?

Soru 16 / 20

“Karahanlılar Türklerin İslamiyet’i benimsediği ilk ve tek siyasi ortamdır” iddiasındaki temel yöntemsel hata nedir?

Soru 17 / 20

Bir tarihçi XI. yüzyıl Türk siyaset düşüncesini araştırırken sözlükten önce hangi eseri doğrudan incelemelidir?

Soru 18 / 20

Türk lehçelerini, sözcükleri ve XI. yüzyıl Türk coğrafyasına ilişkin bilgileri birlikte araştıran bir uzman hangi eseri seçmelidir?

Soru 19 / 20

Bir cevap anahtarı “Gaznelileri Sultan Mahmud 963’te kurdu” diyorsa hangi düzeltme gerekir?

Soru 20 / 20

“Dandanakan Gaznelilerin bütünüyle aynı gün tarih sahnesinden silinmesidir” yargısı hangi nedenle yanlıştır?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Karahanlı hükümdarlarından İslamiyet’i kabul etmesiyle tanınan kişi kimdir?

    • A) Satuk Buğra Han
    • B) Bumin Kağan
    • C) Gazneli Mesud
    • D) Sultan Sencer
    • E) İstemi Yabgu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Satuk Buğra Han, Karahanlı çevresinde İslamiyet’in yayılmasıyla ilişkilendirilen ilk Müslüman hakan olarak tanınır; olay için kaynaklarda farklı tarihler bulunabilir.

  2. Karahanlılar 999 yılında hangi devletin Mâverâünnehir’deki egemenliğine son vermiştir?

    • A) Büveyhîler
    • B) Sâmânîler
    • C) Eyyûbîler
    • D) Akkoyunlular
    • E) Memlükler

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karahanlıların 999 yılında Buhara’yı ele geçirmesi Sâmânî hâkimiyetinin sona ermesinde dönüm noktasıdır; bu tarih Gaznelilerin yıkılışı değildir.

  3. Karahanlıların siyasi etkisinin özellikle görüldüğü iki tarihî bölge hangisidir?

    • A) Endülüs ve Sicilya
    • B) Balkanlar ve Trakya
    • C) Doğu Türkistan ve Mâverâünnehir
    • D) İskandinavya ve Baltık
    • E) Mısır ve Habeşistan

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Karahanlı hanedanı Kaşgar, Balasagun ve Mâverâünnehir çevresinde siyasi varlık göstermiştir; Anadolu veya Endülüs merkezli bir hanedan değildir.

  4. Kutadgu Bilig adlı eserin yazarı kimdir?

    • A) Kâşgarlı Mahmud
    • B) Edib Ahmed Yüknekî
    • C) Nizâmülmülk
    • D) Yusuf Has Hacib
    • E) Fahreddin Râzî

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kutadgu Bilig, Yusuf Has Hacib’in XI. yüzyılda Karahanlı kültür ortamında yazdığı siyasi ve ahlaki öğütler içeren eserdir; sözlük değildir.

  5. Dîvânü Lugâti’t-Türk hangi bilginin eseridir?

    • A) Yusuf Has Hacib
    • B) Ahmed Yesevî
    • C) Firdevsî
    • D) Bîrûnî
    • E) Kâşgarlı Mahmud

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kâşgarlı Mahmud’un Dîvânü Lugâti’t-Türk adlı çalışması Türk dilini ve söz varlığını açıklayan ansiklopedik sözlük niteliği taşır.

  6. Atabetü’l-Hakâyık eserinin müellifi kimdir?

    • A) Edib Ahmed Yüknekî
    • B) Sultan Melikşah
    • C) Gazneli Mahmud
    • D) İbn Haldûn
    • E) Tuğrul Bey

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Atabetü’l-Hakâyık, Edib Ahmed Yüknekî’ye atfedilen ahlaki ve didaktik nitelikli Türkçe eserdir; Karahanlı kültür çevresiyle ilişkilendirilir.

  7. Gazneliler Devleti’nin kuruluşunda Gazne’yi 963’te ele geçiren kumandan kimdir?

    • A) Sultan Alparslan
    • B) Alp Tegin
    • C) Sultan Sencer
    • D) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
    • E) Kılıç Arslan

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sâmânî hizmetindeki Türk kumandan Alp Tegin’in 963’te Gazne’de güç kazanması Gazneliler hanedanının kuruluşuyla ilişkilendirilir.

  8. Karahanlı siyasi tarihindeki 999 yılı hangi sonuçla eşleştirilmelidir?

    • A) Sâmânî hâkimiyetinin Mâverâünnehir’de sona ermesi
    • B) Gaznelilerin Hindistan’dan tamamen çekilmesi
    • C) Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesi
    • D) Selçukluların Bağdat’a girmesi
    • E) Karahıtayların Katvan’da yenilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Karahanlıların 999’da Buhara’yı alması Sâmânîlerin siyasi hâkimiyetini bitiren gelişmelerden biridir; 1055 ve 1141 başka olaylardır.

  9. “İlk Müslüman Türk devleti” ifadesi Karahanlılar için kullanılırken hangi ayrıntı hatırlanmalıdır?

    • A) Bütün Türk topluluklarının aynı gün Müslüman olduğu
    • B) Türklerin İslamlaşmasının farklı bölgelerde ve tarihlerde gerçekleştiği
    • C) Karahanlılardan önce hiçbir Türkün İslam’ı tanımadığı
    • D) İtil Bulgarları gibi başka İslamlaşma örnekleri bulunmadığı
    • E) Dinî dönüşümün yalnız Anadolu’da yaşandığı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karahanlılar Türk-İslam kültürünün kurumsallaşmasında önemli bir hanedandır; İtil Bulgarları gibi farklı coğrafyalardaki süreçler göz ardı edilmemelidir.

  10. Karahanlı kültürünün incelenmesinde Kutadgu Bilig ile Dîvânü Lugâti’t-Türk’ün ortak değeri nedir?

    • A) İkisinin de Selçuklu askerî kanunnamesi olması
    • B) İkisinin de Osmanlıca basılan ilk gazete olması
    • C) XI. yüzyıl Türk dili ve toplumuna dair kaynak olmaları
    • D) Her ikisinin yalnız astronomi cetveli içermesi
    • E) Her ikisinin aynı kişi tarafından yazılması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Biri siyaset ve ahlak öğütleri, diğeri dil ve sözlük geleneği bakımından farklıdır; ikisi birlikte XI. yüzyıl Türk dünyasına ışık tutar.

  11. “Eser hükümdara doğru yönetim, adalet ve toplumsal düzen hakkında öğüt verir” ipuçları hangi yapıta aittir?

    • A) Dîvânü Lugâti’t-Türk
    • B) Târîh-i Beyhakî
    • C) Zîc-i Melikşâhî
    • D) Kutadgu Bilig
    • E) Kronik-i Niketas

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i hükümdarlık, adalet, akıl ve devlet düzeniyle ilgili öğütler verir; sözlük ve astronomi eseri değildir.

  12. Karahanlı çevresindeki Ahmed Yesevî hangi alanla özellikle ilişkilidir?

    • A) Sâmânîlerin 999’daki askerî yönetimiyle
    • B) Gazneli ordusunun Dandanakan komutanlığıyla
    • C) Celâlî takvimini hazırlayan astronomi heyetiyle
    • D) Bizans’ın Malazgirt’teki başkomutanlığıyla
    • E) Türkçe tasavvufî düşünce ve hikmet geleneğiyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ahmed Yesevî, Türkistan’daki tasavvufî öğretisi ve hikmet geleneğiyle tanınır; sonraki dönem derlemeleri tarihî kaynak eleştirisi gerektirir.

  13. Gaznelilerde Alp Tegin ile Sultan Mahmud arasındaki tarihî ilişki nasıl açıklanır?

    • A) Alp Tegin kuruluş, Mahmud hanedanın genişleme döneminde öne çıkar
    • B) İkisi de 1141 Katvan Savaşı’nda orduları yönetmiştir
    • C) Alp Tegin Malazgirt’i kazanmış, Mahmud Bağdat’a girmiştir
    • D) İkisi de Karahanlıların aynı adlı hükümdarıdır
    • E) Mahmud 963’te Gazne’yi almış, Alp Tegin 1071’de ölmüştür

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Alp Tegin 963 Gazne hâkimiyetiyle kurucu isimdir; Sebük Tegin’in oğlu Sultan Mahmud ise 998-1030 dönemiyle tanınır.

  14. Dandanakan Savaşı’nın 1040’taki Gazneli tarafında bulunan sultan kimdir?

    • A) Mahmud
    • B) Mesud
    • C) Sebük Tegin
    • D) Tuğrul Bey
    • E) Sencer

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gazneli Sultan Mesud, Selçuklulara karşı 1040 Dandanakan yenilgisini yaşamıştır; babası Sultan Mahmud 1030’da ölmüştür.

  15. Bir kronik “999 yılında Buhara el değiştirdi ve Sâmânî yönetimi sona erdi” diyorsa olayın faili için en güçlü aday hangisidir?

    • A) Karahanlı hanedanı
    • B) Anadolu Selçuklu hanedanı
    • C) Osmanlı hanedanı
    • D) Akkoyunlu konfederasyonu
    • E) İlhanlı hanedanı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Karahanlılar 999’da Sâmânî egemenliğini sona erdiren temel güçtür; olay XI. yüzyıl sonrasındaki Anadolu ve Moğol sonrası hanedanlara ait değildir.

  16. “Karahanlılar Türklerin İslamiyet’i benimsediği ilk ve tek siyasi ortamdır” iddiasındaki temel yöntemsel hata nedir?

    • A) Karahanlıların Mâverâünnehir’de bulunmasını kabul etmesi
    • B) İtil Bulgarları ve farklı Türk çevrelerinin İslamlaşma süreçlerini dışlaması
    • C) Türkçe yazılı eserlerin gelişimini incelemesi
    • D) Satuk Buğra Han’ı Karahanlılarla ilişkilendirmesi
    • E) Karahanlı tarihini bölgesel çerçevede değerlendirmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karahanlı kültür ortamı önemlidir; ancak İtil Bulgarları gibi Türk topluluklarının İslamlaşması farklı coğrafyalarda gerçekleşmiştir ve tek çizgiye indirgenemez.

  17. Bir tarihçi XI. yüzyıl Türk siyaset düşüncesini araştırırken sözlükten önce hangi eseri doğrudan incelemelidir?

    • A) Kâşgarlı Mahmud’un yalnız ses listesini
    • B) Ömer Hayyâm’ın rasat cetvelini
    • C) Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’ini
    • D) Beyhakî’nin Gazne sefer günlüğünü
    • E) Malazgirt Savaşı’na ait modern romanları

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kutadgu Bilig devlet, adalet, akıl ve yönetici sorumluluğu üzerinde duran siyaset-ahlak metnidir; sözlükler dil için daha doğrudan kaynaktır.

  18. Türk lehçelerini, sözcükleri ve XI. yüzyıl Türk coğrafyasına ilişkin bilgileri birlikte araştıran bir uzman hangi eseri seçmelidir?

    • A) Siyâsetnâme
    • B) Târîh-i Beyhakî
    • C) Kutadgu Bilig yerine yalnız Celâlî takvimi
    • D) Dîvânü Lugâti’t-Türk
    • E) Osmanlı Kanunnâme-i Âl-i Osman

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Dîvânü Lugâti’t-Türk dil malzemesi yanında boylar ve kültürel çevreye ilişkin bilgiler taşır; tek başına siyasi kronik gibi kullanılmamalıdır.

  19. Bir cevap anahtarı “Gaznelileri Sultan Mahmud 963’te kurdu” diyorsa hangi düzeltme gerekir?

    • A) 963 tarihi Malazgirt’i gösterir
    • B) Mahmud 1141’de Katvan’ı yönetmiştir
    • C) Gazne hiçbir dönem devlet merkezi olmamıştır
    • D) Alp Tegin Büyük Selçukluların 1157’deki son sultanıdır
    • E) 963 Gazne hâkimiyeti Alp Tegin ile, Mahmud’un hükümdarlığı ise 998’den itibaren ilişkilidir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Gaznelilerde kurucu Alp Tegin’dir; Sultan Mahmud daha sonraki genişleme döneminin hükümdarıdır. Hükümdar ve kuruluş tarihini ayırmak gerekir.

  20. “Dandanakan Gaznelilerin bütünüyle aynı gün tarih sahnesinden silinmesidir” yargısı hangi nedenle yanlıştır?

    • A) 1040 yenilgisine rağmen Gazneli hanedanının başka merkezlerde varlığını sürdürmesi
    • B) Dandanakan’ın hiçbir savaş olmaması
    • C) Selçukluların bu savaşta yenilmesi
    • D) Gaznelilerin yalnız deniz aşırı sömürgelerde kurulması
    • E) Savaşın XVI. yüzyılda yapılması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1040 Dandanakan, Gaznelilerin Horasan hâkimiyetini zayıflatırken Selçuklu devletinin kuruluşunu güçlendirdi; Gazneli siyasi varlığı hemen sona ermedi.