Karma Test

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi - Karma Test 3

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

1141 Katvan Savaşı’nda Büyük Selçuklulara karşı galip gelen güç hangisidir?

Soru 2 / 20

Büyük Selçuklu veziri Nizâmülmülk’ün devlet yönetimine dair ünlü eserinin adı nedir?

Soru 3 / 20

Büyük Selçuklular döneminde Nizâmülmülk adıyla anılan eğitim kurumları hangisidir?

Soru 4 / 20

Selçuklu uygulamasında iktâ hangi alana ilişkin bir kurumdur?

Soru 5 / 20

Celâlî takviminin hazırlanması hangi Büyük Selçuklu sultanıyla ilişkilidir?

Soru 6 / 20

Hârizmşahlar Devleti’nin son hükümdarı kimdir?

Soru 7 / 20

Nizâmiye medreselerini kurumsal bakımdan ayırt eden özellik hangisidir?

Soru 8 / 20

Selçuklu hanedan üyelerinin eğitimi ve yönetimiyle ilişkilendirilen “atabeg”in temel işlevi nedir?

Soru 9 / 20

Selçuklu askerî teşkilatında “gulâm” uygulaması hangi kavrama karşılık gelir?

Soru 10 / 20

1092’de Melikşah’ın ölümünün Büyük Selçuklu siyaseti üzerindeki başlıca etkisi nedir?

Soru 11 / 20

Katvan Savaşı ve Büyük Selçukluların son dönemiyle ilgili doğru eşleştirme hangisidir?

Soru 12 / 20

Büyük Selçukluların 1157’deki sonuyla ilişkilendirilen hükümdar hangisidir?

Soru 13 / 20

1230 Yassıçemen Savaşı hangi iki hükümdarın mücadelesiyle ilişkilidir?

Soru 14 / 20

“Oğuz Kınık boyu, Selçuk Bey’in nesli, Tuğrul ve Çağrı beyler” ipuçları hangi devletin kuruluşunu gösterir?

Soru 15 / 20

Atabeglik kurumunun sonraki siyasi tarih açısından niçin önem kazandığı söylenebilir?

Soru 16 / 20

Siyâsetnâme türünde normatif öğütler veren kaynakların tarih araştırmasında kullanımı için en sağlıklı yöntem hangisidir?

Soru 17 / 20

Katvan yenilgisiyle 1157 tarihini karıştırmamak için hangi eşleştirme doğrudur?

Soru 18 / 20

1218 Otrar olayının Türk-İslam ve Moğol tarihi arasındaki bağlantısı nedir?

Soru 19 / 20

Celâleddin Hârizmşah’ın 1230 yenilgisi ile 1231’deki akıbetini doğru ayıran ifade hangisidir?

Soru 20 / 20

Aşağıdaki devlet-olay eşleştirmelerinin tümünü doğru içeren seçenek hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 1141 Katvan Savaşı’nda Büyük Selçuklulara karşı galip gelen güç hangisidir?

    • A) Bizans İmparatorluğu
    • B) Avarlar
    • C) Portekiz Krallığı
    • D) Akkoyunlular
    • E) Karahıtaylar

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Sultan Sencer’in 1141 Katvan yenilgisi Karahıtaylara karşı gerçekleşmiştir; bu savaş Büyük Selçuklu gücünün sarsıldığı dönüm noktalarından biridir.

  2. Büyük Selçuklu veziri Nizâmülmülk’ün devlet yönetimine dair ünlü eserinin adı nedir?

    • A) Siyâsetnâme
    • B) Kutadgu Bilig
    • C) Şehnâme
    • D) Atabetü’l-Hakâyık
    • E) Dîvânü Lugâti’t-Türk

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Siyâsetnâme, Nizâmülmülk’ün devlet düzeni ve idareye ilişkin düşüncelerini yansıtan eseridir; Kutadgu Bilig başka bir çevrede yazılmıştır.

  3. Büyük Selçuklular döneminde Nizâmülmülk adıyla anılan eğitim kurumları hangisidir?

    • A) Enderun mektebi
    • B) Nizâmiye medreseleri
    • C) Darülfünun
    • D) Sahn-ı Seman medreseleri
    • E) Hendesehâne

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Nizâmiye medreseleri Nizâmülmülk’ün desteklediği öğrenim kurumlarıdır; Osmanlı eğitim yapılarıyla kronolojik olarak karıştırılmamalıdır.

  4. Selçuklu uygulamasında iktâ hangi alana ilişkin bir kurumdur?

    • A) Deniz ticaretinde sigorta
    • B) Matbaa yayım tekeli
    • C) Gelir tahsisi ve askerî-idari düzen
    • D) Hanedan evlilik merasimi
    • E) Yalnızca dil öğretimi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İktâ, devlet gelirlerinin belirli hizmet ve yükümlülüklerle bağlantılı tahsis edilmesini ifade eder; otomatik özel mülkiyet devri değildir.

  5. Celâlî takviminin hazırlanması hangi Büyük Selçuklu sultanıyla ilişkilidir?

    • A) Gazneli Mesud
    • B) I. Murad
    • C) Bumin Kağan
    • D) Melikşah
    • E) İlteriş Kağan

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Güneş yılı esaslı Celâlî takvimi, Sultan Melikşah’ın himayesinde Ömer Hayyâm’ın da yer aldığı bir astronomi heyeti tarafından hazırlanmıştır.

  6. Hârizmşahlar Devleti’nin son hükümdarı kimdir?

    • A) Tuğrul Bey
    • B) Alp Tegin
    • C) Yusuf Has Hacib
    • D) Sultan Melikşah
    • E) Celâleddin Hârizmşah

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Celâleddin Hârizmşah 1220-1231 arasında Moğollar ve komşu devletlerle mücadele etmiştir; 1230 Yassıçemen yenilgisi son dönemindedir.

  7. Nizâmiye medreselerini kurumsal bakımdan ayırt eden özellik hangisidir?

    • A) Tümünün yalnız Osmanlı İstanbul’unda açılması
    • B) İlk kez matbaa operatörü yetiştirmeleri
    • C) Karahıtay ordusunun askerî kışlaları olmaları
    • D) Selçuklu veziri Nizâmülmülk’ün desteklediği eğitim ağı olmaları
    • E) Hârizmşahların 1230’daki harp karargâhları olmaları

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Nizâmiye medreseleri XI. yüzyıl Selçuklu idaresi ve dönemin Sünnî ilim hayatıyla ilişkilidir; daha sonraki Osmanlı kurumları değildir.

  8. Selçuklu hanedan üyelerinin eğitimi ve yönetimiyle ilişkilendirilen “atabeg”in temel işlevi nedir?

    • A) Yalnız çarşı fiyatlarını kayda geçirmek
    • B) Taş işçiliğinde ustabaşı olmak
    • C) İçki vergilerini toplamak
    • D) Rasathânedeki gözlemleri yıllığa geçirmek
    • E) Şehzade eğitimi ve yanında idari-askerî rehberlik yapmak

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Atabeg, Selçuklu dünyasında özellikle meliklerin eğitimi ve yönetim tecrübesiyle ilişkilendirilen yüksek görevliydi; bazen kendi siyasi güçlerini oluşturdular.

  9. Selçuklu askerî teşkilatında “gulâm” uygulaması hangi kavrama karşılık gelir?

    • A) Hizmet ve eğitime dayalı profesyonel askerî kadrolara
    • B) Sadece hanedan kadınlarından oluşan toplantıya
    • C) Çiftçilik için kullanılan antik ölçü birimine
    • D) Kutsal kitap nüshalarını yalnızca çoğaltan loncaya
    • E) Deniz ticareti yapan bağımsız bankalara

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gulâm sistemi farklı etnik kökenlerden yetiştirilen profesyonel askerî ve idari kadrolarla ilişkilidir; yalnız bir topluluğun adı değildir.

  10. 1092’de Melikşah’ın ölümünün Büyük Selçuklu siyaseti üzerindeki başlıca etkisi nedir?

    • A) Karahanlı Devleti’nin ilk kez kurulması
    • B) Taht mücadelelerinin ve merkezî otorite sorunlarının artması
    • C) Gaznelilerin 963’te Gazne’yi alması
    • D) Orhun yazıtlarının dikilmesi
    • E) İtil Bulgarlarının 922’de İslamiyet’i kabul etmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Melikşah’ın 1092’deki ölümü sonrasında hanedan içi rekabet ve otorite sorunları yoğunlaşmıştır; siyasi birlik her bölgede aynı ölçüde sürmemiştir.

  11. Katvan Savaşı ve Büyük Selçukluların son dönemiyle ilgili doğru eşleştirme hangisidir?

    • A) 1071 – Tuğrul Bey – Gazneliler
    • B) 1040 – Melikşah – Bizans
    • C) 1141 – Sultan Sencer – Karahıtaylar
    • D) 999 – Alp Tegin – Moğollar
    • E) 1230 – Bumin Kağan – Abbâsîler

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sultan Sencer’in 1141’de Karahıtaylara yenildiği Katvan Savaşı, Büyük Selçuklu gücünün zayıfladığı süreci hızlandırmıştır.

  12. Büyük Selçukluların 1157’deki sonuyla ilişkilendirilen hükümdar hangisidir?

    • A) Gazneli Mahmud
    • B) Satuk Buğra Han
    • C) Bilge Kağan
    • D) Sultan Sencer
    • E) I. Alâeddin Keykubad

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sencer’in 1157’de ölümü Büyük Selçuklu devletinin sona ermesi bakımından geleneksel dönemlendirme noktasıdır; Selçuklu kolları başka bölgelerde sürmüştür.

  13. 1230 Yassıçemen Savaşı hangi iki hükümdarın mücadelesiyle ilişkilidir?

    • A) Alparslan ile Romanos Diogenes
    • B) Tuğrul Bey ile Gazneli Mesud
    • C) Bumin Kağan ile İstemi Yabgu
    • D) Melikşah ile Karahanlı Satuk
    • E) Alâeddin Keykubad ile Celâleddin Hârizmşah

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yassıçemen’de Anadolu Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın da içinde olduğu ittifak, Celâleddin Hârizmşah’ı yenilgiye uğratmıştır.

  14. “Oğuz Kınık boyu, Selçuk Bey’in nesli, Tuğrul ve Çağrı beyler” ipuçları hangi devletin kuruluşunu gösterir?

    • A) İtil Bulgar Devleti
    • B) Birinci Göktürk Kağanlığı
    • C) Avar Kağanlığı
    • D) Büyük Selçuklu Devleti
    • E) Akkoyunlu Devleti

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Selçuklu hanedanı Oğuz Kınık çevresiyle ilişkilidir; Tuğrul ve Çağrı beyler XI. yüzyılın devletleşme sürecinin temel isimleridir.

  15. Atabeglik kurumunun sonraki siyasi tarih açısından niçin önem kazandığı söylenebilir?

    • A) Bütün atabeglerin yalnız medrese talebesi kalması
    • B) Hiçbir atabegin askerî yetki taşımaması
    • C) Atabeglik unvanının yalnız Karahanlı sözlüklerinde bulunması
    • D) Atabeglerin 751 Talas ordusunu yönetmesi
    • E) Bazı atabeglerin meliklere rehberlikten bölgesel siyasi iktidara yükselmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Atabegler hanedan mensubu meliklerin eğitim ve idaresinde görev aldı; zamanla kimi atabeg aileleri bölgesel hanedanlar kurabildi.

  16. Siyâsetnâme türünde normatif öğütler veren kaynakların tarih araştırmasında kullanımı için en sağlıklı yöntem hangisidir?

    • A) İdeal yönetim tasvirini gerçekleşmiş uygulamalardan başka belgelerle ayırmak
    • B) Her öğüdün bütün devletlerde aynen uygulandığını varsaymak
    • C) Öğüt metinlerini siyasal tarih bakımından tümden değersiz saymak
    • D) Yalnız müellifin adından olay tarihini çıkarmak
    • E) Metindeki her öneriyi kanun maddesi kabul etmek

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Siyâsetnâme yönetimde neyin olması gerektiğini de anlatır; tarihçi normatif önerileri uygulama kanıtlarından ve başka kaynaklardan ayırmalıdır.

  17. Katvan yenilgisiyle 1157 tarihini karıştırmamak için hangi eşleştirme doğrudur?

    • A) 1141 Malazgirt; 1157 Dandanakan
    • B) 1141 Karahıtay yenilgisi; 1157 Sultan Sencer’in ölümü ve Büyük Selçuklu sonu
    • C) 1141 Sâmânî sonu; 1157 Karahanlı kuruluşu
    • D) 1141 Tuğrul’un Bağdat’a girişi; 1157 Celâlî takvimi
    • E) 1141 Yassıçemen; 1157 Otrar olayı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1141 Katvan Savaşı Büyük Selçukluları sarstı; Sultan Sencer’in 1157’deki ölümüyle Büyük Selçuklu merkezî devletinin sonu ilişkilendirilir.

  18. 1218 Otrar olayının Türk-İslam ve Moğol tarihi arasındaki bağlantısı nedir?

    • A) Dandanakan’da Selçuklulara toprak verilmesi
    • B) İtil Bulgarlarının İslamiyet’i kabul etmesi
    • C) Moğol-Hârizmşah çatışmasını tırmandıran kervan ve elçi krizi olması
    • D) Kutadgu Bilig’in ilk kez yazılması
    • E) Tuğrul Bey’in Bağdat’a girişinin kutlanması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1218’de Otrar’da Moğol ticaret kervanı çevresinde yaşanan kriz ve elçi meselesi, Cengiz Han ile Hârizmşahlar arasındaki savaşın önemli tetikleyicisidir.

  19. Celâleddin Hârizmşah’ın 1230 yenilgisi ile 1231’deki akıbetini doğru ayıran ifade hangisidir?

    • A) 1230 Katvan’da kazandı, 1231’de Selçukluları kurdu
    • B) 1230 Dandanakan’ı kazandı, 1231’de Bağdat’a girdi
    • C) 1230 Malazgirt’e katıldı, 1231’de Celâlî takvimini hazırladı
    • D) 1230 Yassıçemen’de yenildi, 1231’de hayatını kaybetti
    • E) 1230 Sâmânîleri yıktı, 1231’de Gazne’yi fethetti

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Celâleddin Hârizmşah 1230 Yassıçemen Savaşı’nda Anadolu Selçuklu ve müttefiklerine yenilmiş, 1231’de öldürülmüştür.

  20. Aşağıdaki devlet-olay eşleştirmelerinin tümünü doğru içeren seçenek hangisidir?

    • A) Karahanlı–1071; Gazneli–1141; Büyük Selçuklu–999; Hârizmşah–552
    • B) Karahanlı–1230; Gazneli–751; Büyük Selçuklu–682; Hârizmşah–1071
    • C) Karahanlı–1040; Gazneli–1055; Büyük Selçuklu–1218 Otrar; Hârizmşah–840
    • D) Karahanlı–1141; Gazneli–999; Büyük Selçuklu–1230; Hârizmşah–630
    • E) Karahanlı–999; Gazneli–1040 yenilgisi; Büyük Selçuklu–1055 Bağdat; Hârizmşah–1230 Yassıçemen

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 999 Karahanlıların Sâmânîlere son vermesi, 1040 Gaznelilerin Dandanakan yenilgisi, 1055 Selçukluların Bağdat’a girişi, 1230 Hârizmşahların Yassıçemen yenilgisidir.