Orta Test

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi - Orta Test

ÖABT Tarih İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İlk Türk-İslam Devletleri Tarihi
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Karahanlı siyasi tarihindeki 999 yılı hangi sonuçla eşleştirilmelidir?

Soru 2 / 20

“İlk Müslüman Türk devleti” ifadesi Karahanlılar için kullanılırken hangi ayrıntı hatırlanmalıdır?

Soru 3 / 20

Karahanlı kültürünün incelenmesinde Kutadgu Bilig ile Dîvânü Lugâti’t-Türk’ün ortak değeri nedir?

Soru 4 / 20

“Eser hükümdara doğru yönetim, adalet ve toplumsal düzen hakkında öğüt verir” ipuçları hangi yapıta aittir?

Soru 5 / 20

Karahanlı çevresindeki Ahmed Yesevî hangi alanla özellikle ilişkilidir?

Soru 6 / 20

Gaznelilerde Alp Tegin ile Sultan Mahmud arasındaki tarihî ilişki nasıl açıklanır?

Soru 7 / 20

Dandanakan Savaşı’nın 1040’taki Gazneli tarafında bulunan sultan kimdir?

Soru 8 / 20

Gaznelilerin siyasi faaliyet alanını açıklayan hangi ifade doğrudur?

Soru 9 / 20

Dandanakan’ın Selçuklu tarihindeki temel önemi hangisidir?

Soru 10 / 20

Tuğrul Bey’in 1055’te Bağdat’a girişi hangi kurumla ilişkiyi yeniden şekillendirmiştir?

Soru 11 / 20

1040 Dandanakan ve 1071 Malazgirt zaferleri karşılaştırıldığında doğru ifade hangisidir?

Soru 12 / 20

Selçuklu yönetiminde vezirin görev alanı hangi tanıma daha uygundur?

Soru 13 / 20

İktâ sahibi kişinin gelir tahsisi alması hangi sonucu zorunlu olarak doğurmaz?

Soru 14 / 20

Nizâmiye medreselerini kurumsal bakımdan ayırt eden özellik hangisidir?

Soru 15 / 20

Selçuklu hanedan üyelerinin eğitimi ve yönetimiyle ilişkilendirilen “atabeg”in temel işlevi nedir?

Soru 16 / 20

Selçuklu askerî teşkilatında “gulâm” uygulaması hangi kavrama karşılık gelir?

Soru 17 / 20

1092’de Melikşah’ın ölümünün Büyük Selçuklu siyaseti üzerindeki başlıca etkisi nedir?

Soru 18 / 20

Katvan Savaşı ve Büyük Selçukluların son dönemiyle ilgili doğru eşleştirme hangisidir?

Soru 19 / 20

Büyük Selçukluların 1157’deki sonuyla ilişkilendirilen hükümdar hangisidir?

Soru 20 / 20

1230 Yassıçemen Savaşı hangi iki hükümdarın mücadelesiyle ilişkilidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Karahanlı siyasi tarihindeki 999 yılı hangi sonuçla eşleştirilmelidir?

    • A) Sâmânî hâkimiyetinin Mâverâünnehir’de sona ermesi
    • B) Gaznelilerin Hindistan’dan tamamen çekilmesi
    • C) Anadolu’nun Türk yurdu hâline gelmesi
    • D) Selçukluların Bağdat’a girmesi
    • E) Karahıtayların Katvan’da yenilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Karahanlıların 999’da Buhara’yı alması Sâmânîlerin siyasi hâkimiyetini bitiren gelişmelerden biridir; 1055 ve 1141 başka olaylardır.

  2. “İlk Müslüman Türk devleti” ifadesi Karahanlılar için kullanılırken hangi ayrıntı hatırlanmalıdır?

    • A) Bütün Türk topluluklarının aynı gün Müslüman olduğu
    • B) Türklerin İslamlaşmasının farklı bölgelerde ve tarihlerde gerçekleştiği
    • C) Karahanlılardan önce hiçbir Türkün İslam’ı tanımadığı
    • D) İtil Bulgarları gibi başka İslamlaşma örnekleri bulunmadığı
    • E) Dinî dönüşümün yalnız Anadolu’da yaşandığı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karahanlılar Türk-İslam kültürünün kurumsallaşmasında önemli bir hanedandır; İtil Bulgarları gibi farklı coğrafyalardaki süreçler göz ardı edilmemelidir.

  3. Karahanlı kültürünün incelenmesinde Kutadgu Bilig ile Dîvânü Lugâti’t-Türk’ün ortak değeri nedir?

    • A) İkisinin de Selçuklu askerî kanunnamesi olması
    • B) İkisinin de Osmanlıca basılan ilk gazete olması
    • C) XI. yüzyıl Türk dili ve toplumuna dair kaynak olmaları
    • D) Her ikisinin yalnız astronomi cetveli içermesi
    • E) Her ikisinin aynı kişi tarafından yazılması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Biri siyaset ve ahlak öğütleri, diğeri dil ve sözlük geleneği bakımından farklıdır; ikisi birlikte XI. yüzyıl Türk dünyasına ışık tutar.

  4. “Eser hükümdara doğru yönetim, adalet ve toplumsal düzen hakkında öğüt verir” ipuçları hangi yapıta aittir?

    • A) Dîvânü Lugâti’t-Türk
    • B) Târîh-i Beyhakî
    • C) Zîc-i Melikşâhî
    • D) Kutadgu Bilig
    • E) Kronik-i Niketas

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i hükümdarlık, adalet, akıl ve devlet düzeniyle ilgili öğütler verir; sözlük ve astronomi eseri değildir.

  5. Karahanlı çevresindeki Ahmed Yesevî hangi alanla özellikle ilişkilidir?

    • A) Sâmânîlerin 999’daki askerî yönetimiyle
    • B) Gazneli ordusunun Dandanakan komutanlığıyla
    • C) Celâlî takvimini hazırlayan astronomi heyetiyle
    • D) Bizans’ın Malazgirt’teki başkomutanlığıyla
    • E) Türkçe tasavvufî düşünce ve hikmet geleneğiyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ahmed Yesevî, Türkistan’daki tasavvufî öğretisi ve hikmet geleneğiyle tanınır; sonraki dönem derlemeleri tarihî kaynak eleştirisi gerektirir.

  6. Gaznelilerde Alp Tegin ile Sultan Mahmud arasındaki tarihî ilişki nasıl açıklanır?

    • A) Alp Tegin kuruluş, Mahmud hanedanın genişleme döneminde öne çıkar
    • B) İkisi de 1141 Katvan Savaşı’nda orduları yönetmiştir
    • C) Alp Tegin Malazgirt’i kazanmış, Mahmud Bağdat’a girmiştir
    • D) İkisi de Karahanlıların aynı adlı hükümdarıdır
    • E) Mahmud 963’te Gazne’yi almış, Alp Tegin 1071’de ölmüştür

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Alp Tegin 963 Gazne hâkimiyetiyle kurucu isimdir; Sebük Tegin’in oğlu Sultan Mahmud ise 998-1030 dönemiyle tanınır.

  7. Dandanakan Savaşı’nın 1040’taki Gazneli tarafında bulunan sultan kimdir?

    • A) Mahmud
    • B) Mesud
    • C) Sebük Tegin
    • D) Tuğrul Bey
    • E) Sencer

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gazneli Sultan Mesud, Selçuklulara karşı 1040 Dandanakan yenilgisini yaşamıştır; babası Sultan Mahmud 1030’da ölmüştür.

  8. Gaznelilerin siyasi faaliyet alanını açıklayan hangi ifade doğrudur?

    • A) Yalnız Trakya kıyılarında hüküm sürmüşlerdir
    • B) Yalnız İtalya kent devletlerini yönetmişlerdir
    • C) Horasan, Afganistan ve Kuzey Hindistan’da etkili olmuşlardır
    • D) Başkentleri bütün dönemlerde İstanbul olmuştur
    • E) Mâverâünnehir’de 999’da Karahanlıların yerini almışlardır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Gazneli siyasi ve askerî etkinliği Horasan, Gazne merkezi ve Kuzey Hindistan’a uzanmıştır; hanedanın yönetim çevresi çok kültürlüdür.

  9. Dandanakan’ın Selçuklu tarihindeki temel önemi hangisidir?

    • A) Osmanlı Devleti’ni kurması
    • B) Anadolu Selçuklularını 1243’te yıkması
    • C) Bütün Gazneli şehirlerini aynı gün ortadan kaldırması
    • D) Büyük Selçuklu siyasi hâkimiyetini kurucu ölçekte pekiştirmesi
    • E) Talas Savaşı’na son vermesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1040’ta kazanılan Dandanakan zaferi Selçukluların devlet olarak güçlenmesini sağladı; Gazneliler bu tarihten sonra da yaşamaya devam etti.

  10. Tuğrul Bey’in 1055’te Bağdat’a girişi hangi kurumla ilişkiyi yeniden şekillendirmiştir?

    • A) Venedik Senatosu
    • B) Moğol Büyük Kurultayı
    • C) Osmanlı Divan-ı Hümayunu
    • D) Bizans ikonoklast meclisi
    • E) Abbâsî halifeliği

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Tuğrul Bey’in Bağdat’a girmesi Selçuklu sultanlığının askeri-siyasi gücü ile Abbâsî halifeliğinin dinî-siyasi konumu arasındaki ilişkiyi etkilemiştir.

  11. 1040 Dandanakan ve 1071 Malazgirt zaferleri karşılaştırıldığında doğru ifade hangisidir?

    • A) İlki Gaznelilere, ikincisi Bizans’a karşı kazanılmıştır
    • B) Her ikisi de Karahıtaylara karşı yapılmıştır
    • C) İlki Anadolu’da, ikincisi Mâverâünnehir’de gerçekleşmiştir
    • D) İkisinde de Selçuklular karşı taraf olarak yer almıştır
    • E) İki savaş da 1141 yılında olmuştur

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Dandanakan 1040’ta Horasan çevresinde Gaznelilere karşı; Malazgirt 1071’de Bizans’a karşı kazanılmıştır ve farklı sonuçlar doğurmuştur.

  12. Selçuklu yönetiminde vezirin görev alanı hangi tanıma daha uygundur?

    • A) Yalnız sınır boyunda atlı asker yetiştirmek
    • B) Merkezî idare, yazışma ve devlet işlerinin düzenlenmesi
    • C) Sadece hükümdarın eşi adına elçi seçmek
    • D) Bütün eyaletlerde din değiştirme töreni yürütmek
    • E) Denizlerde ticaret limanı işletme tekeli kullanmak

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Vezirlik, Selçuklu devlet teşkilatında merkezî yönetim ve mali-idari koordinasyon açısından önemliydi; Nizâmülmülk bunun güçlü örneğidir.

  13. İktâ sahibi kişinin gelir tahsisi alması hangi sonucu zorunlu olarak doğurmaz?

    • A) Askerî veya idari yükümlülük üstlenmesini
    • B) Belirlenmiş gelirler üzerinden geçim sağlamasını
    • C) Tahsise konu toprağın mutlak ve özel sahibi olmasını
    • D) Merkezî otoritenin tahsis üzerinde denetim kurmasını
    • E) Hizmet karşılığı gelir kullanımının mümkün olmasını

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İktâ, çoğu bağlamda belirli vergilerin veya gelirlerin tasarrufunun tahsisidir; toprağın doğrudan özel mülkiyete dönüşmesi anlamına gelmez.

  14. Nizâmiye medreselerini kurumsal bakımdan ayırt eden özellik hangisidir?

    • A) Tümünün yalnız Osmanlı İstanbul’unda açılması
    • B) İlk kez matbaa operatörü yetiştirmeleri
    • C) Karahıtay ordusunun askerî kışlaları olmaları
    • D) Selçuklu veziri Nizâmülmülk’ün desteklediği eğitim ağı olmaları
    • E) Hârizmşahların 1230’daki harp karargâhları olmaları

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Nizâmiye medreseleri XI. yüzyıl Selçuklu idaresi ve dönemin Sünnî ilim hayatıyla ilişkilidir; daha sonraki Osmanlı kurumları değildir.

  15. Selçuklu hanedan üyelerinin eğitimi ve yönetimiyle ilişkilendirilen “atabeg”in temel işlevi nedir?

    • A) Yalnız çarşı fiyatlarını kayda geçirmek
    • B) Taş işçiliğinde ustabaşı olmak
    • C) İçki vergilerini toplamak
    • D) Rasathânedeki gözlemleri yıllığa geçirmek
    • E) Şehzade eğitimi ve yanında idari-askerî rehberlik yapmak

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Atabeg, Selçuklu dünyasında özellikle meliklerin eğitimi ve yönetim tecrübesiyle ilişkilendirilen yüksek görevliydi; bazen kendi siyasi güçlerini oluşturdular.

  16. Selçuklu askerî teşkilatında “gulâm” uygulaması hangi kavrama karşılık gelir?

    • A) Hizmet ve eğitime dayalı profesyonel askerî kadrolara
    • B) Sadece hanedan kadınlarından oluşan toplantıya
    • C) Çiftçilik için kullanılan antik ölçü birimine
    • D) Kutsal kitap nüshalarını yalnızca çoğaltan loncaya
    • E) Deniz ticareti yapan bağımsız bankalara

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gulâm sistemi farklı etnik kökenlerden yetiştirilen profesyonel askerî ve idari kadrolarla ilişkilidir; yalnız bir topluluğun adı değildir.

  17. 1092’de Melikşah’ın ölümünün Büyük Selçuklu siyaseti üzerindeki başlıca etkisi nedir?

    • A) Karahanlı Devleti’nin ilk kez kurulması
    • B) Taht mücadelelerinin ve merkezî otorite sorunlarının artması
    • C) Gaznelilerin 963’te Gazne’yi alması
    • D) Orhun yazıtlarının dikilmesi
    • E) İtil Bulgarlarının 922’de İslamiyet’i kabul etmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Melikşah’ın 1092’deki ölümü sonrasında hanedan içi rekabet ve otorite sorunları yoğunlaşmıştır; siyasi birlik her bölgede aynı ölçüde sürmemiştir.

  18. Katvan Savaşı ve Büyük Selçukluların son dönemiyle ilgili doğru eşleştirme hangisidir?

    • A) 1071 – Tuğrul Bey – Gazneliler
    • B) 1040 – Melikşah – Bizans
    • C) 1141 – Sultan Sencer – Karahıtaylar
    • D) 999 – Alp Tegin – Moğollar
    • E) 1230 – Bumin Kağan – Abbâsîler

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sultan Sencer’in 1141’de Karahıtaylara yenildiği Katvan Savaşı, Büyük Selçuklu gücünün zayıfladığı süreci hızlandırmıştır.

  19. Büyük Selçukluların 1157’deki sonuyla ilişkilendirilen hükümdar hangisidir?

    • A) Gazneli Mahmud
    • B) Satuk Buğra Han
    • C) Bilge Kağan
    • D) Sultan Sencer
    • E) I. Alâeddin Keykubad

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sencer’in 1157’de ölümü Büyük Selçuklu devletinin sona ermesi bakımından geleneksel dönemlendirme noktasıdır; Selçuklu kolları başka bölgelerde sürmüştür.

  20. 1230 Yassıçemen Savaşı hangi iki hükümdarın mücadelesiyle ilişkilidir?

    • A) Alparslan ile Romanos Diogenes
    • B) Tuğrul Bey ile Gazneli Mesud
    • C) Bumin Kağan ile İstemi Yabgu
    • D) Melikşah ile Karahanlı Satuk
    • E) Alâeddin Keykubad ile Celâleddin Hârizmşah

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yassıçemen’de Anadolu Selçuklu Sultanı Alâeddin Keykubad’ın da içinde olduğu ittifak, Celâleddin Hârizmşah’ı yenilgiye uğratmıştır.