Dört Halife döneminin ilk halifesi kimdir?
- A) Hz. Ali
- B) Muâviye
- C) Hz. Ebû Bekir
- D) Hz. Ömer
- E) Hz. Osman
Doğru cevap: C
Çözüm: Hz. Ebû Bekir 632'de ilk halife oldu.
Hicrî takvim uygulamasının düzenlenmesi hangi halifeyle ilişkilidir?
- A) Hz. Osman
- B) Hz. Ali
- C) Ebü'l-Abbâs es-Seffâh
- D) Hz. Ömer
- E) Hz. Ebû Bekir
Doğru cevap: D
Çözüm: Hicrî takvimin düzenlenmesi Hz. Ömer dönemiyle ilişkilidir.
Kur'an'ın ilk kez derlenmesiyle ilişkilendirilen halife kimdir?
- A) Hz. Osman
- B) Hz. Ali
- C) Muâviye
- D) Abdülmelik
- E) Hz. Ebû Bekir
Doğru cevap: E
Çözüm: İlk derleme çalışmaları Ebû Bekir dönemindedir.
Standart mushaf nüshalarının çoğaltılıp merkezlere gönderilmesi hangi halifenin dönemidir?
- A) Hz. Osman
- B) Hz. Ebû Bekir
- C) Hz. Ömer
- D) Hz. Ali
- E) Me'mûn
Doğru cevap: A
Çözüm: Mushafların standardizasyonu Osman döneminde gerçekleşmiştir.
Emevî hanedanının kurucusu kimdir?
- A) Nizâmülmülk
- B) Muâviye
- C) Ebû Ca‘fer el-Mansûr
- D) Me'mûn
- E) Hârûnürreşîd
Doğru cevap: B
Çözüm: Emevî yönetimi Muâviye ile 661'de başladı.
Emevîlerin siyasi merkezi hangisidir?
- A) Sâmerrâ
- B) Kahire
- C) Şam
- D) Bağdat
- E) Kurtuba
Doğru cevap: C
Çözüm: Emevî hilafetinin merkezi Şam'dı.
Abbâsîler Emevîlerin yerine hangi yılda iktidara gelmiştir?
- A) 711
- B) 762
- C) 836
- D) 750
- E) 661
Doğru cevap: D
Çözüm: 750 Zap Suyu mücadelesi Emevî–Abbâsî değişimiyle ilişkilidir.
İberya'daki İslam fetihleriyle ilişkilendirilen 711 yılı hangi merkezden gelen askeri hareketi ifade eder?
- A) Anadolu'dan Malazgirt'e ilerleme
- B) Kurtuba'dan Mekke'ye hac
- C) Kuzey Afrika'dan İberya'ya geçiş
- D) Bağdat'tan Sâmerrâ'ya taşınma
- E) Şam'dan Kahire'ye Memlük göçü
Doğru cevap: C
Çözüm: 711'de Târık b. Ziyâd Kuzey Afrika üzerinden İberya'ya geçti.
Emevî yönetiminin merkezileştiği şehir ile Abbâsîlerin kurduğu merkez şehir sırasıyla hangileridir?
- A) Kurtuba – Mekke
- B) Kahire – Medine
- C) Sâmerrâ – Kudüs
- D) Şam – Bağdat
- E) Bağdat – Şam
Doğru cevap: D
Çözüm: Emevî merkez Şam, Abbâsî merkezinin önemli şehri Bağdat'tır.
Abbâsî halifesi Me'mûn'un özellikle desteklediği faaliyet alanı hangisidir?
- A) Hicretin gerçekleşmesi
- B) Bedir Savaşı'nın yönetimi
- C) Endülüs'ün 711 fethi
- D) Gırnata'nın 1492 teslimi
- E) Çeviri ve bilimsel araştırma çevreleri
Doğru cevap: E
Çözüm: Me'mûn, çeviri ve ilim hamiliğiyle anılır.
Abbâsî döneminde Türk askerî unsurlarıyla ve Sâmerrâ'yla ilişkilendirilen halife kimdir?
- A) Mu‘tasım
- B) Hz. Osman
- C) Muâviye
- D) Abdülmelik
- E) I. Abdurrahman
Doğru cevap: A
Çözüm: Mu‘tasım döneminde Sâmerrâ 836'da kuruldu ve Türk askerî unsurlar öne çıktı.
1055 yılında Bağdat'a giren Büyük Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) I. Kılıç Arslan
- B) Tuğrul Bey
- C) Alparslan
- D) Melikşah
- E) Sultan Sencer
Doğru cevap: B
Çözüm: Tuğrul Bey 1055'te Bağdat'a girdi.
Abbâsî dönemi tercüme ve bilim çalışmalarının simge kurumu hangisidir?
- A) Mülûkü't-tavâif
- B) Eyalet meclisi
- C) Beytülhikme
- D) Divân-ı Hümâyun
- E) Enderun
Doğru cevap: C
Çözüm: Beytülhikme Abbâsî Bağdat'ındaki bilim ve çeviri faaliyetleriyle bağlantılıdır.
Abbâsîler döneminde aynı anda farklı kültür ve dil çevrelerinden bilim insanlarının bulunması hangi yargıyı destekler?
- A) Araştırma faaliyetleri tek bir yılda sona ermiştir
- B) Bilimsel üretim çok dilli ve çok topluluklu etkileşimle gelişmiştir
- C) Bütün bilim adamları tek şehirde doğmuştur
- D) Çevirilerin hiçbir etkisi olmamıştır
- E) Bütün eserler yalnız tek kişi tarafından yazılmıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Abbâsî çeviri ve araştırma hareketleri farklı geleneklerin katkısıyla gelişmiştir.
Mevâlî hakkında 'bütün dönemlerde her bölgede aynı hukuksal statüye sahipti' iddiasına karşı en iyi yöntem hangisidir?
- A) Terimi bir yazı türüyle eşitlemek
- B) Bütün siyasi değişimleri yok saymak
- C) Dönem ve bölgelere göre uygulamaları kaynaklarla karşılaştırmak
- D) Terimi bütün kaynaklardan çıkarmak
- E) Mevâlîyi yalnız Medineli ensar saymak
Doğru cevap: C
Çözüm: Mevâlî kavramının durumu zaman ve coğrafyaya göre değişebilir.
Hendek Savaşı ile Hudeybiye Antlaşması arasında nasıl bir ayrım vardır?
- A) İkisi de Endülüs'te yapılmıştır
- B) İkisi de Emevî–Abbâsî iktidar mücadelesidir
- C) İkisi de 711'de gerçekleşen tek olaydır
- D) İlki Medine'nin askerî savunması, ikincisi diplomatik antlaşmadır
- E) İlki 750'de Bağdat'ın kuruluşu, ikincisi 1258'de yıkılışıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: 627 Hendek askerî mücadele, 628 Hudeybiye diplomatik uzlaşmadır.
Mekke ve Medine'deki toplum ilişkileriyle ilgilenen bir tarihçi Medine Vesikası'nı neden inceler?
- A) Abbâsî Bağdat'ın 1258 kuşatmasını anlattığı için
- B) Osmanlı tahrir defteri olduğu için
- C) Kurtuba'nın 1492 teslim senedi olduğu için
- D) Sâmerrâ'nın kuruluş fermanı olduğu için
- E) Farklı toplulukların Medine'deki ilişkilerini düzenleme girişimine ışık tuttuğu için
Doğru cevap: E
Çözüm: Medine Vesikası erken Medine düzeni için kaynaktır.
Hz. Ömer döneminin divan ve takvim düzenlemelerini yorumlarken hangisi savunulabilir?
- A) Genişleyen siyasi yapının idarî kayıt ve zaman yönetimi ihtiyacına yanıt vermiştir
- B) Kâğıdın hiç kullanılmadığını kanıtlar
- C) Bütün şehirlerin tek bir günde kurulduğunu gösterir
- D) Yazılı kaydın tarihte yasaklandığını gösterir
- E) Tüm fetihlerin 622'de bittiğini kanıtlar
Doğru cevap: A
Çözüm: İdarî kurumlar devletin büyümesi ve kayıt ihtiyacıyla ilişkilidir.
Bir tarihçi Bedir, Uhud, Hendek, Hudeybiye ve Mekke'nin Fethi'ni sıralarken hangi şemayı kullanmalıdır?
- A) 711–732–750–762–836
- B) 624–625–627–628–630
- C) 630–628–627–625–624
- D) 625–624–630–628–627
- E) 622–750–762–836–1258
Doğru cevap: B
Çözüm: Bu beş olay kronolojik olarak 624, 625, 627, 628 ve 630'dadır.
Abbâsî merkezî siyasetinde 945, 1055 ve 1258 yıllarının birbirinden farklı sonuçları olduğu nasıl gösterilir?
- A) Üçü de Kurtuba halifeliğinin ilanıdır
- B) Üçü de Bedir Savaşı'nın evreleridir
- C) Büveyhî nüfuzu, Selçuklu nüfuzu ve Moğol fethi sırasıyla ayrılır
- D) Üçü de Hicretin farklı tarihleridir
- E) Üçü de Emevî kuruluş günüdür
Doğru cevap: C
Çözüm: 945 Büveyhîler, 1055 Selçuklular ve 1258 Moğollar farklı dönemeçlerdir.