Karma Test

ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti - Karma Test 3

ÖABT Tarih İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
İslamiyet Öncesi Türk Kültür ve Medeniyeti
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Eski Türklerde devlet ve siyasî birliği karşılayan temel kavram hangisidir?

Soru 2 / 20

Türk ordusunun birlikleri on, yüz, bin ve on bin üzerinden kademelendirilmesine ne denir?

Soru 3 / 20

İslamiyet öncesi Türklerin geleneksel inanç dünyasında başlıca yüce varlık anlayışı hangisidir?

Soru 4 / 20

İslamiyet öncesi Türklerde ölünün ardından düzenlenen cenaze törenine ne denirdi?

Soru 5 / 20

Eski Türklerin ölülerini eşyalarıyla gömdükleri mezar türü hangisidir?

Soru 6 / 20

Bazı eski Türk mezarlarının çevresine dikilen ve belirli bir simgesel işlev taşıyan taşlara ne denir?

Soru 7 / 20

Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk adına dikilen metinler hangi yazılı kaynak grubunda yer alır?

Soru 8 / 20

Kök Türk ve Uygur alfabeleri hakkında hangi bilgi doğrudur?

Soru 9 / 20

İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta atasözü niteliğindeki kısa, özlü sözlerin adı nedir?

Soru 10 / 20

Oğuz Kağan Destanı geleneksel olarak hangi erken Türk çevresiyle ilişkilendirilir?

Soru 11 / 20

Türeyiş ve Göç destanları geleneksel Türk edebiyat tarihi tasnifinde hangi toplulukla ilişkilendirilir?

Soru 12 / 20

Yılları bir hayvan adıyla belirleyen geleneksel Türk zaman ölçümünün adı nedir?

Soru 13 / 20

Kurganlardan çıkarılan at koşum parçaları ve hayvan üslubunda süslemeler birlikte neyi gösterir?

Soru 14 / 20

Hayvan üslubu süslemeleri, metal işçiliği ve taşınabilir eşyalar birlikte hangi görüşe karşı kanıt oluşturur?

Soru 15 / 20

Maniheizmin Uygurlar arasında kabul edilmesiyle şehir hayatının güçlenmesi hangi sonucu destekler?

Soru 16 / 20

İpek Yolu üzerinde Çin ile rekabet eden bir Türk devletinin hem savaş hem antlaşma yolunu kullanması neyi gösterir?

Soru 17 / 20

Onlu teşkilat ile sahte ricatın farkını en doğru ifade eden seçenek hangisidir?

Soru 18 / 20

Oğuz Kağan, Ergenekon ve Göç destanları için doğru geleneksel eşleştirme hangisidir?

Soru 19 / 20

“Kağan Tanrıdan yönetme yetkisi aldığını söyledi, kurultayda görüş aldı ve töreyi uyguladı.” cümlesinde kavramların sırası hangisidir?

Soru 20 / 20

Bir araştırmacı eski Türk toplumunu incelerken yalnız Orhun Yazıtlarını değil kurgan buluntularını ve destanları da kullanıyorsa temel kazanımı nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Eski Türklerde devlet ve siyasî birliği karşılayan temel kavram hangisidir?

    • A) Urug
    • B) Oğuş
    • C) Sav
    • D) Sagu
    • E) İl (el)

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İl ya da el, erken Türk siyasal dilinde devleti ve siyasî düzeni ifade eder. Oğuş aileyi, urug aileler birliğini; sav ve sagu ise sözlü kültür ürünlerini anlatır.

  2. Türk ordusunun birlikleri on, yüz, bin ve on bin üzerinden kademelendirilmesine ne denir?

    • A) Onlu teşkilat
    • B) İkili hükümdarlık
    • C) Töre yargısı
    • D) Yuğ geleneği
    • E) On iki hayvanlı takvim

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Onlu askerî teşkilat, birliklerin belirli katlara ayrılmasıyla komuta ve sevki kolaylaştırmıştır. Tarih öğretiminde sistemli biçimi genellikle Asya Hun hükümdarı Mete ile ilişkilendirilir.

  3. İslamiyet öncesi Türklerin geleneksel inanç dünyasında başlıca yüce varlık anlayışı hangisidir?

    • A) Maniheizm
    • B) Gök Tanrı inancı
    • C) Budizm
    • D) Zerdüştlük
    • E) Hristiyanlık

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gök Tanrı inancı, eski Türklerin geleneksel dinî hayatının temel unsurlarındandır. Kamlık/şaman uygulamalarıyla aynı kavram olarak doğrudan eşitlenmemelidir.

  4. İslamiyet öncesi Türklerde ölünün ardından düzenlenen cenaze törenine ne denirdi?

    • A) Toy
    • B) Şölen
    • C) Yuğ
    • D) Kurultay
    • E) Sagu

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yuğ, ölen kişi için düzenlenen cenaze ve yas törenidir. Sagu, ağıt niteliğindeki şiiri; toy ise ziyafet veya meclis gibi farklı bağlamlarda kullanılan terimi ifade eder.

  5. Eski Türklerin ölülerini eşyalarıyla gömdükleri mezar türü hangisidir?

    • A) Balbal
    • B) Tamga
    • C) Sav
    • D) Kurgan
    • E) Bitig

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kurgan, mezar yapısını ifade eder. Mezar çevresine dikilen balbal taşları ayrı bir unsur olup kurgan ile eş anlamlı değildir.

  6. Bazı eski Türk mezarlarının çevresine dikilen ve belirli bir simgesel işlev taşıyan taşlara ne denir?

    • A) Kurgan
    • B) Yuğ
    • C) Töre
    • D) Ayuki
    • E) Balbal

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Balbal, özellikle seçkin kişilerin mezar anıtları çevresinde görülebilen taş tasvirlerdir. Her taşın anlamı aynı kabul edilmemeli; mezar yapısı olan kurgandan ayrılmalıdır.

  7. Kül Tigin, Bilge Kağan ve Tonyukuk adına dikilen metinler hangi yazılı kaynak grubunda yer alır?

    • A) Divânu Lugâti’t-Türk
    • B) Kutadgu Bilig
    • C) Dede Korkut yazmaları
    • D) Orhun Yazıtları
    • E) Orta Çağ vakfiyeleri

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Orhun Yazıtları, Kök Türk döneminin siyasî öğütler ve tarihsel bilgiler içeren temel yazılı belgeleridir. İslamî dönem eserleriyle aynı yüzyıla veya türe yerleştirilmemelidir.

  8. Kök Türk ve Uygur alfabeleri hakkında hangi bilgi doğrudur?

    • A) Uygur alfabesi Orhun Yazıtlarının tek kullanılan yazısıdır
    • B) Kök Türkler yalnız Latin alfabesi kullanmıştır
    • C) İki alfabe aynı işaretlerden oluşan tek sistemdir
    • D) Her iki alfabe ilk kez Osmanlı döneminde geliştirilmiştir
    • E) Her ikisi de Türk yazı kültüründe kullanılmış, ancak farklı yazı sistemleridir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kök Türk yazısı Orhun metinleriyle; Uygur yazısı ise sonraki zengin yazılı kültürle ilişkilendirilir. İki alfabe birbirinden ayrı sistemlerdir.

  9. İslamiyet öncesi sözlü edebiyatta atasözü niteliğindeki kısa, özlü sözlerin adı nedir?

    • A) Sav
    • B) Sagu
    • C) Yuğ
    • D) Balbal
    • E) Kurgan

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Sav, atasözü niteliğindeki özlü sözleri anlatır. Sagu yas şiiri, koşuk çoğunlukla şölen ve eğlenceyle ilişkili şiir, destan ise kahramanlık anlatısıdır.

  10. Oğuz Kağan Destanı geleneksel olarak hangi erken Türk çevresiyle ilişkilendirilir?

    • A) Uygur Kağanlığı
    • B) Asya Hunları
    • C) Karamanoğulları
    • D) Osmanlı Beyliği
    • E) Türkiye Selçukluları

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Oğuz Kağan anlatısı Türk destan geleneğinde Hun çevresiyle ilişkilendirilir. Ergenekon ve Bozkurt Kök Türk; Göç ve Türeyiş ise Uygur çevresinde ele alınır.

  11. Türeyiş ve Göç destanları geleneksel Türk edebiyat tarihi tasnifinde hangi toplulukla ilişkilendirilir?

    • A) Avarlar
    • B) Memlükler
    • C) Uygurlar
    • D) Peçenekler
    • E) Safevîler

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Türeyiş ve Göç destanları Uygur çevresine ait anlatılar olarak sınıflandırılır. Oğuz Kağan Hun, Ergenekon ile Bozkurt Kök Türk çevresinde değerlendirilir.

  12. Yılları bir hayvan adıyla belirleyen geleneksel Türk zaman ölçümünün adı nedir?

    • A) Hicrî kamerî takvim
    • B) Rûmî malî takvim
    • C) Miladî Gregoryen takvim
    • D) On iki hayvanlı Türk takvimi
    • E) Celâlî takvim

    Doğru cevap: D

    Çözüm: On iki hayvanlı Türk takviminde yıllar on iki yıllık çevrim içinde hayvan adlarıyla anılır. Hicrî takvimle başlangıç ve adlandırma yönünden farklıdır.

  13. Kurganlardan çıkarılan at koşum parçaları ve hayvan üslubunda süslemeler birlikte neyi gösterir?

    • A) Bütün kurganların aynı sanatçıya ait olduğunu
    • B) Türklerin metallerden hiç yararlanmadığını
    • C) Göçebeliğin her çeşit sanatı engellediğini
    • D) Yalnızca İslamî dönem çini mimarisini
    • E) At kültürüyle bağlantılı maddi sanat ve zanaat birikimini

    Doğru cevap: E

    Çözüm: At koşum takımları ve hayvan motifleri erken bozkır kültürünün maddî dünyasını yansıtır. Bu kanıtlar sanatın yalnız yerleşik taş mimariden ibaret olmadığını gösterir.

  14. Hayvan üslubu süslemeleri, metal işçiliği ve taşınabilir eşyalar birlikte hangi görüşe karşı kanıt oluşturur?

    • A) Bozkırda hayvancılığın yapılabildiği görüşüne
    • B) Orhun metinlerinin yazılı kaynak olduğuna
    • C) Ticaret yollarının farklı toplumları buluşturduğuna
    • D) Hareketli yaşam biçiminde sanat üretilemeyeceği iddiasına
    • E) Uygurların yerleşik şehirler kurabildiğine

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Metal eşyalar ve hayvan motifleri bozkır topluluklarının güçlü maddî sanat geleneğini gösterir. Kalıcı büyük bina azlığı sanat ve zanaat yokluğu olarak değerlendirilmemelidir.

  15. Maniheizmin Uygurlar arasında kabul edilmesiyle şehir hayatının güçlenmesi hangi sonucu destekler?

    • A) Bütün bozkır devletlerinin aynı tarihte yerleşik yaşama geçtiğini
    • B) Türkçenin yazılı kullanımının tamamen yasaklandığını
    • C) At yetiştiriciliğinin tarih sahnesinden aniden silindiğini
    • D) Uygurların ticaretten bütünüyle çekildiğini
    • E) İnanç, üretim biçimi ve kültürel kurumların birbirini etkileyebildiğini

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Uygur tarihindeki dinî, ekonomik ve kültürel değişimler birlikte değerlendirilmelidir. Maniheizm tek başına bütün dönüşümlerin tek ve zorunlu sebebi sayılmamalıdır.

  16. İpek Yolu üzerinde Çin ile rekabet eden bir Türk devletinin hem savaş hem antlaşma yolunu kullanması neyi gösterir?

    • A) Ticaret güzergâhlarının dış politika ve güvenlikle bağlantısını
    • B) Ekonomik ilişkilerin siyasî sonuç doğurmadığını
    • C) Bütün devletlerin yalnız deniz üzerinden ticaret yaptığını
    • D) Kurultayın ticaret yollarında hiç söz sahibi olmadığını
    • E) İpek Yolu’nun sadece cenaze taşlarını taşımak için kurulduğunu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İpek Yolu hem ekonomik kazanç hem diplomatik pazarlık hem de askerî güvenlik boyutu olan bir ağdı. Türk devletleri bu hatları kontrol etmeye önem vermiştir.

  17. Onlu teşkilat ile sahte ricatın farkını en doğru ifade eden seçenek hangisidir?

    • A) İlki cenaze, ikincisi yazı sistemidir
    • B) İlki askerî örgütlenme, ikincisi savaş meydanındaki taktiktir
    • C) İlki hukuki töre, ikincisi kağan eşidir
    • D) İlki sözlü şiir, ikincisi tarihî destandır
    • E) İkisi de aynı hayvan takviminin adıdır

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Onlu düzen askerlerin birimlere ayrılması ve komuta zinciriyle ilgilidir. Sahte ricat ise savaş sırasında uygulanan hareketli aldatma ve kuşatma taktiğidir.

  18. Oğuz Kağan, Ergenekon ve Göç destanları için doğru geleneksel eşleştirme hangisidir?

    • A) Uygur – Osmanlı – Hun
    • B) Kök Türk – Karahanlı – Safevî
    • C) Hun – Kök Türk – Uygur
    • D) Hun – Memlük – Akkoyunlu
    • E) Osmanlı – Hun – Anadolu Selçuklu

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Oğuz Kağan anlatısı Hun; Ergenekon anlatısı Kök Türk; Göç anlatısı Uygur destan çevresiyle ilişkilendirilir. Bu ayrım geleneksel edebiyat tarihindeki sınıflamadır.

  19. “Kağan Tanrıdan yönetme yetkisi aldığını söyledi, kurultayda görüş aldı ve töreyi uyguladı.” cümlesinde kavramların sırası hangisidir?

    • A) Töre – kurgan – yuğ
    • B) Balbal – sav – sagu
    • C) Şad – budun – urug
    • D) Kut – kurultay – töre
    • E) Kam – kurgan – toy

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Tanrısal yönetme yetkisi kut, önemli sorunların görüşüldüğü meclis kurultay, uygulanması beklenen geleneksel hukuk töredir. Aynı cümlede üç farklı kurum yer alır.

  20. Bir araştırmacı eski Türk toplumunu incelerken yalnız Orhun Yazıtlarını değil kurgan buluntularını ve destanları da kullanıyorsa temel kazanımı nedir?

    • A) Bütün kaynakların aynı dönemde yazıldığını kesinleştirmek
    • B) Arkeolojik buluntuların her zaman yazılı metinlerden yanlış olduğunu savunmak
    • C) Destanların her ayrıntısını doğrulanmış tarih kabul etmek
    • D) Sadece bir kaynaktan evrensel ve kesin hüküm çıkarmak
    • E) Yazılı, arkeolojik ve sözlü kaynakları karşılaştırabilmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yazıtlar siyasal söylemi, kurganlar maddî hayatı, destanlar sözlü kültürün hafızasını yansıtır. Kaynakları türüne göre tenkit edip birlikte kullanmak daha sağlam bir yorum sağlar.