Millî Mücadele sırasında Doğu Cephesi Komutanı olarak görev yapan isim kimdir?
- A) Kâzım Karabekir Paşa
- B) İsmet Bey
- C) Ali Fuat Cebesoy
- D) Refet Bele
- E) Rauf Orbay
Doğru cevap: A
Çözüm: Kâzım Karabekir Paşa, Doğu Cephesi’nde Ermeni kuvvetlerine karşı yürütülen harekâtın başlıca komutanıdır; İsmet Bey Batı Cephesi ile ilişkilidir.
Türk birliklerinin Millî Mücadele’nin Doğu Cephesi harekâtında Kars’ı geri aldığı tarih hangisidir?
- A) 30 Ağustos 1922
- B) 30 Ekim 1920
- C) 13 Ekim 1921
- D) 16 Mart 1921
- E) 11 Ekim 1922
Doğru cevap: B
Çözüm: Kars, Kâzım Karabekir komutasındaki harekât sonucunda 30 Ekim 1920’de geri alındı; diğer tarihler batı cephesi ya da diplomatik gelişmelere aittir.
TBMM Hükûmetinin 1920 sonunda Ermenistan ile imzaladığı antlaşma hangisidir?
- A) Moskova Antlaşması
- B) Kars Antlaşması
- C) Gümrü Antlaşması
- D) Ankara Antlaşması
- E) Mudanya Ateşkesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Gümrü Antlaşması 2-3 Aralık 1920’de Ermenistan ile imzalandı; Moskova ve Kars antlaşmaları Sovyetlerle ilgili daha sonraki diplomatik süreçlerdir.
Millî Mücadele’nin Doğu Cephesi’nde TBMM kuvvetlerinin başlıca askerî rakibi hangi taraftı?
- A) Yunanistan kuvvetleri
- B) İtalya kuvvetleri
- C) İngiliz donanması
- D) Ermenistan kuvvetleri
- E) Fransız birlikleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğu Cephesi’ndeki temel çatışma Ermenistan kuvvetleriyle gerçekleşti; Yunanistan Batı, Fransız birlikleri ise Güney Cephesi bağlamında önemlidir.
TBMM Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasında 16 Mart 1921’de imzalanan antlaşma hangisidir?
- A) Gümrü Antlaşması
- B) Lozan Antlaşması
- C) Mudanya Ateşkesi
- D) Ankara Antlaşması
- E) Moskova Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması TBMM Hükûmeti ile Sovyet Rusya arasındadır; Kars Antlaşması sonbaharda Kafkas cumhuriyetleriyle yapıldı.
13 Ekim 1921 tarihli Kars Antlaşması hangi taraflarla yapılan sınır düzenlemesidir?
- A) TBMM ve Sovyet Kafkas cumhuriyetleri
- B) TBMM ve Yunanistan
- C) Osmanlı Devleti ve İtalya
- D) TBMM ve Fransa
- E) Osmanlı Devleti ve İngiltere
Doğru cevap: A
Çözüm: Kars Antlaşması TBMM ile Sovyet yönetimindeki Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan temsilcileri arasında imzalanarak doğu sınırını düzenledi.
Maraş, Antep ve Urfa çevresindeki Millî Mücadele direnişi en çok hangi cepheyle ilişkilidir?
- A) Doğu Cephesi
- B) Güney Cephesi
- C) Batı Cephesi
- D) Kafkas Cephesi
- E) Çanakkale Cephesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Maraş, Antep ve Urfa çevresindeki işgallere karşı yerel örgütlenmeler Güney Cephesi kapsamında ele alınır; buradaki direniş önemli ölçüde halk güçlerine dayanıyordu.
Doğu Cephesi’yle ilgili Gümrü ve Kars antlaşmalarını ayırt eden doğru bilgi hangisidir?
- A) Gümrü Ermenistan ile 1920’de, Kars Kafkas Sovyet cumhuriyetleriyle 1921’de imzalandı
- B) İkisi de 1922’de Yunanistan ile imzalandı
- C) Gümrü Fransa, Kars İngiltere ile yapıldı
- D) Kars 1918 Mondros’un ek protokolüdür
- E) Gümrü 1923 Lozan konferansında imzalandı
Doğru cevap: A
Çözüm: Gümrü Aralık 1920’de Ermenistan’la, Kars Ekim 1921’de üç Kafkas Sovyet cumhuriyetiyle imzalanmıştır; taraf ve yıl farklılığı temel ayrımdır.
Kâzım Karabekir Paşa ve İsmet Bey’in Millî Mücadele’deki temel görev eşleştirmesi hangisidir?
- A) Kâzım Karabekir Güney, İsmet Bey Doğu Cephesi
- B) Kâzım Karabekir Doğu, İsmet Bey Batı Cephesi
- C) İkisi de sadece deniz cephesinde
- D) Kâzım Karabekir Batı, İsmet Bey Güney Cephesi
- E) İkisi de Londra Konferansı’nın Fransız delegesiydi
Doğru cevap: B
Çözüm: Kâzım Karabekir doğudaki Ermeni harekâtına, İsmet Bey batıdaki İnönü muharebelerine komuta etti; cephelerin karıştırılması yaygın bir sınav tuzağıdır.
Güney Cephesi direnişinin askerî örgütlenmesi hakkında hangi açıklama doğrudur?
- A) Bütün harekât baştan sona yalnız donanmayla yapıldı
- B) Bu cephede hiçbir sivil direniş görülmedi
- C) Maraş, Antep ve Urfa’da yerel halk kuvvetleri ve milisler öne çıktı
- D) Güney Cephesi yalnız Sakarya’nın doğusunda kuruldu
- E) Cephede başlıca karşı taraf Sovyet Rusya idi
Doğru cevap: C
Çözüm: Güney Cephesi direnişlerinde yerel kuvvet ve halk örgütlenmesi belirgindir; Batı Cephesi’ndeki düzenli ordu muharebeleriyle aynı örgütlenme biçimi değildir.
Maraş savunmasında yerel direnişin simgelerinden biri olarak anılan kişi kimdir?
- A) Şahin Bey
- B) İsmet İnönü
- C) Kâzım Karabekir
- D) Sütçü İmam
- E) Bekir Sami Bey
Doğru cevap: D
Çözüm: Sütçü İmam, Maraş direnişinin simgelerindendir; Şahin Bey Antep, Bekir Sami Bey ise Londra Konferansı ve diplomatik görüşmeler bağlamında bilinir.
Antep savunması ve Kilis-Antep yolu üzerindeki direnişle özdeşleşen isim hangisidir?
- A) Sütçü İmam
- B) Ali Saip Bey
- C) Tevfik Paşa
- D) Refet Bele
- E) Şahin Bey
Doğru cevap: E
Çözüm: Şahin Bey, Antep çevresindeki direniş ve özellikle Kilis-Antep yolu savunmasıyla ilişkilidir; Sütçü İmam Maraş’ın simgesidir.
Millî Mücadele döneminde Urfa direnişinin örgütlenmesiyle öne çıkan isim hangisidir?
- A) Ali Saip Bey
- B) İsmet Bey
- C) Fevzi Çakmak
- D) Kâzım Karabekir
- E) Sütçü İmam
Doğru cevap: A
Çözüm: Urfa’daki millî direnişte Ali Saip Bey önemli bir örgütleyici olarak öne çıkar; diğer isimlerin cephe ya da şehir bağlantıları farklıdır.
20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması’nın imzalanma zamanına ilişkin doğru yorum hangisidir?
- A) Büyük Taarruz’dan sonra Lozan barışı imzalandı
- B) Sakarya Zaferi’nden sonra Fransa ile diplomatik uzlaşma sağlandı
- C) İnönü muharebelerinden önce Mondros yürürlüğe girdi
- D) Cumhuriyet ilanından sonra Ermenistan’la savaş başladı
- E) Sakarya’dan önce Yunanistan ile kesin barış yapıldı
Doğru cevap: B
Çözüm: Fransa ile Ankara Antlaşması 20 Ekim 1921’de, Eylül’deki Sakarya Zaferi’nden sonra imzalandı ve Güney Cephesi’ndeki çatışmaların sonlanmasına katkı yaptı.
Gümrü, Birinci İnönü, Moskova, İkinci İnönü ve Sakarya gelişmelerinin doğru tarihsel sıralaması hangisidir?
- A) Gümrü → I. İnönü → Moskova → II. İnönü → Sakarya
- B) Moskova → Gümrü → II. İnönü → Sakarya → I. İnönü
- C) I. İnönü → Sakarya → Gümrü → Moskova → II. İnönü
- D) Sakarya → II. İnönü → Moskova → I. İnönü → Gümrü
- E) Gümrü → Sakarya → Moskova → I. İnönü → II. İnönü
Doğru cevap: A
Çözüm: Doğru takvim Aralık 1920 Gümrü, Ocak 1921 I. İnönü, Mart 1921 Moskova, Mart-Nisan 1921 II. İnönü ve Ağustos-Eylül 1921 Sakarya’dır.
1921 tarihli Moskova, Kars ve Ankara antlaşmalarının muhataplarını doğru eşleyen seçenek hangisidir?
- A) Moskova-Fransa; Kars-Yunanistan; Ankara-Ermenistan
- B) Moskova-Sovyet Rusya; Kars-Kafkas Sovyet cumhuriyetleri; Ankara-Fransa
- C) Moskova-İngiltere; Kars-İtalya; Ankara-Sovyet Rusya
- D) Moskova-Yunanistan; Kars-İngiltere; Ankara-İtalya
- E) Moskova-Ermenistan; Kars-Fransa; Ankara-İngiltere
Doğru cevap: B
Çözüm: 16 Mart 1921 Moskova Sovyet Rusya’yla; 13 Ekim Kars Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan’la; 20 Ekim Ankara ise Fransa’yla yapılmıştır.
Gümrü Antlaşması’nın hukukî sürecini değerlendirirken hangi tarihsel ayrıntı göz önünde tutulmalıdır?
- A) Antlaşma 1923 Lozan’da Yunanistan’la yapılmıştır
- B) Gümrü yalnız 1918 Mondros’un gizli bir maddesidir
- C) Ermenistan’daki Sovyetleşme süreci uygulama ve onay koşullarını değiştirmiştir
- D) Sovyetleşme 1939’dan önce hiç yaşanmamıştır
- E) Gümrü Antlaşması Batı Cephesi’nde Yunan işgalini bitirmiştir
Doğru cevap: C
Çözüm: Gümrü, TBMM’nin Ermenistan’la imzaladığı önemli bir antlaşmadır; aynı dönemde Ermenistan’ın Sovyetleşmesi, onay ve uygulama sürecinin değerlendirilmesini gerektirir.
Moskova ve Kars antlaşmaları arasındaki sınır diplomasisi ilişkisinin en isabetli açıklaması hangisidir?
- A) Kars, Moskova’nın otuz yıl sonrasındadır
- B) Moskova’da yalnız Fransız-Suriye sınırı çizildi
- C) İki antlaşma da Yunan ordusunun Mudanya’ya geliş belgesidir
- D) Moskova’da belirlenen çerçeve Kars’ta ilgili Kafkas cumhuriyetleriyle teyit ve düzenlemeye konu olmuştur
- E) Kars, 1921’de doğu sınırını tümüyle yok saymıştır
Doğru cevap: D
Çözüm: Doğu sınırındaki uzlaşma sadece tek belgeye indirgenemez: Moskova’da Sovyet Rusya’yla çerçeve, Kars’ta Kafkas cumhuriyetleriyle ayrıntılı düzenleme yapıldı.
Doğu, Güney ve Batı cephelerinin askerî örgütlenmesini birlikte değerlendiren doğru sonuç hangisidir?
- A) Üç cephe de yalnız donanma gücüyle yürütüldü
- B) Güney Cephesi tamamen Rus düzenli ordusundan oluştu
- C) Doğu Cephesi’nde Türk düzenli birlikleri hiç bulunmadı
- D) Batı Cephesi yalnız şehir mitinglerinden ibaretti
- E) Doğu ve Batı’da düzenli birlikler, Güney’de yerel direniş kuvvetleri belirgin biçimde öne çıktı
Doğru cevap: E
Çözüm: Doğu Cephesi’nde Kâzım Karabekir’in birlikleri, Batı Cephesi’nde düzenli ordu harekâtı etkiliydi; Güney’de ise halk direnişi ön plana çıkmıştır.
Sınavda “Ankara Antlaşması” adı geçtiğinde 20 Ekim 1921 belgesini ayırt ettiren bilgiler hangisidir?
- A) TBMM-Fransa ilişkisi ve Güney Cephesi’nin sona ermesi
- B) TBMM-Yunanistan ilişkisi ve Ege Adaları’nın ilhakı
- C) Osmanlı-Ermenistan ilişkisi ve Kars’ın işgali
- D) TBMM-İngiltere ilişkisi ve 1922 Mudanya görüşmesi
- E) TBMM-Sovyet Rusya ilişkisi ve 16 Mart sınır uzlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: Ankara adı farklı yıllardaki antlaşmalarda geçebilir; Millî Mücadele’de 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması Fransa’yla yapılmış ve Güney Cephesi’ni etkilemiştir.