Tekâlif-i Milliye Emirleri’nin başlıca amacı neydi?
- A) Saltanatı yeniden kurmak
- B) Lozan heyetini seçmek
- C) İstanbul’da meclis açmak
- D) Sevr’i uygulamaya başlamak
- E) Ordunun ihtiyaçları için ülke kaynaklarını seferber etmek
Doğru cevap: E
Çözüm: Tekâlif-i Milliye Emirleri, Sakarya öncesinde ordunun giyecek, yiyecek, taşıma ve donatım gereksinimlerini karşılamak için toplumsal kaynakları harekete geçirmeyi amaçladı.
Sakarya Meydan Muharebesi hangi tarihler arasında yapılmıştır?
- A) 23 Ağustos-13 Eylül 1921
- B) 6-11 Ocak 1921
- C) 23 Mart-1 Nisan 1921
- D) 10-24 Temmuz 1921
- E) 26-30 Ağustos 1922
Doğru cevap: A
Çözüm: Sakarya Meydan Muharebesi 23 Ağustos-13 Eylül 1921 arasındadır; Kütahya-Eskişehir’den sonra ve Büyük Taarruz’dan önce gerçekleşmiştir.
Sakarya Zaferi’nden sonra Mustafa Kemal Paşa’ya TBMM tarafından verilen iki unvan hangisidir?
- A) Halife ve Sultan
- B) Gazi ve Mareşal
- C) Sadrazam ve Vali
- D) Padişah ve Şehzade
- E) Beylerbeyi ve Kaptan-ı Derya
Doğru cevap: B
Çözüm: TBMM 19 Eylül 1921’de Mustafa Kemal Paşa’ya Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi verdi; bu karar Sakarya Zaferi sonrasına aittir.
Yunan ordusuna karşı Büyük Taarruz hangi tarihte başlamıştır?
- A) 5 Ağustos 1921
- B) 23 Ağustos 1921
- C) 26 Ağustos 1922
- D) 30 Ekim 1920
- E) 11 Ekim 1922
Doğru cevap: C
Çözüm: Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922 sabahı başladı; 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi ise harekâtın belirleyici aşamalarındandır.
Başkomutanlık Meydan Muharebesi hangi tarihte kazanılmıştır?
- A) 11 Ocak 1921
- B) 1 Nisan 1921
- C) 13 Eylül 1921
- D) 30 Ağustos 1922
- E) 20 Ekim 1921
Doğru cevap: D
Çözüm: 30 Ağustos 1922 Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Büyük Taarruz’un belirleyici zaferidir; Sakarya Meydan Muharebesi 1921 yılındadır.
Batı Cephesi’ndeki askerî başarının ardından 11 Ekim 1922’de imzalanan ateşkes hangisidir?
- A) Mondros Ateşkes Antlaşması
- B) Gümrü Antlaşması
- C) Moskova Antlaşması
- D) Sevr Antlaşması
- E) Mudanya Ateşkes Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mudanya Ateşkes Antlaşması 11 Ekim 1922’de imzalandı; 1918 Mondros Ateşkesi Osmanlı Devleti’nin savaş sonundaki çekilişiyle ilgilidir.
İkinci İnönü ve Kütahya-Eskişehir muharebeleri için doğru karşılaştırma hangisidir?
- A) İkisinde de Yunan ordusu kesin olarak Anadolu’dan çıkarıldı
- B) Kütahya-Eskişehir II. İnönü’den önce gerçekleşti
- C) İkinci İnönü 1922’de Mudanya’dan sonra oldu
- D) İkinci İnönü Türk savunma başarısı, Kütahya-Eskişehir geri çekilme kararıyla sonuçlandı
- E) Her ikisi de Doğu Cephesi’nde Ermenistan’a karşı yapıldı
Doğru cevap: D
Çözüm: Nisan 1921’deki II. İnönü zaferini Temmuz 1921’de Kütahya-Eskişehir gerilemesi izledi; ikincisinde ordu Sakarya’nın doğusunda yeniden toplandı.
Kütahya-Eskişehir sonrasında Sakarya’nın doğusuna çekilme kararının stratejik amacı neydi?
- A) Yunan ordusuna katılmak
- B) TBMM’yi kapatıp saltanata dönmek
- C) Sovyet Rusya’ya karşı yeni cephe açmak
- D) Güney Cephesi’nde Fransız donanmasını kurmak
- E) Ordunun imhasını önleyip daha uygun savunma koşullarında toparlanmak
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya’nın doğusuna çekilme, kuvvetlerin korunması ve savunmanın hazırlanması için alınmış askerî karardır; savaşın bütünüyle kaybedildiği anlamına gelmez.
Tekâlif-i Milliye Emirleri hangi ihtiyaçla doğrudan ilişkilidir?
- A) Cepheye taşıma araçları, giyecek ve erzak sağlanması
- B) Seçim bölgelerinin yeniden çizilmesi
- C) Devletin resmî dilinin değiştirilmesi
- D) Dış borçların Lozan’da yapılandırılması
- E) İzmir İktisat Kongresi’nin gündeminin oluşturulması
Doğru cevap: A
Çözüm: Tekâlif-i Milliye Emirleri halkın imkânlarından yararlanarak ordunun lojistiğini güçlendirmeyi hedefledi; Ağustos 1921’in savunma hazırlığı içindedir.
Sakarya sırasında kullanılan “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır” anlayışı neyi ifade eder?
- A) Yalnız kıyı savunmasının yapılması
- B) Savunmanın tek çizgiye değil geniş vatan sahasına dayanması
- C) Savaşın diplomasiyle tamamen yasaklanması
- D) Düzenli ordunun cepheyi terketmesi
- E) Doğu sınırının yalnız haritayla belirlenmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Sakarya’daki bu ilke, düşman bir hattı aşsa bile savunmanın geniş bir saha üzerinde sürdürülmesi anlayışını açıklar; geri çekilmenin otomatik yenilgi sayılmamasını sağlar.
Sakarya Meydan Muharebesi sonrasındaki gelişmelerden hangisi diplomasideki etkisini doğrudan gösterir?
- A) Gümrü Antlaşması’nın 1920’de yapılması
- B) Birinci İnönü Muharebesi’nin Ocakta gerçekleşmesi
- C) Fransa ile Ankara Antlaşması’nın imzalanması
- D) TBMM’nin 1920’de açılması
- E) İzmir’in 1919’da işgali
Doğru cevap: C
Çözüm: Sakarya Zaferi TBMM’nin uluslararası pazarlık gücünü artırdı; 20 Ekim 1921 Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması bu diplomatik ortamın sonuçlarındandır.
Büyük Taarruz’un Sakarya Meydan Muharebesi’nden ayrılan temel askerî niteliği hangisidir?
- A) Başlangıçta yalnız doğu sınırı tahkimi olması
- B) Sadece yerel milis protestosu olması
- C) Yunan ilerleyişinin ilk kez Sakarya’da durdurulması
- D) Düşmanı Anadolu’dan çıkarmaya yönelik geniş çaplı taarruz harekâtı olması
- E) Fransızlarla diplomatik görüşmeye indirgenmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Sakarya 1921’de Yunan ilerlemesini durduran savunma muharebesidir; 1922 Büyük Taarruz ise Yunan ordusunu kesin yenilgiye uğratmaya yönelik saldırı harekâtıdır.
Mudanya Ateşkesi’nin Doğu Trakya açısından sağladığı sonuç hangisidir?
- A) Bölgenin Ermenistan’a bırakılması
- B) Doğu Trakya’nın 1918’de Osmanlı’dan koparılması
- C) Bölgedeki bütün sınırların Lozan’dan önce nihai olarak kapanması
- D) Güney Cephesi’nde Fransız birliklerine teslim edilmesi
- E) Bölgenin savaş yapılmaksızın Türk yönetimine devri sürecinin açılması
Doğru cevap: E
Çözüm: Mudanya Ateşkesi Doğu Trakya’nın Türk yönetimine devrine ilişkin takvimi başlattı; nihai barış hukuku ve diğer sınırlar daha sonra Lozan’da ele alındı.
Sakarya Zaferi’nin askerî sonucu ile Büyük Taarruz’un sonucunu doğru ayıran ifade hangisidir?
- A) Sakarya Yunan ordusunun İzmir’den çıkışını 1919’da tamamladı
- B) Büyük Taarruz yalnız Ermeni kuvvetlerine karşı yürütüldü
- C) İki muharebe de 1920 Aralık ayında Kars yakınında yapıldı
- D) Sakarya Yunan ilerleyişini durdurdu; Büyük Taarruz Yunan ordusunun Anadolu’dan çıkarılmasını sağladı
- E) Sakarya’dan sonra Yunan kuvvetleri hiç geri çekilmedi
Doğru cevap: D
Çözüm: 1921 Sakarya savunma zaferiyle Yunan ilerlemesi kırıldı; 1922 Büyük Taarruz ise Yunan ordusunun kesin yenilgisi ve geri çekilişiyle sonuçlandı.
TBMM’nin Mustafa Kemal Paşa’ya Gazi unvanı ve Mareşal rütbesini vermesi hangi olaydan sonra gerçekleşmiştir?
- A) 1922 Mudanya görüşmelerinden altı ay sonra
- B) 1920 Gümrü Antlaşması imzalanmadan bir yıl önce
- C) 1923 Lozan imzalanmasından hemen sonra
- D) 1919 Sivas Kongresi’nin açıldığı gün
- E) 13 Eylül 1921’de sona eren Sakarya Zaferi’nden sonra, 19 Eylül’de
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya 13 Eylül 1921’de sonuçlandı; TBMM 19 Eylül’de Gazi unvanı ve Mareşal rütbesini verdi. Bitiş ve unvan tarihlerinin ayrılması gerekir.
Büyük Taarruz, Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve İzmir’in kurtuluşu hangi sırada gerçekleşmiştir?
- A) 26 Ağustos → 30 Ağustos → 9 Eylül 1922
- B) 9 Eylül → 30 Ağustos → 26 Ağustos 1922
- C) 30 Ağustos → 26 Ağustos → 9 Eylül 1922
- D) 11 Ekim → 26 Ağustos → 30 Ağustos 1922
- E) 13 Eylül 1921 → 9 Eylül 1922 → 26 Ağustos 1922
Doğru cevap: A
Çözüm: Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922’de başladı, 30 Ağustos’ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanıldı ve 9 Eylül’de İzmir kurtarıldı.
30 Ağustos 1922’deki Dumlupınar zaferi ile 13 Eylül 1921’de sona eren muharebe hangi seçenekte doğru eşlenmiştir?
- A) Dumlupınar-Birinci İnönü; 13 Eylül-Gümrü
- B) Dumlupınar-Başkomutanlık Meydan Muharebesi; 13 Eylül-Sakarya
- C) Dumlupınar-Kars Antlaşması; 13 Eylül-Mudanya
- D) Dumlupınar-Londra Konferansı; 13 Eylül-Ankara Antlaşması
- E) Dumlupınar-İkinci İnönü; 13 Eylül-Mondros
Doğru cevap: B
Çözüm: 30 Ağustos 1922 Dumlupınar’daki Başkomutanlık Meydan Muharebesi’yle; 13 Eylül 1921 Sakarya savunmasının sonuyla ilişkilidir.
Mudanya Ateşkes Antlaşması neden Lozan Barış Antlaşması ile aynı hukukî nitelikte sayılamaz?
- A) İkisi de yalnız 1918 Osmanlı seferberlik emirleridir
- B) Mudanya Lozan’dan sonra 1924’te imzalanmıştır
- C) Mudanya çatışmaları durdurma ve devir koşullarını, Lozan nihai barış düzenini ele alır
- D) Lozan yalnız Batı Cephesi’nde bir topçu ateşkesidir
- E) Mudanya’da yeni Cumhuriyet Anayasası kabul edilmiştir
Doğru cevap: C
Çözüm: 11 Ekim 1922 Mudanya bir ateşkes düzenlemesidir; 24 Temmuz 1923 Lozan ise uluslararası barış antlaşmasıdır ve kapsamları birbirinden ayrıdır.
Mudanya görüşmelerindeki heyetlerin temsil durumuna ilişkin en doğru açıklama hangisidir?
- A) Görüşmeler yalnız Türkiye ve Ermenistan arasında yapıldı
- B) Fransa ve İngiltere görüşmelere katılmadı
- C) Yunanistan’ın temsilcisi Türk heyetine başkanlık etti
- D) Türk heyeti İtilaf temsilcileriyle görüştü; Yunanistan mütarekeyi doğrudan masada imzalamadan kabul etti
- E) Mudanya’da Sovyet Kafkas cumhuriyetleri doğu sınırını çizdi
Doğru cevap: D
Çözüm: Mudanya müzakerelerinde TBMM ile İngiliz, Fransız ve İtalyan temsilciler yer aldı; Yunan tarafının kabulü müttefikler aracılığıyla sağlandı.
Sakarya, Kars Antlaşması, Fransa ile Ankara Antlaşması ve Mudanya’nın doğru kronolojik sırası hangisidir?
- A) Ankara → Gümrü → Sakarya → Mudanya
- B) Mudanya → Kars → Ankara → Sakarya
- C) Kars → Mudanya → Sakarya → Ankara
- D) Sakarya → Mudanya → Ankara → Kars
- E) Sakarya → Kars → Ankara → Mudanya
Doğru cevap: E
Çözüm: Sakarya 13 Eylül 1921’de bitti; Kars 13 Ekim, Ankara 20 Ekim 1921 tarihlidir; Mudanya ise 11 Ekim 1922’de imzalandı.