Lozan Barış Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A) 24 Temmuz 1923
- B) 11 Ekim 1922
- C) 20 Kasım 1922
- D) 23 Ağustos 1923
- E) 6 Haziran 1924
Doğru cevap: A
Çözüm: Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923 tarihinde imzalandı; 23 Ağustos TBMM onayının, 6 Haziran 1924 ise yürürlüğe girişin tarihidir.
Lozan Barış Konferansı hangi İsviçre kentinde toplanmıştır?
- A) Cenevre
- B) Lozan
- C) Bern
- D) Zürih
- E) Basel
Doğru cevap: B
Çözüm: Barış konferansının toplantı yeri İsviçre’nin Lozan kentidir; antlaşma adı bu kentten gelir, müzakereler Ankara veya İstanbul’da yapılmamıştır.
Lozan’da Türkiye adına barış heyetinin başkanlığını kim yapmıştır?
- A) Rauf Orbay
- B) Kâzım Karabekir
- C) İsmet Paşa
- D) Fevzi Çakmak
- E) Ali Fuat Cebesoy
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan Türk heyetine o sırada Dışişleri Bakanı olan İsmet Paşa başkanlık etti; daha önce Mudanya görüşmelerinde de Türkiye’yi temsil etmişti.
Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye’yi hangi siyasi otorite temsil etmiştir?
- A) Osmanlı Meclis-i Âyanı
- B) İstanbul’daki saltanat yönetimi
- C) Kuvâ-yı İnzibâtiye
- D) TBMM Hükûmeti
- E) İttihat ve Terakki Merkez-i Umumisi
Doğru cevap: D
Çözüm: Lozan’a Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti temsilci gönderdi; 1 Kasım 1922’de saltanat kaldırılarak iki hükûmetle temsil girişimi önlenmişti.
Lozan Barış Konferansı’nın açılış tarihi hangisidir?
- A) 23 Nisan 1920
- B) 1 Kasım 1922
- C) 4 Şubat 1923
- D) 24 Temmuz 1923
- E) 20 Kasım 1922
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan Konferansı 20 Kasım 1922’de açıldı; daha sonra Şubat 1923’te kesintiye uğradı ve Nisan ayında yeniden toplanmıştır.
Lozan Barış Konferansı görüşmeleri ilk dönemde hangi tarihte kesintiye uğramıştır?
- A) 4 Şubat 1923
- B) 20 Kasım 1922
- C) 30 Ocak 1923
- D) 23 Nisan 1923
- E) 23 Ağustos 1923
Doğru cevap: A
Çözüm: Görüşmelerde özellikle kapitülasyonlar ve ekonomik-hukukî konulardaki anlaşmazlıklar nedeniyle 4 Şubat 1923’te ara verildi.
Kesintiye uğrayan Lozan Barış Konferansı ikinci dönemine hangi tarihte başlamıştır?
- A) 24 Temmuz 1923
- B) 23 Nisan 1923
- C) 11 Ekim 1922
- D) 1 Kasım 1922
- E) 6 Haziran 1924
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan’da müzakereler 4 Şubat 1923’te kesildi, 23 Nisan 1923’te yeniden başladı ve 24 Temmuz’daki imzayla sonuçlandı.
Lozan Türk heyetinde İsmet Paşa dışında önde gelen iki temsilci kimlerdir?
- A) Dr. Rıza Nur ve Hasan Saka
- B) Bekir Sami Bey ve Tevfik Paşa
- C) Sütçü İmam ve Şahin Bey
- D) Kâzım Karabekir ve Ali Saip Bey
- E) Enver Paşa ve Cemal Paşa
Doğru cevap: A
Çözüm: Lozan heyetinin başkanı İsmet Paşa, diğer iki önemli delege Dr. Rıza Nur ve Hasan Saka idi; Bekir Sami Bey Londra Konferansı’yla ilişkilidir.
Lozan Konferansı’nın iki döneme ayrılmasının en doğru kronolojik açıklaması hangisidir?
- A) Şubat 1923’te başladı, 1925’te tamamen bitti
- B) Kasım 1922’de açıldı, Şubat 1923’te kesildi, Nisan 1923’te yeniden başladı
- C) 1921’de Londra’da açıldı, 1922’de İzmir’de tamamlandı
- D) İlk dönem 1924’te başladı, ikinci dönem 1936’da bitti
- E) Kesinti olmadan yalnız Temmuz 1923 boyunca sürdü
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan görüşmeleri 20 Kasım 1922’de başladı; 4 Şubat 1923’te ara verildi ve 23 Nisan 1923’te yeniden açılarak Temmuz’daki imzayla sonuçlandı.
Lozan’da Türkiye’nin Kıbrıs üzerindeki konumuna ilişkin hangi karar alınmıştır?
- A) Kıbrıs Türkiye’ye geri verildi
- B) Ada hemen Yunanistan’a bırakıldı
- C) İngiltere’nin 1914’te ilan ettiği Kıbrıs ilhakı tanındı
- D) Ada Milletler Cemiyeti’nin doğrudan yönetimine alındı
- E) Kıbrıs sorunu Lozan’da hiç ele alınmadı
Doğru cevap: C
Çözüm: Lozan hükümleri Türkiye’nin İngiltere tarafından 1914’te ilan edilen Kıbrıs ilhakını tanımasını içerdi; Kıbrıs Türkiye’ye bırakılmadı.
Lozan’da Türkiye-Suriye sınırının düzenlenmesinde hangi önceki belge esas alınmıştır?
- A) 3 Aralık 1920 Gümrü Antlaşması
- B) 16 Mart 1921 Moskova Antlaşması
- C) 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkesi
- D) 20 Ekim 1921 Ankara Antlaşması
- E) 30 Ocak 1923 Mübadele Sözleşmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye-Suriye sınırı için 1921’de Fransa ile yapılan Ankara Antlaşması’nın çizdiği hat esas alındı; bu durum Musul’daki çözümsüzlükten farklıdır.
Lozan sonrasında Hatay/İskenderun sancağı için hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Lozan imzalanır imzalanmaz il oldu
- B) Doğu Trakya ile aynı şekilde 1922’de teslim edildi
- C) Kars Antlaşması’yla Yunanistan’a bırakıldı
- D) Bölgeye ait bütün meseleler 1923’te kesin biçimde sonlandı
- E) Lozan’da Türkiye’ye katılmadı; konumu daha sonraki diplomatik süreçlere konu oldu
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan Türkiye-Suriye sınırında 1921 Ankara düzenini temel aldı; Hatay Türkiye’ye ancak 1939’da katıldı, bu iki tarihi birleştirmemek gerekir.
Lozan’ın yabancı okullar ve kurumlar üzerindeki Türk egemenliği bakımından yansıması hangisidir?
- A) Yabancı kurumların Türkiye’nin yürürlükteki hukuk düzenine tabi olması
- B) Her yabancı okulun ayrı bir devlet toprağı sayılması
- C) Yabancı okullara diplomatik yargı ayrıcalığı tanınması
- D) Türk makamlarının eğitim konusunda yetkisiz kalması
- E) Bütün eğitim kurumlarının İtilaf yönetimine devri
Doğru cevap: A
Çözüm: Lozan sonrasında eğitim alanındaki yabancı kurumlar da Türk devletinin hukukî düzenine tabi olmak zorundaydı; kapitülasyon mantığına dönüş kabul edilmedi.
Lozan’da Osmanlı Devleti’nden kalan kamu borçları konusunda temel yaklaşım ne olmuştur?
- A) Bütün borçların karşılıksız ve tek taraflı silinmesi
- B) Borçların ilgili devletler arasında paylaştırılması ve Türkiye’nin kendi payını üstlenmesi
- C) Tüm borcun sadece Yunanistan’a yüklenmesi
- D) Borçların doğrudan Osmanlı padişahına kişisel olarak devri
- E) İtilaf devletlerinin Türkiye’ye sınırsız borç ödeme taahhüdü
Doğru cevap: B
Çözüm: Osmanlı kamu borçları, imparatorluktan ayrılan ülkelere paylaştırılma ilkesi çerçevesinde ele alındı; Türkiye borçların kendi payından sorumlu olmayı kabul etti.
Lozan Konferansı’nın açılışı, kesilmesi, yeniden başlaması, imzası ve TBMM onayı hangi sıradadır?
- A) 20 Kasım 1922 → 4 Şubat 1923 → 23 Nisan 1923 → 24 Temmuz 1923 → 23 Ağustos 1923
- B) 23 Nisan 1923 → 20 Kasım 1922 → 24 Temmuz 1923 → 4 Şubat 1923 → 23 Ağustos 1923
- C) 4 Şubat 1923 → 20 Kasım 1922 → 23 Ağustos 1923 → 23 Nisan 1923 → 24 Temmuz 1923
- D) 24 Temmuz 1923 → 23 Nisan 1923 → 4 Şubat 1923 → 20 Kasım 1922 → 23 Ağustos 1923
- E) 23 Ağustos 1923 → 4 Şubat 1923 → 23 Nisan 1923 → 24 Temmuz 1923 → 20 Kasım 1922
Doğru cevap: A
Çözüm: Lozan takvimi Kasım açılışından Şubat kesintisine, Nisan ikinci döneme, Temmuz imzasına ve Ağustos TBMM onayına ilerler; tarihlerin işlevleri farklıdır.
Lozan için “24 Temmuz 1923”, “23 Ağustos 1923” ve “6 Haziran 1924” tarihleri sırasıyla neyi gösterir?
- A) Yürürlüğe giriş, imza, ilk toplantı
- B) İmza, TBMM onayı, yürürlüğe giriş
- C) TBMM onayı, nüfus mübadelesi, ateşkes
- D) Saltanatın kaldırılması, imza, Cumhuriyet ilanı
- E) İlk toplantı, ara verme, ikinci dönem
Doğru cevap: B
Çözüm: Lozan Barış Antlaşması önce imzalandı, ardından TBMM tarafından onaylandı ve gerekli uluslararası onay belgeleri tamamlandığında 1924’te yürürlüğe girdi.
Türk-Yunan nüfus mübadelesi sözleşmesinin ana barış metniyle zaman ilişkisi hangisidir?
- A) Mübadele yalnız 1936 Montrö sırasında kabul edildi
- B) Mübadele ancak 1926 Musul görüşmeleriyle başladı
- C) 30 Ocak 1923 mübadele sözleşmesi, 24 Temmuz 1923 barış imzasından öncedir
- D) 30 Ocak 1923 antlaşma değil Lozan’ın yürürlük tarihidir
- E) Ana barış 1922 Kasım’da imzalandı, mübadele 1924’te yapıldı
Doğru cevap: C
Çözüm: Nüfus mübadelesine ilişkin özel Türk-Yunan sözleşmesi 30 Ocak 1923’te imzalandı; Lozan’ın ana barış metni 24 Temmuz 1923 tarihlidir.
Lozan mübadele düzenlemesinde Yunanistan ve Türkiye bakımından istisnalar nasıl eşleşir?
- A) Yunanistan’da Atina Türkleri ile Türkiye’de Ankara Rumları
- B) Yunanistan’da Girit Rumları ile Türkiye’de tüm Anadolu Rumları
- C) Yunanistan’da Rodos İtalyanları ile Türkiye’de bütün Osmanlı görevlileri
- D) Batı Trakya Müslümanları ile İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada Rum Ortodoksları
- E) Yunanistan’da Selanik Rumları ile Türkiye’de Kars Ermenileri
Doğru cevap: D
Çözüm: Mübadele din esaslı olup Batı Trakya’daki Müslümanlar ve Türkiye’deki belirli Rum Ortodoks toplulukları istisna tutuldu; bütün topluluklar zorunlu göçe tabi değildi.
Lozan azınlık hükümleriyle ilgili “Türkiye’de bütün etnik gruplar otomatik olarak mübadele edildi” görüşü neden yanlıştır?
- A) Lozan bütün Osmanlı dinlerini tek bir devlet olarak kurdu
- B) Mübadele sözleşmesi yalnız toprak vergilerini düzenledi
- C) Azınlıklarla ilgili hiçbir metin bulunmamaktadır
- D) Mübadele tüm vatandaşların aynı gün zorunlu yer değiştirmesidir
- E) Azınlık koruması ve mübadele farklı düzenlemelerdir; mübadelenin ana ölçütü dinî aidiyettir
Doğru cevap: E
Çözüm: Lozan’daki azınlık statüsü bir haklar düzenidir; nüfus mübadelesi ise Türkiye’deki Rum Ortodokslar ve Yunanistan’daki Müslümanları belli istisnalarla kapsar.
Yunanistan’dan istenen savaş zararlarının giderilmesi bağlamında Karaağaç düzenlemesinin özelliği nedir?
- A) Para ödemesine alternatif toprak bırakma uzlaşması niteliği taşıması
- B) Türkiye’nin Karaağaç’ı Yunanistan’a borç karşılığı vermesi
- C) Musul karşılığında Karaağaç’ın İngiltere’ye devri
- D) Karaağaç’ın Sovyet Rusya sınırına dâhil edilmesi
- E) Yunanistan’ın bütün Ege adalarını tazminat olarak vermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Savaş tazminatı konusunda müzakereler sonucunda Karaağaç Türkiye’ye bırakıldı; bunu Yunanistan’ın nakit olarak tüm zararı ödediği şeklinde okumak doğru değildir.