Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’ndan çekilmesini sağlayan ateşkes hangi tarihte imzalandı?
- A) 30 Ekim 1918
- B) 10 Ağustos 1920
- C) 24 Temmuz 1923
- D) 23 Nisan 1920
- E) 29 Ekim 1923
Doğru cevap: A
Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması 30 Ekim 1918’de imzalandı; Sevr bir barış tasarısı, Lozan ise sonraki dönemin barış antlaşmasıdır.
Mondros Ateşkes Antlaşması’nın İtilaf devletlerine güvenliği gerekçe göstererek stratejik yerleri işgal imkânı veren maddesi hangisidir?
- A) 24. madde
- B) 7. madde
- C) 1. madde
- D) 12. madde
- E) 20. madde
Doğru cevap: B
Çözüm: Mondros’un 7. maddesi İtilaf güçlerine güvenlikleri tehlikeye düştüğünde stratejik noktaları işgal edebilme imkânı tanıyordu.
Yunan birliklerinin İzmir’i işgal etmeye başladığı tarih hangisidir?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 22 Haziran 1919
- C) 15 Mayıs 1919
- D) 23 Temmuz 1919
- E) 4 Eylül 1919
Doğru cevap: C
Çözüm: İzmir’in Yunan birliklerince 15 Mayıs 1919’da işgali büyük tepki doğurmuş, batı Anadolu’daki direnişin güçlenmesine yol açmıştır.
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a ulaşması hangi tarihte gerçekleşti?
- A) 28 Mayıs 1919
- B) 22 Haziran 1919
- C) 23 Temmuz 1919
- D) 19 Mayıs 1919
- E) 27 Aralık 1919
Doğru cevap: D
Çözüm: Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaştı; bu olay Millî Mücadele sürecinin simgesel başlangıcı sayılır.
Mustafa Kemal Paşa’yı İstanbul’dan Samsun’a götüren vapurun adı nedir?
- A) Gülcemal Vapuru
- B) Yavuz Zırhlısı
- C) Hamidiye Kruvazörü
- D) Nusret Mayın Gemisi
- E) Bandırma Vapuru
Doğru cevap: E
Çözüm: Mustafa Kemal Paşa 16 Mayıs’ta İstanbul’dan Bandırma Vapuru ile ayrılıp 19 Mayıs’ta Samsun’a ulaşmıştır.
Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a gönderildiği resmî Osmanlı askerî görevi hangisidir?
- A) 9. Ordu Kıtaatı Müfettişliği
- B) Batı Cephesi Komutanlığı
- C) TBMM Başkanlığı
- D) Erzurum Valiliği
- E) Meclis-i Mebûsan Başkanlığı
Doğru cevap: A
Çözüm: Mustafa Kemal Paşa Samsun’a Osmanlı idaresinin 9. Ordu Kıtaatı Müfettişi sıfatıyla gönderildi; TBMM henüz kurulmamıştı.
İşgallere karşı protesto ve miting düzenlenmesini isteyen 1919 tarihli ilk önemli çağrılardan biri hangisidir?
- A) Misak-ı Millî
- B) Havza Genelgesi
- C) Teşkilât-ı Esasiye Kanunu
- D) Lozan Antlaşması
- E) Mudanya Ateşkesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Havza Genelgesi 1919 Mayıs sonunda işgallerin protesto edilmesini ve kamuoyunun harekete geçirilmesini hedefledi.
Mondros’un 7. maddesi ile 24. maddesi arasındaki farkı doğru açıklayan seçenek hangisidir?
- A) 7. madde genel stratejik işgal imkânı; 24. madde doğu vilayetlerinde karışıklık gerekçesiyle işgal olasılığı içerir
- B) 7. madde doğrudan TBMM açılışını, 24. madde Lozan imzasını düzenler
- C) İki madde de yalnız Osmanlı meclisinin seçim takvimidir
- D) 24. madde Yunanistan’ın İzmir’den çekilmesini hemen zorunlu kılar
- E) 7. madde yalnız bilimsel okulların açılmasını öngörür
Doğru cevap: A
Çözüm: Mondros’un 7. maddesi geniş işgal yetkisi yaratırken 24. maddesi doğu vilayetlerine ilişkin ayrı bir güvenlik ve işgal hükmü taşır.
Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hangi coğrafi alanın savunulmasıyla ilişkilidir?
- A) Doğu Karadeniz
- B) Trakya
- C) Çukurova
- D) Kars-Ardahan
- E) Batı Anadolu kıyıları
Doğru cevap: B
Çözüm: Trakya-Paşaeli örgütlenmesi Trakya’nın haklarını savunmaya dönük bölgesel müdafaa-i hukuk faaliyetleriyle tanınır.
İzmir’in ilhakına karşı gelişen yerel direniş örgütlenmesinde hangi ad doğrudan kullanılmıştır?
- A) Mavri Mira
- B) Pontus
- C) Redd-i İlhak
- D) Hınçak
- E) Taşnak
Doğru cevap: C
Çözüm: Redd-i İlhak adını taşıyan örgütlenme, özellikle İzmir’in Yunanistan’a bağlanmasına karşı kamuoyu ve direniş çalışmalarını ifade eder.
Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti hangi bölgenin haklarını savunmayı amaçlıyordu?
- A) Trakya şehirleri
- B) Batı Ege adaları
- C) Yalnız İstanbul Boğazı
- D) Doğu Anadolu vilayetleri
- E) Güney Afrika yerleşimleri
Doğru cevap: D
Çözüm: Vilâyât-ı Şarkiye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti doğu vilayetlerinin siyasi ve toprak bütünlüğünü savunmak üzere etkinlik gösterdi.
Kilikyalılar Cemiyeti’nin mütareke sonrası öncelikli savunma alanı hangi bölgedir?
- A) Doğu Trakya
- B) Batı Karadeniz kıyıları
- C) Makedonya içleri
- D) Kırım Yarımadası
- E) Çukurova ve çevresi
Doğru cevap: E
Çözüm: Kilikyalılar Cemiyeti Adana ve Çukurova çevresinin haklarını savunma amacıyla kurulan bölgesel millî örgütlerdendir.
Millî Kongre Cemiyeti’nin diğer bazı direniş cemiyetlerinden ayrılan çalışma yöntemi hangisidir?
- A) Basın ve propaganda yoluyla Türklerin haklılığını kamuoyuna anlatmaya ağırlık vermesi
- B) Yalnız Yunan işgali için askerî birlik komuta etmesi
- C) Sadece yabancı donanmalar için teknik gemi üretmesi
- D) Herhangi bir yayın veya kamuoyu çalışmasını yasaklaması
- E) Osmanlı ordusundaki bütün kumandanları görevden alması
Doğru cevap: A
Çözüm: Millî Kongre Cemiyeti işgal politikalarına karşı veri, rapor ve kamuoyu oluşturma çabalarıyla öne çıkmıştır; bölgesel silahlı birlik değildir.
Mavri Mira adı mütareke sonrasındaki hangi siyasi hareket ve örgütlenme çevresiyle ilişkilidir?
- A) Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk
- B) Rum milliyetçi faaliyetleri
- C) Kilikyalılar Cemiyeti
- D) Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk
- E) Şark Vilayetleri savunması
Doğru cevap: B
Çözüm: Mavri Mira, Rum milliyetçi amaçlarıyla ilişkilendirilen örgütlenmeler arasında değerlendirilir; millî müdafaa cemiyeti değildir.
Mustafa Kemal’in 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışıyla ilgili hangisi tarihsel açıdan daha doğrudur?
- A) Osmanlı askerî müfettişliği göreviyle Anadolu’ya geçerek sonraki millî örgütlenmede öncü rol oynamıştır
- B) Samsun’a doğrudan TBMM Başkanı olarak gelmiştir
- C) Lozan Antlaşması’nı Samsun’da aynı gün imzalamıştır
- D) Cumhuriyet hükûmetini 19 Mayıs’ta ilan etmiştir
- E) Sivas Kongresi zaten tamamlandıktan sonra Anadolu’ya gelmiştir
Doğru cevap: A
Çözüm: 19 Mayıs’ta henüz TBMM, Sivas Kongresi veya Cumhuriyet yoktu; Samsun’a geliş Osmanlı müfettişliği görevi çerçevesinde gerçekleşti.
9. Ordu Kıtaatı Müfettişliği görevi ile Temsil Heyeti başkanlığını eşitlemek neden yanlıştır?
- A) İkisi de yalnız 1923 seçimleri için aynı kadronun iki adıdır
- B) İlki İstanbul yönetiminin verdiği resmî askerî görev, ikincisi millî kongre sürecinin siyasi temsil görevidir
- C) Müfettişlik sadece Düyûn-ı Umûmiyye memurluğudur
- D) Temsil Heyeti doğrudan 1918 Mondros’u imzalayan deniz komutanlığıdır
- E) İki görevin de Samsun ve Erzurum ile ilişkisi yoktur
Doğru cevap: B
Çözüm: Mustafa Kemal Samsun’a resmî Osmanlı müfettişi olarak gitti; Erzurum’da askerlikten ayrılmış olarak siyasi temsil görevini üstlendi.
İzmir işgaline karşı oluşan tepkiler ile Havza Genelgesi arasındaki ilişki hangi seçenekte doğru değerlendirilir?
- A) Havza Genelgesi İzmir işgalinden yıllar önce 1914’te yayımlandı
- B) İzmir işgali Sivas Kongresi’nin 1920’deki kararıyla başladı
- C) 15 Mayıs işgaline yönelik tepki, Havza’daki protesto ve miting çağrılarının zeminini güçlendirdi
- D) Havza Genelgesi Yunan işgalini onaylayan anlaşmadır
- E) İzmir işgalinin halk tepkisiyle hiçbir ilgisi bulunmadı
Doğru cevap: C
Çözüm: İzmir’in 15 Mayıs 1919’da işgali kamuoyunda tepki doğurdu; Havza Genelgesi millî protestoların yaygınlaştırılmasını istedi.
Amasya Genelgesi’nin hazırlanışı ve kabul süreci için hangi değerlendirme en güvenlidir?
- A) Belge yalnız 1923 Cumhuriyet Meclisi tarafından ilk defa yazılmıştır
- B) Amasya kararlarını İtilaf Devletleri tek başına kaleme almıştır
- C) Belge hiçbir askerî veya sivil yetkiliyle görüşülmeden yayınlanmıştır
- D) Mustafa Kemal ve yakın çalışma arkadaşlarının görüş ve mutabakatı, komutanlarla kurulan temaslarla birlikte değerlendirilmelidir
- E) Amasya genelgesi yalnız bir İstanbul mahkemesi tutanağıdır
Doğru cevap: D
Çözüm: Amasya kararlarının oluşumunda Mustafa Kemal, Rauf, Refet ve Ali Fuat gibi isimlerin katılımı ve ilgili komutanlarla görüşmeler önemlidir.
Amasya Genelgesi’nde Sivas’ta millî kongre toplanmasının istenmesi hangi temsil anlayışını gösterir?
- A) Yalnız işgal kuvvetlerinin atanmış memurlarına oy hakkı verilmesini
- B) Sivas’ın yalnız dinî vakıf sınırlarını belirlemeyi
- C) Erzurum Kongresi’ni Eylül 1919’a ertelemeyi
- D) Her kararın yalnız Osmanlı elçileri tarafından gizli alınmasını
- E) Farklı bölgelerden seçilecek delegelerle ülke çapında ortak karar oluşturma arayışını
Doğru cevap: E
Çözüm: Amasya’daki kongre çağrısı iller ve sancaklar düzeyinde temsilcilerin seçilip Sivas’ta ortak bir millî toplantı oluşturulmasını hedefler.
Erzurum Kongresi kararlarının daha sonra Misak-ı Millî ile ilişkilendirilmesinde hangi ayrım korunmalıdır?
- A) Erzurum kararları 1919 kongre belgesidir; Misak-ı Millî 1920’de Osmanlı Meclis-i Mebûsanında kabul edilmiştir
- B) İki metin aynı gün Erzurum’da imzalanan tek belgedir
- C) Misak-ı Millî 1918 Mondros maddelerinin değişmeyen başlığıdır
- D) Erzurum kongresi 1923’ten sonra kurulmuştur
- E) Misak-ı Millî yalnız yabancı mandayı öngörmüştür
Doğru cevap: A
Çözüm: Erzurum millî sınır, vatan bütünlüğü ve bağımsızlık ilkelerine zemin hazırladı; Misak-ı Millî ayrı tarihte ve farklı organ tarafından benimsendi.