Sivas Kongresi genel olarak hangi tarihler arasında gerçekleşti?
- A) 23 Temmuz-7 Ağustos 1919
- B) 19-22 Mayıs 1919
- C) 20-22 Ekim 1919
- D) 16-23 Mart 1920
- E) 4-11 Eylül 1919
Doğru cevap: E
Çözüm: Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919 tarihleriyle anılır; Erzurum Kongresi’nin 23 Temmuz-7 Ağustos takviminden ayrılmalıdır.
Mustafa Kemal Paşa’nın askerlik görevinden istifa etmesi hangi kongreden hemen önce gerçekleşti?
- A) Erzurum Kongresi
- B) İzmir İktisat Kongresi
- C) Lozan Konferansı
- D) Büyük Taarruz
- E) Mudanya Görüşmeleri
Doğru cevap: A
Çözüm: Mustafa Kemal Paşa Temmuz 1919’da askerlik görevinden ayrıldı ve Erzurum Kongresi’ne sivil sıfatla katıldı.
İlk kez Erzurum Kongresi’nde oluşturulan millî yürütme ve temsil organı hangisidir?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- B) Heyet-i Temsiliye
- C) Meclis-i Âyan
- D) Şûrâ-yı Devlet
- E) İstiklâl Mahkemesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Heyet-i Temsiliye Erzurum’da bölgesel temsil için oluştu; Sivas’ta temsil alanı bütün vatanı kapsayacak şekilde genişletildi.
Anadolu ve Rumeli’deki millî müdafaa örgütlerinin tek çatı altında toplandığı kongre hangisidir?
- A) Erzurum Kongresi
- B) Balıkesir Kongresi
- C) Sivas Kongresi
- D) Alaşehir Kongresi
- E) İzmir İktisat Kongresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sivas Kongresi sırasında yerel ve bölgesel müdafaa-i hukuk örgütleri Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirildi.
Manda ve himaye tartışmalarına rağmen tam bağımsızlık çizgisinin korunduğu ulusal kongre hangisidir?
- A) Paris Barış Konferansı
- B) Berlin Kongresi
- C) Londra Konferansı
- D) Sivas Kongresi
- E) Lozan Konferansı
Doğru cevap: D
Çözüm: Sivas Kongresi’nde manda önerileri tartışıldı ancak bunlar millî bağımsızlık ilkesinin yerine geçecek şekilde kabul edilmedi.
Mustafa Kemal Paşa ve Heyet-i Temsiliye’nin Ankara’ya ulaştığı tarih hangisidir?
- A) 19 Mayıs 1919
- B) 22 Haziran 1919
- C) 4 Eylül 1919
- D) 23 Nisan 1920
- E) 27 Aralık 1919
Doğru cevap: E
Çözüm: Heyet-i Temsiliye 27 Aralık 1919’da Ankara’ya geldi; TBMM’nin açılışı daha sonra 23 Nisan 1920’de gerçekleşecektir.
Erzurum Kongresi’nin “bölgesel toplanma, millî karar” niteliği nasıl açıklanır?
- A) Kongre yalnız yabancı devletlerin diplomatik heyetinden oluşmuştur
- B) Kararlar yalnız okul açılış tarihini belirlemiştir
- C) Bütün delegeler meşrutiyet dışındaki devlet başkanlarıdır
- D) Katılım ağırlıkla doğu vilayetlerinden olsa da kararlar vatan bütünlüğü ve bağımsızlık gibi genel ilkeler taşır
- E) Kongrede bağımsızlıkla ilgili hiçbir görüş bildirilmemiştir
Doğru cevap: D
Çözüm: Erzurum katılım bakımından bölgesel, kararların siyasi etkisi bakımından ulusal önemdedir; Sivas’la temel ayrım budur.
Erzurum Kongresi’nde manda ve himayeye ilişkin benimsenen genel yaklaşım hangisidir?
- A) İstanbul’un kayıtsız şartsız yabancı devlete devri
- B) Ülkenin yalnız dış borçlar karşılığı bölünmesi
- C) Yalnız Batı Anadolu’nun savaş alanı sayılması
- D) Sevr hükümlerinin bütünüyle kabulü
- E) Manda ve himayenin kabul edilemeyeceği bağımsızlık çizgisi
Doğru cevap: E
Çözüm: Erzurum Kongresi tam bağımsızlık esasını savunmuş ve manda-himaye seçeneğini millî iradeye aykırı görmüştür.
Erzurum Kongresi’nde geçici hükûmet kurma ihtimalinin yer alması hangi duruma bağlanmıştır?
- A) İstanbul hükûmetinin vatanın bağımsızlığını sağlayamaması veya yönetim görevini bırakması hâline
- B) Yalnız okul kayıtlarının her yıl uzatılmasına
- C) Paris Konferansı delegelerinin doğrudan hükûmeti kurmasına
- D) Anadolu’daki bütün vergilerin kaldırılmasının şart olmasına
- E) Doğrudan 1923 Cumhuriyeti’nin ilanına
Doğru cevap: A
Çözüm: Erzurum kararları İstanbul hükûmetinin görevini yapamaması hâlinde millî iradeye dayalı geçici yönetim ihtimalini öngörmüştür.
Erzurum Kongresi’nin ulusal egemenlik anlayışı açısından önemi hangi kararda somutlaşır?
- A) Tımar sisteminin XVII. yüzyılda yeniden kurulmasında
- B) Kuvâ-yı Milliye’yi etkili, millî iradeyi hâkim kılma ilkesinde
- C) Kırım Hanlığı’nın 1783’te ilhak edilmesinde
- D) İstanbul’un başkent olarak ilk kez seçilmesinde
- E) Bütün eğitim kurumlarının kapatılmasında
Doğru cevap: B
Çözüm: Erzurum kararlarında millî iradeyi esas alan yönetim ve Kuvâ-yı Milliye’ye dayanma düşüncesi birlikte ifade edilmiştir.
Sivas Kongresi’nde müdafaa-i hukuk örgütlerinin birleştirilmesinin sonucu hangisidir?
- A) Bütün yerel birliklerin aynı gün düzenli orduya geçmesi
- B) Yalnız Erzurum şehir sınırları içinde yeni bir nahiye açılması
- C) Yerel direniş örgütlenmelerinin ülke çapında ortak bir siyasi çatı altında toplanması
- D) Meclis-i Mebûsanın aynı gün Ankara’da toplanması
- E) Mondros Ateşkes Antlaşması’nın yürürlükten kalkması
Doğru cevap: C
Çözüm: Sivas’ta Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk adıyla birleşme, siyasi ve örgütsel bütünleşme sağladı; düzenli ordunun kurulması daha sonraki süreçtir.
Sivas Kongresi’nde manda konusunun tartışılmış olması hangi sonucun çıkarılmasını gerektirmez?
- A) Farklı delegelerin fikir yürüttüğü sonucunu
- B) Bağımsızlık konusunda tartışma yaşandığı sonucunu
- C) Dış desteğin hangi şartlarda olacağının değerlendirildiği sonucunu
- D) Kongrenin manda yönetimini kesin biçimde kabul ettiği sonucunu
- E) Millî siyasi çözüm arayışlarının devam ettiği sonucunu
Doğru cevap: D
Çözüm: Kongrede manda teklifleri gündeme gelmiş olsa da bu, yabancı bir mandanın bağlayıcı biçimde kabul edildiği anlamına gelmez.
Heyet-i Temsiliye’nin Sivas Kongresi sonrasındaki temsil niteliği hangi şekilde değişti?
- A) Yalnız Osmanlı donanmasındaki gemileri temsil eder oldu
- B) Tamamen dış devletlerin valiliklerine bağlandı
- C) Kongre kararıyla aynı gün İstanbul kabinesine dönüştü
- D) Ankara TBMM’sinin 1919’da açılmış olduğunu ilan etti
- E) Doğu Anadolu ile sınırlı temsil anlayışından bütün vatanı temsil etmeye yöneldi
Doğru cevap: E
Çözüm: Erzurum’da doğu vilayetleri temelinde ortaya çıkan Temsil Heyeti, Sivas’ta bütün ülke için temsil iddiası üstlendi.
Amasya Görüşmeleri’nin Heyet-i Temsiliye için siyasi anlamı hangi gelişmede aranmalıdır?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1919 Ekiminde açılmasında
- B) Sevr’in 1919’da imzalanmasında
- C) Lozan’da kapitülasyonların kaldırılmasında
- D) İstanbul hükûmetinin millî hareketin temsilcileriyle resmî görüşmeye oturmasında
- E) Cumhuriyetin aynı gün ilan edilmesinde
Doğru cevap: D
Çözüm: Amasya Görüşmeleri millî hareketin İstanbul hükûmetince muhatap alınması bakımından anlamlıdır; tüm taleplerin uygulandığı varsayılmamalıdır.
Son Osmanlı Meclis-i Mebûsanının toplanması sürecinde Amasya Görüşmeleri ile bağlantılı hedef hangisidir?
- A) 1923 Cumhuriyet Meclisinin derhal feshedilmesi
- B) İtilaf kuvvetlerinin bütün Anadolu’dan tek günde ayrılması
- C) 1739 Belgrad Antlaşması’nın yeniden imzalanması
- D) İzmir işgalinin başladığı günün değiştirilmesi
- E) Seçimlerin yapılması ve millî görüşleri taşıyacak meclisin yeniden toplanması
Doğru cevap: E
Çözüm: Amasya görüşmeleri seçim ve meclis sürecine ilişkin uzlaşma arayışını içerir; son Osmanlı Meclisi 1920’de İstanbul’da toplandı.
Heyet-i Temsiliye’nin 27 Aralık 1919’da Ankara’ya gelişi hangi olayla doğru kronolojik olarak ilişkilendirilir?
- A) 23 Nisan 1920 TBMM açılışından önce Ankara’da millî siyasi merkez oluşturulmasıyla
- B) Erzurum Kongresi’nin Ankara’ya taşınıp 1923’te başlamasıyla
- C) Lozan Barışı’nın 1919’da Ankara’da imzalanmasıyla
- D) Cumhuriyetin 27 Aralık 1919’da ilan edilmesiyle
- E) Mondros’un Ankara’ya gelişin ardından imzalanmasıyla
Doğru cevap: A
Çözüm: Heyet-i Temsiliye 1919 sonunda Ankara’ya geldi; TBMM 23 Nisan 1920’de açıldı, bu iki tarih ve kurumu birleştirmeyin.
Balıkesir ve Alaşehir kongreleriyle Erzurum-Sivas kongrelerini karşılaştıran hangi ayrım isabetlidir?
- A) Balıkesir ve Alaşehir doğrudan 1923 Lozan toplantılarıdır
- B) Balıkesir ve Alaşehir batı Anadolu savunmasıyla, Erzurum ve Sivas ise daha geniş siyasi program ve örgütlenmeyle ilişkilidir
- C) Erzurum ve Sivas yalnız Balkan cephesindeki Osmanlı seferleridir
- D) Kongrelerin hiçbiri işgallere karşı örgütlenmeyle ilgili değildir
- E) Sivas Kongresi yalnız Yunan işgal yönetimince toplanmıştır
Doğru cevap: B
Çözüm: Balıkesir ve Alaşehir yerel-bölgesel batı Anadolu direnişine; Erzurum ve Sivas millî örgütlenmenin programına dair farklı ağırlıklar taşıdı.
Sivas Kongresi’nde cemiyetlerin birleştirilmesi hakkında hangi yorum aşırı bir sonuç çıkarır?
- A) Millî teşkilâtın ortak çatıya yöneldiği
- B) Yerel siyasi kararların eşgüdümünün arttığı
- C) Bütün düzensiz direniş güçlerinin aynı gün merkezî düzenli orduya dönüştüğü
- D) Heyet-i Temsiliye’nin ülke çapında temsil iddiasının güçlendiği
- E) Bölgesel müdafaa örgütlenmelerinin daha sıkı ilişkilendirildiği
Doğru cevap: C
Çözüm: Sivas’taki örgütsel birleşme siyasi niteliktedir; Batı Cephesi’nde düzenli ordunun örgütlenmesi sonraki askerî gelişmelerdendir.
Mondros, İzmir işgali, Samsun, Amasya, Erzurum, Sivas ve Ankara gelişleri hangi sırada gerçekleşmiştir?
- A) İzmir → Mondros → Sivas → Erzurum → Ankara → Amasya → Samsun
- B) Samsun → Mondros → Ankara → İzmir → Erzurum → Sivas → Amasya
- C) Amasya → Erzurum → Mondros → Sivas → İzmir → Ankara → Samsun
- D) Mondros → İzmir → Samsun → Amasya → Erzurum → Sivas → Ankara
- E) Sivas → Erzurum → Amasya → Samsun → Ankara → İzmir → Mondros
Doğru cevap: D
Çözüm: Tarih sırası 30 Ekim 1918, 15 Mayıs 1919, 19 Mayıs, 22 Haziran, 23 Temmuz, 4 Eylül ve 27 Aralık 1919’dur.
Amasya Genelgesi, Erzurum Kongresi ve Sivas Kongresi arasındaki belge ve karar farkı hangisidir?
- A) Üçü de 1923’te Lozan’da imzalanmış dış antlaşmalardır
- B) Amasya yalnız saray fermanı, Erzurum yalnız askerî terhis listesi, Sivas yalnız vergi defteridir
- C) Erzurum ve Sivas hiçbir delege ile toplanmadan yalnız telgraf çekmiştir
- D) Amasya, 1920 TBMM’nin ilk bütçe kanunudur
- E) Amasya bir genelge çağrısıdır; Erzurum ve Sivas temsilcilerin toplandığı kongrelerin karar süreçleridir
Doğru cevap: E
Çözüm: Amasya Genelgesi bir çağrı ve siyasal ilkeler metnidir; Erzurum ve Sivas ise farklı katılım ve karar kapsamlarıyla kongre sürecini oluşturur.