Zor Test

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi ve Islahat Hareketleri - Zor Test

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi ve Islahat Hareketleri konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi ve Islahat Hareketleri
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

1808 Sened-i İttifak, 1826 Vak‘a-i Hayriyye, 1839 Tanzimat ve 1856 Islahat belgelerini doğru sıralayan seçenek hangisidir?

Soru 2 / 20

Sened-i İttifak’ı doğrudan 1876 Kânûn-ı Esâsî ile eşdeğer bir anayasa saymak neden tartışmalıdır?

Soru 3 / 20

1807 Kabakçı İsyanı ile 1826 Vak‘a-i Hayriyye’yi aynı yeniçeri olayı olarak değerlendirmek hangi nedenle yanlıştır?

Soru 4 / 20

1831 sayım sonuçlarıyla bütün Osmanlı nüfusunu doğrudan kıyaslayan bir araştırmada başlıca yöntem hatası nedir?

Soru 5 / 20

1833 Hünkâr İskelesi ve 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi arasında hangi diplomatik farklılık bulunur?

Soru 6 / 20

1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması’nın etkisini “bütün Osmanlı esnafı hemen yok oldu” diye özetlemek neden isabetsizdir?

Soru 7 / 20

Tanzimat Fermanı ile anayasal yönetim arasındaki fark için hangi yargı doğrudur?

Soru 8 / 20

1856 Islahat Fermanı’nın yalnız dış baskıyla yazıldığını veya yalnız iç reform isteğinden doğduğunu söylemek niçin eksiktir?

Soru 9 / 20

1854 dış borçlanması ile 1881 Düyûn-ı Umûmiyye arasında hangi tarihsel süreç bulunur?

Soru 10 / 20

1856 Paris Barışı’ndaki Osmanlı toprak bütünlüğü güvencesini “artık hiç müdahale olmaz” şeklinde yorumlamak neden hatalıdır?

Soru 11 / 20

1864 Vilâyet Nizamnâmesi ile 1869 Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesini karşılaştıran doğru ayrım hangisidir?

Soru 12 / 20

1876 Kânûn-ı Esâsî döneminde Meclis-i Âyan ile Meclis-i Mebûsan arasındaki temel fark nedir?

Soru 13 / 20

1878’de II. Abdülhamid’in meclisi tatil etmesini “Kânûn-ı Esâsî hukuken tamamen kaldırıldı” diye okumak niçin doğru değildir?

Soru 14 / 20

1878 Ayastefanos ve Berlin metinlerini aynı barışın birbirine alternatif adları saymak neden yanlıştır?

Soru 15 / 20

Düyûn-ı Umûmiyye’yi “bütün Osmanlı hazinesini doğrudan devralan yabancı devlet” diye tanımlamak neden aşırı genellemedir?

Soru 16 / 20

1908’de II. Meşrutiyet’in ilanı ile 1876 arasındaki anayasal süreklilik hangi ifadeyle anlatılabilir?

Soru 17 / 20

1909 Kânûn-ı Esâsî değişiklikleri meşrutî yönetimde hangi eğilimi güçlendirmiştir?

Soru 18 / 20

31 Mart Vak‘ası’nın 13 Nisan 1909 ile aynı olay sayılması hangi tarih bilgisine dayanır?

Soru 19 / 20

Balkan Savaşları bağlamında 1913 Edirne’nin geri alınması hakkında hangi çıkarım doğrudur?

Soru 20 / 20

1918 Mondros Mütarekesi ile bir kesin barış antlaşmasını ayıran temel hukukî özellik nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 1808 Sened-i İttifak, 1826 Vak‘a-i Hayriyye, 1839 Tanzimat ve 1856 Islahat belgelerini doğru sıralayan seçenek hangisidir?

    • A) Sened-i İttifak – Vak‘a-i Hayriyye – Tanzimat – Islahat
    • B) Vak‘a-i Hayriyye – Sened-i İttifak – Islahat – Tanzimat
    • C) Tanzimat – Islahat – Sened-i İttifak – Vak‘a-i Hayriyye
    • D) Sened-i İttifak – Islahat – Tanzimat – Vak‘a-i Hayriyye
    • E) Islahat – Tanzimat – Sened-i İttifak – Vak‘a-i Hayriyye

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1808 taşra âyanıyla uzlaşma, 1826 yeniçeriliğin kaldırılması, 1839 Tanzimat ve 1856 Islahat süreçleri arasında kronolojik ve kurumsal ayrım vardır.

  2. Sened-i İttifak’ı doğrudan 1876 Kânûn-ı Esâsî ile eşdeğer bir anayasa saymak neden tartışmalıdır?

    • A) İki belgenin de 1921’de yayımlanması nedeniyle
    • B) Sened-i İttifak’ın âyan-merkez uzlaşması, Kânûn-ı Esâsî’nin ise yazılı anayasa ve meclis düzeni olması nedeniyle
    • C) Sened-i İttifak’ın Rusya ile dış borç anlaşması olması nedeniyle
    • D) 1876 metninin hiçbir devlet kurumu düzenlememesi nedeniyle
    • E) Sened-i İttifak’ın II. Meşrutiyet meclis seçimlerini kapsaması nedeniyle

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sened-i İttifak iktidar ve taşra güç ilişkilerine dair siyasi taahhüt metnidir; Kânûn-ı Esâsî ise çok daha sonraki anayasal kurumları düzenler.

  3. 1807 Kabakçı İsyanı ile 1826 Vak‘a-i Hayriyye’yi aynı yeniçeri olayı olarak değerlendirmek hangi nedenle yanlıştır?

    • A) İki olayın da yalnız Rusya ile antlaşma olması nedeniyle
    • B) 1807’de Osmanlı Devleti’nin tamamen yıkılmış olması nedeniyle
    • C) 1807’nin III. Selim’in reformlarını kesintiye uğratması, 1826’nın II. Mahmud’un ocağı kaldırması nedeniyle
    • D) 1826’da Nizâm-ı Cedîd’in ilk kez III. Selim tarafından kurulması nedeniyle
    • E) İki olayda da sultan olarak Fatih’in bulunması nedeniyle

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1807 isyanı III. Selim’i tahttan indirirken 1826’da II. Mahmud Yeniçeri Ocağını kaldırdı; süreçte farklı yönetimler ve kurumsal sonuçlar vardır.

  4. 1831 sayım sonuçlarıyla bütün Osmanlı nüfusunu doğrudan kıyaslayan bir araştırmada başlıca yöntem hatası nedir?

    • A) Sayımın yalnız 1908 tarihli mecliste yapılması
    • B) 1831’de Osmanlı toprağı bulunmadığını varsayması
    • C) 1831 kayıtlarının tümünün matbaa satışı olması
    • D) Kayıtların temel olarak erkek nüfusa ve idari amaçlara odaklanan kapsamının göz ardı edilmesi
    • E) Sayım ile askerlik ilişkisinin hiç kurulamaması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1831 kayıtları modern cinsiyet ve yaş dağılımını her yerde eksiksiz göstermez; kapsama, sayım amacına ve kayıt tutma tekniğine dikkat edilmelidir.

  5. 1833 Hünkâr İskelesi ve 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi arasında hangi diplomatik farklılık bulunur?

    • A) İki belgenin de 1876 Osmanlı anayasası olması
    • B) 1833’te Boğazların kapatıldığına ilişkin hiçbir hüküm bulunmaması
    • C) 1841’in yalnız Trablusgarp savaşını sonlandırması
    • D) İlk belgenin Osmanlı ile İtalya arasında yapılması
    • E) İlki Osmanlı-Rus ittifakına, ikincisi Boğazlar rejimini çok taraflı düzenlemeye ilişkindir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Hünkâr İskelesi 1833 güvenlik ilişkilerinin ürünüdür; 1841 Londra Sözleşmesi Boğazlar konusunda Avrupa güçleriyle çok taraflı düzen kurmuştur.

  6. 1838 Balta Limanı Ticaret Antlaşması’nın etkisini “bütün Osmanlı esnafı hemen yok oldu” diye özetlemek neden isabetsizdir?

    • A) Antlaşmanın kurallarının bölgeler, sektörler ve uzun dönemli iktisadi dönüşüm içinde değerlendirilmesi gerektiği için
    • B) Antlaşmanın yabancı tüccarları hiç ilgilendirmediği için
    • C) Osmanlı ekonomisinin 1838’de yalnız avcılığa dayandığı için
    • D) Balta Limanı’nın askerî bir kuşatma olması nedeniyle
    • E) Antlaşmanın ancak 1918’de imzalanmış olması nedeniyle

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1838 ticaret düzenlemesi İngiliz tüccarların konumunu etkiledi; tüm üreticilerin aynı gün kapanmasına yol açtığı gibi kesin ve toptancı sonuçlar tarihsel olarak gerekçelendirilemez.

  7. Tanzimat Fermanı ile anayasal yönetim arasındaki fark için hangi yargı doğrudur?

    • A) Tanzimat 1876’da ilk parlamento seçimini doğrudan yaptırmıştır
    • B) Tanzimat can-mal güvenliği ve hukuk vaatleri getirirken 1876 Anayasası meclisli saltanat yapısını düzenler
    • C) 1876 anayasası Tanzimat’tan 40 yıl önce hazırlanmıştır
    • D) Tanzimat Osmanlı padişahlığını 1839’da sona erdirmiştir
    • E) İki metin de yalnız Avrupa devletlerine vergi muafiyeti tanır

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gülhane metni reform ve hukuk güvenceleri vaat eder; 1876 Kânûn-ı Esâsî ise anayasal kurum ve meclis düzenini doğrudan ele alır.

  8. 1856 Islahat Fermanı’nın yalnız dış baskıyla yazıldığını veya yalnız iç reform isteğinden doğduğunu söylemek niçin eksiktir?

    • A) Fermanın 1856 yerine 1808’de hazırlanmış olması nedeniyle
    • B) Osmanlı Devleti’nin o tarihte Kırım Savaşı yaşamaması nedeniyle
    • C) İç yönetim değişimi, Tanzimat sürekliliği ve Avrupa barış diplomasisi birlikte etkili olduğundan
    • D) İçeriğinde tebaa haklarının hiç bulunmaması nedeniyle
    • E) Fermanın yalnız Kırım Hanlığı tarafından yazılması nedeniyle

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Islahat Fermanı Tanzimat siyasetini sürdüren iç düzenleme taleplerine ve Kırım Savaşı sonrası Avrupa diplomasisinin baskılarına birlikte bağlıdır.

  9. 1854 dış borçlanması ile 1881 Düyûn-ı Umûmiyye arasında hangi tarihsel süreç bulunur?

    • A) 1881’in 1854’ten önce gerçekleşmesi
    • B) Düyûn-ı Umûmiyye’nin ilk borcu 1453’te alması
    • C) 1854’te Osmanlı hazinesinin bütünüyle kapatılması
    • D) Savaş ve mali ihtiyaçlarla başlayan borçların birikerek ödeme ve tahsilat sorunu oluşturması
    • E) Dış borcun yalnız 1881 günü tek kalemde alınması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1854 ilk dış borçlanma tarihidir; sonraki borçlar ve mali güçlükler 1881 Muharrem Kararnâmesi ve Düyûn-ı Umûmiyye düzenine uzandı.

  10. 1856 Paris Barışı’ndaki Osmanlı toprak bütünlüğü güvencesini “artık hiç müdahale olmaz” şeklinde yorumlamak neden hatalıdır?

    • A) Paris’in 1856’da Rusya ile savaşın başlamasını ilan ettiği için
    • B) Kırım Savaşı’nın yalnız ticaret vergisi anlaşmazlığı olması nedeniyle
    • C) Paris Antlaşması’nın hiç uluslararası tarafı bulunmaması nedeniyle
    • D) İlk Osmanlı anayasasının 1856 Paris’te kabul edilmesi nedeniyle
    • E) Diplomatik taahhütlerin sonraki savaş ve siyasi müdahaleleri otomatik olarak engellemediği için

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 1856 barışı Osmanlı Avrupa statüsünü güçlendiren hükümler içerse de 1877-1878 savaşı ve başka müdahaleler, güvencelerin kesintisiz garanti olmadığını gösterir.

  11. 1864 Vilâyet Nizamnâmesi ile 1869 Maârif-i Umûmiyye Nizamnâmesini karşılaştıran doğru ayrım hangisidir?

    • A) İlki taşra idaresini, ikincisi eğitim teşkilatını düzenler
    • B) İlki ilk anayasayı, ikincisi doğrudan saltanatı kaldırır
    • C) İlki dış borç, ikincisi askeri ateşkes anlaşmasıdır
    • D) İkisi de yalnız Kırım’ın statüsünü belirler
    • E) İkisi de 1718 Lâle Devri metinleridir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Tanzimat döneminin farklı alanlardaki kurumsal reformları vilayet idaresi ve eğitim mevzuatında somutlaşmıştır; aynı kurumun iki adı değildir.

  12. 1876 Kânûn-ı Esâsî döneminde Meclis-i Âyan ile Meclis-i Mebûsan arasındaki temel fark nedir?

    • A) Her iki meclisin de yalnız tımarlı sipahilerden oluşması
    • B) Âyan üyelerinin padişahça atanması, mebusların seçim yoluyla belirlenmesi
    • C) Mebûsan üyelerinin yalnız padişahın ailesinden atanması
    • D) Âyan’ın bir askerî birlik olması
    • E) Mebûsan’ın 1808’de Sened-i İttifak’la kurulması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1876 anayasal düzeninde iki meclisin üye belirleme usulleri farklıdır; bu fark parlamentonun temsil ve siyaset yapısı bakımından önem taşır.

  13. 1878’de II. Abdülhamid’in meclisi tatil etmesini “Kânûn-ı Esâsî hukuken tamamen kaldırıldı” diye okumak niçin doğru değildir?

    • A) Kanunun ilk kez 1908 yılında yazılması nedeniyle
    • B) II. Abdülhamid’in 1878’de padişah olmaması nedeniyle
    • C) Meclisin çalışması durdurulsa da anayasa metni resmen bütünüyle yürürlükten çıkarılmamıştır
    • D) Meclisin 1878’de daima kesintisiz çalışması nedeniyle
    • E) Anayasanın sadece Rusya ile ticaret antlaşması olması nedeniyle

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1878 sonrası anayasal meclis düzeni fiilen kesintiye uğradı; metnin varlığı ve 1908’de yeniden işler hâle getirilmesi ayrı meselelerdir.

  14. 1878 Ayastefanos ve Berlin metinlerini aynı barışın birbirine alternatif adları saymak neden yanlıştır?

    • A) İkisinin de Kırım Savaşı’nı 1856’da sonlandırması nedeniyle
    • B) Berlin metninin yalnız Osmanlı iç hukukundaki bir ferman olması nedeniyle
    • C) Ayastefanos’un Osmanlı ile İngiltere arasında 1838’de yapılması nedeniyle
    • D) Berlin Kongresi’nin Ayastefanos hükümlerini çok taraflı müzakerelerle değiştirmiş olması nedeniyle
    • E) İkisinin de hiçbir toprak ve siyasi hüküm içermemesi nedeniyle

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Ayastefanos Mart 1878 Osmanlı-Rus barışıdır; Temmuz 1878 Berlin, büyük güçlerin müdahalesiyle birçok hükmü değiştirmiştir.

  15. Düyûn-ı Umûmiyye’yi “bütün Osmanlı hazinesini doğrudan devralan yabancı devlet” diye tanımlamak neden aşırı genellemedir?

    • A) 1881 yılında hiç dış borç bulunmadığı için
    • B) Kurumun yalnız Osmanlı üniversitelerini denetlemesi nedeniyle
    • C) Kurumun tımar sipahilerinden oluşması nedeniyle
    • D) Düyûn-ı Umûmiyye’nin 1831’de bir gazete olması nedeniyle
    • E) İdarenin belirli tahsisli gelirlerin tahsil ve borç ödemesine odaklanması, yapısının alacaklı temsilcilerine dayanması nedeniyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Düyûn-ı Umûmiyye geniş yetkili bir borç tahsil idaresiydi; tüm devlet idaresi ve gelirlerinin hukuken tek elde tamamen geçtiği söylenemez.

  16. 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanı ile 1876 arasındaki anayasal süreklilik hangi ifadeyle anlatılabilir?

    • A) 1876 Kânûn-ı Esâsî’nin yeniden işler hâle getirilmesi ve meclisin tekrar faaliyete geçmesi
    • B) 1908’de Osmanlı Devleti’nin ilk yazılı anayasasının sıfırdan başlaması
    • C) 1876 Meşrutiyeti’nin II. Mahmud zamanında ilan edilmesi
    • D) 1908 reformunun Tanzimat Fermanını yürürlükten kaldıran bir barış olması
    • E) İki dönemde de hiçbir meclis kurulmamış olması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1908 reformu anayasal yönetimi ihya etti; 1876 anayasası sonraki yıllarda özellikle 1909 değişiklikleriyle farklı bir parlamenter dengeye kavuştu.

  17. 1909 Kânûn-ı Esâsî değişiklikleri meşrutî yönetimde hangi eğilimi güçlendirmiştir?

    • A) Yeniçeri Ocağını anayasal bir meclis olarak geri getirmiştir
    • B) Padişah yetkilerini sınırlayıp hükümetin Meclis-i Mebûsan’a karşı sorumluluğunu artırmıştır
    • C) Meclisin bütün kanun yetkisini doğrudan yabancı elçiliklere devretmiştir
    • D) Osmanlı padişahını yeniden mutlak ve sınırsız hükümdar yapmıştır
    • E) Meşrutiyeti 1909’da tamamen kaldırmıştır

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1909 anayasa değişiklikleri padişahın veto ve başka yetkilerini sınırladı, hükümetin meclis karşısındaki sorumluluğunu öne çıkardı.

  18. 31 Mart Vak‘ası’nın 13 Nisan 1909 ile aynı olay sayılması hangi tarih bilgisine dayanır?

    • A) Olayın 31 Mart 1918 ve 13 Nisan 1922’de iki defa yaşanmasına
    • B) İlk takvimin yalnız 1700 Rusya Antlaşması için kullanılmasına
    • C) 31 Mart’ın Rûmî takvim, 13 Nisan’ın Milâdî takvim karşılığı olmasına
    • D) 31 Mart’ın Mondros’un gizli maddesi olmasına
    • E) Olayın I. Balkan Savaşı sırasında meydana gelmesine

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Rûmî 31 Mart 1325 ile Milâdî 13 Nisan 1909 aynı ayaklanmanın tarihidir; takvim farklılığı ayrı iki vaka anlamına gelmez.

  19. Balkan Savaşları bağlamında 1913 Edirne’nin geri alınması hakkında hangi çıkarım doğrudur?

    • A) Birinci Balkan Savaşı’nda bütün Osmanlı kayıpları sıfırlanmıştır
    • B) Edirne ilk kez 1453’te Osmanlı başkenti yapılmıştır
    • C) 1913’te Kırım Hanlığı Edirne’den yönetilmeye başlamıştır
    • D) İkinci Balkan Savaşı sırasında Edirne geri alınmış fakat Rumeli’deki büyük kayıplar bütünüyle giderilmemiştir
    • E) İkinci Balkan Savaşı yalnız Osmanlı ve Rusya arasında yaşanmıştır

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Osmanlı ordusu 1913’te Edirne’yi yeniden ele geçirdi; Balkan Savaşları genel olarak Osmanlı’nın Avrupa topraklarını önemli ölçüde azalttı.

  20. 1918 Mondros Mütarekesi ile bir kesin barış antlaşmasını ayıran temel hukukî özellik nedir?

    • A) Mondros’un 1876 anayasasını ilan etmesi
    • B) Mondros’un yalnız bir ticaret sözleşmesi olması
    • C) Ateşkesin uluslararası ilişkilerde hiçbir sonucu olmaması
    • D) Mondros’un 1826’da Yeniçeri Ocağını kaldırması
    • E) Mondros’un askerî çatışmaları durduran ateşkes olması, nihai barış hükümlerini tek başına belirlememesidir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 30 Ekim 1918 Mondros Mütarekesi savaşın durdurulmasına ilişkin şartlar içerir; kesin barış ve savaş sonrası siyasi statü ayrı müzakerelerin konusudur.