1606 yılında Osmanlı Devleti ile Habsburglar arasında imzalanan antlaşma hangisidir?
- A) Zitvatorok Antlaşması
- B) Karlofça Antlaşması
- C) Pasarofça Antlaşması
- D) Yaş Antlaşması
- E) Küçük Kaynarca Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1606 Zitvatorok Antlaşması Osmanlı-Habsburg uzun savaşlarının sonundaki diplomatik düzenlemedir. 1699 Karlofça ile karıştırılmamalıdır.
1639’da Osmanlı Devleti ile Safevîler arasında yapılan antlaşma hangisidir?
- A) Zitvatorok Antlaşması
- B) Kasr-ı Şirin Antlaşması
- C) Prut Antlaşması
- D) Belgrad Antlaşması
- E) Pasarofça Antlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması Osmanlı-Safevî savaşları sonrasında imzalanmıştır. Sonraki dönemlerde doğu sınırına ilişkin tarihsel temel belgelerden biridir.
Bağdat’ın 1638’de yeniden Osmanlı hâkimiyetine alınması hangi padişah dönemindedir?
- A) II. Osman
- B) I. Ahmed
- C) IV. Murad
- D) III. Ahmed
- E) III. Selim
Doğru cevap: C
Çözüm: IV. Murad 1638’de Bağdat seferini gerçekleştirmiştir; ertesi yıl Safevîlerle Kasr-ı Şirin Antlaşması yapılarak savaş sonrası düzen oluşturulmuştur.
1622’de yeniçeri ayaklanması sırasında öldürülen Osmanlı padişahı kimdir?
- A) II. Mustafa
- B) IV. Mehmed
- C) III. Ahmed
- D) II. Osman
- E) I. Abdülhamid
Doğru cevap: D
Çözüm: Genç Osman olarak bilinen II. Osman, 1622’de askerî-siyasi ayaklanma sonrasında öldürülmüştür; olay merkezi otoritenin karşılaştığı ciddi bir krizdir.
XVI. yüzyıl sonları ile XVII. yüzyılda Anadolu’da görülen büyük toplumsal-siyasi ayaklanmaların genel adı nedir?
- A) Patrona Halil İsyanı
- B) Kabakçı Mustafa İsyanı
- C) 31 Mart Olayı
- D) Şeyh Sait İsyanı
- E) Celâlî İsyanları
Doğru cevap: E
Çözüm: Celâlî İsyanları özellikle Anadolu’da mali, askerî ve sosyal gerilimlerle bağlantılı geniş bir ayaklanmalar dizisidir; tek bir liderin tek günlük olayı değildir.
1656’da sadrazam olarak göreve başlayan ve bir vezir ailesine adını veren devlet adamı kimdir?
- A) Köprülü Mehmed Paşa
- B) Lala Mustafa Paşa
- C) Sokullu Mehmed Paşa
- D) Baltacı Mehmed Paşa
- E) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
Doğru cevap: A
Çözüm: Köprülü Mehmed Paşa 1656’da sadrazamlığa getirilmiş, Köprülüler dönemindeki idari ve askerî toparlanma girişimlerinin ilk önemli ismi olmuştur.
Uzun kuşatma ve seferlerin ardından 1669’da Osmanlıların tamamladığı önemli ada fethi hangisidir?
- A) Kıbrıs
- B) Girit
- C) Rodos
- D) Malta
- E) Sakız
Doğru cevap: B
Çözüm: Girit’te Venedik’e karşı XVII. yüzyıl ortasından itibaren süren savaşlar 1669’da Kandiye’nin teslim olmasıyla belirleyici biçimde sonuçlandı.
1683 yılında başarısızlıkla sonuçlanan Osmanlı kuşatması hangi şehre yöneliktir?
- A) Belgrad
- B) Budin
- C) Viyana
- D) Prag
- E) Varna
Doğru cevap: C
Çözüm: 1683 İkinci Viyana Kuşatması Osmanlı ordusunun geri çekilmesiyle sonuçlanmış, ardından Kutsal İttifak savaşları hız kazanmıştır.
1699 yılında Osmanlı Devleti’nin birden çok Avrupa devletiyle imzaladığı önemli barış antlaşması hangisidir?
- A) Zitvatorok Antlaşması
- B) Prut Antlaşması
- C) Kasr-ı Şirin Antlaşması
- D) Karlofça Antlaşması
- E) Yaş Antlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: 1699 Karlofça Antlaşması Osmanlıların Habsburglar, Venedik ve Lehistan ile yaptığı büyük toprak düzenlemelerini içerir; Rusya ile esas barış 1700’dedir.
1700 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan antlaşma hangisidir?
- A) Belgrad Antlaşması
- B) Prut Antlaşması
- C) Pasarofça Antlaşması
- D) Zitvatorok Antlaşması
- E) İstanbul Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: 1700 İstanbul Antlaşması Osmanlı-Rus savaşını sonlandıran ayrı bir düzenlemedir; 1699 Karlofça antlaşmasının imzacılarıyla aynı kabul edilmez.
1711’de Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan antlaşma hangisidir?
- A) Prut Antlaşması
- B) Yaş Antlaşması
- C) Zitvatorok Antlaşması
- D) Karlofça Antlaşması
- E) Kasr-ı Şirin Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1711 Prut Antlaşması Osmanlı ve Rus kuvvetleri arasındaki sefer sonrasında yapılmıştır; Azak meselesinin yeniden Osmanlı lehine çözümünü içerir.
1718’de Osmanlıların Avusturya ve Venedik ile imzaladığı antlaşma hangisidir?
- A) Belgrad Antlaşması
- B) Pasarofça Antlaşması
- C) Prut Antlaşması
- D) Küçük Kaynarca Antlaşması
- E) Zitvatorok Antlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1718 Pasarofça Barışı Habsburglar ve Venedik ile savaşları sonlandırmış, sonraki barış ve diplomatik açılım döneminin başlangıcını oluşturmuştur.
1718-1730 yılları arasındaki Osmanlı kültür ve siyaset dönemi hangi adla tanınır?
- A) Fetret Devri
- B) Tanzimat Devri
- C) Lâle Devri
- D) Birinci Meşrutiyet
- E) İkinci Meşrutiyet
Doğru cevap: C
Çözüm: Lâle Devri, 1718 Pasarofça ile 1730 Patrona Halil İsyanı arasındaki döneme sonradan verilen addır; III. Ahmed dönemine denk gelir.
1730’da Lâle Devri’nin sona ermesiyle ilişkilendirilen ayaklanma hangisidir?
- A) Celâlî İsyanları
- B) Kabakçı Mustafa İsyanı
- C) Babıâli Baskını
- D) Patrona Halil İsyanı
- E) Şeyh Bedreddin İsyanı
Doğru cevap: D
Çözüm: Patrona Halil İsyanı 1730’da III. Ahmed’in tahttan indirilmesine ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa döneminin bitmesine yol açmıştır.
XVIII. yüzyılda Osmanlı Türkçesiyle basma kitap üretimiyle tanınan matbaacı kimdir?
- A) Kâtip Çelebi
- B) Koçi Bey
- C) Naîmâ
- D) Evliya Çelebi
- E) İbrahim Müteferrika
Doğru cevap: E
Çözüm: İbrahim Müteferrika, Sait Çelebi ile yürüttüğü girişim ve 1727 izni sonrasında Osmanlı Türkçesiyle kitap basımı bakımından önemlidir; imparatorluktaki ilk matbaa değildir.
1739 yılında Osmanlı Devleti’nin Avusturya ve Rusya ile barış düzenlemeleri yaptığı antlaşma hangisidir?
- A) Belgrad Antlaşması
- B) Karlofça Antlaşması
- C) Zitvatorok Antlaşması
- D) Yaş Antlaşması
- E) Kasr-ı Şirin Antlaşması
Doğru cevap: A
Çözüm: 1739 Belgrad barışları Avusturya ve Rusya ile savaşların sonundadır; Belgrad’ın Osmanlılara geri dönüşü bu diplomasiyle bağlantılıdır.
1774’te Osmanlı-Rus Savaşı’nı sona erdiren antlaşma hangisidir?
- A) Prut Antlaşması
- B) Küçük Kaynarca Antlaşması
- C) Pasarofça Antlaşması
- D) Zitvatorok Antlaşması
- E) Kasr-ı Şirin Antlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Rusya ile imzalanmıştır ve Kırım Hanlığı’nın siyaseten bağımsızlığına ilişkin kararlarıyla tarihsel dönüm noktasıdır.
Kırım Hanlığı topraklarının Rusya tarafından ilhak edildiği yıl hangisidir?
- A) 1774
- B) 1699
- C) 1783
- D) 1711
- E) 1807
Doğru cevap: C
Çözüm: Rusya Kırım’ı 1783’te ilhak etmiştir. 1774 Küçük Kaynarca siyasi bağımsızlığı, 1792 Yaş ise daha sonraki savaşın barışını ifade eder.
1792 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan barış hangisidir?
- A) Belgrad Antlaşması
- B) Prut Antlaşması
- C) Pasarofça Antlaşması
- D) Yaş Antlaşması
- E) Zitvatorok Antlaşması
Doğru cevap: D
Çözüm: 1792 Yaş Antlaşması 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı’nı sonlandırır; Kırım’ın 1783’teki ilhakı ve Karadeniz siyasetindeki dengelerle bağlantılıdır.
Nizâm-ı Cedîd askerî ve mali reformlarıyla tanınan Osmanlı padişahı kimdir?
- A) III. Ahmed
- B) IV. Murad
- C) II. Osman
- D) I. Mahmud
- E) III. Selim
Doğru cevap: E
Çözüm: III. Selim devrinde Nizâm-ı Cedîd adı altında yeni askerî teşkilat ve onu finanse eden düzenlemeler geliştirilmiştir; hareket 1807’de ciddi tepkiyle karşılaşmıştır.