Orta Test

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Duraklama ve Gerileme Dönemleri - Orta Test

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Duraklama ve Gerileme Dönemleri konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Osmanlı Devleti Duraklama ve Gerileme Dönemleri
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

“Duraklama” ve “Gerileme” dönemlerinin çağdaş tarih yazımındaki kullanımına ilişkin hangisi daha isabetlidir?

Soru 2 / 20

1606 Zitvatorok Antlaşması’nın Osmanlı-Habsburg ilişkilerindeki önemi hangi gelişmeyle açıklanır?

Soru 3 / 20

1621 Hotin Seferi ve 1622 ayaklanması hangi padişahın hayatıyla doğrudan ilişkilidir?

Soru 4 / 20

Koçi Bey Risalesi’nin XVII. yüzyıl Osmanlı tarihindeki başlıca işlevi nedir?

Soru 5 / 20

Kâtip Çelebi’nin tarih ve coğrafya çalışmalarını araştıran biri hangi eseri coğrafya ile ilişkilendirmelidir?

Soru 6 / 20

1638 Bağdat seferi ile 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması arasındaki siyasi ilişki nasıl açıklanır?

Soru 7 / 20

1669 Girit’in alınmasını değerlendirirken hangi ifade doğrudur?

Soru 8 / 20

1683 İkinci Viyana Kuşatması’nı yöneten Osmanlı sadrazamı kimdir?

Soru 9 / 20

1699 Karlofça Antlaşması’nın imzacılarının arasında bulunmayan, 1700’de ayrı barış yapan devlet hangisidir?

Soru 10 / 20

1700 İstanbul Antlaşması ile 1711 Prut Antlaşması’nın birlikte incelenmesinde hangi yer öne çıkar?

Soru 11 / 20

1718 Pasarofça Antlaşması’nın Osmanlı diplomasisine etkisi hangi gelişmeyle birlikte değerlendirilir?

Soru 12 / 20

1720-1721 yıllarında Paris’e gönderilen ve sefâretnâme kaleme alan Osmanlı elçisi kimdir?

Soru 13 / 20

İbrahim Müteferrika’nın matbaacılık girişiminin doğru niteliği hangisidir?

Soru 14 / 20

1730 Patrona Halil İsyanı’nın siyasi sonucuyla ilgili hangisi doğrudur?

Soru 15 / 20

1739 Belgrad düzenlemelerinin 1718 Pasarofça’dan farklı önemli sonucu hangisidir?

Soru 16 / 20

1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Kırım Hanlığı için hangi siyasi statüyü öngörmüştür?

Soru 17 / 20

1770 Çeşme olayı Osmanlı deniz tarihi açısından neyi ifade eder?

Soru 18 / 20

Kırım hakkında 1774, 1783 ve 1792 tarihlerinin doğru eşleştirmesi hangisidir?

Soru 19 / 20

III. Selim’in reformlarıyla bağlantılı yeni mali kaynak örgütlenmesi hangi adla anılır?

Soru 20 / 20

1807 Kabakçı Mustafa İsyanı’nın Nizâm-ı Cedîd açısından temel sonucu nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. “Duraklama” ve “Gerileme” dönemlerinin çağdaş tarih yazımındaki kullanımına ilişkin hangisi daha isabetlidir?

    • A) Geleneksel öğretici adlandırmalar olmakla birlikte değişimi tek yönlü açıklamadıkları için tartışılmaları
    • B) Her araştırmacının tümüyle aynı sınır ve ölçütleri kabul etmesi
    • C) XVII. yüzyılda hiçbir askerî veya kültürel gelişmenin yaşanmamış olması
    • D) Her iki terimin bizzat Osmanlı kanunnâmelerinde zorunlu geçmesi
    • E) Dönemler arasında bütün kurumların bir günde kapatılması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Tarihçiler XVII-XVIII. yüzyılları yalnız kesintisiz düşüş olarak görmek yerine dönüşüm, savaşlar, müzakere ve reform süreçlerini birlikte inceler.

  2. 1606 Zitvatorok Antlaşması’nın Osmanlı-Habsburg ilişkilerindeki önemi hangi gelişmeyle açıklanır?

    • A) Venedik’in Kıbrıs’ı ilk kez Osmanlılara bırakmasıyla
    • B) Uzun savaşın bitmesi ve iki saray arasındaki diplomatik statü görüşmelerinin yeniden düzenlenmesiyle
    • C) Rusya’nın Kırım’ı 1606’da ilhak etmesiyle
    • D) İstanbul’un Habsburglara başkent olmasıyla
    • E) Safevî Devleti’nin bu antlaşmayla ortadan kalkmasıyla

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Zitvatorok, Osmanlı-Habsburg diplomatik dilinde ve savaş sonrası mali yükümlülüklerde değişiklikler içeren 1606 barışıdır; Karlofça’dan yaklaşık bir yüzyıl öncedir.

  3. 1621 Hotin Seferi ve 1622 ayaklanması hangi padişahın hayatıyla doğrudan ilişkilidir?

    • A) IV. Murad
    • B) II. Mustafa
    • C) II. Osman
    • D) III. Ahmed
    • E) I. Abdülhamid

    Doğru cevap: C

    Çözüm: II. Osman 1621 Hotin Seferi sonrasında askerî ve siyasi gerilimlerin merkezinde kalmış, 1622’de tahttan indirilerek öldürülmüştür.

  4. Koçi Bey Risalesi’nin XVII. yüzyıl Osmanlı tarihindeki başlıca işlevi nedir?

    • A) Yeniçeri Ocağını 1826’da resmen kaldırmak
    • B) Kırım’ın ilhakını Rusya adına ilan etmek
    • C) Yalnız şiirlerden oluşan bir gezi kitabı yazmak
    • D) Yönetim ve askerî-idarî düzenle ilgili aksaklıkları tespit edip çözüm önerileri sunmak
    • E) Lâle Devri mimarisini anlatan saray albümü hazırlamak

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Koçi Bey’in IV. Murad’a sunduğu risale, klasik kurumların işleyişine yönelik eleştiriler ve öneriler içeren bir ıslahat metnidir.

  5. Kâtip Çelebi’nin tarih ve coğrafya çalışmalarını araştıran biri hangi eseri coğrafya ile ilişkilendirmelidir?

    • A) Seyahatnâme
    • B) Koçi Bey Risalesi
    • C) Tercümân-ı Ahvâl
    • D) Düstûrü’l-Amel
    • E) Cihannümâ

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Cihannümâ, Kâtip Çelebi’nin coğrafya alanındaki çalışmasıdır; Keşfü’z-Zunûn bibliyografya, Düstûrü’l-Amel ise idare ve maliye değerlendirmeleriyle ilgilidir.

  6. 1638 Bağdat seferi ile 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması arasındaki siyasi ilişki nasıl açıklanır?

    • A) Askerî başarının ardından Osmanlı-Safevî sınır düzeni üzerinde uzlaşmaya gidilmesiyle
    • B) Osmanlıların Bağdat’tan önce Kırım’ı Rusya’ya bırakmasıyla
    • C) Barışın Habsburglarla imzalanmasıyla
    • D) Bağdat’ın ilk kez 1639’da kurulmasıyla
    • E) Safevî hükümdarının Osmanlı padişahı olmasıyla

    Doğru cevap: A

    Çözüm: IV. Murad’ın Bağdat seferi sonrasında Kasr-ı Şirin barışı yapıldı; devletler arası sınırların uzun vadeli temelinin anlaşılması için birlikte incelenir.

  7. 1669 Girit’in alınmasını değerlendirirken hangi ifade doğrudur?

    • A) Ada savaşları yalnız 1669 yılında tek bir gün sürmüştür
    • B) Venedik’le uzun süren mücadelede Kandiye’nin teslim olmasıyla kesinleşen önemli bir Osmanlı başarısıdır
    • C) Girit 1699 Karlofça’da ilk kez Osmanlı toprağı olmuştur
    • D) Girit Rusya’dan alınmıştır
    • E) Osmanlıların ilk Rumeli yerleşimi Girit’tir

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Girit Savaşı 1645’ten başlayarak uzun yıllar sürmüş, Kandiye 1669’da teslim olmuştur; olayın arka planı kuşatma, lojistik ve Venedik ilişkileridir.

  8. 1683 İkinci Viyana Kuşatması’nı yöneten Osmanlı sadrazamı kimdir?

    • A) Köprülü Mehmed Paşa
    • B) Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    • C) Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • D) Baltacı Mehmed Paşa
    • E) Sokullu Mehmed Paşa

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1683 Viyana seferini IV. Mehmed devrinde sadrazam Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yönetti; kuşatmanın başarısızlığı Kutsal İttifak savaşlarının önünü açtı.

  9. 1699 Karlofça Antlaşması’nın imzacılarının arasında bulunmayan, 1700’de ayrı barış yapan devlet hangisidir?

    • A) Avusturya/Habsburglar
    • B) Venedik
    • C) Lehistan
    • D) Rusya
    • E) Osmanlı Devleti

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1699 Karlofça Avusturya, Venedik ve Lehistan ile düzenlenirken Rusya ile müzakerelerin sonucu 1700 İstanbul Antlaşması’na bağlandı.

  10. 1700 İstanbul Antlaşması ile 1711 Prut Antlaşması’nın birlikte incelenmesinde hangi yer öne çıkar?

    • A) İznik
    • B) Alanya
    • C) Kandiye
    • D) Viyana
    • E) Azak

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Rusya’nın 1700 barışında elde ettiği Azak, 1711 Prut düzenlemesinde Osmanlılara geri verilme sürecinin merkezinde yer alır.

  11. 1718 Pasarofça Antlaşması’nın Osmanlı diplomasisine etkisi hangi gelişmeyle birlikte değerlendirilir?

    • A) Uzun süreli barış beklentisi ve Avrupa ile diplomatik-kültürel temasların artmasıyla
    • B) Kırım’ın Ruslar tarafından 1718’de ilhakıyla
    • C) Nizâm-ı Cedîd’in 1718’de lağvedilmesiyle
    • D) Osmanlıların İstanbul’u 1718’de fethetmesiyle
    • E) Tanzimat Fermanı’nın yayımlanmasıyla

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1718 barışı sonrasında III. Ahmed ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa devrinde elçilik ve kültürel temaslar yoğunlaşmıştır; Lâle Devri adı sonradan verilmiştir.

  12. 1720-1721 yıllarında Paris’e gönderilen ve sefâretnâme kaleme alan Osmanlı elçisi kimdir?

    • A) İbrahim Müteferrika
    • B) Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi
    • C) Koçi Bey
    • D) Evliya Çelebi
    • E) Kâtip Çelebi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Paris elçiliği ve sefâretnâmesiyle Avrupa kurumları hakkında Osmanlı gözlemlerini kayıt altına almıştır.

  13. İbrahim Müteferrika’nın matbaacılık girişiminin doğru niteliği hangisidir?

    • A) Osmanlı topraklarında bütün dillerde kurulan ilk matbaa olması
    • B) İlk kitabın 1606 Zitvatorok metni olması
    • C) Osmanlı Türkçesiyle hareketli harfli kitap basımında XVIII. yüzyılda önemli bir girişim olması
    • D) Yalnız Kur’an basımına izin verilmesi
    • E) Tanzimat döneminde ilk kez çalışmaya başlaması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Osmanlı coğrafyasında Yahudi ve diğer topluluklara ait matbaalar daha önce vardı. Müteferrika’nın girişimi Türkçe basımın gelişmesi açısından özgül önem taşır.

  14. 1730 Patrona Halil İsyanı’nın siyasi sonucuyla ilgili hangisi doğrudur?

    • A) III. Selim’in 1730’da Nizâm-ı Cedîd’i kurması
    • B) IV. Murad’ın Bağdat’ı kaybetmesi
    • C) Osmanlıların Kırım’ı 1730’da Rusya’dan geri alması
    • D) III. Ahmed’in tahttan indirilmesi ve Lâle Devri idaresinin sona ermesi
    • E) II. Osman’ın 1730’da tahta çıkması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1730 Patrona Halil İsyanı III. Ahmed dönemini sona erdirdi; gelişme yalnız lale ve eğlenceye indirgenmeyecek siyasi, mali ve toplumsal gerilimlerle bağlantılıdır.

  15. 1739 Belgrad düzenlemelerinin 1718 Pasarofça’dan farklı önemli sonucu hangisidir?

    • A) İstanbul’un Bizans’tan alınması
    • B) Mısır’ın Memlüklerden fethedilmesi
    • C) Kırım’ın Rusya tarafından ilhak edilmesi
    • D) Osmanlıların Akdeniz’deki ilk donanmasının kurulması
    • E) Belgrad’ın Habsburglardan Osmanlı hâkimiyetine geri dönmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Pasarofça sonrasında Habsburg hâkimiyetine geçen Belgrad 1739 barış sürecinde Osmanlılara geri döndü; bu iki antlaşma şehir bakımından ters sonuçlar doğurdu.

  16. 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması Kırım Hanlığı için hangi siyasi statüyü öngörmüştür?

    • A) Osmanlıdan siyasi bakımdan bağımsız bir hanlık olması
    • B) Rusya’nın 1774’te doğrudan tüm yarımadayı ilhak etmesi
    • C) Kırım’ın Osmanlı başkenti yapılması
    • D) Hanlığın 1774’te Habsburg eyaleti olması
    • E) Hanların Osmanlı tahtına geçmesinin kararlaştırılması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Küçük Kaynarca Kırım’ın siyasi bağımsızlığını öngördü; Rusya’nın doğrudan ilhakı 1783’te gerçekleştiği için iki tarih ayrılır.

  17. 1770 Çeşme olayı Osmanlı deniz tarihi açısından neyi ifade eder?

    • A) Barbaros’un Preveze zaferini
    • B) Rus donanmasının Osmanlı filosunu ağır yenilgiye uğratmasını
    • C) İstanbul’un denizden fethedilmesini
    • D) Kırım Hanlığı’nın kurulmasını
    • E) Girit’in Kandiye ile alınmasını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1770 Çeşme’de Osmanlı donanması Rus kuvvetlerinin saldırısında ağır kayıplar vermiştir; olay 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı bağlamındadır.

  18. Kırım hakkında 1774, 1783 ve 1792 tarihlerinin doğru eşleştirmesi hangisidir?

    • A) 1774 Rus ilhakı – 1783 siyasi bağımsızlık – 1792 Prut barışı
    • B) 1774 Yaş barışı – 1783 Pasarofça – 1792 siyasi bağımsızlık
    • C) 1774 siyasi bağımsızlık – 1783 Rus ilhakı – 1792 Yaş barışı
    • D) 1774 Prut – 1783 Karlofça – 1792 Rus ilhakı
    • E) 1774 Viyana – 1783 İstanbul fethi – 1792 Girit

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kırım Hanlığı 1774’te siyaseten bağımsız sayıldı, Rusya 1783’te ilhak etti ve 1792 Yaş Barışı sonraki savaşın sonuçlarını belirledi.

  19. III. Selim’in reformlarıyla bağlantılı yeni mali kaynak örgütlenmesi hangi adla anılır?

    • A) Düyûn-ı Umûmiye
    • B) Tanzimat Meclisi
    • C) Meclis-i Mebûsan
    • D) İrâd-ı Cedîd
    • E) Tımar Defterhanesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Nizâm-ı Cedîd askerî reformlarının giderlerini karşılamak üzere İrâd-ı Cedîd hazinesi ve gelir düzenlemeleri geliştirilmiştir.

  20. 1807 Kabakçı Mustafa İsyanı’nın Nizâm-ı Cedîd açısından temel sonucu nedir?

    • A) Yeniçeri Ocağının 1826’da kaldırılması
    • B) Lâle Devri’nin 1807’de başlaması
    • C) Kırım’ın Osmanlılara geri katılması
    • D) Pasarofça Antlaşması’nın aynı yıl imzalanması
    • E) Reformların durdurulması ve III. Selim’in tahttan indirilmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 1807 ayaklanması Nizâm-ı Cedîd düzenine karşı oluşan muhalefetle bağlantılıdır; III. Selim tahttan indirilmiştir.