Karma Test

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Kuruluş ve Yükseliş Dönemleri - Karma Test 3

ÖABT Tarih Osmanlı Devleti Kuruluş ve Yükseliş Dönemleri konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Osmanlı Devleti Kuruluş ve Yükseliş Dönemleri
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

1514 Çaldıran Savaşı’nda Osmanlıların karşısında hangi devlet bulunuyordu?

Soru 2 / 20

1516 Mercidâbık Savaşı’nda Osmanlıların karşı karşıya geldiği devlet hangisidir?

Soru 3 / 20

1517 Ridâniye Savaşı’nın Osmanlılar açısından başlıca siyasi sonucu nedir?

Soru 4 / 20

1521’de Kanûnî Sultan Süleyman döneminde fethedilen önemli Tuna kalesi hangisidir?

Soru 5 / 20

1526 Mohaç Muharebesi hangi Osmanlı padişahı döneminde yaşanmıştır?

Soru 6 / 20

1538 Preveze Deniz Muharebesi’nde Osmanlı donanmasının başındaki kumandan kimdir?

Soru 7 / 20

1555 Amasya Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi siyasi güç arasındadır?

Soru 8 / 20

Osmanlı tımar düzeninde sipahiye verilen temel unsur nedir?

Soru 9 / 20

Kapıkulu ocakları ile tımarlı sipahiler arasındaki temel ayrım hangisidir?

Soru 10 / 20

Osmanlı divanında maliye işleriyle ilgili başlıca görevli hangi unvanla anılır?

Soru 11 / 20

Klasik Osmanlı divanında kadı ve müderris atamalarında etkili olan görevli kimdir?

Soru 12 / 20

Padişahın tuğrası ve resmî belgelerin yazı düzeniyle ilişkilendirilen divan görevlisi kimdir?

Soru 13 / 20

Klasik Osmanlı taşra idaresinde beylerbeyinin yönettiği başlıca birim hangisidir?

Soru 14 / 20

1555 Amasya Antlaşması için hangi çıkarım tarihsel olarak savunulabilir?

Soru 15 / 20

Osmanlı hukukunda örfî ve şer‘î düzenin ilişkisini hangi ifade en iyi yansıtır?

Soru 16 / 20

Klasik Osmanlı vakıf belgeleri incelenirken hangi kurumsal işleyiş özellikle araştırılmalıdır?

Soru 17 / 20

Eyalet, sancak ve tımar kavramlarını aynı idari basamak saymak neden yanlıştır?

Soru 18 / 20

Devşirme sistemi için bütün gayrimüslim çocukların ayrım gözetilmeksizin alındığı söylenirse bu genelleme neden hatalıdır?

Soru 19 / 20

Bir Osmanlı kroniği ile tahrir defterinin aynı döneme ilişkin farklı bilgi vermesi durumunda hangi yöntem uygundur?

Soru 20 / 20

Tahrir kaydında bir köyün vergisi tımarlı sipahiye tahsis edilmişse hangi sonuç doğrudan çıkarılabilir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 1514 Çaldıran Savaşı’nda Osmanlıların karşısında hangi devlet bulunuyordu?

    • A) Memlük Devleti
    • B) Bizans İmparatorluğu
    • C) Akkoyunlu Devleti
    • D) Venedik Cumhuriyeti
    • E) Safevî Devleti

    Doğru cevap: E

    Çözüm: 1514 Çaldıran Savaşı Yavuz Sultan Selim ile Safevî hükümdarı Şah İsmail arasında gerçekleşmiştir; Osmanlılar üstün gelmiştir.

  2. 1516 Mercidâbık Savaşı’nda Osmanlıların karşı karşıya geldiği devlet hangisidir?

    • A) Memlük Devleti
    • B) Safevî Devleti
    • C) Bizans İmparatorluğu
    • D) Timurlular
    • E) Eflak Voyvodalığı

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1516 Mercidâbık Savaşı Yavuz Sultan Selim’in Memlük hükümdarı Kansu Gavri’ye karşı kazandığı savaştır; Suriye’de Osmanlı üstünlüğünü kolaylaştırmıştır.

  3. 1517 Ridâniye Savaşı’nın Osmanlılar açısından başlıca siyasi sonucu nedir?

    • A) Bizans’ın İstanbul’u geri alması
    • B) Mısır’da Memlük hâkimiyetinin sona ermesi
    • C) Safevîlerin Anadolu’yu fethetmesi
    • D) Haçlıların Varna’da üstün gelmesi
    • E) Timur’un Osmanlı tahtına geçmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1517 Ridâniye Muharebesi ve sonrasındaki gelişmeler Memlük Devleti’nin Mısır’daki egemenliğini sona erdirmiş, Osmanlı yönetimini bölgeye taşımıştır.

  4. 1521’de Kanûnî Sultan Süleyman döneminde fethedilen önemli Tuna kalesi hangisidir?

    • A) Budin
    • B) Viyana
    • C) Belgrad
    • D) Sofya
    • E) Varna

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Belgrad 1521’de Kanûnî Sultan Süleyman’ın ilk büyük askerî seferlerinden biriyle fethedilmiştir. Budin’in doğrudan Osmanlı yönetimine alınması 1541’dedir.

  5. 1526 Mohaç Muharebesi hangi Osmanlı padişahı döneminde yaşanmıştır?

    • A) Yıldırım Bayezid
    • B) Fatih Sultan Mehmed
    • C) II. Murad
    • D) Kanûnî Sultan Süleyman
    • E) III. Mehmed

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1526 Mohaç Savaşı Kanûnî Sultan Süleyman döneminde Macar kuvvetlerinin yenilgisiyle sonuçlanmış, Orta Avrupa’daki siyasi dengeleri etkilemiştir.

  6. 1538 Preveze Deniz Muharebesi’nde Osmanlı donanmasının başındaki kumandan kimdir?

    • A) Pîrî Reis
    • B) Turgut Reis
    • C) Sokullu Mehmed Paşa
    • D) Köprülü Mehmed Paşa
    • E) Barbaros Hayreddin Paşa

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Preveze Muharebesi 1538’de Barbaros Hayreddin Paşa’nın kumandasındaki Osmanlı donanması ile Andrea Doria idaresindeki müttefik donanma arasında gerçekleşmiştir.

  7. 1555 Amasya Antlaşması Osmanlı Devleti ile hangi siyasi güç arasındadır?

    • A) Memlük Devleti
    • B) Venedik Cumhuriyeti
    • C) Bizans İmparatorluğu
    • D) Safevî Devleti
    • E) Lehistan Krallığı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1555 Amasya Antlaşması, Kanûnî dönemindeki Osmanlı-Safevî mücadeleleri sonrasında iki taraf arasındaki barış düzenlemesidir.

  8. Osmanlı tımar düzeninde sipahiye verilen temel unsur nedir?

    • A) Toprağın mutlak özel mülkiyeti
    • B) Sultanlık makamının veraset hakkı
    • C) Devlet hazinesindeki tüm nakit gelir
    • D) Bağımsız bir krallık kurma yetkisi
    • E) Belirli gelirleri toplama ve karşılığında hizmet yükümlülüğü

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Tımar, bazı vergi gelirlerinden yararlanma ve buna karşılık askerî-idari hizmet görme ilişkisidir; toprağın sipahinin özel mülkü olması anlamına gelmez.

  9. Kapıkulu ocakları ile tımarlı sipahiler arasındaki temel ayrım hangisidir?

    • A) Birincilerin merkez ordusu, ikincilerin dirlik gelirlerine dayalı eyalet kuvvetleri olması
    • B) İkisinin yalnız denizde görev yapması
    • C) Tımarlı sipahilerin İstanbul sarayında sürekli maaş alması
    • D) Kapıkulunun yalnız gönüllü köylü birliklerinden oluşması
    • E) İki sistemin 19. yüzyılda aynı amaçla kurulması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kapıkulu askerleri merkezî yönetim ve ulûfe düzeniyle; tımarlı sipahiler dirlik gelirleri ve sefer hizmetiyle ilişkilidir.

  10. Osmanlı divanında maliye işleriyle ilgili başlıca görevli hangi unvanla anılır?

    • A) Kazasker
    • B) Defterdar
    • C) Nişancı
    • D) Kaptanıderya
    • E) Yeniçeri ağası

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Defterdar, maliye ve hazineye ilişkin işlerde divanın başlıca görevlilerindendir. Kazasker adlî, nişancı ise belge ve yazışma düzeniyle ilgilidir.

  11. Klasik Osmanlı divanında kadı ve müderris atamalarında etkili olan görevli kimdir?

    • A) Defterdar
    • B) Nişancı
    • C) Kazasker
    • D) Kaptanıderya
    • E) Sancak beyi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kazaskerler askerî-idari nitelikteki adalet ve eğitim kadrolarının atanmasında rol oynardı; hazinenin yönetimi esas olarak defterdarlıkla ilişkilidir.

  12. Padişahın tuğrası ve resmî belgelerin yazı düzeniyle ilişkilendirilen divan görevlisi kimdir?

    • A) Defterdar
    • B) Kazasker
    • C) Subaşı
    • D) Nişancı
    • E) Yeniçeri ağası

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Nişancı, padişah adına düzenlenen ferman ve diğer resmî belgelerin usul ve nişan işlemleriyle ilişkilidir; yargı ve hazine görevleriyle karıştırılmaz.

  13. Klasik Osmanlı taşra idaresinde beylerbeyinin yönettiği başlıca birim hangisidir?

    • A) Mahalle
    • B) Kaza mahkemesi
    • C) Lonca
    • D) Vakıf
    • E) Eyalet

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Beylerbeyi eyalet ölçeğindeki askerî ve idarî yönetici unvanıdır. Sancak beyi daha küçük bir taşra biriminin yöneticisi olarak değerlendirilir.

  14. 1555 Amasya Antlaşması için hangi çıkarım tarihsel olarak savunulabilir?

    • A) İki devletin sonsuza dek savaşmayı bıraktığının kesinleşmesi
    • B) Safevîlerin Mısır’ı Osmanlılara devretmesi
    • C) Antlaşmanın Bizans İmparatoru ile yapılması
    • D) Osmanlı-Safevî mücadelesinde bir barış ve sınır düzeni arayışını temsil etmesi
    • E) Doğu Anadolu’daki bütün siyasi sorunların tek hamlede sona ermesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1555 Amasya, Osmanlı-Safevî ilişkilerinde ilk önemli resmî barış düzenlemelerinden biridir; daha sonraki çatışmaların varlığını engellememiştir.

  15. Osmanlı hukukunda örfî ve şer‘î düzenin ilişkisini hangi ifade en iyi yansıtır?

    • A) Örfî kuralların tüm mahkemeleri ortadan kaldırması
    • B) Şer‘î hukukun yalnız donanmada uygulanması
    • C) Kanunnâmelerin sadece ticari hesap defterlerinden oluşması
    • D) Kadıların hiçbir düzenleyici metin kullanmaması
    • E) Padişahî kanunnâmeler ve İslam hukuku uygulamalarının birlikte işlediği çok katmanlı bir düzen

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Osmanlı uygulamasında kanunnâmeler, örfî hükümler, fetvalar ve kadı mahkemeleri farklı işlevler üstlenirdi; sistem yalnız tek bir hukuk kaynağıyla açıklanmaz.

  16. Klasik Osmanlı vakıf belgeleri incelenirken hangi kurumsal işleyiş özellikle araştırılmalıdır?

    • A) Gelir getiren mal ve kaynakların belirlenmiş hayır veya hizmet giderlerine tahsisi
    • B) Vakfın her zaman yalnız asker yetiştiren bir ocak olması
    • C) Bütün vakıfların padişahın kişisel çiftliği sayılması
    • D) Vakfiyelerin yalnız deniz savaşları listesi olması
    • E) Vakıf mallarının yalnız seferlerde ganimet olarak kullanılması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Vakıflar cami, imaret, medrese ve benzeri hizmetleri gelir tahsisiyle finanse edebilirdi; vakfiyeler kurucuyu, gelirleri ve görevleri belirlemek için önemlidir.

  17. Eyalet, sancak ve tımar kavramlarını aynı idari basamak saymak neden yanlıştır?

    • A) Üçünün de yalnız bağımsız devlet unvanı olması nedeniyle
    • B) Eyalet ve sancak bölgesel idare birimleriyken tımarın gelir-hizmet tahsisi oluşu nedeniyle
    • C) Tımarın yalnız dışişleri teşkilatı olması nedeniyle
    • D) Eyaletin bir askeri gemi, sancağın vergi türü olması nedeniyle
    • E) Sancakların her zaman tımardan daha küçük çiftlik olması nedeniyle

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Eyalet ve sancak yönetim coğrafyasını gösterirken tımar belirli gelirlerin bir sipahiye hizmet yükümlülüğü karşılığında tahsisidir; ölçekleri farklıdır.

  18. Devşirme sistemi için bütün gayrimüslim çocukların ayrım gözetilmeksizin alındığı söylenirse bu genelleme neden hatalıdır?

    • A) Devşirmenin yalnız 1876’da ilk defa başlaması nedeniyle
    • B) Devşirmelerin tümünün doğrudan eyalet valisi olması nedeniyle
    • C) Devşirmenin seçme usulleri, dönemsel uygulamaları ve muafiyetleri bulunması nedeniyle
    • D) Osmanlılarda kapıkulu askerinin bulunmaması nedeniyle
    • E) Tımarlı sipahilerin tamamının devşirme olması nedeniyle

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Devşirme belirli dönemlerde ve kurallar çerçevesinde merkez hizmeti için personel temin eden kurumdu; bütün gayrimüslimleri kapsayan değişmez bir zorunluluk değildi.

  19. Bir Osmanlı kroniği ile tahrir defterinin aynı döneme ilişkin farklı bilgi vermesi durumunda hangi yöntem uygundur?

    • A) Kroniği otomatik doğru, defteri otomatik yanlış kabul etmek
    • B) Tahrir defterlerinin sadece savaş şiiri içerdiğini varsaymak
    • C) Tarihsel bağlam aramadan iki veriyi toplamak
    • D) Kaynakların türünü, üretim amacını ve tarihini karşılaştırarak kullanmak
    • E) Belgelerin yazıldığı dili araştırmayı gereksiz görmek

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kronikler hükümdarlık olaylarını anlatırken tahrir defterleri vergi ve yerleşim kayıtlarını tutar; farklı amaçlar nedeniyle kapsamları ve verileri karşılaştırılmalıdır.

  20. Tahrir kaydında bir köyün vergisi tımarlı sipahiye tahsis edilmişse hangi sonuç doğrudan çıkarılabilir?

    • A) Köy toprağının bütün haklarla sipahinin özel mülkü olduğu
    • B) Köydeki tüm kişilerin merkezden maaş aldığı
    • C) Sipahinin Osmanlı hanedanından bağımsız hükümdar olduğu
    • D) Köyün artık herhangi bir kanuna tabi olmadığı
    • E) Vergi gelirinin belirlenen hizmet çerçevesinde tasarruf edildiği, mülkiyetin ayrıca incelenmesi gerektiği

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Tahrir kaydı gelir dağılımını gösterebilir; arazi mülkiyeti, reaya yükümlülükleri ve sipahinin yetki sınırları başka belgelerle birlikte incelenmelidir.