Karma Test

ÖABT Tarih Osmanlı Türkçesi: Alfabe, İmlâ ve Metin Okuma - Karma Test 3

ÖABT Tarih Osmanlı Türkçesi: Alfabe, İmlâ ve Metin Okuma konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Osmanlı Türkçesi: Alfabe, İmlâ ve Metin Okuma
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Kadı mahkemesindeki işlemlerin kaydedildiği temel kaynak hangisidir?

Soru 2 / 20

Arazi, hane ve vergiye ilişkin sayım kayıtları en çok hangi kaynak türünde aranır?

Soru 3 / 20

Dîvân-ı Hümâyun'da ele alınan önemli iş ve hükümlerin kayıtlarıyla hangi defter ilişkilidir?

Soru 4 / 20

Osmanlı maliye kayıtlarıyla özellikle ilişkilendirilen özel yazı sistemi hangisidir?

Soru 5 / 20

Geç dönem Osmanlı bürokrasisinde ve günlük el yazısında yaygın olan yazı türü hangisidir?

Soru 6 / 20

Eski yazı biçimlerini ve harfleri çözümleyen tarih yardımcı bilimi hangisidir?

Soru 7 / 20

مدرسه yazılışı hangi kelimeye karşılık gelir?

Soru 8 / 20

فرمان yazımının yaygın karşılığı hangisidir?

Soru 9 / 20

قانون kelimesinin günümüz Türkçesindeki karşılığı hangisidir?

Soru 10 / 20

سلطان sözcüğünün okunması hangisidir?

Soru 11 / 20

وقف yazımı tarihî bağlamda en çok hangi kavramla ilişkilidir?

Soru 12 / 20

'Bâb-ı Âlî' terkibindeki -ı unsurunun görevi nedir?

Soru 13 / 20

'Dîvân-ı Hümâyun' ifadesi hangi yapının örneğidir?

Soru 14 / 20

Bir tarihçi, atama belgesini okuduktan sonra bunun gerçekten yetkili makamca düzenlenip düzenlenmediğini test ediyor. Bu hangi aşamadır?

Soru 15 / 20

'Kadı sicillerinde kayda geçen dava, yerel ekonomik ilişkilere ışık tutabilir' çıkarımı neden uygundur?

Soru 16 / 20

Osmanlıca 'فرمان' sözcüğünü okuyup belgenin görev tahsisi olup olmadığını ayrıca sorgulamak neden gerekir?

Soru 17 / 20

Bir belge basılı nüshada kolay, el yazması nüshada güç okunuyor. En iyi açıklama hangisidir?

Soru 18 / 20

Bir görevlendirme kaydında berat, mahkeme işlemlerinde sicil, vakıf şartlarında vakfiye seçimi hangi ilkeye dayanır?

Soru 19 / 20

Bir araştırmacı fermanı Latin harflerine aktarırken uzun ünlü işaretlerini koruyor; sonra metni günümüz Türkçesine çeviriyor. Bu iki aşama nasıl ayrılır?

Soru 20 / 20

Aynı harf dizisine sahip tarihî iki sözcük farklı bağlamlarda ayrı okunuyorsa hangi ilke öne çıkar?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Kadı mahkemesindeki işlemlerin kaydedildiği temel kaynak hangisidir?

    • A) Mühimme defteri
    • B) Siyakat
    • C) Berat
    • D) Tuğra
    • E) Şer‘iyye sicili

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Şer‘iyye sicilleri mahkeme ve yerel işlem kayıtlarını içerir.

  2. Arazi, hane ve vergiye ilişkin sayım kayıtları en çok hangi kaynak türünde aranır?

    • A) Tahrir defteri
    • B) Vakfiye
    • C) Berat
    • D) Ferman
    • E) Hatt-ı hümâyun

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Tahrir defterleri belli dönemlerdeki mali ve idari sayım verilerini içerir.

  3. Dîvân-ı Hümâyun'da ele alınan önemli iş ve hükümlerin kayıtlarıyla hangi defter ilişkilidir?

    • A) Seyahatname
    • B) Mühimme defteri
    • C) Şer‘iyye sicili
    • D) Temettuat defteri
    • E) Vakfiye

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mühimme defterleri önemli divan hükümlerini kaydeder.

  4. Osmanlı maliye kayıtlarıyla özellikle ilişkilendirilen özel yazı sistemi hangisidir?

    • A) Sülüs
    • B) Kûfi
    • C) Siyakat
    • D) Rik‘a
    • E) Nesih

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Siyakat, mali hesap ve defterlerde kullanılan kendine özgü yazı/işaret geleneğidir.

  5. Geç dönem Osmanlı bürokrasisinde ve günlük el yazısında yaygın olan yazı türü hangisidir?

    • A) Kûfi
    • B) Celî sülüs
    • C) Talik
    • D) Rik‘a
    • E) Siyakat

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Rik‘a pratik el yazısı ve bürokratik kullanımda yaygındır.

  6. Eski yazı biçimlerini ve harfleri çözümleyen tarih yardımcı bilimi hangisidir?

    • A) Nümizmatik
    • B) Arkeobotanik
    • C) Heraldik
    • D) Kronoloji
    • E) Paleografya

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Paleografya eski yazı ve harf biçimlerinin incelenmesidir.

  7. مدرسه yazılışı hangi kelimeye karşılık gelir?

    • A) Meclis
    • B) Mektep
    • C) Mukataa
    • D) Medrese
    • E) Mühimme

    Doğru cevap: D

    Çözüm: مدرسه medrese olarak okunur.

  8. فرمان yazımının yaygın karşılığı hangisidir?

    • A) Fetva
    • B) Feragat
    • C) Firkat
    • D) Fermanname dışındaki berat
    • E) Ferman

    Doğru cevap: E

    Çözüm: فرمان padişah buyruğu anlamındaki ferman sözcüğüdür.

  9. قانون kelimesinin günümüz Türkçesindeki karşılığı hangisidir?

    • A) Kanun
    • B) Kalem
    • C) Kadı
    • D) Kervan
    • E) Külliye

    Doğru cevap: A

    Çözüm: قانون kanun/kânûn olarak okunur.

  10. سلطان sözcüğünün okunması hangisidir?

    • A) Selatin
    • B) Sultan
    • C) Sancak
    • D) Sadrazam
    • E) Sipahi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: سلطان sultan unvanının yazımıdır.

  11. وقف yazımı tarihî bağlamda en çok hangi kavramla ilişkilidir?

    • A) Sicil
    • B) Tuğra
    • C) Vakıf
    • D) Ferman
    • E) Tahrir

    Doğru cevap: C

    Çözüm: وقف vakıf/vakf kavramının tarihî yazımına karşılık gelir.

  12. 'Bâb-ı Âlî' terkibindeki -ı unsurunun görevi nedir?

    • A) Türkçe geçmiş zaman eki
    • B) Türkçe soru eki
    • C) Arapça olumsuzluk eki
    • D) Farsça izafet bağlantısı
    • E) Türkçe çoğul eki

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Bâb-ı Âlî, Farsça izafetli tarihî bir terkiptir.

  13. 'Dîvân-ı Hümâyun' ifadesi hangi yapının örneğidir?

    • A) Türkçe olumsuz fiil
    • B) Sayı sıfatı tamlaması
    • C) Emir kipli cümle
    • D) Tek sözcüklü birleşik fiil
    • E) Farsça izafetle kurulmuş tamlama

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Dîvân-ı Hümâyun bir izafet terkibidir.

  14. Bir tarihçi, atama belgesini okuduktan sonra bunun gerçekten yetkili makamca düzenlenip düzenlenmediğini test ediyor. Bu hangi aşamadır?

    • A) Kaynağın sesli okunup kapatılması
    • B) Yalnız edebî türünün belirlenmesi
    • C) Sadece harflerin alfabetik sıralanması
    • D) Belgenin diplomatik ve dış tenkit yönünden incelenmesi
    • E) Metindeki tüm bilgilerin koşulsuz kabulü

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Yetki, biçim, mühür ve özgünlük belge eleştirisinin konusudur.

  15. 'Kadı sicillerinde kayda geçen dava, yerel ekonomik ilişkilere ışık tutabilir' çıkarımı neden uygundur?

    • A) Siciller sadece padişahın şiirini kaydeder
    • B) Kadı sicillerinde yer ve kişi bilgisi asla olmaz
    • C) Mahkeme kaydı tarih araştırmasında kaynak değildir
    • D) Siciller her zaman yalnız askerî sefer günlüğüdür
    • E) Mahkeme kayıtlarında alım satım, borç ve benzeri işlemler de bulunabilir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Şer‘iyye sicilleri hukuk ve yerel toplumsal-ekonomik tarihe ilişkin bilgi taşır.

  16. Osmanlıca 'فرمان' sözcüğünü okuyup belgenin görev tahsisi olup olmadığını ayrıca sorgulamak neden gerekir?

    • A) Sözcüğün okunması tek başına belgenin tüm hukukî işlevini belirlemez
    • B) Ferman kelimesi her zaman şer‘iyye sicilidir
    • C) Osmanlıca harfler hiçbir anlam taşımaz
    • D) Bütün resmî belgeler içerik bakımından aynıdır
    • E) Sözcüğü okumak belgeyi tarih dışına çıkarır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Okuma, belge türü ve içeriğin bağımsız incelemesinden ayrılmalıdır.

  17. Bir belge basılı nüshada kolay, el yazması nüshada güç okunuyor. En iyi açıklama hangisidir?

    • A) Zor okunan her metin siyakatla yazılmıştır
    • B) Yazı türü ve harf biçimleri nüshalar arasında değişebilir
    • C) Basılı metinlerin tümü başka dildedir
    • D) El yazmasında harf sayısı sıfıra iner
    • E) İki nüshanın aynı konuda olması imkânsızdır

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Matbu ve el yazması biçimler farklılaşabilir; zorluk tek başına yazı türü belirlemez.

  18. Bir görevlendirme kaydında berat, mahkeme işlemlerinde sicil, vakıf şartlarında vakfiye seçimi hangi ilkeye dayanır?

    • A) Yalnızca rastgele örnek toplamaya
    • B) Tarihî kaynakları sözlükten bağımsız saymaya
    • C) Araştırma sorusuna en uygun kaynak türünü seçmeye
    • D) Bütün belgelerin özdeş içerikte olmasına
    • E) Sadece belge boyutuna bakmaya

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Tarihçinin belge seçimi araştırdığı işlemin niteliğine bağlıdır.

  19. Bir araştırmacı fermanı Latin harflerine aktarırken uzun ünlü işaretlerini koruyor; sonra metni günümüz Türkçesine çeviriyor. Bu iki aşama nasıl ayrılır?

    • A) Önce kaynak imhası, sonra tasnif
    • B) Önce sadeleştirme, sonra belgeyi okumama
    • C) Önce tahrir, sonra sikke basımı
    • D) Önce çevriyazı, sonra günümüz Türkçesine aktarma
    • E) Önce arkeoloji, sonra nümizmatik

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Özgün kelimelerin ses değerlerini koruyan yayın çevriyazı; modern anlatım ikinci aşamadır.

  20. Aynı harf dizisine sahip tarihî iki sözcük farklı bağlamlarda ayrı okunuyorsa hangi ilke öne çıkar?

    • A) Yazıdaki harflerin hiç ses değeri taşımaması
    • B) Bütün kelimelerin daima aynı Türkçe ekle bitmesi
    • C) Harf sırasının soldan sağa çevrilmesi zorunluluğu
    • D) Bütün arşivlerin tek gün yazılmış olması
    • E) Eksik ünlü gösterimi nedeniyle sözlük ve cümle bağlamıyla okuma

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ünlülerin tam belirtilmemesi, bağlama dayalı okuma gerektirebilir.