Sevr Antlaşması hangi tarihte imzalanmıştır?
- A) 10 Ağustos 1920
- B) 30 Ekim 1918
- C) 28 Ocak 1920
- D) 11 Ekim 1922
- E) 24 Temmuz 1923
Doğru cevap: A
Çözüm: Sevr, Osmanlı temsilcilerince 10 Ağustos 1920 tarihinde imzalandı. 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi, 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkesi ve 24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması tarihleridir.
Sevr Antlaşması hangi devletle İtilaf Devletleri arasında hazırlanmış bir barış düzenlemesidir?
- A) Bulgaristan
- B) Osmanlı Devleti
- C) Almanya
- D) Avusturya
- E) Macaristan
Doğru cevap: B
Çözüm: Sevr, Birinci Dünya Savaşı sonrasında Osmanlı Devleti için öngörülen barış şartlarını düzenliyordu. Diğer mağlup devletlerle imzalanan antlaşmalar farklı adlar taşır.
Sevr Antlaşması’nın imzalandığı yer hangi ülkededir?
- A) İsviçre
- B) İtalya
- C) Fransa
- D) Belçika
- E) Yunanistan
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr, Paris yakınlarındaki Sèvres yerleşiminde imzalanmıştır; burası Fransa’dadır. Lozan ise İsviçre’nin Lausanne kentinde imzalanan farklı bir antlaşmadır.
Sevr’den önce Osmanlı barış şartlarının esaslarının görüşüldüğü Nisan 1920 toplantısı hangisidir?
- A) Erzurum Kongresi
- B) Sivas Kongresi
- C) Berlin Kongresi
- D) San Remo Konferansı
- E) Balkan Konferansı
Doğru cevap: D
Çözüm: İtilaf Devletleri Nisan 1920’de İtalya’daki San Remo Konferansı’nda Osmanlı barış düzenlemesini kararlaştırdı. Erzurum ve Sivas kongreleri millî direnişin kendi örgütlenme toplantılarıdır.
Sevr metnini Osmanlı adına imzalayan isimlerden biri hangisidir?
- A) İsmet İnönü
- B) Kâzım Karabekir
- C) Rauf Orbay
- D) Ali Fuat Cebesoy
- E) Rıza Tevfik Bey
Doğru cevap: E
Çözüm: Sevr’i Osmanlı heyetinde Rıza Tevfik Bey, Hadi Paşa ve Reşat Halis Bey imzaladı. İsmet İnönü ise sonraki Lozan görüşmelerinde TBMM heyetine başkanlık etti.
Sevr Antlaşması’nın hükümlerini kabul etmeyen millî temsil organı hangisidir?
- A) Türkiye Büyük Millet Meclisi
- B) Şûrâ-yı Saltanat
- C) Meclis-i Vükelâ
- D) Düyûn-ı Umûmiye
- E) Milletler Cemiyeti
Doğru cevap: A
Çözüm: 23 Nisan 1920’de açılan TBMM, Sevr dayatmasını millî bağımsızlığa aykırı bulup reddetti. İstanbul’daki Şûrâ-yı Saltanatın yaklaşımıyla TBMM’nin tutumu birbirine zıttır.
Sevr Antlaşması’nın Osmanlı iç hukukunda yürürlüğe girememesinin temel nedeni nedir?
- A) Türkçe yazılmamış olması
- B) Gerekli parlamento onayından geçmemesi
- C) Yalnız bir konferans taslağı kalması
- D) Hiç kimse tarafından imzalanmaması
- E) Lozan’dan sonra hazırlanmış olması
Doğru cevap: B
Çözüm: Sevr imzalanmış fakat Osmanlı Meclis-i Mebusanı tarafından onaylanmamıştır. Bu nedenle hukuken yürürlüğe giren ve bütünüyle uygulanan bir barış antlaşması olarak değerlendirilemez.
Sevr’in Boğazlara ilişkin temel düzenlemesi hangisidir?
- A) Boğazları tamamen kapatması
- B) Boğazlarda yalnız Osmanlı donanmasına izin vermesi
- C) Uluslararası Boğazlar Komisyonu öngörmesi
- D) Boğazları yalnız kara ulaşımına açması
- E) Boğazlarda Türk kontrolünü sınırsız güçlendirmesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr, Boğazlardan geçişi uluslararası denetime bağlayan bir komisyon düzeni tasarladı. Bu hüküm, Osmanlı Devleti’nin stratejik geçitler üzerindeki egemenlik yetkilerini kısıtlıyordu.
Sevr’e göre İzmir ve çevresinin yönetimi başlangıçta hangi devlete bırakılacaktı?
- A) Bulgaristan
- B) Rusya
- C) Almanya
- D) Yunanistan
- E) Avusturya
Doğru cevap: D
Çözüm: Sevr’in 69 ve 70. maddeleri İzmir ve belirli çevresinde Osmanlı egemenlik unvanını şeklen korurken yönetim yetkisini Yunanistan’a devretmeyi öngörüyordu.
Sevr’le Yunanistan lehine bırakılması öngörülen Avrupa toprağı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Doğu Karadeniz
- B) Güneydoğu Anadolu
- C) İç Anadolu
- D) Doğu Anadolu’nun tamamı
- E) Doğu Trakya
Doğru cevap: E
Çözüm: Sevr’in 84. maddesi Osmanlı’nın Avrupa yakasındaki belirli topraklar üzerindeki haklarından Yunanistan lehine vazgeçmesini öngörür. Doğu Trakya bu düzenlemenin temel alanıdır.
Sevr’de bağımsızlığı tanınması öngörülen devlet hangisidir?
- A) Ermenistan
- B) Azerbaycan
- C) İran
- D) Afganistan
- E) Gürcistan
Doğru cevap: A
Çözüm: Sevr’in 88. maddesinde Osmanlı yönetiminin Ermenistan’ı bağımsız devlet olarak tanıması öngörülür. Türk Millî Mücadelesi bu dayatmayı kabul etmemiştir.
Sevr’in Kürt nüfusun yaşadığı bazı bölgeler için ilk aşamada öngördüğü yönetim biçimi hangisidir?
- A) Doğrudan İtalyan krallığına katılma
- B) Yerel özerklik
- C) Boğazlar Komisyonuna bağlanma
- D) Saltanatın kaldırılması
- E) Ankara’ya başkent statüsü verilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Sevr’in 62. maddesi belirli bölgeler için yerel özerklik tasarlanmasını konu eder. 64. maddede ise daha sonra ve şartlara bağlı bağımsızlık olasılığı yer alır.
Sevr’in Osmanlı askerî gücüne ilişkin temel amacı hangisidir?
- A) Genel seferberliği zorunlu kılmak
- B) Büyük bir millî donanma kurmak
- C) Askerî gücü ciddi biçimde sınırlandırmak
- D) Osmanlı ordusunu savaş öncesinden büyütmek
- E) Askerliği herkese zorunlu tutmak
Doğru cevap: C
Çözüm: Sevr, Osmanlı silahlı kuvvetlerinin niteliğini ve sayısını sınırlıyor; 50 bin kişilik jandarma ve takviye kuvvetlerinin yanı sıra 700 kişilik saray muhafızını ayrı düzenliyordu.
Sevr ile yeniden genişletilmesi öngörülen yabancılara ait ekonomik ayrıcalıklar hangisidir?
- A) Tımar sistemi
- B) İltizamın kaldırılması
- C) Mecelle’nin kabulü
- D) Kapitülasyonlar
- E) Misak-ı Millî kararları
Doğru cevap: D
Çözüm: Sevr’in iktisadî hükümleri 1914 öncesi yabancı imtiyazlarının geri getirilmesini öngörüyordu. Bu yön, ekonomik bağımsızlığa ters düştüğü için TBMM’nin itiraz ettiği başlıca konulardandı.
Sevr’e göre Osmanlı maliyesinde etkin olması öngörülen denetim mekanizması hangisidir?
- A) Anadolu Ajansı
- B) Heyet-i Temsiliye
- C) İstiklâl Mahkemeleri
- D) Türk Dil Kurumu
- E) Maliye Komisyonu
Doğru cevap: E
Çözüm: Sevr, Osmanlı mali gelirleri ve borçları üzerinde Müttefiklerce etkilenebilecek bir Maliye Komisyonu öngörüyordu. Bu durum mali egemenliğin sınırlanması anlamına gelirdi.
Sevr Antlaşması Osmanlı Devleti bakımından hangi dünya savaşı sonrasında gündeme gelmiştir?
- A) Birinci Dünya Savaşı
- B) Kırım Savaşı
- C) Trablusgarp Savaşı
- D) İkinci Dünya Savaşı
- E) Balkan Savaşlarının ilki
Doğru cevap: A
Çözüm: Sevr, Birinci Dünya Savaşı sonrasında İtilaf Devletlerinin Osmanlı için hazırladığı ağır barış tasarımıdır. İkinci Dünya Savaşı başlamadan çok önce imzalanmıştır.
Sevr’in siyasal ve coğrafi düzenlemelerine karşı Ankara’nın dayandığı başlıca millî belge hangisidir?
- A) Islahat Fermanı
- B) Misak-ı Millî
- C) Tanzimat Fermanı
- D) Kanun-ı Esasi’nin ilk ilanı
- E) Sened-i İttifak
Doğru cevap: B
Çözüm: TBMM, vatanın bütünlüğü ve bağımsızlık düşüncesinde Misak-ı Millî esaslarını benimsiyordu. Sevr’in paylaşım ve dış denetim hükümleri bu hedeflerle çatışıyordu.
Sevr’in ardından yeni barış düzenini belirleyen ve 1923’te imzalanan antlaşma hangisidir?
- A) Berlin Antlaşması
- B) Uşi Antlaşması
- C) Lozan Barış Antlaşması
- D) Brest-Litovsk Antlaşması
- E) Gümrü Antlaşması
Doğru cevap: C
Çözüm: 24 Temmuz 1923 Lozan Barış Antlaşması, Millî Mücadele zaferinden sonra yeni Türk devletinin barış düzenini oluşturdu. Sevr’in uygulanamayan hükümlerinin yerini aldı.
Sevr’e karşı Ankara Hükümetinin temel tavrı aşağıdakilerden hangisidir?
- A) Bütün maddeleri tartışmasız yürürlüğe koymak
- B) Meclisi kapatıp tüm yetkiyi devretmek
- C) Askerî direnişi 1919’da bitirmiş olmak
- D) Antlaşmayı tanımamak ve bağımsızlık mücadelesini sürdürmek
- E) İzmir idaresini gönüllü olarak kalıcı biçimde bırakmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Ankara’daki TBMM, Sevr’i millî varlığa ve egemenliğe yönelik bir tehdit olarak gördü. Antlaşmayı kabul etmek yerine işgale karşı siyasi ve askerî mücadeleyi sürdürdü.
Sevr hükümlerinin uygulamaya geçirilememesinde belirleyici gelişme hangisidir?
- A) Saltanatın 1876’da ilan edilmesi
- B) Balkan Savaşı’nın 1912’de başlaması
- C) Berlin Duvarı’nın yıkılması
- D) Yüz Yıl Savaşlarının sona ermesi
- E) Millî Mücadele’nin başarıya ulaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: Sevr’in uygulanamamasında TBMM’nin önderlik ettiği Millî Mücadele belirleyiciydi. Daha sonra imzalanan Lozan, bağımsızlık mücadelesinin diplomatik sonucunu ortaya koydu.