Bağdat Paktı’nın 1959’dan itibaren kullanılan yeni adı hangisidir?
- A) NATO
- B) COMECON
- C) Varşova Paktı
- D) Avrupa Konseyi
- E) CENTO (Merkezi Antlaşma Teşkilatı)
Doğru cevap: E
Çözüm: Irak’ın ayrılması sonrasında Bağdat Paktı’nın adı 1959’da CENTO oldu; teşkilatın merkezi Ankara’ya taşındı.
SSCB öncülüğünde 1955’te oluşturulan askerî ittifak hangisidir?
- A) Varşova Paktı
- B) Balkan Antantı
- C) NATO
- D) Bağdat Paktı
- E) Sadabat Paktı
Doğru cevap: A
Çözüm: Varşova Paktı, 1955’te Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa müttefiklerince oluşturuldu; NATO’nun kuruluşuyla aynı tarihli değildir.
Zürih ve Londra düzenlemeleri sonrasında Kıbrıs Cumhuriyeti hangi yıl bağımsız olmuştur?
- A) 1950
- B) 1960
- C) 1955
- D) 1964
- E) 1974
Doğru cevap: B
Çözüm: Kıbrıs Cumhuriyeti 1960’ta Türkiye, Yunanistan ve Birleşik Krallık’ın garantör olduğu ortaklık düzeni çerçevesinde kuruldu.
ABD Başkanı Lyndon B. Johnson’ın İsmet İnönü’ye gönderdiği ve Kıbrıs’la ilgili olan mektup hangi yıldadır?
- A) 1947
- B) 1952
- C) 1964
- D) 1959
- E) 1978
Doğru cevap: C
Çözüm: 1964 Johnson Mektubu, Türkiye’nin olası Kıbrıs müdahalesi bağlamında ABD silahlarının kullanımı ve NATO güvenliği konularında tartışma doğurdu.
Türkiye’nin Kıbrıs Barış Harekâtı hangi tarihte başlamıştır?
- A) 15 Ağustos 1960
- B) 5 Haziran 1964
- C) 13 Şubat 1975
- D) 20 Temmuz 1974
- E) 15 Kasım 1983
Doğru cevap: D
Çözüm: Türkiye’nin Kıbrıs’a 20 Temmuz 1974’te başlattığı askerî harekât, 15 Temmuz 1974’te adada gerçekleşen darbe sonrasında yapıldı.
Berlin Duvarı’nın açılması ve yıkım sürecinin başlaması hangi yılda gerçekleşmiştir?
- A) 1961
- B) 1974
- C) 1983
- D) 1995
- E) 1989
Doğru cevap: E
Çözüm: Berlin Duvarı 1961’de inşa edilmiş, 9 Kasım 1989’da geçişlerin açılması Soğuk Savaş’ın çözülmesinin önemli simgesi olmuştur.
1962 Küba Füze Krizi hangi iki büyük güç arasındaki nükleer gerilimi zirveye taşımıştır?
- A) Türkiye ile Yugoslavya
- B) Mısır ile İran
- C) Kuzey Kore ile Japonya
- D) Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği
- E) Yunanistan ile Bulgaristan
Doğru cevap: D
Çözüm: Küba’ya yerleştirilen Sovyet füzeleri ABD ile SSCB arasında doğrudan nükleer çatışma riskini artırdı; kriz diplomasiyle çözüldü.
1960’ların sonu ve 1970’lerde ABD–SSCB geriliminin görece yumuşadığı dönem hangi adla bilinir?
- A) Sömürgecilik yarışı
- B) Milletler Cemiyeti dönemi
- C) Tek kutuplu dünya
- D) Viyana Kongresi dönemi
- E) Yumuşama (détente)
Doğru cevap: E
Çözüm: Yumuşama döneminde ABD ve SSCB nükleer silah kontrolü ve diplomatik temaslara ağırlık verdi; rekabetin tamamen bittiği anlamına gelmez.
1974 Kıbrıs harekâtı sonrasında ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı silah ambargosu hangi yıllarla ilişkilidir?
- A) 1975–1978
- B) 1945–1947
- C) 1950–1952
- D) 1960–1961
- E) 1989–1991
Doğru cevap: A
Çözüm: ABD Kongresinin kararlarıyla 1975’te uygulanan silah ambargosu 1978’e kadar sürdü; harekâtın başladığı yıl 1974’tür.
Kıbrıs Türk Federe Devleti hangi yılda kurulmuştur?
- A) 1960
- B) 1975
- C) 1963
- D) 1974
- E) 1989
Doğru cevap: B
Çözüm: 13 Şubat 1975’te Kıbrıs Türk Federe Devleti ilan edildi; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanı ise 15 Kasım 1983’tür.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilan tarihi hangisidir?
- A) 16 Ağustos 1960
- B) 21 Aralık 1963
- C) 15 Kasım 1983
- D) 20 Temmuz 1974
- E) 13 Şubat 1975
Doğru cevap: C
Çözüm: KKTC 15 Kasım 1983’te ilan edildi; bu tarih 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti kuruluşundan ve 1974 harekâtından ayrılmalıdır.
Bağlantısızlar Hareketi hangi tercihi öne çıkarır?
- A) NATO’ya yalnız Avrupa ülkelerinin kabulünü
- B) Sadece Varşova Paktı üyelerinin birleşmesini
- C) Kore Savaşı’nı bir NATO kuruluş savaşı saymayı
- D) ABD ve SSCB bloklarından bağımsız bir uluslararası çizgi izlemeyi
- E) Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki egemenliğini kaldırmayı
Doğru cevap: D
Çözüm: Bağlantısızlık, Soğuk Savaş bloklarına bütünüyle bağlanmama siyasetiyle ilgilidir; Yugoslavya bu hareketin önemli aktörlerindendir.
Soğuk Savaş’ın çözülme süreci için doğru kronolojik ifade hangisidir?
- A) SSCB 1983’te dağıldı, Berlin Duvarı 1995’te kuruldu
- B) Varşova Paktı 2001’de kuruldu, SSCB 2005’te dağıldı
- C) NATO 1991’de kapandı, Berlin Duvarı 2004’te açıldı
- D) Berlin Duvarı 1974’te yapıldı, SSCB 1975’te kuruldu
- E) Berlin Duvarı 1989’da açıldı, Sovyetler Birliği 1991’de dağıldı
Doğru cevap: E
Çözüm: 1989 Berlin Duvarı’nın açılması ve 1991 Sovyetler Birliği’nin dağılması Soğuk Savaş düzeninin sona erişini simgeler.
1962 Küba Füze Krizi’nin Türkiye açısından da tartışılan boyutu hangisidir?
- A) Türkiye’nin Küba’yı 1962’de işgal etmesi
- B) Ankara’nın 1962’de Varşova Paktı merkezine dönüşmesi
- C) Türkiye’nin 1962’de Kore’ye ilk kez savaş ilan etmesi
- D) Türkiye’de konuşlu ABD Jüpiter füzelerinin kriz çözümündeki diplomatik pazarlıkla ilişkilendirilmesi
- E) 1962’de CENTO’nun Küba’ya taşınması
Doğru cevap: D
Çözüm: Küba Füze Krizi ABD-SSCB nükleer gerilimiydi; Türkiye’deki Jüpiter füzeleri de dönemin güvenlik diplomasisinde önemli başlıklardan biri oldu.
1964 Johnson Mektubu bağlamında hangi çıkarım daha isabetlidir?
- A) Mektup Türkiye’yi 1964’te NATO’dan resmen çıkarmıştır
- B) Mektup 1964’te Varşova Paktı’na üyelik belgesidir
- C) Kıbrıs Cumhuriyeti ilk kez bu mektupla kurulmuştur
- D) Mektup 1975 ABD silah ambargosunu aynı gün sona erdirmiştir
- E) NATO üyeliği, Türkiye-ABD arasında bütün dış politika konularında otomatik görüş birliği sağlamamıştır
Doğru cevap: E
Çözüm: Johnson Mektubu, Kıbrıs politikası ve ABD silahlarının kullanımı konusunda müttefiklerin çıkarlarının her zaman aynı olmadığını gösterir.
1974–1983 Kıbrıs kronolojisi için doğru zincir hangisidir?
- A) 1974 askerî harekât → 1975 Kıbrıs Türk Federe Devleti → 1983 KKTC ilanı
- B) 1975 KKTC ilanı → 1960 harekât → 1983 KTFD
- C) 1983 harekât → 1974 Kıbrıs Cumhuriyeti → 1975 Zürih Antlaşması
- D) 1964 KKTC ilanı → 1974 CENTO → 1983 NATO üyeliği
- E) 1974 KTFD → 1975 Kıbrıs Cumhuriyeti → 1983 Balkan Paktı
Doğru cevap: A
Çözüm: 20 Temmuz 1974 harekâtı sonrasında 13 Şubat 1975 Kıbrıs Türk Federe Devleti ve 15 Kasım 1983 KKTC ilanı farklı aşamalardır.
1975–1978 ABD ambargosu hakkında hangi değerlendirme doğrudur?
- A) Ambargo 1952 NATO üyeliğinden önce tamamen bitmiştir
- B) 1974 Kıbrıs harekâtından sonra başlayan silah ambargosu Türkiye-ABD savunma ilişkilerini etkiledi
- C) Ambargo SSCB’nin 1989’da Türkiye’ye koyduğu ticaret yasağıdır
- D) Ambargo Türkiye’nin 1975’te Birleşmiş Milletlerden çıkarılmasıydı
- E) Ambargo yalnız Türkiye’nin Marshall Planına 1948’de katılmasını engellemiştir
Doğru cevap: B
Çözüm: ABD silah ambargosu 1975–1978 arasında yaşandı ve ikili savunma ilişkilerinde ciddi gerilim doğurdu; 1974 harekâtının başlangıç tarihiyle karıştırılmamalıdır.
Türkiye’nin Soğuk Savaş boyunca NATO üyeliği ile Kıbrıs krizlerinin birlikte var olması neyi gösterir?
- A) NATO üyeliği bulunan devletlerin dış politika tercihleri tamamen aynıdır
- B) Türkiye 1974’te NATO kurucu üyesi olmuştur
- C) Bir askerî ittifaka üyelik, üyeler arasında her sorunun çözüldüğü anlamına gelmez
- D) Kıbrıs Cumhuriyeti bütün NATO üyelerini 1960’ta yönetmeye başlamıştır
- E) CENTO 1983’te NATO’nun yerine geçmiştir
Doğru cevap: C
Çözüm: NATO Türkiye’nin güvenlik çizgisinde önemli yer tutarken Kıbrıs sorunu müttefikler arasında ayrı politik anlaşmazlıklar doğurmuştur.
Soğuk Savaş’ın bitişini oluşturan olayları doğru sırayla veren ifade hangisidir?
- A) 1991 SSCB’nin dağılması → 1955 Varşova Paktı’nın kurulması → 1989 duvarın açılması
- B) 1989 NATO’nun dağılması → 1991 Berlin Duvarı’nın inşası → 1992 CENTO kurulması
- C) 1974 Berlin Duvarı’nın açılması → 1983 SSCB’nin dağılması → 1991 Kore Savaşı
- D) 1989 Berlin Duvarı’nın açılması → 1991 Varşova Paktı’nın sona ermesi → 1991 SSCB’nin dağılması
- E) 1950 Varşova Paktı’nın kapanması → 1952 Berlin Duvarı → 1989 NATO’nun kuruluşu
Doğru cevap: D
Çözüm: Berlin Duvarı 1989’da açıldı; Varşova Paktı 1991’de dağıldı, aynı yıl Sovyetler Birliği’nin çözülmesi iki kutuplu yapıyı bitirdi.
Soğuk Savaş ile ilgili “hiç sıcak savaş yaşanmadı” ifadesi neden hatalıdır?
- A) ABD ve SSCB her yıl doğrudan birbirlerine savaş ilan etmiştir
- B) Yalnız 1914–1918 savaşları Soğuk Savaş’a dahildir
- C) Kore Savaşı yalnız bir ekonomik anlaşma olarak kalmıştır
- D) Vietnam Savaşı 1945 BM kuruluşunun başka adıdır
- E) Büyük güçler doğrudan savaşa girmese de Kore ve Vietnam gibi vekâlet çatışmaları yaşandı
Doğru cevap: E
Çözüm: “Soğuk” nitelemesi ABD ile SSCB’nin genel olarak doğrudan kapsamlı savaşmamasına işaret eder; Kore ve Vietnam’daki sıcak çatışmaları dışlamaz.