Orta Test

ÖABT Tarih TBMM’ye Karşı Ayaklanmalar ve Kuvâ-yı Milliye’den Düzenli Orduya Geçiş (1920) - Orta Test

ÖABT Tarih TBMM’ye Karşı Ayaklanmalar ve Kuvâ-yı Milliye’den Düzenli Orduya Geçiş (1920) konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
TBMM’ye Karşı Ayaklanmalar ve Kuvâ-yı Milliye’den Düzenli Orduya Geçiş (1920)
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Anzavur hareketinin hangi yönü onu Çerkez Ethem’in sonraki isyanından ayırır?

Soru 2 / 20

Yozgat ayaklanması için doğru lider–bölge eşleştirmesi hangisidir?

Soru 3 / 20

Kuvâ-yı İnzibatiye ile Kuvâ-yı Seyyare arasındaki temel fark hangisidir?

Soru 4 / 20

Pontusçu hareketlerle Anzavur ayaklanmasını ayırmak için hangi ölçüt belirleyicidir?

Soru 5 / 20

Çerkez Ethem’in Kuvâ-yı Seyyaresinin 1920 iç isyanlarındaki erken rolüne ilişkin doğru ifade hangisidir?

Soru 6 / 20

1920 ayaklanmalarının ortaya çıkışını açıklayan en kapsayıcı neden grubu hangisidir?

Soru 7 / 20

29 Nisan Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve 11 Eylül İstiklâl Mahkemeleri arasındaki doğru ilişki hangisidir?

Soru 8 / 20

İstanbul’un aleyhte fetvasına karşı Ankara’daki din adamlarının karşı fetva hazırlaması hangi mücadele alanına örnektir?

Soru 9 / 20

Anadolu Ajansı ile Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin ortak hedefi hangisidir?

Soru 10 / 20

6 Nisan 1920 Anadolu Ajansının kurulması ile 23 Nisan TBMM açılışı arasındaki kronolojik ilişki hangisidir?

Soru 11 / 20

Kuvâ-yı Milliyenin düzenli ordu karşısındaki temel askerî sınırlılığı hangisidir?

Soru 12 / 20

Gediz Harekâtının başarısız olması düzenli orduya geçiş tartışmasını neden hızlandırdı?

Soru 13 / 20

Ali Fuat Paşa ile İsmet Bey’in Batı Anadolu direnişindeki görevlerini doğru ayıran seçenek hangisidir?

Soru 14 / 20

9 Kasım 1920 Batı Cephesi düzenlemesindeki Güney Bölümü komutanı hangisidir?

Soru 15 / 20

Düzenli orduya geçişin siyasî sonucu olarak en uygun değerlendirme hangisidir?

Soru 16 / 20

Düzenli orduya karşı çıkan Demirci Mehmet Efe’nin çatışma sonrası durumu hangisidir?

Soru 17 / 20

Çerkez Ethem’in düzenli orduyla çatışması sonrasında gelişen olay hangisidir?

Soru 18 / 20

Düzenli ordunun Batı Cephesinde kazandığı ilk askerî başarının adı hangisidir?

Soru 19 / 20

TBMM’ye karşı iç ayaklanmaların Kurtuluş Savaşına etkisini doğru açıklayan ifade hangisidir?

Soru 20 / 20

Pontusçu hareketlerin 1920 ile sınırlı olmadığını gösteren tarihsel bilgi hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Anzavur hareketinin hangi yönü onu Çerkez Ethem’in sonraki isyanından ayırır?

    • A) Anzavur baştan millî harekete karşıydı; Ethem başlangıçta millî kuvvetler içinde isyan bastırmıştı
    • B) Anzavur Ankara’nın ilk Meclis başkanıydı; Ethem Osmanlı padişahıydı
    • C) İki hareketin lideri de yalnız Pontusçu Rum çeteleriydi
    • D) İkisinin de tek amacı Lozan Antlaşması’nı hazırlamaktı
    • E) Ethem yalnız 1911 Trablusgarp’ta, Anzavur yalnız 1939 Hatay’da etkin oldu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Anzavur ayaklanmaları İstanbul yönetimiyle ilişkilenen millî hareket karşıtı faaliyetlerdir. Çerkez Ethem ise önce Kuvâ-yı Milliye safında yararlılıklar göstermiş, sonradan düzenli orduya karşı çıkmıştır.

  2. Yozgat ayaklanması için doğru lider–bölge eşleştirmesi hangisidir?

    • A) Delibaş Mehmet – Trabzon
    • B) Çapanoğulları – Yozgat
    • C) Ahmet Anzavur – Van
    • D) Çerkez Ethem – Artvin
    • E) Rıfat Börekçi – Çorum isyanı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Yozgat bölgesindeki Çapanoğulları hareketi Ankara Hükümetini uğraştıran iç ayaklanmalardandır. Delibaş Mehmet Konya, Anzavur Balıkesir ve çevresi ile ilişkilidir.

  3. Kuvâ-yı İnzibatiye ile Kuvâ-yı Seyyare arasındaki temel fark hangisidir?

    • A) İkisi de TBMM’nin 1923’te kurduğu aynı düzenli orduya verilen addır
    • B) İlki yalnız Ermeni, ikincisi yalnız Rum ayrılıkçı kuruluşudur
    • C) İlki İstanbul Hükümetinin millî direnişe karşı kuvveti, ikincisi Ethem’in hareketli millî birlikleridir
    • D) İlki 1922 Lozan komisyonudur, ikincisi 1930 Türk Tarih Kurumudur
    • E) İkisinin de kuruluş amacı 1924 Halifeliğin kaldırılmasıdır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kuvâ-yı İnzibatiye, Halifelik Ordusu olarak da anılan millî mücadele karşıtı teşkilattır. Kuvâ-yı Seyyare ise Çerkez Ethem’in başlangıçta millî safta görev yapan hareketli kuvvetleridir.

  4. Pontusçu hareketlerle Anzavur ayaklanmasını ayırmak için hangi ölçüt belirleyicidir?

    • A) Her ikisinin de TBMM’nin düzenli ordu komutanlığını üstlenmesi
    • B) İkisinin de doğrudan 1923 cumhuriyet ilanıyla başlaması
    • C) Anzavur’un Karadeniz Rum devleti kurması, Pontusçuların Konya’da ayaklanması
    • D) Pontusçu hareketin ayrılıkçı Rum devleti hedefi, Anzavur hareketinin İstanbul yanlısı iç isyan olması
    • E) Her ikisinin de Osmanlı Meclisi tarafından 1920’de uluslararası antlaşma sayılması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Pontusçu faaliyetlerin hedefi Karadeniz’de ayrı bir devlet kurmaktı. Anzavur isyanları ise İstanbul yönetimi ve işgalci desteğiyle millî hareketin otoritesine karşı gelişti.

  5. Çerkez Ethem’in Kuvâ-yı Seyyaresinin 1920 iç isyanlarındaki erken rolüne ilişkin doğru ifade hangisidir?

    • A) Yalnız Sakarya Meydan Muharebesinin 1921 başkomutanı olarak görev aldı
    • B) Bütün 1920 ayaklanmalarını İstanbul adına bizzat başlattı
    • C) Ermeni kuvvetleriyle Gümrü Antlaşmasını tek başına imzaladı
    • D) Lozan görüşmelerinde TBMM heyetinin başkanlığını yaptı
    • E) Anzavur, Düzce-Adapazarı ve Yozgat çevresindeki isyanların bastırılmasında görev aldı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Ethem’in Kuvâ-yı Seyyaresi ilk dönemde bazı iç ayaklanmaları bastırmada etkili oldu. Düzenli orduya başkaldırması, geçmişte yaptığı askerî hizmetlerin tarihsel olarak yok sayılmasını gerektirmez.

  6. 1920 ayaklanmalarının ortaya çıkışını açıklayan en kapsayıcı neden grubu hangisidir?

    • A) İstanbul ve İtilaf propagandası, yerel çıkarlar, asker kaçakları ve komuta çekişmeleri
    • B) Yalnızca bir günlük doğal afetin yol açtığı kıtlık
    • C) Sadece 1923’te cumhuriyetin ilan edilmiş olması
    • D) Yalnızca 1930 dünya ekonomik bunalımının başlaması
    • E) Bütün bölgelerde aynı liderin aynı emirle isyan etmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Ayaklanmaların nedenleri bölgelere göre değişir: İstanbul yanlısı propaganda, yerel otorite mücadelesi, azınlık ayrılıkçılığı ve düzensiz güçlerin merkezî komutaya direnci aynı olgu değildir.

  7. 29 Nisan Hıyanet-i Vataniye Kanunu ve 11 Eylül İstiklâl Mahkemeleri arasındaki doğru ilişki hangisidir?

    • A) İkisi de Lozan’da kurulan uluslararası tahkim kuruludur
    • B) İlki suçlara ilişkin yasal tedbir, ikincisi olağanüstü dönemde yargılama yapan mahkeme örgütüdür
    • C) İkisi de Osmanlı Meclisini 1918’de açmak için çıkarıldı
    • D) Mahkemeler kanundan önce 1914’te bu adla kurulmuştu
    • E) Kanun yalnız gümrük tarifeleri, mahkemeler yalnız demiryolu yapımıyla ilgilidir

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hıyanet-i Vataniye Kanunu suç ve yaptırım alanını düzenleyen hukukî araçtı. İstiklâl Mahkemeleri ise asker kaçakları ve sonrasında başka güvenlik suçları için kullanılan olağanüstü yargı kurumlarıydı.

  8. İstanbul’un aleyhte fetvasına karşı Ankara’daki din adamlarının karşı fetva hazırlaması hangi mücadele alanına örnektir?

    • A) Yalnız gümrük gelirlerinin artırılmasına
    • B) Batı Cephesinin doğrudan Lozan’a taşınmasına
    • C) Propaganda ve dinî meşruiyet alanında karşılık verilmesine
    • D) İzmir’de liman vergilerinin tamamen kaldırılmasına
    • E) Saltanatın 1920 Nisanında resmen kaldırılmasına

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İstanbul yönetimi dinî otoriteyi Ankara’ya karşı kullanmaya çalıştı. Rıfat Börekçi öncülüğündeki karşı fetva millî mücadelenin dinî yönden savunulmasını hedefledi.

  9. Anadolu Ajansı ile Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin ortak hedefi hangisidir?

    • A) İstanbul işgal yönetimini kalıcı olarak meşrulaştırmak
    • B) Yalnız Osmanlı sarayının harcama bütçesini yayımlamak
    • C) Yunan ordusunun Anadolu’daki seferberliğini yönetmek
    • D) Millî Mücadele lehine doğru haber ve kamuoyu desteği oluşturmak
    • E) 1924 sonrası çok partili hayatı kuran partiler olmak

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Anadolu Ajansı haber üretimi ve dağıtımı, Hâkimiyet-i Milliye ise gazete yayını yoluyla kamuoyu oluşturdu. İkisi de haberleşme ve propaganda alanında millî mücadelenin araçlarıydı.

  10. 6 Nisan 1920 Anadolu Ajansının kurulması ile 23 Nisan TBMM açılışı arasındaki kronolojik ilişki hangisidir?

    • A) Anadolu Ajansı yalnız 1923’te TBMM’den sonra kuruldu
    • B) TBMM 6 Nisan’da kuruldu; Anadolu Ajansı 23 Nisan’da açıldı
    • C) İki kuruluş da 1918 Mondros’un imzalandığı gün kuruldu
    • D) Anadolu Ajansı 1921 Anayasasından iki yıl sonra kuruldu
    • E) Anadolu Ajansı, TBMM açılmadan on yedi gün önce kuruldu

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Anadolu Ajansı 6 Nisan 1920’de kuruldu; TBMM 23 Nisan 1920’de açıldı. Bu sıra, Ankara’daki millî hareketin Meclisten önce de bilgilendirme faaliyetleri yürüttüğünü gösterir.

  11. Kuvâ-yı Milliyenin düzenli ordu karşısındaki temel askerî sınırlılığı hangisidir?

    • A) Merkezî komuta ve ortak disiplin eksikliği nedeniyle büyük cephe muharebelerinde yetersiz kalması
    • B) Yunan ilerlemesini ilk aşamada yavaşlatamamış olması
    • C) Hiçbir bölgede işgale karşı direnmemiş olması
    • D) Tamamının uluslararası savaş hukuku mahkemesi olarak çalışması
    • E) 1920’den önce modern hava kuvvetlerine sahip olması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kuvâ-yı Milliye direnişi örgütledi ve zaman kazandırdı; ancak bağımsız birliklerin ortak sevk ve idaresi zayıftı. Modern düzenli düşman kuvvetlerine karşı sürdürülebilir cephe savunması için düzenli ordu gerekliydi.

  12. Gediz Harekâtının başarısız olması düzenli orduya geçiş tartışmasını neden hızlandırdı?

    • A) TBMM’nin bütün savaşları 1920’de kesin zaferle bitirdiğini kanıtladı
    • B) Düzensiz kuvvetler ile komuta birliği sağlanmadan ortak harekât yürütmenin güçlüğünü görünür kıldı
    • C) İtilaf Devletlerinin hiçbir askerî güce sahip olmadığını gösterdi
    • D) Misak-ı Millî’nin 1923’te gizlice kabul edilmesine yol açtı
    • E) Saltanatın Kasım 1920’de kendiliğinden kaldırılmasını sağladı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ekim 1920 Gediz Harekâtının başarısızlığı, mevcut Batı Cephesi örgütlenmesinin sınırlarını ortaya koydu. Bunun ardından düzenli ordu ve komuta yeniden yapılanması hızlandı.

  13. Ali Fuat Paşa ile İsmet Bey’in Batı Anadolu direnişindeki görevlerini doğru ayıran seçenek hangisidir?

    • A) Ali Fuat Paşa ilk TBMM başkanı, İsmet Bey Osmanlı padişahıdır
    • B) İkisi de 1920’de yalnız Doğu Cephesinde Ermenistan’la savaşmıştır
    • C) Ali Fuat Paşa erken dönem Batı Anadolu Kuvâ-yı Milliye komutanı, İsmet Bey Kasım 1920’de yeni Batı Cephesi komutanıdır
    • D) Ali Fuat Paşa 1923 Lozan başkanlığını, İsmet Bey 1919 Sivas Kongresi başkanlığını yapmıştır
    • E) İsmet Bey Sivas Kongresinden sonra Osmanlı sadrazamı olmuştur

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Sivas Kongresi sonrasında Batı Anadolu Kuvâ-yı Milliye Komutanlığına Ali Fuat Paşa getirildi. 9 Kasım 1920 yeniden örgütlenmesinde Batı bölümü İsmet Bey’e bağlandı.

  14. 9 Kasım 1920 Batı Cephesi düzenlemesindeki Güney Bölümü komutanı hangisidir?

    • A) İsmet Bey
    • B) Kâzım Karabekir
    • C) Çerkez Ethem
    • D) Refet Bey
    • E) Ahmet Anzavur

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Batı Cephesi Kasım 1920’de ikiye ayrıldı. Batı kesimi İsmet Bey, güney kesimi Refet Bey komutasındaydı. Bu düzenleme düzenli ordunun komuta bütünlüğünü kurma çabasının parçasıdır.

  15. Düzenli orduya geçişin siyasî sonucu olarak en uygun değerlendirme hangisidir?

    • A) Bütün askerî kararların İstanbul Hükümetine bırakılması
    • B) Düzenli kuvvetlerin komuta yetkisinin tamamen yabancı subaylara verilmesi
    • C) Meclisin savaştan tümüyle çekilmesi
    • D) Her yerel milis liderinin bağımsız bir devlet başkanı sayılması
    • E) Askerî kuvvetlerin yerel liderlerden çok TBMM’nin merkezî otoritesine bağlanması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Düzenli ordu, yalnız askerî teknik bir yenilik değildi. Kuvvetlerin TBMM Hükümetinin komutasında birleşmesi merkezi otoriteyi ve hesap verebilir sevk ve idareyi güçlendirdi.

  16. Düzenli orduya karşı çıkan Demirci Mehmet Efe’nin çatışma sonrası durumu hangisidir?

    • A) Teslim olması
    • B) Yunanistan’da barış heyetine başkanlık etmesi
    • C) İstanbul’da Osmanlı padişahı ilan edilmesi
    • D) Lozan’ı tek başına imzalaması
    • E) TBMM’nin ilk Cumhurbaşkanı seçilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Demirci Mehmet Efe düzenli orduya direnmiş, üzerine gönderilen kuvvetlerin ardından teslim olmuştur. Çerkez Ethem ve kardeşlerinin Yunan tarafına sığınmasıyla aynı sonuç değildir.

  17. Çerkez Ethem’in düzenli orduyla çatışması sonrasında gelişen olay hangisidir?

    • A) Ethem’in 1923 Cumhurbaşkanı seçilmesi
    • B) Ethem ve kardeşlerinin Yunan tarafına sığınması
    • C) Ethem’in TBMM adına Lozan Antlaşmasını imzalaması
    • D) Ethem’in Osmanlı sadrazamlığına atanması
    • E) Ethem’in 1920’de Gümrü Antlaşmasının tek imzacısı olması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Çerkez Ethem’in birlikleri düzenli ordunun otoritesine direndi. Çatışma sonunda Ethem ve kardeşleri Yunan ordusuna sığındı; bu olay, daha önce iç isyanları bastırmış olmasından farklı bir safhadır.

  18. Düzenli ordunun Batı Cephesinde kazandığı ilk askerî başarının adı hangisidir?

    • A) Gediz Harekâtı
    • B) Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
    • C) Birinci İnönü Muharebesi
    • D) Sakarya Meydan Muharebesi
    • E) Büyük Taarruz

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Birinci İnönü Muharebesi Ocak 1921’de düzenli ordunun Batı Cephesindeki ilk önemli zaferidir. Ekim 1920 Gediz Harekâtı ise başarısız olmuş ve yeniden örgütlenmeye gerekçe sağlamıştır.

  19. TBMM’ye karşı iç ayaklanmaların Kurtuluş Savaşına etkisini doğru açıklayan ifade hangisidir?

    • A) Cephedeki bütün dış düşmanları kendiliğinden çekilmeye zorladılar
    • B) Kuvâ-yı Milliye birliklerine hiçbir görev verilmesini gerektirmediler
    • C) TBMM’nin açılmasını 1923 yılına ertelediler
    • D) İnsan ve malzeme kaynaklarını iç güvenliğe yönelterek işgalcilere karşı mücadeleyi zorlaştırdılar
    • E) Lozan Barışını 1920’de otomatik yürürlüğe soktular

    Doğru cevap: D

    Çözüm: İç ayaklanmalar askerî güç, para, silah ve zamanı tüketti. Ankara Hükümeti aynı anda dış işgaller ve iç güvenlik sorunlarıyla uğraştığı için düzenli orduya geçiş de zorlaştı.

  20. Pontusçu hareketlerin 1920 ile sınırlı olmadığını gösteren tarihsel bilgi hangisidir?

    • A) Pontus hareketlerinin 1911 Trablusgarp’ta tamamen sona ermesi
    • B) Karadeniz’deki çatışmaların yalnız 1924’te başlaması
    • C) Pontus hareketlerinin yalnız 1920 Gediz Harekâtının diğer adı olması
    • D) Pontusçu liderlerin TBMM’yi 1920’de Ankara’da açmış olması
    • E) Karadeniz’deki Pontusçu silahlı faaliyetlerle mücadelenin 1923’e kadar sürmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Pontusçu silahlı faaliyetler ve bunlara karşı mücadele Millî Mücadele yılları boyunca devam etti ve 1923’e kadar uzandı. Bu nedenle tüm TBMM karşıtı ayaklanmaların 1920’de sona erdiği söylenemez.