Karma Test

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri - Karma Test 3

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Sivas, Tokat ve Niksar çevresinde güçlenen ilk dönem Türk beyliği hangisidir?

Soru 2 / 20

Mardin, Hasankeyf ve Harput çevresindeki siyasi kollarıyla tanınan beylik hangisidir?

Soru 3 / 20

1277’de devlet dairelerinde Türkçe kullanımıyla ilgili karar hangi bey ile ilişkilidir?

Soru 4 / 20

Kütahya ve çevresinde hüküm süren Batı Anadolu beyliği hangisidir?

Soru 5 / 20

Birgi, Ayasuluk ve Tire çevresinde etkili olan beylik hangisidir?

Soru 6 / 20

Balıkesir ve çevresindeki toprakları XIV. yüzyılda Osmanlı idaresine katılan beylik hangisidir?

Soru 7 / 20

1243 Kösedağ ile 1308 tarihleri arasındaki fark nasıl açıklanabilir?

Soru 8 / 20

Saltuklular, Dânişmendliler ve Mengücüklüler için hangi ortak nitelik doğrudur?

Soru 9 / 20

Artuklu Beyliği’nin farklı kollarla anılması hangi yerleşim dizisiyle açıklanır?

Soru 10 / 20

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi tarihî siyasi çevreyle doğrudan ilişkilidir?

Soru 11 / 20

XIII. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’da ikinci dönem beyliklerinin güçlenmesini hangi ortam kolaylaştırmıştır?

Soru 12 / 20

1277 Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararın uzun dönemli etkisi nasıl değerlendirilmelidir?

Soru 13 / 20

Karesioğullarının Osmanlı Beyliği’ne katılması bakımından hangi ifade doğrudur?

Soru 14 / 20

XIII. yüzyıl sonu Anadolu beylikleri için “hepsi aynı anda Moğol üstünlüğünden tamamen bağımsızdı” demek neden sorunludur?

Soru 15 / 20

Bir Selçuklu ticaret yolunda liman, köprü, kervansaray ve pazarın aynı ağda bulunması neyi gösterir?

Soru 16 / 20

“Taçkapı taş işçiliği bütün Selçuklu yapılarında aynı biçimdedir” yargısına tarihçi veya sanat tarihçisi nasıl yaklaşmalıdır?

Soru 17 / 20

Antalya ve Alanya’daki Selçuklu faaliyetlerini yalnız “deniz kıyısındaki dinî inşaatlar” olarak açıklamak neyi eksik bırakır?

Soru 18 / 20

Bir öğrenci Artukluların üç kolunu “Mardin, Hasankeyf, Harput” diye yazıyorsa hangi tarihî açıklama bu sınıflamayı doğrular?

Soru 19 / 20

1214 Sinop, 1221 Alanya, 1230 Yassıçemen ve 1243 Kösedağ olayları hangi doğru sıradadır?

Soru 20 / 20

Bir beyliğin tarihi hem kitabelerden hem sikkelerden hem de dönemin kroniklerinden araştırılıyorsa yöntemsel kazanım nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Sivas, Tokat ve Niksar çevresinde güçlenen ilk dönem Türk beyliği hangisidir?

    • A) Germiyanoğulları
    • B) Hamîdoğulları
    • C) Eşrefoğulları
    • D) Karesioğulları
    • E) Dânişmendliler

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Dânişmendliler özellikle Sivas, Niksar, Tokat, Amasya ve Kayseri çevresinde etkili olmuş; Anadolu Selçuklularıyla rekabet ve ittifak yaşamıştır.

  2. Mardin, Hasankeyf ve Harput çevresindeki siyasi kollarıyla tanınan beylik hangisidir?

    • A) Artuklular
    • B) Saltuklular
    • C) Menteşeoğulları
    • D) Karamanoğulları
    • E) Germiyanoğulları

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Artuklular Mardin, Hısnıkeyfâ (Hasankeyf) ve Harput kollarına ayrılmıştır; Kuzey Mezopotamya’da önemli eserler bırakmıştır.

  3. 1277’de devlet dairelerinde Türkçe kullanımıyla ilgili karar hangi bey ile ilişkilidir?

    • A) I. Kılıç Arslan
    • B) Karamanoğlu Mehmed Bey
    • C) II. Gıyâseddin Keyhusrev
    • D) Çaka Bey
    • E) I. İzzeddin Keykâvus

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Karamanoğlu Mehmed Bey’in 1277’de Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararı Türk dili tarihinde anılır; bütün sonraki asırlarda kesintisiz uygulandığı söylenemez.

  4. Kütahya ve çevresinde hüküm süren Batı Anadolu beyliği hangisidir?

    • A) Artuklular
    • B) Saltuklular
    • C) Germiyanoğulları
    • D) Dânişmendliler
    • E) Ahlatşahlar

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Germiyanoğulları Kütahya merkezli Batı Anadolu beyliklerindendir; Artuklu, Saltuklu ve Dânişmendli faaliyetleri daha doğu bölgelerde yoğunlaşmıştır.

  5. Birgi, Ayasuluk ve Tire çevresinde etkili olan beylik hangisidir?

    • A) Dânişmendliler
    • B) Mengücüklüler
    • C) Saltuklular
    • D) Aydınoğulları
    • E) Eşrefoğulları

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Aydınoğulları Batı Anadolu’da Birgi, Ayasuluk ve Tire çevresinde hâkimiyet kurmuş, Ege deniz ticareti ve denizcilik faaliyetlerine katılmıştır.

  6. Balıkesir ve çevresindeki toprakları XIV. yüzyılda Osmanlı idaresine katılan beylik hangisidir?

    • A) Karamanlılar
    • B) Mengücüklüler
    • C) Artuklular
    • D) Dânişmendliler
    • E) Karesioğulları

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Karesioğullarının Balıkesir ve Bergama çevresindeki varlığı 1345 dolayında Osmanlı Beyliği topraklarına katılma süreciyle ilişkilidir.

  7. 1243 Kösedağ ile 1308 tarihleri arasındaki fark nasıl açıklanabilir?

    • A) İkisi de 1176 Miryokefalon’un iki adıdır
    • B) İlki Selçuklu kuruluşu, ikincisi Karahanlıların kuruluşudur
    • C) Her ikisi de aynı Moğol sultanının tahta çıkışıdır
    • D) İlki büyük bir askerî yenilgi, ikincisi geleneksel siyasi son tarih olarak değerlendirilir
    • E) 1308 Anadolu’da hiçbir Türk beyliğinin kalmadığı tarihtir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kösedağ’ın ardından Selçuklu hanedanı belirli süre devam etmiştir; 1308 yaygın bir dönemlendirmede devletin nihai sonu olarak kullanılır.

  8. Saltuklular, Dânişmendliler ve Mengücüklüler için hangi ortak nitelik doğrudur?

    • A) XIV. yüzyılda yalnız Ege kıyılarında ortaya çıkmaları
    • B) Hepsinin merkezinin Balıkesir olması
    • C) Tamamının Selçuklulardan önce Orhun’da kurulması
    • D) Hepsinin doğrudan 1277 Türkçe kararıyla oluşması
    • E) Malazgirt sonrasında Anadolu’nun farklı bölgelerinde etkili erken Türk beylikleri olmaları

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Bu erken beylikler Erzurum, Sivas-Niksar ve Erzincan-Divriği çevrelerinde güçlenerek Anadolu’nun siyasi ve kültürel dönüşümüne katkıda bulundu.

  9. Artuklu Beyliği’nin farklı kollarla anılması hangi yerleşim dizisiyle açıklanır?

    • A) Mardin – Hasankeyf – Harput
    • B) Konya – İznik – Alanya
    • C) Balıkesir – Bergama – Bursa
    • D) Kütahya – Birgi – Manisa
    • E) Erzurum – Niksar – Beyşehir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Artuklular, Kuzey Mezopotamya ve Doğu Anadolu’da Mardin, Hısnıkeyfâ ve Harput siyasi kollarıyla hüküm sürmüştür.

  10. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi tarihî siyasi çevreyle doğrudan ilişkilidir?

    • A) Karesioğulları
    • B) Mengücüklüler
    • C) Germiyanoğulları
    • D) Osmanlı Beyliği’nin ilk devri
    • E) Karahanlılar

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1229 tarihli Divriği külliyesi Mengücüklü yöneticilerinin himayesinde meydana gelmiştir; eser yalnız Büyük Selçuklu merkezî devletinin yapısı değildir.

  11. XIII. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’da ikinci dönem beyliklerinin güçlenmesini hangi ortam kolaylaştırmıştır?

    • A) İlk Türk devletlerinin MÖ 209’da yıkılması
    • B) Bizans’ın tamamının 1176’da sona ermesi
    • C) Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflaması ve Moğol baskısındaki değişim
    • D) Gaznelilerin 963’te Anadolu’yu alması
    • E) Hârizmşahların 1230’da Konya’yı başkent yapması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kösedağ sonrasında Selçuklu yönetiminin zayıflaması ve Türkmen siyasi aktörlerinin güçlenmesi, Batı Anadolu beyliklerinin bağımsızlaşmasını kolaylaştırmıştır.

  12. 1277 Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararın uzun dönemli etkisi nasıl değerlendirilmelidir?

    • A) Türkçenin ilk kez 1277’de doğmuş olması
    • B) Bütün dünya dillerinin o yıl yasaklanması
    • C) Her Anadolu beyliğinin aynı metni imzalaması
    • D) Sembolik ve siyasi önem taşır; uygulamanın sonraki dönemlerde kesintisiz sürdüğü varsayılamaz
    • E) Karar öncesi Anadolu’da hiçbir Türkçe eser bulunmaması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Karamanoğlu Mehmed Bey’in kararı dil tarihi için önemlidir; fakat dil kullanımı ve idaredeki uygulamalar bölge ve dönemlere göre farklılaşmıştır.

  13. Karesioğullarının Osmanlı Beyliği’ne katılması bakımından hangi ifade doğrudur?

    • A) 1071 Malazgirt’te bütün topraklarını Osmanlı’ya bırakması
    • B) 1243 Kösedağ’da Moğolları yenip Osmanlı’yı kurması
    • C) 1221 Alanya fethinden sonra İstanbul’a yerleşmesi
    • D) 999’da Sâmânîlerin yerine Balıkesir’de kurulması
    • E) XIV. yüzyıl ortasında Balıkesir çevresinin Osmanlı yönetimine geçmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Karesi Beyliği 1345 veya hemen sonrasındaki süreçte Osmanlı topraklarına katılmıştır; bu olay erken beylikler tarihinden ayrıdır.

  14. XIII. yüzyıl sonu Anadolu beylikleri için “hepsi aynı anda Moğol üstünlüğünden tamamen bağımsızdı” demek neden sorunludur?

    • A) Beyliklerin Anadolu’da hiçbir yerleşim kurmamış olması
    • B) Moğol baskısının Anadolu tarihini hiç etkilememesi
    • C) Tüm beyliklerin yalnız XII. yüzyılda sona ermesi
    • D) Beyliklerin güçlenme ve bağımsızlaşma süreçlerinin farklı zaman ve ilişki düzeylerinde gelişmesi
    • E) Bu beyliklerin tamamının tek aileden gelmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Anadolu’da Moğol ve Selçuklu etkisi farklı bölgelerde farklı hızlarla zayıflamıştır; beyliklerin siyasi statülerini tek bir tarihe indirgemek doğru değildir.

  15. Bir Selçuklu ticaret yolunda liman, köprü, kervansaray ve pazarın aynı ağda bulunması neyi gösterir?

    • A) Kervanların hiçbir zaman kara yolunu kullanmadığını
    • B) Limanların sadece dinî tören alanı olduğunu
    • C) Köprülerin ticaret güzergâhıyla ilgisiz olduğunu
    • D) Pazarların yalnız kapalı saraylarda kurulduğunu
    • E) Ulaşım güvenliği, konaklama ve mal dolaşımının birlikte örgütlendiğini

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Selçuklu ekonomi coğrafyasında limanlar, yollar, kervansaraylar ve geçitler birlikte çalışır; ticaret ağı yalnız tek yapı türünden oluşmaz.

  16. “Taçkapı taş işçiliği bütün Selçuklu yapılarında aynı biçimdedir” yargısına tarihçi veya sanat tarihçisi nasıl yaklaşmalıdır?

    • A) Bölgesel ve dönemsel üslup farklarını kitabe ve mimari örneklerle karşılaştırmalıdır
    • B) Bir yapıya bakarak tüm yüzyılların üslubunu aynı ilan etmelidir
    • C) Kitabelerin tarihleme için hiçbir değeri olmadığını savunmalıdır
    • D) Yalnız modern bina fotoğraflarıyla karar vermelidir
    • E) Beylikler devrinde mimari eser yapılmadığını kabul etmelidir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Selçuklu ve beylik mimarisinde bölge, işlev, banî ve dönem farklılıkları bulunur; tek yapıdan bütün sanat anlayışına genelleme yapılamaz.

  17. Antalya ve Alanya’daki Selçuklu faaliyetlerini yalnız “deniz kıyısındaki dinî inşaatlar” olarak açıklamak neyi eksik bırakır?

    • A) Selçuklu döneminde dinî yapıların da inşa edilmesini
    • B) Liman ticareti, donanma ve kıyı savunmasıyla bağlantılı devlet politikasını
    • C) Anadolu’da kara yollarının bulunmasını
    • D) Konya’nın siyasi merkez olarak önemini
    • E) Ticaretin iktisadi faaliyet olmasını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Selçuklu hükümdarlarının kıyı fetihleri deniz ticareti ve güvenlikle bağlantılıdır; ticari ve askerî motivasyonlar inşa faaliyetleriyle birlikte düşünülmelidir.

  18. Bir öğrenci Artukluların üç kolunu “Mardin, Hasankeyf, Harput” diye yazıyorsa hangi tarihî açıklama bu sınıflamayı doğrular?

    • A) Artukluların yalnız Konya’da hüküm sürmesi
    • B) Bu üç yerin Karahanlıların başkentleri olması
    • C) Artuklu hanedanının Kuzey Mezopotamya ve Doğu Anadolu’da farklı siyasi merkezler kurması
    • D) Artuklu adının yalnız bir medreseye ait olması
    • E) Üç kentin 1277’de ilk kez kurulması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Artuklular Hısnıkeyfâ, Mardin ve Harput kollarıyla tanınır; aynı siyasi hanedan altında farklı yerel merkezler bulunmuştur.

  19. 1214 Sinop, 1221 Alanya, 1230 Yassıçemen ve 1243 Kösedağ olayları hangi doğru sıradadır?

    • A) Yassıçemen – Sinop – Kösedağ – Alanya
    • B) Kösedağ – Alanya – Sinop – Yassıçemen
    • C) Alanya – Sinop – Kösedağ – Yassıçemen
    • D) Sinop’un alınması – Alanya’nın fethi – Yassıçemen – Kösedağ
    • E) Sinop – Kösedağ – Alanya – Yassıçemen

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1214 Karadeniz limanı Sinop; 1221 Akdeniz limanı Alanya; 1230 Hârizmşahlarla Yassıçemen; 1243 Moğollarla Kösedağ kronolojik omurgasını oluşturur.

  20. Bir beyliğin tarihi hem kitabelerden hem sikkelerden hem de dönemin kroniklerinden araştırılıyorsa yöntemsel kazanım nedir?

    • A) Bütün kaynakları otomatik olarak aynı metin kabul etmek
    • B) Sikke tarihlerini arkeolojik bağlamdan bağımsızlaştırmak
    • C) Kitabelerin yalnız modern dönemde üretildiğini varsaymak
    • D) Kroniklerdeki bütün övgüleri tartışmasız tarihî gerçek saymak
    • E) Yazılı anlatı, maddi delil ve hükümdarlık iddialarını karşılaştırabilmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kitabeler ve sikkeler tarih, unvan ve banî için kanıt sunabilir; kronikler olay anlatısı içerir. Birden çok kaynak türü karşılaştırmalı kullanılır.