Türkiye Selçuklu Devleti’nin kurucu hükümdarı kimdir?
- A) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
- B) Büyük Selçuklu Tuğrul Bey
- C) Sultan Sencer
- D) Gazneli Mahmud
- E) Karamanoğlu Mehmed Bey
Doğru cevap: A
Çözüm: Kutalmışoğlu Süleyman Şah, XI. yüzyılın son çeyreğinde İznik merkezli Anadolu Selçuklu hâkimiyetini oluşturmuştur; Büyük Selçuklu Devleti’nin kurucusuyla karıştırılmaz.
Türkiye Selçuklularının ilk siyasi merkezi olan şehir hangisidir?
- A) Konya
- B) İznik
- C) Kayseri
- D) Erzurum
- E) Sivas
Doğru cevap: B
Çözüm: Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın Anadolu’da kurduğu devletin ilk merkezi İznik’tir; Haçlı Seferleri sürecindeki kayıplardan sonra Konya öne çıkmıştır.
Birinci Haçlı Seferi ile mücadele eden Türkiye Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) II. Kılıç Arslan
- B) I. Alâeddin Keykubad
- C) I. Kılıç Arslan
- D) II. Gıyâseddin Keyhusrev
- E) Karamanoğlu Mehmed Bey
Doğru cevap: C
Çözüm: I. Kılıç Arslan, 1096-1097 Birinci Haçlı Seferi bağlamında mücadele etmiştir; II. Kılıç Arslan 1176 Miryokefalon zaferiyle ilişkilidir.
Türkiye Selçuklularında İznik’ten sonraki başlıca başkent hangisidir?
- A) Amasya
- B) Edirne
- C) Bursa
- D) Konya
- E) Buhara
Doğru cevap: D
Çözüm: İznik’in Haçlı Seferleri sırasında kaybedilmesi sonrasında Konya Türkiye Selçuklularının başlıca siyasi merkezi hâline gelmiştir.
1176 Miryokefalon Savaşı’nın Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) I. Kılıç Arslan
- B) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
- C) I. Gıyâseddin Keyhusrev
- D) II. İzzeddin Keykâvus
- E) II. Kılıç Arslan
Doğru cevap: E
Çözüm: II. Kılıç Arslan’ın Bizans’a karşı 1176’da kazandığı Miryokefalon zaferi, Anadolu’daki Selçuklu savunması bakımından bir dönüm noktasıdır.
Miryokefalon Savaşı’nda Selçukluların karşısında hangi devlet vardı?
- A) Bizans İmparatorluğu
- B) Moğol İmparatorluğu
- C) Memlük Devleti
- D) Karahanlı Devleti
- E) Gazneli Devleti
Doğru cevap: A
Çözüm: 1176 Miryokefalon’da II. Kılıç Arslan’ın karşısında İmparator Manuel Komnenos’un yönettiği Bizans kuvvetleri bulunuyordu.
1214 yılında Sinop’u Türkiye Selçuklu hâkimiyetine alan sultan kimdir?
- A) I. Alâeddin Keykubad
- B) I. İzzeddin Keykâvus
- C) II. Kılıç Arslan
- D) I. Kılıç Arslan
- E) II. Gıyâseddin Keyhusrev
Doğru cevap: B
Çözüm: I. İzzeddin Keykâvus’un 1214’te Sinop’u ele geçirmesi Karadeniz ticareti ve deniz gücü bakımından önemli bir gelişmedir.
1221 yılında Alanya’yı fetheden Türkiye Selçuklu hükümdarı kimdir?
- A) I. İzzeddin Keykâvus
- B) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
- C) I. Alâeddin Keykubad
- D) I. Kılıç Arslan
- E) II. Gıyâseddin Keyhusrev
Doğru cevap: C
Çözüm: I. Alâeddin Keykubad 1221’de Alanya’yı fethederek Akdeniz kıyılarındaki Selçuklu ticaret ve savunma imkânlarını güçlendirmiştir.
1230 Yassıçemen Savaşı’nda Celâleddin Hârizmşah’a karşı galip gelen sultan kimdir?
- A) Sultan Melikşah
- B) Sultan Sencer
- C) I. Kılıç Arslan
- D) I. Alâeddin Keykubad
- E) Sultan Alparslan
Doğru cevap: D
Çözüm: 1230 Yassıçemen’de I. Alâeddin Keykubad ve Eyyûbî müttefiklerinin kuvvetleri Celâleddin Hârizmşah’ı yenilgiye uğratmıştır.
1240 yılında Türkiye Selçuklu Devleti’ni sarsan iç ayaklanma hangisidir?
- A) Celâlî İsyanları
- B) Şeyh Bedreddin İsyanı
- C) Patrona Halil İsyanı
- D) Kabakçı Mustafa İsyanı
- E) Babaîler İsyanı
Doğru cevap: E
Çözüm: Babaîler İsyanı 1240 yılında II. Gıyâseddin Keyhusrev döneminde yaşanmış, devletin iç siyasi ve toplumsal kırılganlığını ortaya koymuştur.
Türkiye Selçukluları ile Moğol kuvvetleri arasındaki 1243 savaşı hangisidir?
- A) Kösedağ Savaşı
- B) Dandanakan Savaşı
- C) Malazgirt Savaşı
- D) Pasinler Savaşı
- E) Miryokefalon Savaşı
Doğru cevap: A
Çözüm: Kösedağ Savaşı 1243’te Selçukluların Moğollar karşısında yenilmesiyle sonuçlanmış ve Anadolu’da Moğol nüfuzunu artırmıştır.
1243 Kösedağ yenilgisi sırasında Türkiye Selçuklu tahtında kim vardı?
- A) I. Alâeddin Keykubad
- B) II. Gıyâseddin Keyhusrev
- C) II. Kılıç Arslan
- D) I. İzzeddin Keykâvus
- E) Kutalmışoğlu Süleyman Şah
Doğru cevap: B
Çözüm: 1243 Kösedağ yenilgisi II. Gıyâseddin Keyhusrev dönemindedir; babası I. Alâeddin Keykubad 1237’de ölmüştür.
Erzurum çevresinde hâkimiyet kuran ilk dönem Anadolu Türk beyliği hangisidir?
- A) Karesioğulları
- B) Aydınoğulları
- C) Saltuklular
- D) Saruhanoğulları
- E) Menteşeoğulları
Doğru cevap: C
Çözüm: Saltukluların başlıca merkez ve faaliyet alanı Erzurum ile çevresidir; Karesi, Aydın, Saruhan ve Menteşe batı Anadolu beylikleridir.
Divriği ve Erzincan çevresindeki mimari mirasıyla tanınan Türk beyliği hangisidir?
- A) Karahanlılar
- B) Gazneliler
- C) Karesioğulları
- D) Mengücüklüler
- E) Candaroğulları
Doğru cevap: D
Çözüm: Mengücüklüler Erzincan, Kemah ve Divriği çevresinde hüküm sürmüş; Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası önemli bir eser olarak günümüze ulaşmıştır.
Sivas, Tokat ve Niksar çevresinde güçlenen ilk dönem Türk beyliği hangisidir?
- A) Germiyanoğulları
- B) Hamîdoğulları
- C) Eşrefoğulları
- D) Karesioğulları
- E) Dânişmendliler
Doğru cevap: E
Çözüm: Dânişmendliler özellikle Sivas, Niksar, Tokat, Amasya ve Kayseri çevresinde etkili olmuş; Anadolu Selçuklularıyla rekabet ve ittifak yaşamıştır.
Mardin, Hasankeyf ve Harput çevresindeki siyasi kollarıyla tanınan beylik hangisidir?
- A) Artuklular
- B) Saltuklular
- C) Menteşeoğulları
- D) Karamanoğulları
- E) Germiyanoğulları
Doğru cevap: A
Çözüm: Artuklular Mardin, Hısnıkeyfâ (Hasankeyf) ve Harput kollarına ayrılmıştır; Kuzey Mezopotamya’da önemli eserler bırakmıştır.
1277’de devlet dairelerinde Türkçe kullanımıyla ilgili karar hangi bey ile ilişkilidir?
- A) I. Kılıç Arslan
- B) Karamanoğlu Mehmed Bey
- C) II. Gıyâseddin Keyhusrev
- D) Çaka Bey
- E) I. İzzeddin Keykâvus
Doğru cevap: B
Çözüm: Karamanoğlu Mehmed Bey’in 1277’de Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararı Türk dili tarihinde anılır; bütün sonraki asırlarda kesintisiz uygulandığı söylenemez.
Kütahya ve çevresinde hüküm süren Batı Anadolu beyliği hangisidir?
- A) Artuklular
- B) Saltuklular
- C) Germiyanoğulları
- D) Dânişmendliler
- E) Ahlatşahlar
Doğru cevap: C
Çözüm: Germiyanoğulları Kütahya merkezli Batı Anadolu beyliklerindendir; Artuklu, Saltuklu ve Dânişmendli faaliyetleri daha doğu bölgelerde yoğunlaşmıştır.
Birgi, Ayasuluk ve Tire çevresinde etkili olan beylik hangisidir?
- A) Dânişmendliler
- B) Mengücüklüler
- C) Saltuklular
- D) Aydınoğulları
- E) Eşrefoğulları
Doğru cevap: D
Çözüm: Aydınoğulları Batı Anadolu’da Birgi, Ayasuluk ve Tire çevresinde hâkimiyet kurmuş, Ege deniz ticareti ve denizcilik faaliyetlerine katılmıştır.
Balıkesir ve çevresindeki toprakları XIV. yüzyılda Osmanlı idaresine katılan beylik hangisidir?
- A) Karamanlılar
- B) Mengücüklüler
- C) Artuklular
- D) Dânişmendliler
- E) Karesioğulları
Doğru cevap: E
Çözüm: Karesioğullarının Balıkesir ve Bergama çevresindeki varlığı 1345 dolayında Osmanlı Beyliği topraklarına katılma süreciyle ilişkilidir.