Orta Test

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri - Orta Test

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri konusuna yönelik 20 soruluk orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri
Test türü
Orta Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

1071 Malazgirt, İznik merkezli Türkiye Selçuklu oluşumu ve 1176 Miryokefalon hangi sırayla gerçekleşmiştir?

Soru 2 / 20

Türkiye Selçuklularının 1075, 1078 veya 1080 tarihleriyle ilişkilendirilmesini hangi tarihî durum açıklar?

Soru 3 / 20

Türkiye Selçuklularının başkent düzenindeki İznik–Konya değişimi en çok hangi gelişmeyle ilişkilidir?

Soru 4 / 20

I. Kılıç Arslan’ın Birinci Haçlı Seferi karşısındaki mücadelesinin temel sonucu hangisidir?

Soru 5 / 20

Miryokefalon zaferini değerlendirirken hangi sonuç daha temkinli ve tarihsel açıdan doğrudur?

Soru 6 / 20

Sinop’un 1214’te alınması Türkiye Selçuklularına hangi stratejik imkânı artırmıştır?

Soru 7 / 20

Alanya’nın 1221’de fethedilmesinin Türkiye Selçukluları için başlıca ekonomik anlamı nedir?

Soru 8 / 20

Türkiye Selçuklularının Antalya, Sinop ve Alanya gibi limanlara yönelmesi hangi politika ile daha uyumludur?

Soru 9 / 20

Anadolu Selçuklu kervansaraylarının temel işlevleri arasında hangisi yer alır?

Soru 10 / 20

Selçuklu ticaret yollarını yorumlayan bir araştırmacı limanları ve kervansarayları neden birlikte ele almalıdır?

Soru 11 / 20

1230 Yassıçemen Savaşı’nın tarafları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

Soru 12 / 20

Babaîler İsyanı’nın 1240’taki etkisi neyin göstergesi kabul edilebilir?

Soru 13 / 20

1243 Kösedağ Savaşı’nın Türkiye Selçuklu siyasetine etkisini en iyi belirten ifade hangisidir?

Soru 14 / 20

1243 Kösedağ ile 1308 tarihleri arasındaki fark nasıl açıklanabilir?

Soru 15 / 20

Saltuklular, Dânişmendliler ve Mengücüklüler için hangi ortak nitelik doğrudur?

Soru 16 / 20

Artuklu Beyliği’nin farklı kollarla anılması hangi yerleşim dizisiyle açıklanır?

Soru 17 / 20

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi tarihî siyasi çevreyle doğrudan ilişkilidir?

Soru 18 / 20

XIII. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’da ikinci dönem beyliklerinin güçlenmesini hangi ortam kolaylaştırmıştır?

Soru 19 / 20

1277 Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararın uzun dönemli etkisi nasıl değerlendirilmelidir?

Soru 20 / 20

Karesioğullarının Osmanlı Beyliği’ne katılması bakımından hangi ifade doğrudur?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 1071 Malazgirt, İznik merkezli Türkiye Selçuklu oluşumu ve 1176 Miryokefalon hangi sırayla gerçekleşmiştir?

    • A) Malazgirt – Türkiye Selçuklu kuruluş süreci – Miryokefalon
    • B) Miryokefalon – Malazgirt – İznik merkezli kuruluş
    • C) İznik merkezli kuruluş – Miryokefalon – Malazgirt
    • D) Malazgirt – Miryokefalon – İznik merkezli kuruluş
    • E) Miryokefalon – İznik merkezli kuruluş – Malazgirt

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1071 Malazgirt Anadolu’daki fetihleri hızlandırdı; Kutalmışoğlu Süleyman Şah 1075-1080 civarında İznik merkezli hâkimiyet kurdu; 1176 daha sonraki Bizans savaşını gösterir.

  2. Türkiye Selçuklularının 1075, 1078 veya 1080 tarihleriyle ilişkilendirilmesini hangi tarihî durum açıklar?

    • A) Birbirinden bağımsız üç ayrı Türkiye Selçuklu Devleti kurulmuş olması
    • B) Kuruluşun ve İznik merkezli hâkimiyetin tarihlendirilmesinde kaynak ve yorum farklılığı bulunması
    • C) Üç tarihin de Kösedağ yenilgisine ait olması
    • D) Hepsinin Moğol istilasının farklı adları olması
    • E) Her tarihin yalnız İstanbul’un fethini göstermesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kutalmışoğlu Süleyman Şah’ın kuruluş döneminde farklı olayların ve kaynakların esas alınması 1075-1080 aralığında farklı tarihlendirmelere yol açar.

  3. Türkiye Selçuklularının başkent düzenindeki İznik–Konya değişimi en çok hangi gelişmeyle ilişkilidir?

    • A) Kösedağ Savaşı’nda İznik’in Moğollarca alınmasıyla
    • B) 1277’de Karamanlıların başkenti değiştirmesiyle
    • C) Birinci Haçlı Seferi sırasında İznik’in elden çıkmasıyla
    • D) Dandanakan’da Selçukluların yenilmesiyle
    • E) 1176’da Konya’nın Bizans’a bırakılmasıyla

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Birinci Haçlı Seferi sürecinde İznik’in kaybı, Konya’nın Selçuklu devletinin başlıca siyasi merkezi hâline gelmesiyle ilişkilidir.

  4. I. Kılıç Arslan’ın Birinci Haçlı Seferi karşısındaki mücadelesinin temel sonucu hangisidir?

    • A) İznik’in Selçuklularca hiç kaybedilmemesi
    • B) Moğol baskısının 1097’de sona ermesi
    • C) Karahanlı Devleti’nin Anadolu’ya taşınması
    • D) Batı Anadolu’daki hâkimiyetin daralması ve Konya’nın öne çıkması
    • E) Alanya’nın 1097’de fethedilmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1097’de İznik’in elden çıkması siyasi ağırlığın Anadolu içlerine kaymasını hızlandırmıştır; bu olay 1243 Moğol yenilgisiyle karıştırılmamalıdır.

  5. Miryokefalon zaferini değerlendirirken hangi sonuç daha temkinli ve tarihsel açıdan doğrudur?

    • A) Anadolu’daki bütün şehirlerin aynı gün Selçuklu yönetimine geçmesi
    • B) Bizans’ın 1176’da bütünüyle ortadan kalkması
    • C) Moğol İmparatorluğu’nun kurulmasına son verilmesi
    • D) Anadolu beyliklerinin tümünün 1176’da birleşmesi
    • E) Bizans’ın Anadolu içlerindeki Selçuklu hâkimiyetini geri çevirme gücünün ağır darbe alması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Miryokefalon 1176’da Bizans’ın Anadolu içlerine yönelik büyük askerî girişimini başarısızlığa uğrattı; uzun dönemli süreç tek günde tamamlanmış sayılmaz.

  6. Sinop’un 1214’te alınması Türkiye Selçuklularına hangi stratejik imkânı artırmıştır?

    • A) Karadeniz ticaretine ve kıyı savunmasına erişim
    • B) Hint Okyanusu’nun tüm kıyılarına doğrudan egemenlik
    • C) Sadece İran’daki kervan yollarına denetim
    • D) Orhun havzasında yeni kağanlık kurma
    • E) İstanbul Boğazı’nı bütünüyle kapatma

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Sinop’un fethi Karadeniz bağlantılarını ve donanma imkânını artırdı; limanın alınması denizin tamamına egemenlik anlamına gelmez.

  7. Alanya’nın 1221’de fethedilmesinin Türkiye Selçukluları için başlıca ekonomik anlamı nedir?

    • A) Anadolu’daki kara ticaretinin tamamen durması
    • B) Akdeniz limanları üzerinden ticaret ve denizcilik imkânının güçlenmesi
    • C) Karadeniz limanı Sinop’un ilk kez kurulması
    • D) Tüm Akdeniz’in aynı yıl fethedilmesi
    • E) Hazar Denizi’nde donanma kurulması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Alanya’nın fethi Akdeniz kıyısındaki ticaret ve savunma altyapısını güçlendirdi; Selçuklu deniz politikasını yalnız Karadeniz’le sınırlamamak gerekir.

  8. Türkiye Selçuklularının Antalya, Sinop ve Alanya gibi limanlara yönelmesi hangi politika ile daha uyumludur?

    • A) Ülkeyi tüm dış ticarete kapatma
    • B) Yalnız bozkır hayvancılığına dönme
    • C) Kara ticaretini deniz bağlantılarıyla bütünleştirme
    • D) Limansız bir deniz ticareti kurma
    • E) Bütün kervansarayları askeri kaleye dönüştürme

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Türkiye Selçuklularında liman ve yol denetimi ticaret gelirleri ile stratejik güvenlik için birlikte düşünülmüştür; ulaşım ağları birbirini tamamlar.

  9. Anadolu Selçuklu kervansaraylarının temel işlevleri arasında hangisi yer alır?

    • A) Yalnız donanma gemilerini inşa etmek
    • B) Her şehirde imparatorluk sınırını belirlemek
    • C) Yalnız sultanların taç giyme törenini yapmak
    • D) Tüccarların konaklama, korunma ve ticaret ulaşımına destek sağlamak
    • E) Yalnız tarım ürünlerine zorunlu vergi koymak

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kervansaraylar ticaret güzergâhlarında yolculara, hayvanlara ve mallara konaklama ile güvenlik hizmeti sağlayan yapılardı.

  10. Selçuklu ticaret yollarını yorumlayan bir araştırmacı limanları ve kervansarayları neden birlikte ele almalıdır?

    • A) Limanların yalnız iç denizlerde kullanılması nedeniyle
    • B) Kervansarayların her zaman gemi tersanesi olması nedeniyle
    • C) Ticaretin devlet gelirleriyle hiçbir ilgisi olmaması nedeniyle
    • D) Yolculukların tümünün yalnız yaya yapılması nedeniyle
    • E) Kara ve deniz ulaşımının birbirini tamamlayan ticaret ağları oluşturması nedeniyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Selçuklu yönetimi kara kervan hatları ile kıyı limanları arasındaki bağlantıyı önemsemiştir; iktisadi ve siyasi denetim birbirini etkiler.

  11. 1230 Yassıçemen Savaşı’nın tarafları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

    • A) Anadolu Selçukluları ve Eyyûbî müttefikleri ile Celâleddin Hârizmşah
    • B) II. Kılıç Arslan ile Bizans İmparatoru Manuel
    • C) Gazneli Mesud ile Tuğrul Bey
    • D) I. Kılıç Arslan ile Birinci Haçlı ordusu
    • E) II. Gıyâseddin Keyhusrev ile Moğol komutanı Baycu

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yassıçemen’de I. Alâeddin Keykubad’ın içinde bulunduğu ittifak Celâleddin Hârizmşah’ı yenmiştir; Moğolların 1243 savaşı ayrıdır.

  12. Babaîler İsyanı’nın 1240’taki etkisi neyin göstergesi kabul edilebilir?

    • A) Moğolların 1240’ta Anadolu’dan kesin çekilmesi
    • B) Selçuklu yönetiminin toplumsal gerilimlerle ve iç güvenlik sorunlarıyla karşılaşması
    • C) Beyliklerin tamamının aynı yıl ortadan kalkması
    • D) İznik’in tekrar başkent olması
    • E) 1071 Malazgirt zaferinin sonuçsuz kalması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1240 Babaîler İsyanı önemli sosyal ve siyasi gerilimleri görünür kıldı; 1243 Kösedağ öncesindeki kırılganlığı anlamak için dikkate alınır.

  13. 1243 Kösedağ Savaşı’nın Türkiye Selçuklu siyasetine etkisini en iyi belirten ifade hangisidir?

    • A) Moğol ordularının Türkiye Selçuklularına bağlanması
    • B) Selçukluların Anadolu’dan aynı gün bütünüyle ayrılması
    • C) Moğol nüfuzunun artması ve Selçuklu bağımsız hareket alanının daralması
    • D) Bütün Anadolu beyliklerinin 1243’te yasaklanması
    • E) Selçukluların Karahıtay hâkimiyetini 1243’te yıkması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kösedağ yenilgisi Selçuklu devletini Moğol/İlhanlı baskısına açık hâle getirmiştir; siyasi varlık hemen sona ermemiştir.

  14. 1243 Kösedağ ile 1308 tarihleri arasındaki fark nasıl açıklanabilir?

    • A) İkisi de 1176 Miryokefalon’un iki adıdır
    • B) İlki Selçuklu kuruluşu, ikincisi Karahanlıların kuruluşudur
    • C) Her ikisi de aynı Moğol sultanının tahta çıkışıdır
    • D) İlki büyük bir askerî yenilgi, ikincisi geleneksel siyasi son tarih olarak değerlendirilir
    • E) 1308 Anadolu’da hiçbir Türk beyliğinin kalmadığı tarihtir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kösedağ’ın ardından Selçuklu hanedanı belirli süre devam etmiştir; 1308 yaygın bir dönemlendirmede devletin nihai sonu olarak kullanılır.

  15. Saltuklular, Dânişmendliler ve Mengücüklüler için hangi ortak nitelik doğrudur?

    • A) XIV. yüzyılda yalnız Ege kıyılarında ortaya çıkmaları
    • B) Hepsinin merkezinin Balıkesir olması
    • C) Tamamının Selçuklulardan önce Orhun’da kurulması
    • D) Hepsinin doğrudan 1277 Türkçe kararıyla oluşması
    • E) Malazgirt sonrasında Anadolu’nun farklı bölgelerinde etkili erken Türk beylikleri olmaları

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Bu erken beylikler Erzurum, Sivas-Niksar ve Erzincan-Divriği çevrelerinde güçlenerek Anadolu’nun siyasi ve kültürel dönüşümüne katkıda bulundu.

  16. Artuklu Beyliği’nin farklı kollarla anılması hangi yerleşim dizisiyle açıklanır?

    • A) Mardin – Hasankeyf – Harput
    • B) Konya – İznik – Alanya
    • C) Balıkesir – Bergama – Bursa
    • D) Kütahya – Birgi – Manisa
    • E) Erzurum – Niksar – Beyşehir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Artuklular, Kuzey Mezopotamya ve Doğu Anadolu’da Mardin, Hısnıkeyfâ ve Harput siyasi kollarıyla hüküm sürmüştür.

  17. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası hangi tarihî siyasi çevreyle doğrudan ilişkilidir?

    • A) Karesioğulları
    • B) Mengücüklüler
    • C) Germiyanoğulları
    • D) Osmanlı Beyliği’nin ilk devri
    • E) Karahanlılar

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1229 tarihli Divriği külliyesi Mengücüklü yöneticilerinin himayesinde meydana gelmiştir; eser yalnız Büyük Selçuklu merkezî devletinin yapısı değildir.

  18. XIII. yüzyıl sonlarında Batı Anadolu’da ikinci dönem beyliklerinin güçlenmesini hangi ortam kolaylaştırmıştır?

    • A) İlk Türk devletlerinin MÖ 209’da yıkılması
    • B) Bizans’ın tamamının 1176’da sona ermesi
    • C) Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflaması ve Moğol baskısındaki değişim
    • D) Gaznelilerin 963’te Anadolu’yu alması
    • E) Hârizmşahların 1230’da Konya’yı başkent yapması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kösedağ sonrasında Selçuklu yönetiminin zayıflaması ve Türkmen siyasi aktörlerinin güçlenmesi, Batı Anadolu beyliklerinin bağımsızlaşmasını kolaylaştırmıştır.

  19. 1277 Konya’da Türkçe kullanımına ilişkin kararın uzun dönemli etkisi nasıl değerlendirilmelidir?

    • A) Türkçenin ilk kez 1277’de doğmuş olması
    • B) Bütün dünya dillerinin o yıl yasaklanması
    • C) Her Anadolu beyliğinin aynı metni imzalaması
    • D) Sembolik ve siyasi önem taşır; uygulamanın sonraki dönemlerde kesintisiz sürdüğü varsayılamaz
    • E) Karar öncesi Anadolu’da hiçbir Türkçe eser bulunmaması

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Karamanoğlu Mehmed Bey’in kararı dil tarihi için önemlidir; fakat dil kullanımı ve idaredeki uygulamalar bölge ve dönemlere göre farklılaşmıştır.

  20. Karesioğullarının Osmanlı Beyliği’ne katılması bakımından hangi ifade doğrudur?

    • A) 1071 Malazgirt’te bütün topraklarını Osmanlı’ya bırakması
    • B) 1243 Kösedağ’da Moğolları yenip Osmanlı’yı kurması
    • C) 1221 Alanya fethinden sonra İstanbul’a yerleşmesi
    • D) 999’da Sâmânîlerin yerine Balıkesir’de kurulması
    • E) XIV. yüzyıl ortasında Balıkesir çevresinin Osmanlı yönetimine geçmesi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Karesi Beyliği 1345 veya hemen sonrasındaki süreçte Osmanlı topraklarına katılmıştır; bu olay erken beylikler tarihinden ayrıdır.