Zor Test

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri - Zor Test

ÖABT Tarih Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türkiye Selçukluları ve Anadolu Beylikleri
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Bir araştırmacı Türkiye Selçuklu kuruluşu için farklı tarih kitaplarında 1075, 1078 ve 1080 yıllarını görürse nasıl hareket etmelidir?

Soru 2 / 20

“Kutalmışoğlu Süleyman Şah ile Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey aynı kişinin iki unvanıdır” yargısı neden yanlıştır?

Soru 3 / 20

Birinci Haçlı Seferi bağlamında “1097’de İznik’in kaybı Anadolu Selçuklularının tamamen sona ermesidir” iddiası nasıl düzeltilmelidir?

Soru 4 / 20

Miryokefalon için “Anadolu kesinlikle 1176’da tek bir devletin sınırları içinde birleşti” denilmesini hangi gerekçe çürütür?

Soru 5 / 20

1214 Sinop ve 1221 Alanya fetihlerinin karşılaştırılması için hangi eşleştirme doğrudur?

Soru 6 / 20

1230 Yassıçemen’den yalnız “Selçuklu ile Moğol savaşı” sonucu çıkarılmasının temel hatası nedir?

Soru 7 / 20

Babaîler İsyanı ile Kösedağ yenilgisi arasındaki ilişkinin doğru yorumlanışı hangisidir?

Soru 8 / 20

Kösedağ’dan sonra vergi ve siyasi nüfuz bağlarının değişmesi hangi genel sonuca işaret eder?

Soru 9 / 20

Bir ders notunda “Karesioğulları–Kütahya, Germiyanoğulları–Balıkesir” eşleştirmesi yapılmışsa nasıl düzeltilmelidir?

Soru 10 / 20

Karesi Beyliği’nin Osmanlıya katılışının erken Osmanlı deniz faaliyetleri açısından niçin önemli olduğu savunulabilir?

Soru 11 / 20

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası için “tamamen Osmanlı klasiği bir XVI. yüzyıl yapısıdır” denilmesini ne çürütür?

Soru 12 / 20

Mengücüklülerle Saltukluların siyasi coğrafyasını karşılaştıran doğru ifade hangisidir?

Soru 13 / 20

Karamanoğlu Mehmed Bey’in 1277 Türkçe kararından “beylikte daha sonra hiç Farsça kullanılmadı” sonucuna varmak neden yanlıştır?

Soru 14 / 20

XIII. yüzyıl sonu Anadolu beylikleri için “hepsi aynı anda Moğol üstünlüğünden tamamen bağımsızdı” demek neden sorunludur?

Soru 15 / 20

Bir Selçuklu ticaret yolunda liman, köprü, kervansaray ve pazarın aynı ağda bulunması neyi gösterir?

Soru 16 / 20

“Taçkapı taş işçiliği bütün Selçuklu yapılarında aynı biçimdedir” yargısına tarihçi veya sanat tarihçisi nasıl yaklaşmalıdır?

Soru 17 / 20

Antalya ve Alanya’daki Selçuklu faaliyetlerini yalnız “deniz kıyısındaki dinî inşaatlar” olarak açıklamak neyi eksik bırakır?

Soru 18 / 20

Bir öğrenci Artukluların üç kolunu “Mardin, Hasankeyf, Harput” diye yazıyorsa hangi tarihî açıklama bu sınıflamayı doğrular?

Soru 19 / 20

1214 Sinop, 1221 Alanya, 1230 Yassıçemen ve 1243 Kösedağ olayları hangi doğru sıradadır?

Soru 20 / 20

Bir beyliğin tarihi hem kitabelerden hem sikkelerden hem de dönemin kroniklerinden araştırılıyorsa yöntemsel kazanım nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Bir araştırmacı Türkiye Selçuklu kuruluşu için farklı tarih kitaplarında 1075, 1078 ve 1080 yıllarını görürse nasıl hareket etmelidir?

    • A) Kuruluş olayı ve İznik hâkimiyeti için kullanılan kaynak ve ölçütleri karşılaştırmalıdır
    • B) Bu tarihlerden rastgele birini seçip diğerlerini sahte saymalıdır
    • C) Üç ayrı Kutalmışoğlu Süleyman Şah olduğunu varsaymalıdır
    • D) Tüm tarihlerin aynı yılın farklı takvim ayı olduğunu öne sürmelidir
    • E) Türkiye Selçuklularının İznik ile ilişkisinin hiç olmadığını kabul etmelidir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Kaynaklarda kuruluşun başlangıcı ve İznik’in merkez oluşuna farklı tarihler verilebilir; hangi olayın başlangıç alındığını saptamak tarih yazımı bakımından gereklidir.

  2. “Kutalmışoğlu Süleyman Şah ile Büyük Selçuklu Sultanı Tuğrul Bey aynı kişinin iki unvanıdır” yargısı neden yanlıştır?

    • A) İki ismin de tek bir dinî eserin adı olması nedeniyle
    • B) Farklı hanedan mensupları ve farklı siyasi oluşumlarla ilişkili şahsiyetler olmaları nedeniyle
    • C) Tuğrul Bey’in Anadolu’da 1243’te yaşamış olması nedeniyle
    • D) Süleyman Şah’ın Gaznelilerin son hükümdarı olması nedeniyle
    • E) İkisinin de yalnız Karaman Beyliği’ni yönetmesi nedeniyle

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Tuğrul Bey Büyük Selçuklu kuruluş döneminin sultanıdır; Kutalmışoğlu Süleyman Şah yaklaşık 1075-1080’de Anadolu’daki Selçuklu siyasi oluşumunu kurmuştur.

  3. Birinci Haçlı Seferi bağlamında “1097’de İznik’in kaybı Anadolu Selçuklularının tamamen sona ermesidir” iddiası nasıl düzeltilmelidir?

    • A) İznik 1097’de Bizans başkenti olmamıştır
    • B) Konya hiçbir zaman Selçuklu siyasetinde yer almamıştır
    • C) İznik kaybedilse de Selçuklu siyasi varlığı Konya merkezli olarak sürmüştür
    • D) Haçlı orduları Anadolu’ya hiç girmemiştir
    • E) İznik ancak 1243 Moğol savaşında kaybedilmiştir

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İznik’in elden çıkması siyasi merkez değişimini hızlandırdı; devletin Anadolu içlerindeki devamını göz ardı ederek tümden yıkılış demek yanlıştır.

  4. Miryokefalon için “Anadolu kesinlikle 1176’da tek bir devletin sınırları içinde birleşti” denilmesini hangi gerekçe çürütür?

    • A) II. Kılıç Arslan’ın hiç hükümdar olmaması
    • B) Bizans ordusunun yalnız Karadeniz’de savaşması
    • C) 1176 tarihinin aslında 1071 olması
    • D) Zaferin Bizans’ın askerî hedeflerini sarsmasına rağmen Anadolu’da birden çok siyasi güç bulunması
    • E) Savaşın sadece Gaznelileri ilgilendirmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1176 Miryokefalon bir askerî dönüm noktasıdır; Anadolu’da Bizans, Selçuklu, diğer beylikler ve farklı siyasi aktörlerin varlığı bir anda sona ermemiştir.

  5. 1214 Sinop ve 1221 Alanya fetihlerinin karşılaştırılması için hangi eşleştirme doğrudur?

    • A) Sinop–Akdeniz–II. Kılıç Arslan; Alanya–Karadeniz–I. Kılıç Arslan
    • B) Sinop–Ege–Kutalmışoğlu Süleyman; Alanya–Hazar–Sultan Sencer
    • C) Sinop–Akdeniz–I. Alâeddin Keykubad; Alanya–Karadeniz–I. İzzeddin Keykâvus
    • D) Sinop–Karadeniz–Gazneli Mesud; Alanya–Akdeniz–Satuk Buğra Han
    • E) Sinop–Karadeniz–I. İzzeddin Keykâvus; Alanya–Akdeniz–I. Alâeddin Keykubad

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Sinop’un fethi 1214 I. İzzeddin Keykâvus; Alanya’nın fethi 1221 I. Alâeddin Keykubad dönemindedir. İki liman farklı denizlerle ilişkilidir.

  6. 1230 Yassıçemen’den yalnız “Selçuklu ile Moğol savaşı” sonucu çıkarılmasının temel hatası nedir?

    • A) Hârizmşah hükümdarı Celâleddin’in karşı tarafta ve Eyyûbîlerin ittifakta olduğunu göz ardı etmek
    • B) Savaşın 1230 yılında yapılmış olması
    • C) Alâeddin Keykubad’ın Türkiye Selçuklu sultanı olması
    • D) Hârizmşahların Anadolu ile ilişkiler kurması
    • E) Eyyûbîlerin bölgesel ittifaklarda bulunması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yassıçemen 1230’da Selçuklu ve Eyyûbî müttefiklerinin Celâleddin Hârizmşah’a karşı zaferidir; Moğollarla Kösedağ savaşı 1243’tedir.

  7. Babaîler İsyanı ile Kösedağ yenilgisi arasındaki ilişkinin doğru yorumlanışı hangisidir?

    • A) İki olayın da aynı gün aynı komutan tarafından yönetilmesi
    • B) 1240 iç siyasi-toplumsal sarsıntı, 1243 dış askerî yenilgi bağlamında incelenebilir
    • C) Babaîlerin 1243’te Moğol ordusunun resmî adı olması
    • D) Kösedağ’ın 1240’ta Karahanlı topraklarında yaşanması
    • E) Babaîlerin Anadolu Selçuklularını 1071’de kurması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Babaîler İsyanı Selçukluların iç kaynaklarını zorlamış, birkaç yıl sonraki Kösedağ yenilgisi dış baskıyı artırmıştır; birebir tek neden-sonuç ilişkisine indirgenmez.

  8. Kösedağ’dan sonra vergi ve siyasi nüfuz bağlarının değişmesi hangi genel sonuca işaret eder?

    • A) Bütün Türkmen beyliklerinin derhal birleşip tek devlet kurmasına
    • B) Konya’nın 1243’te dünya başkenti olmasına
    • C) Selçukluların Moğol üstünlüğü altında daha sınırlı siyasi hareket alanına sahip olmasına
    • D) Moğolların bütün Anadolu şehirlerinden anında çekilmesine
    • E) Selçuklu hanedanının savaş gününde kesin olarak sona ermesine

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1243 yenilgisi Moğol nüfuzunu güçlendirdi ve Selçuklu siyasetini bağımlı kıldı; bunun sonucunda çeşitli güç odakları zaman içinde etkili oldu.

  9. Bir ders notunda “Karesioğulları–Kütahya, Germiyanoğulları–Balıkesir” eşleştirmesi yapılmışsa nasıl düzeltilmelidir?

    • A) İki beylik de Mardin merkezli olarak yazılmalıdır
    • B) Karesi Erzurum, Germiyan Niksar şeklinde değiştirilmelidir
    • C) İki beylik de Sinop merkezli kabul edilmelidir
    • D) Karesi Balıkesir ve çevresiyle, Germiyan Kütahya ve çevresiyle eşleştirilmelidir
    • E) Germiyanı yalnız Balasagun çevresiyle ilişkilendirmek gerekir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Karesi Beyliği Balıkesir-Bergama çevresinde; Germiyanoğulları Kütahya çevresinde etkili olmuştur. İsimleri benzemeyen ancak coğrafyaları sınavda karışan beyliklerdir.

  10. Karesi Beyliği’nin Osmanlıya katılışının erken Osmanlı deniz faaliyetleri açısından niçin önemli olduğu savunulabilir?

    • A) Karesi’nin Hint Okyanusu tersanelerini Osmanlı’ya bağlaması nedeniyle
    • B) Osmanlı Devleti’nin 1345’te ilk kez Anadolu’ya girmesi nedeniyle
    • C) Bütün Akdeniz adalarının aynı gün Osmanlı’ya geçmesi nedeniyle
    • D) Karesi’nin başkentinin Konya’ya taşınması nedeniyle
    • E) Kıyı bölgeleri, insan kaynağı ve denizcilik birikiminin Osmanlı yönetimine katılması nedeniyle

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Karesi topraklarının katılımı Marmara ve Ege çevresindeki kıyı bağlantıları ile denizci insan kaynağı bakımından Osmanlı genişlemesini desteklemiştir.

  11. Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası için “tamamen Osmanlı klasiği bir XVI. yüzyıl yapısıdır” denilmesini ne çürütür?

    • A) 1229 tarihli Mengücüklü dönemi külliyesi olarak inşa edilmesi
    • B) Divriği’nin Anadolu’da yer alması
    • C) Yapıda taş işçiliğinin bulunması
    • D) Darüşşifa işlevinin sağlıkla ilgili olması
    • E) Külliyenin günümüzde korunması

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Divriği külliyesi 1229’da Mengücüklü siyasi çevresinde yaptırılmıştır; daha sonraki Osmanlı klasik mimarisinden farklı bir döneme aittir.

  12. Mengücüklülerle Saltukluların siyasi coğrafyasını karşılaştıran doğru ifade hangisidir?

    • A) Mengücüklüler Balıkesir, Saltuklular Birgi çevresindedir
    • B) Mengücüklüler Erzincan-Divriği, Saltuklular Erzurum çevresindedir
    • C) Mengücüklüler Manisa, Saltuklular Kütahya çevresindedir
    • D) İki beylik de yalnız İzmir yarımadasında kurulmuştur
    • E) İki beylik de Karahanlı Kaşgar çevresinde doğmuştur

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mengücüklüler Kemah, Erzincan ve Divriği kollarıyla; Saltuklular Erzurum ve yakın çevreyle ilişkilidir. Bu iki doğu beylik coğrafyasını ayırın.

  13. Karamanoğlu Mehmed Bey’in 1277 Türkçe kararından “beylikte daha sonra hiç Farsça kullanılmadı” sonucuna varmak neden yanlıştır?

    • A) 1277’de Karamanoğullarının Anadolu’da yaşamamış olması
    • B) Mehmed Bey’in hiçbir zaman Konya’ya girmemiş olması
    • C) Siyasi kararın sonraki yüzyıllarda tüm kurumlarda kesintisiz uygulanmış olduğunun kanıtlanamaması
    • D) Türkçenin 1277’den önce konuşulmaması
    • E) Farsçanın yalnız Orhun yazıtlarında kullanılması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1277 kararı Türkçe açısından semboliktir; dönemin ve sonraki Karamanoğlu idaresinin yazı ve dil uygulamalarında farklılıklar görülmüştür.

  14. XIII. yüzyıl sonu Anadolu beylikleri için “hepsi aynı anda Moğol üstünlüğünden tamamen bağımsızdı” demek neden sorunludur?

    • A) Beyliklerin Anadolu’da hiçbir yerleşim kurmamış olması
    • B) Moğol baskısının Anadolu tarihini hiç etkilememesi
    • C) Tüm beyliklerin yalnız XII. yüzyılda sona ermesi
    • D) Beyliklerin güçlenme ve bağımsızlaşma süreçlerinin farklı zaman ve ilişki düzeylerinde gelişmesi
    • E) Bu beyliklerin tamamının tek aileden gelmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Anadolu’da Moğol ve Selçuklu etkisi farklı bölgelerde farklı hızlarla zayıflamıştır; beyliklerin siyasi statülerini tek bir tarihe indirgemek doğru değildir.

  15. Bir Selçuklu ticaret yolunda liman, köprü, kervansaray ve pazarın aynı ağda bulunması neyi gösterir?

    • A) Kervanların hiçbir zaman kara yolunu kullanmadığını
    • B) Limanların sadece dinî tören alanı olduğunu
    • C) Köprülerin ticaret güzergâhıyla ilgisiz olduğunu
    • D) Pazarların yalnız kapalı saraylarda kurulduğunu
    • E) Ulaşım güvenliği, konaklama ve mal dolaşımının birlikte örgütlendiğini

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Selçuklu ekonomi coğrafyasında limanlar, yollar, kervansaraylar ve geçitler birlikte çalışır; ticaret ağı yalnız tek yapı türünden oluşmaz.

  16. “Taçkapı taş işçiliği bütün Selçuklu yapılarında aynı biçimdedir” yargısına tarihçi veya sanat tarihçisi nasıl yaklaşmalıdır?

    • A) Bölgesel ve dönemsel üslup farklarını kitabe ve mimari örneklerle karşılaştırmalıdır
    • B) Bir yapıya bakarak tüm yüzyılların üslubunu aynı ilan etmelidir
    • C) Kitabelerin tarihleme için hiçbir değeri olmadığını savunmalıdır
    • D) Yalnız modern bina fotoğraflarıyla karar vermelidir
    • E) Beylikler devrinde mimari eser yapılmadığını kabul etmelidir

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Selçuklu ve beylik mimarisinde bölge, işlev, banî ve dönem farklılıkları bulunur; tek yapıdan bütün sanat anlayışına genelleme yapılamaz.

  17. Antalya ve Alanya’daki Selçuklu faaliyetlerini yalnız “deniz kıyısındaki dinî inşaatlar” olarak açıklamak neyi eksik bırakır?

    • A) Selçuklu döneminde dinî yapıların da inşa edilmesini
    • B) Liman ticareti, donanma ve kıyı savunmasıyla bağlantılı devlet politikasını
    • C) Anadolu’da kara yollarının bulunmasını
    • D) Konya’nın siyasi merkez olarak önemini
    • E) Ticaretin iktisadi faaliyet olmasını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Selçuklu hükümdarlarının kıyı fetihleri deniz ticareti ve güvenlikle bağlantılıdır; ticari ve askerî motivasyonlar inşa faaliyetleriyle birlikte düşünülmelidir.

  18. Bir öğrenci Artukluların üç kolunu “Mardin, Hasankeyf, Harput” diye yazıyorsa hangi tarihî açıklama bu sınıflamayı doğrular?

    • A) Artukluların yalnız Konya’da hüküm sürmesi
    • B) Bu üç yerin Karahanlıların başkentleri olması
    • C) Artuklu hanedanının Kuzey Mezopotamya ve Doğu Anadolu’da farklı siyasi merkezler kurması
    • D) Artuklu adının yalnız bir medreseye ait olması
    • E) Üç kentin 1277’de ilk kez kurulması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Artuklular Hısnıkeyfâ, Mardin ve Harput kollarıyla tanınır; aynı siyasi hanedan altında farklı yerel merkezler bulunmuştur.

  19. 1214 Sinop, 1221 Alanya, 1230 Yassıçemen ve 1243 Kösedağ olayları hangi doğru sıradadır?

    • A) Yassıçemen – Sinop – Kösedağ – Alanya
    • B) Kösedağ – Alanya – Sinop – Yassıçemen
    • C) Alanya – Sinop – Kösedağ – Yassıçemen
    • D) Sinop’un alınması – Alanya’nın fethi – Yassıçemen – Kösedağ
    • E) Sinop – Kösedağ – Alanya – Yassıçemen

    Doğru cevap: D

    Çözüm: 1214 Karadeniz limanı Sinop; 1221 Akdeniz limanı Alanya; 1230 Hârizmşahlarla Yassıçemen; 1243 Moğollarla Kösedağ kronolojik omurgasını oluşturur.

  20. Bir beyliğin tarihi hem kitabelerden hem sikkelerden hem de dönemin kroniklerinden araştırılıyorsa yöntemsel kazanım nedir?

    • A) Bütün kaynakları otomatik olarak aynı metin kabul etmek
    • B) Sikke tarihlerini arkeolojik bağlamdan bağımsızlaştırmak
    • C) Kitabelerin yalnız modern dönemde üretildiğini varsaymak
    • D) Kroniklerdeki bütün övgüleri tartışmasız tarihî gerçek saymak
    • E) Yazılı anlatı, maddi delil ve hükümdarlık iddialarını karşılaştırabilmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kitabeler ve sikkeler tarih, unvan ve banî için kanıt sunabilir; kronikler olay anlatısı içerir. Birden çok kaynak türü karşılaştırmalı kullanılır.