Avrupa’da Antik Yunan-Roma kültürüne yöneliş ve sanat-bilimde yenilenmeyle tanınan hareket hangisidir?
- A) Rönesans
- B) Reformasyon
- C) Feodalite
- D) Merkantilizm
- E) Restorasyon
Doğru cevap: A
Çözüm: Rönesans, özellikle İtalya’da gelişen ve klasik kültürün yeniden yorumlanmasıyla sanat, düşünce ve bilgi üretiminde etkili olan dönüşümün adıdır.
Rönesans hareketlerinin ilk güçlü merkezlerinin bulunduğu Avrupa ülkesi hangisidir?
- A) Norveç
- B) İtalya
- C) Polonya
- D) İskoçya
- E) Rusya
Doğru cevap: B
Çözüm: İtalyan kent devletlerinin ticaret, klasik miras ve sanat koruyuculuğu ortamı Rönesans’ın başlangıcında etkili oldu. Hareket daha sonra Avrupa’nın başka bölgelerine yayıldı.
Rönesans düşüncesinde insanı, eğitimini ve klasik metinleri öne çıkaran yaklaşım hangisidir?
- A) Skolastik dogmatizm
- B) Manoryalizm
- C) Hümanizm
- D) Merkantilizm
- E) Mutlak monarşi
Doğru cevap: C
Çözüm: Rönesans hümanizmi klasik diller, edebiyat ve insanın zihinsel gelişimi üzerinde durdu. Tüm hümanistlerin aynı dinî veya siyasi görüşü savunduğu düşünülmemelidir.
Floransa’da sanatçıları ve düşünürleri destekleyen aileyle en çok ilişkilendirilen ad hangisidir?
- A) Habsburg
- B) Bourbon
- C) Tudor
- D) Medici
- E) Romanov
Doğru cevap: D
Çözüm: Medici ailesinin Floransa’daki siyasi ve mali gücü sanat koruyuculuğuyla ilişkilidir. Floransa, Rönesans kültürünün önemli merkezlerinden biriydi.
Mona Lisa ve Son Akşam Yemeği eserleriyle tanınan Rönesans sanatçısı kimdir?
- A) Martin Luther
- B) Johannes Kepler
- C) John Calvin
- D) Vasco da Gama
- E) Leonardo da Vinci
Doğru cevap: E
Çözüm: Leonardo da Vinci, resim, anatomi ve teknik araştırmalarla ilişkilendirilen çok yönlü Rönesans figürüdür. Martin Luther ise XVI. yüzyıl Reform hareketiyle anılır.
Sistine Şapeli tavan resimleriyle tanınan sanatçı kimdir?
- A) Michelangelo
- B) Erasmus
- C) Kristof Kolomb
- D) Petrarch
- E) Copernicus
Doğru cevap: A
Çözüm: Michelangelo, Vatikan’daki Sistine Şapeli tavan resimleri ve heykel çalışmalarıyla anılır. Eserleri Rönesans sanatının insan anatomisi ve anlatım tekniklerine örnektir.
Avrupa’da 1450’lerin ortalarından itibaren hareketli metal harfli baskının yayılmasında öncü isim hangisidir?
- A) Isaac Newton
- B) Johannes Gutenberg
- C) Galileo Galilei
- D) Francis Bacon
- E) John Locke
Doğru cevap: B
Çözüm: Gutenberg Avrupa’da hareketli metal harfli matbaanın geliştirilmesiyle ilişkilidir. Baskı teknikleri daha önce başka coğrafyalarda da vardı; mutlak dünya ilki değildir.
1488 yılında Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu’na ulaşmasıyla ilişkilendirilen denizci kimdir?
- A) Kristof Kolomb
- B) Ferdinand Macellan
- C) Bartolomeu Dias
- D) Amerigo Vespucci
- E) Hernán Cortés
Doğru cevap: C
Çözüm: Portekizli Bartolomeu Dias 1488’de Afrika’nın güney ucunu dolaşarak Hint Okyanusu’na açılan deniz yolunun araştırılmasında önemli adım attı.
1492’de Atlantik’i aşarak Karayipler’e ulaşan Ceneviz kökenli denizci kimdir?
- A) Vasco da Gama
- B) Bartolomeu Dias
- C) James Cook
- D) Kristof Kolomb
- E) Ferdinand Macellan
Doğru cevap: D
Çözüm: Kolomb’un 1492 seferi Avrupa-Amerika bağlantısında dönüm noktası oldu. Amerika kıtalarında ondan çok önce yerli toplumlar yaşadığından "boş kıta keşfi" ifadesi yanlıştır.
1494’te İspanya ile Portekiz arasında Atlantik’te etki alanlarını paylaşmaya yönelik antlaşma hangisidir?
- A) Westphalia Antlaşması
- B) Augsburg Barışı
- C) Worms Fermanı
- D) Utrecht Antlaşması
- E) Tordesillas Antlaşması
Doğru cevap: E
Çözüm: Tordesillas 1494’te İspanya ile Portekiz’in denizaşırı hak iddialarını bir sınır çizgisiyle paylaşmayı amaçlayan antlaşmadır; yerli toplumların rızasına dayanmaz.
1498’de Afrika’nın güneyinden geçerek deniz yoluyla Hindistan’a ulaşan Portekizli denizci kimdir?
- A) Vasco da Gama
- B) Kristof Kolomb
- C) Bartolomeu Dias
- D) John Cabot
- E) Francis Drake
Doğru cevap: A
Çözüm: Vasco da Gama 1498’de Hindistan’ın Kalikut kıyılarına ulaştı. Dias 1488’de Ümit Burnu’nu dolaşmış ancak bu yolculukta Hindistan’a ulaşmamıştı.
1519’da başlayan ve 1522’de tamamlanan ilk dünya çevresi seferini başlatan denizci kimdir?
- A) Bartolomeu Dias
- B) Ferdinand Macellan
- C) John Calvin
- D) Amerigo Vespucci
- E) Leonardo da Vinci
Doğru cevap: B
Çözüm: Macellan 1519’da dünya çevresi seferini başlattı; 1521’de öldü. Sefer, 1522’de Juan Sebastián Elcano komutasındaki geminin dönüşüyle tamamlandı.
1517’de yayımladığı 95 Tez ile Reform hareketinin sembol isimlerinden biri olan kişi kimdir?
- A) Thomas More
- B) Ignatius Loyola
- C) Martin Luther
- D) Jean Bodin
- E) Niccolò Machiavelli
Doğru cevap: C
Çözüm: Martin Luther’in 1517’de endüljans uygulamalarını eleştiren 95 Tez’i Alman Reformunun simgesel başlangıcı sayılır; Reform çeşitli bölgelerde farklı çizgiler izledi.
Katolik Kilisesi’nin günah cezalarının bağışlanmasıyla bağlantılı belge ve uygulamasına ne ad verilir?
- A) Enterdi
- B) Aforoz
- C) Fief
- D) Endüljans
- E) İktâ
Doğru cevap: D
Çözüm: Endüljans, günahın dünyevi cezasına ilişkin Kilise uygulamasıdır; XVI. yüzyıldaki satış ve uygulama tartışmaları Luther’in eleştirilerinde merkezi yer tuttu.
1534 Üstünlük Yasası ile İngiltere Kilisesi’nin başı olarak tanınan hükümdar kimdir?
- A) I. Charles
- B) XIV. Louis
- C) II. Felipe
- D) I. Ferdinand
- E) VIII. Henry
Doğru cevap: E
Çözüm: 1534 Üstünlük Yasası İngiltere’de kral VIII. Henry’nin ulusal Kilise üzerindeki üstünlük iddiasını yasalaştırdı. Bu süreç Alman Lutherci Reformuyla aynı örgütlenme değildir.
Reform düşüncesini Cenevre merkezli geliştiren ve Kalvinizmle ilişkilendirilen din adamı kimdir?
- A) Jean Calvin
- B) Martin Luther
- C) Thomas Aquinas
- D) Ignatius Loyola
- E) Erasmus
Doğru cevap: A
Çözüm: Jean Calvin, Cenevre’de Reform geleneğinin oluşmasında etkili oldu. Luthercilik ve Kalvinizm, tek tip Protestan öğreti olarak eşitlenmemelidir.
1555’te Alman prensliklerinde Katoliklerle Lutherciler arasında dinî düzenleme sağlayan barışın adı nedir?
- A) Westphalia Barışı
- B) Augsburg Barışı
- C) Tordesillas Antlaşması
- D) Verdun Antlaşması
- E) Paris Antlaşması
Doğru cevap: B
Çözüm: 1555 Augsburg Barışı, Kutsal Roma İmparatorluğu’nda prenslerin Katoliklik veya Luthercilik tercihine dayalı bir düzen geliştirdi; tüm dinî grupları eşit kapsamamıştır.
1545–1563 yıllarında toplanan ve Katolik Reformuyla ilişkili konsil hangisidir?
- A) İznik Konsili
- B) Konstanz Konsili
- C) Trento Konsili
- D) Clermont Konsili
- E) Viyana Kongresi
Doğru cevap: C
Çözüm: Trento Konsili, Katolik Kilisesi’nin öğretisini ve disiplinini Reform karşısında yeniden vurguladığı toplantılar bütünüdür; Protestan kiliselerinin birleşik kongresi değildir.
XV–XVIII. yüzyıl Avrupa’sında devlet zenginliğini değerli maden ve dış ticaret fazlasıyla ilişkilendiren yaklaşım hangisidir?
- A) Manoryalizm
- B) Fizyokrasi
- C) Anarşizm
- D) Merkantilizm
- E) Ütopyacılık
Doğru cevap: D
Çözüm: Merkantilist politikalar devlet gücünü ticaret, imalatı koruma ve değerli maden birikimiyle ilişkilendirdi. Uygulamalar devletlere ve dönemlere göre değişti.
1618–1648 Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren barış düzenlemeleri hangi adla bilinir?
- A) Augsburg Barışı
- B) Tordesillas Antlaşması
- C) Küçük Kaynarca Antlaşması
- D) Verdun Antlaşması
- E) Westphalia (Vestfalya) Barışı
Doğru cevap: E
Çözüm: Westphalia Barışı 1648’de Otuz Yıl Savaşları’nı sona erdiren antlaşmalar bütünüdür. Mezhep ilişkileri ve imparatorluk siyasetinde önemli değişiklikler doğurdu.