Zor Test

ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye - Zor Test

ÖABT Tarih Yumuşama Dönemi ve Türkiye konusuna yönelik 20 soruluk zor seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Tarih
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Yumuşama Dönemi ve Türkiye
Test türü
Zor Test

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

1962–1972 silah kontrolü kronolojisini doğru veren seçenek hangisidir?

Soru 2 / 20

1963 Kısmi Deneme Yasağı’nın “tam nükleer silahsızlanma antlaşması” diye nitelendirilmesi neden yanlıştır?

Soru 3 / 20

SALT I 1972 ve Helsinki 1975 belgeleri için en doğru içerik ayrımı hangisidir?

Soru 4 / 20

1975 Helsinki Nihai Senedi hakkında “Avrupa sınırlarını tek başına yeni bir antlaşmayla yeniden çizdi” önermesi neden eksiktir?

Soru 5 / 20

1979 SALT II için aşağıdakilerden hangisi hem imza hem onay bakımından doğrudur?

Soru 6 / 20

SALT II’nin ABD’de onaylanmaması ile 1979 Afganistan müdahalesi için doğru ilişki hangisidir?

Soru 7 / 20

Türkiye-AET ilişkilerinin 1963–1973 hukuki aşamaları için doğru sıralama hangisidir?

Soru 8 / 20

“1963 Ankara Anlaşması Türkiye’yi AET’ye tam üye yaptı” çıkarımı neden yanlıştır?

Soru 9 / 20

1967 ve 1973 Arap-İsrail savaşlarını 1973 petrol kriziyle birlikte ayıran doğru yorum hangisidir?

Soru 10 / 20

Yumuşama döneminde Arap-İsrail çatışmalarının sürmesi nasıl yorumlanmalıdır?

Soru 11 / 20

1964 Johnson Mektubu ile 1975–1978 ABD ambargosunu karşılaştıran doğru ifade hangisidir?

Soru 12 / 20

1974 Kıbrıs harekâtının dış politika bağlamında “NATO üyeliği sona erdi” yorumu neden yanlıştır?

Soru 13 / 20

1974 Türkiye koalisyon hükümetinde CHP ile ortaklık yapan siyasi parti hangisidir?

Soru 14 / 20

1975 ABD silah ambargosu ile Türkiye’nin dış politika seçenekleri arasında hangi sonuç ortaya çıktı?

Soru 15 / 20

Türkiye’nin 1970’lerde hem NATO üyeliği hem SSCB ile ekonomik temaslar sürdürmesi hangi yorumu destekler?

Soru 16 / 20

Helsinki Nihai Senedi’nde yer alan insan hakları vurgusu Soğuk Savaş dengesi bakımından neden önemlidir?

Soru 17 / 20

1979’da yaşanan gelişmelerden hangisi “yumuşamanın sınırları” tartışmasını en güçlü biçimde destekler?

Soru 18 / 20

Yumuşama döneminin başlangıcı ve sonu hakkında en doğru genelleme hangisidir?

Soru 19 / 20

1963 Ankara Anlaşması, 1972 SALT I ve 1975 Helsinki Senedi için doğru gruplama hangisidir?

Soru 20 / 20

1962 Küba krizinden 1979 Afganistan müdahalesine uzanan ilişkilerin genel seyrini en iyi özetleyen ifade hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. 1962–1972 silah kontrolü kronolojisini doğru veren seçenek hangisidir?

    • A) 1962 Küba Krizi → 1963 Kısmi Deneme Yasağı → 1968 NPT → 1972 SALT I
    • B) 1968 NPT → 1962 Küba → 1972 SALT I → 1963 deneme yasağı
    • C) 1972 SALT I → 1963 Kısmi Deneme → 1962 Küba → 1968 NPT
    • D) 1963 SALT II → 1962 Küba → 1968 Helsinki → 1972 NPT
    • E) 1972 Küba → 1968 SALT II → 1963 NPT → 1962 Helsinki

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Küba Füze Krizi 1962’de nükleer riski gösterdi; 1963 kısmi deneme yasağı, 1968 NPT ve 1972 SALT I farklı amaçlı adımlardı.

  2. 1963 Kısmi Deneme Yasağı’nın “tam nükleer silahsızlanma antlaşması” diye nitelendirilmesi neden yanlıştır?

    • A) ABD ve SSCB bütün nükleer silahlarını 1963’te imha etmiştir
    • B) Yalnız belirli ortamlardaki nükleer denemeleri yasaklamış, nükleer cephanelikleri ortadan kaldırmamıştır
    • C) Antlaşma yalnız AET gümrük tarifelerini düzenlemiştir
    • D) Antlaşma sadece 1974 Kıbrıs barış görüşmelerine ilişkindir
    • E) 1963’te nükleer deneme teknolojisi henüz yoktu

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1963 antlaşması atmosfer, uzay ve su altındaki denemeleri yasaklayan kısmi bir düzenlemedir; yer altı denemeleri ve cephaneliklerin tamamı sona ermedi.

  3. SALT I 1972 ve Helsinki 1975 belgeleri için en doğru içerik ayrımı hangisidir?

    • A) SALT I ekonomik gümrük tarifesi; Helsinki yalnız iki ülkenin füze sayısıdır
    • B) SALT I Kıbrıs garantörlük rejimi; Helsinki NATO üyelik protokolüdür
    • C) SALT I stratejik silah sınırlaması; Helsinki sınırların saygı görmesi, işbirliği ve insan hakları ilkeleridir
    • D) SALT I Avrupa’da ortak para; Helsinki Kore ateşkesi düzenidir
    • E) Her ikisi 1974’te sadece Türkiye ile ABD arasında imzalanmıştır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: SALT I iki nükleer süper gücün stratejik silah müzakeresidir; Helsinki 35 katılımcılı Avrupa güvenliği, işbirliği ve haklar sürecidir.

  4. 1975 Helsinki Nihai Senedi hakkında “Avrupa sınırlarını tek başına yeni bir antlaşmayla yeniden çizdi” önermesi neden eksiktir?

    • A) Helsinki Senedi 1975’te yalnız Türkiye’nin il sınırlarını değiştirmiştir
    • B) Belge 1975’te ABD-SSCB arasında nükleer füzeleri yok etmiştir
    • C) Helsinki 1975’te Birleşmiş Milletleri kurmuştur
    • D) Metin sınırların dokunulmazlığı ve barışçı ilişkileri vurgulayan çok taraflı siyasi ilkeler içerir
    • E) Belge Kıbrıs’ın garantörlerini SSCB ve İran olarak değiştirmiştir

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Helsinki metni devletler arası güvenlik, sınırların dokunulmazlığı, işbirliği ve insan haklarını içeren siyasal mutabakattır; salt sınır çizme işlemine indirgenemez.

  5. 1979 SALT II için aşağıdakilerden hangisi hem imza hem onay bakımından doğrudur?

    • A) Nixon ve Brejnev 1962’de imzaladı; NATO antlaşması oldu
    • B) Kennedy ve Kruşçev 1975’te imzaladı; AET’ye üyelik sağladı
    • C) SALT II hiçbir zaman imzalanmadı ve 1949’da NATO’yu kurdu
    • D) Türkiye ile Yugoslavya 1979’da imzaladı; Balkan İttifakı oldu
    • E) Carter ve Brejnev 1979’da imzaladı; ABD Senatosunda onaylanmadı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: SALT II Haziran 1979’da Carter ve Brejnev tarafından imzalandı fakat ABD Senatosunun onayı alınmadı; imza ile yürürlük ayrı aşamalardır.

  6. SALT II’nin ABD’de onaylanmaması ile 1979 Afganistan müdahalesi için doğru ilişki hangisidir?

    • A) Afganistan müdahalesi onay sürecinin durdurulmasında belirleyici etkenlerden biri olmuştur
    • B) Afganistan müdahalesi SALT II’yi 1972’de zorunlu olarak yürürlüğe koymuştur
    • C) Afganistan müdahalesi 1947 Truman Doktrini’ni yazmıştır
    • D) Onaylanmama nedeni Türkiye’nin 1979’da NATO’dan ayrılmasıdır
    • E) Afganistan müdahalesi 1979’da Berlin Duvarı’nı yıkmıştır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Sovyet müdahalesi 1979 sonunda yaşandı; Carter 1980 başında SALT II’nin Senato gündeminde ilerlememesini istedi ve antlaşma onaylanmadı.

  7. Türkiye-AET ilişkilerinin 1963–1973 hukuki aşamaları için doğru sıralama hangisidir?

    • A) 1970 Ankara Anlaşması → 1963 Katma Protokol → 1973 NATO üyeliği
    • B) 1963 Ankara Anlaşması imzası → 1964 yürürlük → 1970 Katma Protokol imzası → 1973 yürürlük
    • C) 1964 Katma Protokol → 1973 Ankara Anlaşması → 1963 tam üyelik
    • D) 1973 Ankara Anlaşması imzası → 1963 yürürlük → 1983 Katma Protokol
    • E) 1963 Türkiye AB tam üyelik → 1970 SSCB ortaklığı → 1973 NATO kuruluşu

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ankara Anlaşması 1963 imza ve 1964 yürürlük; Katma Protokol 1970 imza ve 1973 yürürlük aşamalarıyla izlenir.

  8. “1963 Ankara Anlaşması Türkiye’yi AET’ye tam üye yaptı” çıkarımı neden yanlıştır?

    • A) Türkiye 1963’te NATO’nun kurucu üyesi yapılmıştır
    • B) Ankara Anlaşması 1963’te yalnız Kıbrıs’ı yönetmiştir
    • C) Anlaşma aşamalı ekonomik bütünleşmeyi öngören ortaklık rejimi kurmuştur
    • D) AET 1963’te dünyanın bütün devletlerini otomatik üye yapmıştır
    • E) Katma Protokol 1970’te Sovyetler Birliğini AET’ye almıştır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Ankara Anlaşması ortaklık ilişkisidir; sonradan belirlenen geçiş dönemi ve tam üyelik hedefi, 1963’te üyeliğin gerçekleştiği anlamına gelmez.

  9. 1967 ve 1973 Arap-İsrail savaşlarını 1973 petrol kriziyle birlikte ayıran doğru yorum hangisidir?

    • A) 1973 petrol krizi 1950 Kore Savaşı’nın doğrudan sonucudur
    • B) 1967 Altı Gün Savaşı 1979 İran Devrimi’nin diğer adıdır
    • C) 1973 savaşında hiçbir petrol üreticisi ambargo uygulamamıştır
    • D) Petrol ambargosu 1967 Altı Gün Savaşı’ndan değil 1973 Ekim Savaşı ortamından doğmuştur
    • E) 1973 petrol krizi Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun 1957 kuruluşunu başlatmıştır

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Küresel petrol ambargosu, 1973 Ekim Arap-İsrail savaşıyla bağlantılı petrol üreticisi ülkelerin kararları sonucunda yaşandı.

  10. Yumuşama döneminde Arap-İsrail çatışmalarının sürmesi nasıl yorumlanmalıdır?

    • A) ABD ile SSCB 1972’den sonra bütün bölgesel anlaşmazlıkları çözdü
    • B) Helsinki 1975’te Arap-İsrail savaşlarını hukuken geçmişten sildi
    • C) Yumuşama 1955’te NATO ve Varşova’yı birleştirerek başladı
    • D) 1973 savaşında hiçbir uluslararası aktör etkilenmedi
    • E) Süper güçler arasındaki görüşmeler bölgesel savaşları ve vekâlet rekabetini tümüyle bitirmemiştir

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yumuşama ABD-SSCB ilişkilerinde gerilimi azaltma çabasıydı; 1973 Arap-İsrail Savaşı gibi bölgesel krizler bu sırada devam etti.

  11. 1964 Johnson Mektubu ile 1975–1978 ABD ambargosunu karşılaştıran doğru ifade hangisidir?

    • A) İlki olası Kıbrıs müdahalesine ilişkin diplomatik uyarı, ikincisi 1974 harekâtı sonrasındaki silah kısıtlamasıdır
    • B) İlki 1979 SALT II’nin metni, ikincisi 1963 AET ortaklığıdır
    • C) İkisi de 1952 NATO üyelik kabul belgesidir
    • D) İlki 1974 KTFD ilanı, ikincisi 1983 KKTC kuruluşudur
    • E) Her ikisi de SSCB tarafından Türkiye’ye 1946’da verilen Boğazlar notalarıdır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Johnson Mektubu 1964’teki Türk-ABD görüş ayrılığına, silah ambargosu ise 1974 Kıbrıs harekâtını izleyen 1975–1978 dönemine aittir.

  12. 1974 Kıbrıs harekâtının dış politika bağlamında “NATO üyeliği sona erdi” yorumu neden yanlıştır?

    • A) NATO 1974’te zaten tamamen dağılmıştı
    • B) Türkiye harekâttan sonra da NATO üyesi olarak kaldı; ABD ile ikili savunma gerilimi yaşandı
    • C) Türkiye ancak 1983’te ilk kez NATO’ya katıldı
    • D) Silah ambargosu NATO üyeliğini otomatik iptal eden uluslararası mahkeme kararıydı
    • E) Kıbrıs Cumhuriyeti 1974’te NATO yerine geçmiştir

    Doğru cevap: B

    Çözüm: 1974 sonrası Türkiye-ABD ilişkileri gerilimliydi ama Türkiye’nin 1952’de başlayan NATO üyeliği devam etti; ittifak ile ikili ilişkiler ayrıdır.

  13. 1974 Türkiye koalisyon hükümetinde CHP ile ortaklık yapan siyasi parti hangisidir?

    • A) Demokrat Parti (1946)
    • B) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
    • C) Millî Selamet Partisi (MSP)
    • D) Serbest Cumhuriyet Fırkası
    • E) Anavatan Partisi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: 1974 Kıbrıs harekâtı döneminde Bülent Ecevit başkanlığındaki CHP, Necmettin Erbakan’ın MSP’siyle koalisyon hükümetindeydi.

  14. 1975 ABD silah ambargosu ile Türkiye’nin dış politika seçenekleri arasında hangi sonuç ortaya çıktı?

    • A) Türkiye’nin 1975’te Sovyetler Birliği’ne resmen bağlanması sağlandı
    • B) NATO bütün üyelerine karşı aynı ambargoyu yürürlüğe koydu
    • C) Türkiye’nin 1975’te Kıbrıs garantörlüğü kendiliğinden silindi
    • D) Savunma tedariki bağımlılığı ve dış politika hareket alanı yeniden tartışma konusu oldu
    • E) 1975 Helsinki Nihai Senedi ABD ambargosunu zorunlu kıldı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Silah ambargosu Türk-Amerikan ilişkilerinde ciddi krize neden olarak savunma tedarikinde bağımlılık, alternatif arayışlar ve egemenlik tartışmalarını artırdı.

  15. Türkiye’nin 1970’lerde hem NATO üyeliği hem SSCB ile ekonomik temaslar sürdürmesi hangi yorumu destekler?

    • A) Türkiye 1970’lerde aynı anda Varşova Paktı’na üye olmuştur
    • B) Türkiye NATO’yu 1974’te kurarak SSCB’yi üye yapmıştır
    • C) SSCB 1970’te AET’nin tam üyesi olmuştur
    • D) Bu dönemde bütün diplomatik ilişkiler dünyada tamamen kesilmiştir
    • E) Batı ittifakı üyeliği, bütün ekonomik ve diplomatik temasların tek blokla sınırlanmasını gerektirmez

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Yumuşama, güvenlik ittifakları sürerken farklı bloklarla ekonomik ilişkilerin gelişebilmesine imkân verdi; Türkiye NATO üyeliğini korudu.

  16. Helsinki Nihai Senedi’nde yer alan insan hakları vurgusu Soğuk Savaş dengesi bakımından neden önemlidir?

    • A) Güvenliği yalnız askerî denge değil temel haklar ve devletler arası işbirliğiyle birlikte ele almıştır
    • B) İnsan hakları kavramını 1975’te bütün dünyada yasaklamıştır
    • C) NATO’nun askerî ortak savunma maddesini feshetmiştir
    • D) Türkiye-AET gümrük birliğini aynı gün tamamlamıştır
    • E) 1975’te SSCB’yi Birleşmiş Milletlerden çıkarmıştır

    Doğru cevap: A

    Çözüm: 1975 Helsinki metni sınır, güvenlik, işbirliği ve hakları birlikte ele alarak Doğu-Batı ilişkilerinde kapsamlı güvenlik fikrini güçlendirdi.

  17. 1979’da yaşanan gelişmelerden hangisi “yumuşamanın sınırları” tartışmasını en güçlü biçimde destekler?

    • A) Türkiye’nin 1952 NATO üyeliğinin gerçekleşmesi
    • B) SSCB’nin Afganistan’a askerî müdahalesi ve SALT II onayının durması
    • C) Berlin Ablukası’nın 1949’da sona ermesi
    • D) Kore Savaşı’nın 1953 ateşkesiyle durması
    • E) Ankara Anlaşması’nın 1963’te imzalanması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sovyet Afganistan müdahalesi ve SALT II’nin onaylanmaması, müzakere sürecinin büyük güçlerin askerî rekabetini ortadan kaldırmadığını gösterdi.

  18. Yumuşama döneminin başlangıcı ve sonu hakkında en doğru genelleme hangisidir?

    • A) Yumuşama 1949 NATO kuruluşunda başlamış ve 1950’de kesin bitmiştir
    • B) Yumuşama 1991 SSCB’nin dağılmasıyla ilk kez başlamıştır
    • C) 1960’ların sonu–1970’lerde yakınlaşma öne çıkmış; 1979 Afganistan kriziyle yeniden gerilim artmıştır
    • D) 1975 Helsinki’nin hemen ardından ABD ve SSCB tek devlete dönüşmüştür
    • E) 1962 Küba Füze Krizi yumuşamanın artık nükleer risk olmadığını kanıtlamıştır

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Détente özellikle 1969–1979 yıllarına yerleştirilir; 1979 Afganistan müdahalesi ve silahlanma rekabeti sürecin kırılganlığını ortaya koydu.

  19. 1963 Ankara Anlaşması, 1972 SALT I ve 1975 Helsinki Senedi için doğru gruplama hangisidir?

    • A) Üçü de Kıbrıs Cumhuriyeti’nin 1960 garantörlük belgeleridir
    • B) Üçü de Türkiye’nin NATO üyeliği için imzaladığı 1952 protokolleridir
    • C) Ankara nükleer silah anlaşması; SALT AET ortaklığı; Helsinki Kore ateşkesi
    • D) Türkiye-AET ortaklığı; ABD-SSCB silah sınırlaması; Avrupa güvenliği ve insan hakları ilkeleri
    • E) Ankara 1983 KKTC ilanı; SALT 1974 harekâtı; Helsinki 1979 İran Devrimi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Metinlerin adlarından çok taraflarını ve alanlarını ayırmak gerekir: Ankara ekonomik ortaklık, SALT nükleer silah kontrolü, Helsinki güvenlik ve işbirliği ilkeleridir.

  20. 1962 Küba krizinden 1979 Afganistan müdahalesine uzanan ilişkilerin genel seyrini en iyi özetleyen ifade hangisidir?

    • A) Doğrudan birleşme → NATO’nun dağıtılması → 1963’te iki bloklu yapıya dönüş
    • B) 1975’te SSCB’nin dağılması → 1979’da NATO kurulması → 1983 Kore Ateşkesi
    • C) Küba krizinin 1979’da başlaması → 1972’de sona ermesi → 1963 Helsingisi
    • D) 1962’den sonra ABD ile SSCB arasında hiçbir uluslararası görüşme yapılmaması
    • E) Nükleer çatışma korkusu → silah kontrolü ve diyalog → bölgesel rekabetle yumuşamanın sarsılması

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Küba Krizi nükleer riski ortaya koydu; 1963 test yasağı, 1972 SALT ve 1975 Helsinki müzakereleri gelişti; Afganistan krizi yumuşamayı zayıflattı.