Orta Test

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Genel Orta Test 2

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı dersindeki seçili konular için genel orta seviye test. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türk Dili ve Edebiyatı
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Test türü
Orta Test
Test numarası
2

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Nedim’in şarkılarıyla ilgili en doğru genel yargı hangisidir?

Soru 2 / 20

Kün Togdı–Ay Toldı–Ögdülmiş–Odgurmış dizisi sırasıyla hangi kavramları temsil eder?

Soru 3 / 20

Genç Kalemler çevresinin Yeni Lisan anlayışında aşağıdakilerden hangisi öne çıkar?

Soru 4 / 20

Yunus Emre’nin Divan’ı ile Risâletü’n-Nushiyye’si karşılaştırılırken hangisi doğrudur?

Soru 5 / 20

Köktürk yazısı üzerine bir incelemede harf, ses ve sözcük yapısı ayrı ayrı ele alınıyor. Ses birimlerinin incelendiği alan hangisidir?

Soru 6 / 20

Rabguzî’nin Kısasü’l-Enbiyâ adlı eserinin içeriğiyle ilgili doğru ifade hangisidir?

Soru 7 / 20

Yerçekimli Karanfil adlı şiir kitabının yazarı kimdir?

Soru 8 / 20

'Türk bodun' ifadesini çözümleyen araştırmacı hangi yaklaşımı benimsemelidir?

Soru 9 / 20

Arap harfli Osmanlı Türkçesinin Cumhuriyet dönemi Latin temelli yazıyla ilişkisi için doğru ifade hangisidir?

Soru 10 / 20

Tekke geleneğindeki ilahi ile âşık geleneğindeki güzellemenin öncelikli farkı nedir?

Soru 11 / 20

Hoca Mesud’un Süheyl ü Nevbahâr’ı dil tarihi bakımından hangi konuda veri sunar?

Soru 12 / 20

Yaban romanındaki aydın ile köylü arasındaki mesafe hangi yazarın temel sorgulamasıdır?

Soru 13 / 20

Uygur çeviri metinlerinde dinî kavram karşılıklarını araştıran kişi hangi malzemeyi öncelikle karşılaştırmalıdır?

Soru 14 / 20

Bir halk şiirindeki “bre”, “hey” gibi seslenişlerle yiğitçe söyleyiş hangi âşık şiiri biçimini akla getirir?

Soru 15 / 20

Codex Cumanicus’un Latin harfli yazım özelliklerinden doğrudan hangi sonuç çıkarılabilir?

Soru 16 / 20

Bir araştırmacı XIII–XV. yüzyıl Anadolu metinlerinde Oğuzca özellikler arıyorsa öncelikle hangi sahayı incelemelidir?

Soru 17 / 20

Bir meddah anlatısında tek kişinin değişik kişileri taklit ederek hikâye anlatması hangi niteliği gösterir?

Soru 18 / 20

Aşağıdaki eser-çevre eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Soru 19 / 20

Ziya Paşa’nın Şiir ve İnşa yazısıyla Harabat adlı antolojisi arasında en sık tartışılan gerilim hangisidir?

Soru 20 / 20

Muhâkemetü’l-Lugateyn’in temel tartışma ekseni nedir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Nedim’in şarkılarıyla ilgili en doğru genel yargı hangisidir?

    • A) Yalnız Karahanlı Türkçesiyle yazılmıştır.
    • B) Lale Devri zevkini ve mahallî söyleyişi yansıtabilir.
    • C) Bütün örnekleri Köktürk harfli anıttır.
    • D) Halk manisiyle biçim bakımından aynıdır.
    • E) Şairler tezkiresi türündedir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Nedim’in şarkı ve gazellerinde XVIII. yüzyıl İstanbul hayatı ve daha yerli söyleyiş özellikleri görülebilir.

  2. Kün Togdı–Ay Toldı–Ögdülmiş–Odgurmış dizisi sırasıyla hangi kavramları temsil eder?

    • A) Saadet–adalet–âkıbet–akıl
    • B) Akıl–saadet–adalet–âkıbet
    • C) Adalet–saadet–akıl–âkıbet
    • D) Adalet–akıl–saadet–âkıbet
    • E) Âkıbet–saadet–adalet–akıl

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Kutadgu Bilig’de dört kişi sırasıyla doğru kanun, kut, ukuş ve âkıbet kavramlarının taşıyıcısıdır.

  3. Genç Kalemler çevresinin Yeni Lisan anlayışında aşağıdakilerden hangisi öne çıkar?

    • A) Arapça ve Farsça tamlamaları zorunlu artırma
    • B) Yalnız Fransızca roman yazma
    • C) Konuşulan Türkçeye yaklaşan yalın bir yazı dili
    • D) Bütün Türkçe sözcükleri terk etme
    • E) Hece ölçüsünü bütünüyle yasaklama

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yeni Lisan hareketi, edebî dilin konuşulan Türkçeye yaklaşmasını ve yapay dil özelliklerinden uzaklaşmasını amaçlar; dilde sadeleşmeyle ilişkilidir.

  4. Yunus Emre’nin Divan’ı ile Risâletü’n-Nushiyye’si karşılaştırılırken hangisi doğrudur?

    • A) Şiir koleksiyonu ile didaktik mesnevinin metin türleri farklıdır.
    • B) İki eser aynı Kıpçak sözlüğünün bölümleridir.
    • C) Her iki eser Latin harfli modern romanlardır.
    • D) İkisini de Gülşehrî yazmıştır.
    • E) İkisi de Karahanlı sözlükleridir.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yunus Emre’nin şiirleri Divan ile, öğüt niteliğindeki anlatısı Risâletü’n-Nushiyye ile ilişkilidir; ortak yazar türü eşitlemez.

  5. Köktürk yazısı üzerine bir incelemede harf, ses ve sözcük yapısı ayrı ayrı ele alınıyor. Ses birimlerinin incelendiği alan hangisidir?

    • A) Metin türleri incelemesi
    • B) Edebiyat sosyolojisi
    • C) Ses bilgisi
    • D) Yalnız paleografi
    • E) Anlatıbilim

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Seslerin işleyişi ses bilgisinin; harf işaretlerinin biçimsel okunması yazı biliminin; ek ve gövdelerin incelenmesi biçim bilgisinin alanıdır.

  6. Rabguzî’nin Kısasü’l-Enbiyâ adlı eserinin içeriğiyle ilgili doğru ifade hangisidir?

    • A) Şairlerin biyografilerinden oluşur.
    • B) Peygamber kıssaları etrafında şekillenir.
    • C) Türkçe-Farsça dil karşılaştırması yapar.
    • D) Kuman diline ait sözlükten ibarettir.
    • E) Hükümdar ile vezir arasında dört kavramı tartıştırır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Eser adı da peygamber kıssalarına işaret eder. Bu metin, dil ve anlatı açısından Harezm çevresinin önemli kaynaklarındandır.

  7. Yerçekimli Karanfil adlı şiir kitabının yazarı kimdir?

    • A) Mehmet Âkif Ersoy
    • B) Faruk Nafiz Çamlıbel
    • C) Edip Cansever
    • D) Namık Kemal
    • E) Şinasi

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Yerçekimli Karanfil, Edip Cansever’in kitabıdır; şair İkinci Yeni çevresinde anılır, dramatik söyleyiş ve yoğun çağrışımı kullanır.

  8. 'Türk bodun' ifadesini çözümleyen araştırmacı hangi yaklaşımı benimsemelidir?

    • A) Bodun'u modern bir kurum adı saymalıdır.
    • B) Bodun'u dönemin halk/topluluk anlam alanında yorumlamalıdır.
    • C) İfadeyi yalnız ses benzerliğiyle çevirmelidir.
    • D) Sözlük ve bağlamı bütünüyle dışlamalıdır.
    • E) Bodun'u daima 'taş' diye aktarmalıdır.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Tarihî metin çözümlerinde sözcüğün çağdaş çağrışımları yerine kendi dönemi, eşdizimi ve tarihî sözlük bilgileri kullanılmalıdır.

  9. Arap harfli Osmanlı Türkçesinin Cumhuriyet dönemi Latin temelli yazıyla ilişkisi için doğru ifade hangisidir?

    • A) 1928’de Türkçe tamamen başka bir dile dönüştü.
    • B) Osmanlıca zaten Latin harfleriyle yazılıyordu.
    • C) Yazı değişimi, Türkçenin tarihsel sürekliliğini otomatik ortadan kaldırmaz.
    • D) Türkçede 1928’den önce hiç ünlü yoktu.
    • E) Yazı değişimi önceki eserleri tarihsiz kıldı.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Harf devrimi yazı sistemini değiştirmiştir; Türkiye Türkçesinin Oğuz temelli tarihî gelişimi daha uzun bir süreklilik içinde değerlendirilir.

  10. Tekke geleneğindeki ilahi ile âşık geleneğindeki güzellemenin öncelikli farkı nedir?

    • A) İkisinin de mutlaka roman olması
    • B) Baskın tema ve icra çevresi
    • C) Birinin hiç ölçü kullanmaması
    • D) İkinci türün yalnız Arapça yazılması
    • E) Birincisinin hiç Türkçe olmaması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İlahi dinî/tasavvufî tema ve tekke icrasıyla, güzelleme aşk ve güzellik temasıyla ilişkilidir; biçimler arasında örtüşme bulunabilir.

  11. Hoca Mesud’un Süheyl ü Nevbahâr’ı dil tarihi bakımından hangi konuda veri sunar?

    • A) Köktürk runiform harflerinin VIII. yüzyıl kullanımı
    • B) Kuman sözlüklerindeki Latin harflerinin yapısı
    • C) Çağatayda Türkçe-Farsça gramer karşılaştırması
    • D) Cumhuriyet romanında anlatıcı türleri
    • E) XIV. yüzyılda Farsçadan Anadolu Türkçesine çeviri dili

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Süheyl ü Nevbahâr, Türkçe mesnevi çevirisi bağlamında tarihî söz varlığı ve anlatım özelliklerinin incelenmesine olanak verir.

  12. Yaban romanındaki aydın ile köylü arasındaki mesafe hangi yazarın temel sorgulamasıdır?

    • A) Yakup Kadri Karaosmanoğlu
    • B) Halit Ziya Uşaklıgil
    • C) Ahmet Haşim
    • D) Orhan Veli Kanık
    • E) Recaizade Mahmut Ekrem

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Yakup Kadri’nin Yaban romanı, Millî Mücadele yılları bağlamında aydın ve halk arasındaki karşılıklı yabancılaşmayı ele alır.

  13. Uygur çeviri metinlerinde dinî kavram karşılıklarını araştıran kişi hangi malzemeyi öncelikle karşılaştırmalıdır?

    • A) Yalnız kapak rengini
    • B) Metnin kâğıt ölçüsünü
    • C) Sadece eserin modern reklamını
    • D) Yazıt alanının coğrafi yüksekliğini
    • E) Kaynak metin ve hedef dildeki karşılıkları

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Çeviri terimlerinin oluşumu kaynak dildeki kavram ile Eski Uygur Türkçesindeki karşılığın bağlamsal incelenmesiyle anlaşılabilir.

  14. Bir halk şiirindeki “bre”, “hey” gibi seslenişlerle yiğitçe söyleyiş hangi âşık şiiri biçimini akla getirir?

    • A) Gazel
    • B) Kaside
    • C) Varsağı
    • D) Mesnevi
    • E) Rubai

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Varsağı, özellikle Güney Anadolu ve Toros çevresiyle ilişkilendirilen, kendine özgü yiğitçe söyleyiş ve sekizli heceyle görülen âşık biçimidir.

  15. Codex Cumanicus’un Latin harfli yazım özelliklerinden doğrudan hangi sonuç çıkarılabilir?

    • A) Kumanların ana dilinin Latince olduğu
    • B) Türkçenin eklemeli yapısının kaybolduğu
    • C) Bütün Kıpçak metinlerinin aynı alfabe ile yazıldığı
    • D) Kuman/Kıpçak malzemesinin farklı bir yazı geleneğiyle kaydedildiği
    • E) Kıpçak yazı dilinin hiç olmadığı

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Latin harfli kayıt, dilin Latince olduğu anlamına gelmez. Dil ile yazı sistemi ayrı değişkenlerdir.

  16. Bir araştırmacı XIII–XV. yüzyıl Anadolu metinlerinde Oğuzca özellikler arıyorsa öncelikle hangi sahayı incelemelidir?

    • A) Eski Uygur Türkçesi
    • B) Eski Anadolu Türkçesi
    • C) Kıpçak Türkçesi
    • D) Çağdaş Kırgızca
    • E) Köktürk yazıtları

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Eski Anadolu Türkçesi Oğuz temelli tarihî Batı Türkçesinin ilk yazılı dönemidir. Coğrafya ve dil özellikleri beraber değerlendirilir.

  17. Bir meddah anlatısında tek kişinin değişik kişileri taklit ederek hikâye anlatması hangi niteliği gösterir?

    • A) Gölge perdesinde tasvir oynatılması
    • B) Yalnız yazılı roman okuma
    • C) Koro ve dansa dayalı opera
    • D) Tek anlatıcıya dayalı geleneksel gösterim
    • E) Tamamen sessiz sahne oyunu

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Meddah, tek anlatıcı olarak taklit ve anlatı tekniklerinden yararlanır; Karagöz ise perde ve tasvir temelli gölge oyunudur.

  18. Aşağıdaki eser-çevre eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

    • A) Altun Yaruk — Osmanlı divan şiiri
    • B) Irk Bitig — Tanzimat tiyatrosu
    • C) Kül Tigin — Karahanlı sözlükçülüğü
    • D) Huastuanift — Maniheist çevre
    • E) Kutadgu Bilig — Eski Uygur Budist çevirisi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Huastuanift, Eski Uygur Türkçesinin Maniheist çevresine ait bir tövbe/itiraf metnidir. Bu eşleştirme, dinî içerik ve dönem ayrımı için belirleyicidir.

  19. Ziya Paşa’nın Şiir ve İnşa yazısıyla Harabat adlı antolojisi arasında en sık tartışılan gerilim hangisidir?

    • A) Tiyatro ile sinema arasındaki çelişki
    • B) Halk şiirini savunma ile divan geleneğine yönelme arasındaki fark
    • C) İkinci Yeni ile Garip’in birleşmesi
    • D) Çocuk edebiyatı ile destan ilişkisi
    • E) Sözlü hikâyenin yazılı türküye dönüşmesi

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Şiir ve İnşa’da halk edebiyatını öne çıkaran Ziya Paşa’nın Harabat’ta divan şiiri birikimine yer vermesi, düşünce gelişimi bağlamında tartışılır.

  20. Muhâkemetü’l-Lugateyn’in temel tartışma ekseni nedir?

    • A) Türkçe ile Farsçanın karşılaştırılması
    • B) Arapça ile Latincenin karşılaştırılması
    • C) Köktürk yazıtlarının tarihlendirilmesi
    • D) Peygamber kıssalarının sıralanması
    • E) Kıpçak atçılık terimlerinin listelenmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Ali Şîr Nevâî, eserinde Türkçe ile Farsçayı bazı dil ve anlatım imkânları bakımından karşılaştırır.