Karma Test

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı - Karma Test 1

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 1. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türk Dili ve Edebiyatı
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı
Test türü
Karma Test
Test numarası
1

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Halk edebiyatının anonim ürünlerine aşağıdakilerden hangisi örnektir?

Soru 2 / 20

Geleneksel mani en yaygın biçimiyle kaç heceli dizelerden oluşur?

Soru 3 / 20

Düz maninin sık görülen uyak düzeni hangisidir?

Soru 4 / 20

Âşık edebiyatında yaygın koşmanın hece ölçüsü hangisidir?

Soru 5 / 20

Âşık edebiyatındaki semai için yaygın hece kalıbı hangisidir?

Soru 6 / 20

Âşık şiirinde yiğitlik ve kahramanlık temasını öne çıkaran koşma türü hangisidir?

Soru 7 / 20

Âşık şiirinde eleştiri ve yergiyi öne çıkaran koşma türü hangisidir?

Soru 8 / 20

Halk şiirinde hece ölçüsüyle söylenmiş, dörtlüklerden kurulu, sevgi ve güzellik anlatan bir şiir hangi koşma türüne daha uygundur?

Soru 9 / 20

Halk şiirinde vefat veya felaket üzerine duyulan acının işlendiği koşma türü hangisidir?

Soru 10 / 20

Âşık geleneğinde “koşma” ile “koçaklama” arasındaki ilişki nasıl açıklanmalıdır?

Soru 11 / 20

Bir mani dört dizeden oluşuyor ve üçüncü dizesi serbest kalıyorsa hangi uyak şeması beklenir?

Soru 12 / 20

Sözlü geleneğin aynı türküyü farklı yörelerde farklı sözlerle yaşatması hangi özelliğe örnektir?

Soru 13 / 20

Sözlü olarak aktarılan Karacaoğlan şiirlerinde aidiyet incelemesi yapılırken hangi kanıta öncelik verilmelidir?

Soru 14 / 20

Tekke geleneğindeki ilahi ile âşık geleneğindeki güzellemenin öncelikli farkı nedir?

Soru 15 / 20

Bir araştırmacı aynı maninin üç farklı yörede değişik dizelerle kaydedildiğini görüyor. Hangi çıkarım en bilimsel olanıdır?

Soru 16 / 20

Koşma ve semai örneklerinin hece ölçüsünden hareketle ayrımında hangi yargı en güvenlidir?

Soru 17 / 20

Bir öğrenci bir şiirin “yiğitlik” işlemesinden tek başına “koşma biçiminde” olduğu sonucuna varıyor. Temel sorun nedir?

Soru 18 / 20

“Pir Sultan Abdal’a ait” denilen sözlü bir şiirin derlemesi varsa filolog neden farklı kaynakları taramalıdır?

Soru 19 / 20

Anonim halk ürünlerini sınıflandırırken “yazarı bilinmiyor” ölçütü tek başına niçin yeterli olmayabilir?

Soru 20 / 20

Bir meddah gösterisini Karagöz oyunu sayan kişinin atladığı temel kanıt hangisidir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Halk edebiyatının anonim ürünlerine aşağıdakilerden hangisi örnektir?

    • A) Mani
    • B) Gazel
    • C) Kaside
    • D) Mesnevi
    • E) Tuyuğ

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Mani, anonim halk edebiyatının yaygın manzum ürünlerindendir; yazarı belli şiir biçimleriyle karıştırılmamalıdır.

  2. Geleneksel mani en yaygın biçimiyle kaç heceli dizelerden oluşur?

    • A) 5 hece
    • B) 7 hece
    • C) 8 hece
    • D) 11 hece
    • E) 14 hece

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Maninin yaygın düz biçimi yedi heceli dört dizeden kurulur; diğer mani türlerinde farklılıklar bulunabilir.

  3. Düz maninin sık görülen uyak düzeni hangisidir?

    • A) aabb
    • B) abab
    • C) aaxa
    • D) abba
    • E) aa bb cc

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Maninin yaygın düz biçiminde birinci, ikinci ve dördüncü dizeler uyaklanırken üçüncü dize serbest kalır.

  4. Âşık edebiyatında yaygın koşmanın hece ölçüsü hangisidir?

    • A) 3’lü hece
    • B) 5’li hece
    • C) 7’li hece
    • D) 11’li hece
    • E) 14’lü hece

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Koşma çoğu örnekte 11’li hece ile söylenir; dörtlüklerle kurulur ve âşık şiiri geleneğinin temel biçimlerindendir.

  5. Âşık edebiyatındaki semai için yaygın hece kalıbı hangisidir?

    • A) 4’lü hece
    • B) 6’lı hece
    • C) 11’li hece
    • D) 15’li hece
    • E) 8’li hece

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Semai geleneksel olarak sekizli heceyle ve dörtlükler hâlinde söylenir; koşmanın yaygın on birli kalıbından ayrılır.

  6. Âşık şiirinde yiğitlik ve kahramanlık temasını öne çıkaran koşma türü hangisidir?

    • A) Koçaklama
    • B) Güzelleme
    • C) Ağıt
    • D) Taşlama
    • E) Münâcât

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Koçaklama, kahramanlık ve yiğitlik temalarıyla ilişkilidir; bir tür/konu adıdır, koşmadan tamamen bağımsız bir nazım biçimi değildir.

  7. Âşık şiirinde eleştiri ve yergiyi öne çıkaran koşma türü hangisidir?

    • A) Güzelleme
    • B) Taşlama
    • C) Koçaklama
    • D) Ağıt
    • E) Tevhid

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Taşlama, halk şiirinde eleştiri ve yergi konularını işleyen şiirlere verilen addır; klasik edebiyattaki hicivle işlevsel yakınlığı vardır.

  8. Halk şiirinde hece ölçüsüyle söylenmiş, dörtlüklerden kurulu, sevgi ve güzellik anlatan bir şiir hangi koşma türüne daha uygundur?

    • A) Güzelleme
    • B) Koçaklama
    • C) Taşlama
    • D) Ağıt
    • E) Şathiye

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Güzellemede aşk, tabiat ve güzelin övgüsü öne çıkar; nazım şekli koşma, temaya göre kullanılan tür adı güzellemedir.

  9. Halk şiirinde vefat veya felaket üzerine duyulan acının işlendiği koşma türü hangisidir?

    • A) Güzelleme
    • B) Ağıt
    • C) Koçaklama
    • D) Taşlama
    • E) Tuyuğ

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Ağıt ölüm, kayıp ve acı üzerine yoğunlaşır; bir şiirin konusu ile dörtlük/ölçü gibi nazım şekli unsurları farklıdır.

  10. Âşık geleneğinde “koşma” ile “koçaklama” arasındaki ilişki nasıl açıklanmalıdır?

    • A) İkisi de yalnız nesir türüdür.
    • B) Koçaklama şairler tezkiresidir.
    • C) Koşma nazım biçimi, koçaklama yiğitlik temalı türdür.
    • D) Koşma sadece aruzla yazılır.
    • E) İkisi de klasik gazelin adıdır.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Koşma, dörtlük ve ölçü gibi biçim özelliklerine; koçaklama ise şiirin yiğitlik/kahramanlık konusuna işaret eder.

  11. Bir mani dört dizeden oluşuyor ve üçüncü dizesi serbest kalıyorsa hangi uyak şeması beklenir?

    • A) aa bb
    • B) abab
    • C) abcd
    • D) aaxa
    • E) abba

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Düz mani örüntüsünde birinci, ikinci ve dördüncü dizeler uyaklıdır; üçüncü dize serbesttir.

  12. Sözlü geleneğin aynı türküyü farklı yörelerde farklı sözlerle yaşatması hangi özelliğe örnektir?

    • A) Mutlak metin değişmezliği
    • B) Tek nüsha zorunluluğu
    • C) Yazarın kesin belirliliği
    • D) Bire bir yazma kopyası
    • E) Varyantlaşma

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Anonim sözlü ürünler kuşaklar ve yöreler arasında aktarılırken değişiklik gösterebilir; varyantları aynı geleneğin farklı biçimleridir.

  13. Sözlü olarak aktarılan Karacaoğlan şiirlerinde aidiyet incelemesi yapılırken hangi kanıta öncelik verilmelidir?

    • A) Derleme bilgisi, varyantlar ve dil-üslup karşılaştırması
    • B) Yalnız şiirde “Karacaoğlan” adının geçmesine
    • C) Rastgele sosyal medya paylaşımına
    • D) Modern kapak resmine
    • E) Tek başına bir türkü ezgisine

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Sözlü gelenekte aynı mahlas veya değişen dizeler görülebilir; şair aidiyeti kaynak, varyant ve üslup birlikte incelenerek değerlendirilir.

  14. Tekke geleneğindeki ilahi ile âşık geleneğindeki güzellemenin öncelikli farkı nedir?

    • A) İkisinin de mutlaka roman olması
    • B) Baskın tema ve icra çevresi
    • C) Birinin hiç ölçü kullanmaması
    • D) İkinci türün yalnız Arapça yazılması
    • E) Birincisinin hiç Türkçe olmaması

    Doğru cevap: B

    Çözüm: İlahi dinî/tasavvufî tema ve tekke icrasıyla, güzelleme aşk ve güzellik temasıyla ilişkilidir; biçimler arasında örtüşme bulunabilir.

  15. Bir araştırmacı aynı maninin üç farklı yörede değişik dizelerle kaydedildiğini görüyor. Hangi çıkarım en bilimsel olanıdır?

    • A) Sözlü aktarımda varyantlaşma gerçekleşmiş olabilir.
    • B) Üç metnin de kesinlikle aynı el yazmasından çıkması gerekir.
    • C) Farklar eserin anonim olmadığını kanıtlar.
    • D) Yöre farkı bütün metinlerin ayrı dilde olduğunu gösterir.
    • E) Mani örnekleri yalnız yazılı aktarılır.

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Sözlü kültürde ortak çekirdek korunurken dize, sözcük ve ezgi değişebilir; derleme yeri ve aktarım zinciri önemlidir.

  16. Koşma ve semai örneklerinin hece ölçüsünden hareketle ayrımında hangi yargı en güvenlidir?

    • A) Koşma daima aruz, semai mutlaka serbesttir.
    • B) Yaygın kalıplar koşmada 11, semaide 8 hecedir; örneklerin bütün özellikleri incelenmelidir.
    • C) İkisinin de her dizesi 7 hecedir.
    • D) Semaide dörtlük bulunmaz.
    • E) Koşma yalnız mesnevi biçimindedir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Kalıp uzunluğu güçlü ipucudur fakat nazım biçimlerini belirlerken dörtlük, ezgi ve geleneğin adlandırmaları da göz önünde tutulur.

  17. Bir öğrenci bir şiirin “yiğitlik” işlemesinden tek başına “koşma biçiminde” olduğu sonucuna varıyor. Temel sorun nedir?

    • A) Şiirin konusunu belirlemesi
    • B) Dörtlükleri sayması
    • C) Tema/tür bilgisiyle nazım biçimini özdeşleştirmesi
    • D) Ölçüyü kontrol etmesi
    • E) Şiirin bağlamını araştırması

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Koçaklama yiğitlik temalı türdür; koşma biçimi için ölçü, dörtlük ve düzen gibi biçimsel veriler ayrıca incelenmelidir.

  18. “Pir Sultan Abdal’a ait” denilen sözlü bir şiirin derlemesi varsa filolog neden farklı kaynakları taramalıdır?

    • A) Bütün halk şiirleri mutlaka tek nüshalıdır.
    • B) Derlemeler dil verisi sunmaz.
    • C) Mahlas araştırması hiçbir işe yaramaz.
    • D) Mahlas ortaklığı ve sözlü varyantlar aidiyetin kesinliğini etkileyebilir.
    • E) Şiirin konusunu anlamak yasaktır.

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sözlü ve yazılı aktarım süreçleri şiirlerin biçimini ve atfını etkileyebilir; kaynak zinciri ile metin varyantları denetlenir.

  19. Anonim halk ürünlerini sınıflandırırken “yazarı bilinmiyor” ölçütü tek başına niçin yeterli olmayabilir?

    • A) Anonim eserlerin hiçbir türü yoktur.
    • B) Bütün sözlü ürünlerin yazarı günümüzde bilinir.
    • C) Anonim edebiyat yalnız aruzla yazılır.
    • D) Masal ve mani aynı nazım biçimidir.
    • E) Anonimleşme, derlenme biçimi ve sözlü dolaşımın ayrıca incelenmesi gerekir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Sözlü aktarımla anonimleşmiş ürünlerde tür, icra ve varyant ilişkileri de gerekir; yalnız yazar adının yokluğu bütün sınıflamayı tamamlamaz.

  20. Bir meddah gösterisini Karagöz oyunu sayan kişinin atladığı temel kanıt hangisidir?

    • A) Tek anlatıcılı taklit ile tasvirli gölge perdesinin sahneleme ayrımı
    • B) İkisinde de mizah bulunabilmesi
    • C) Sözlü kültürle ilişkili olmaları
    • D) Geleneksel gösterim olmaları
    • E) Toplum hayatını yansıtabilmeleri

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Meddah tek kişi üzerinden hikâye anlatma ve taklit esasına; Karagöz ışık-perde-tasvir düzenine dayanır.