Karma Test

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı - Karma Test 2

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 2. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türk Dili ve Edebiyatı
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı
Test türü
Karma Test
Test numarası
2

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Karacaoğlan daha çok hangi temalardaki şiirleriyle tanınır?

Soru 2 / 20

Dadaloğlu’nun şiirleriyle ilişkilendirilen belirgin konu hangisidir?

Soru 3 / 20

Tekke-tasavvuf edebiyatında dinî ve tasavvufî içerikli şiirlerin yaygın adı hangisidir?

Soru 4 / 20

Klasik Türk şiirinde temel nazım birimlerinden biri hangisidir?

Soru 5 / 20

Bir gazelin ilk beytine hangi ad verilir?

Soru 6 / 20

Gazel nazım biçiminin son beytine ne ad verilir?

Soru 7 / 20

Mesnevinin temel uyak örgüsü hangisidir?

Soru 8 / 20

Bir halk şiirindeki “bre”, “hey” gibi seslenişlerle yiğitçe söyleyiş hangi âşık şiiri biçimini akla getirir?

Soru 9 / 20

Bir meddah anlatısında tek kişinin değişik kişileri taklit ederek hikâye anlatması hangi niteliği gösterir?

Soru 10 / 20

Karagöz ile orta oyunu arasındaki temel sahneleme farkı hangisidir?

Soru 11 / 20

Bir gazelin kafiye şemasının “aa ba ca” olması hangi birimle ilgili bilgi verir?

Soru 12 / 20

Bir şiirde her beyit kendi içinde kafiyeleniyor ve uzun aşk anlatısı bulunuyorsa hangi biçim en uygundur?

Soru 13 / 20

Bir gazelin son beytinde şairin mahlasını kullanması hangi kavramlarla ilişkilidir?

Soru 14 / 20

Bir âşık şiirinde hece sayısı düzenli görünmüyorsa araştırmacının ilk denetlemesi gereken husus nedir?

Soru 15 / 20

Tekke şiirinde “ilahi” adının görünmesi hangi sonucu tek başına kanıtlamaz?

Soru 16 / 20

Bir araştırmada “Karacaoğlan’ın tüm şiirleri tek kitapta yazarın kendi el yazısıyla korunmuştur” savı neden sakıncalıdır?

Soru 17 / 20

Aynı mısralar bir türküde farklı ezgilerle icra ediliyorsa edebiyat ve müzik araştırması için hangi yaklaşım gereklidir?

Soru 18 / 20

Bir gazelde “aa ba ca” düzeni gözlenip şairin övgü niyeti nedeniyle şiir kesinlikle kaside sayılıyor. Hangi ek ölçüt önemlidir?

Soru 19 / 20

Bir şiirde “na‘t” ve “kaside” sözcükleri birlikte kullanılıyorsa hangi çözümleme doğrudur?

Soru 20 / 20

Bir mesnevinin her beytinin farklı kafiyeyle kurulması şair açısından neden işlevseldir?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Karacaoğlan daha çok hangi temalardaki şiirleriyle tanınır?

    • A) Deneysel fizik
    • B) Modern kent romanı
    • C) Aşk, doğa ve güzellik
    • D) Saray vakayinamesi
    • E) Sözlük yazımı

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Karacaoğlan, âşık geleneğinde doğa, güzellik, sevgi ve gurbetle ilgili söyleyişiyle öne çıkar; sözlü aktarım nedeniyle şiir aidiyetinde dikkat gerekir.

  2. Dadaloğlu’nun şiirleriyle ilişkilendirilen belirgin konu hangisidir?

    • A) Karahanlı sözlükçülüğü
    • B) Lale Devri eğlenceleri
    • C) Osmanlı saray tarihçiliği
    • D) Türkmen aşiret hayatı ve mücadele
    • E) Modern psikolojik roman

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Dadaloğlu, konargöçer Türkmen yaşamını, bağımsızlık duygusunu ve mücadeleyi yansıtan âşık şairler arasındadır.

  3. Tekke-tasavvuf edebiyatında dinî ve tasavvufî içerikli şiirlerin yaygın adı hangisidir?

    • A) Kaside
    • B) Rubai
    • C) Lügaz
    • D) Şehrengiz
    • E) İlahi

    Doğru cevap: E

    Çözüm: İlahi, tekke şiirinin dinî ve tasavvufî içerikli biçim/tür adlarındandır; tekke geleneğinde farklı nazım biçimleri de kullanılabilir.

  4. Klasik Türk şiirinde temel nazım birimlerinden biri hangisidir?

    • A) Beyit
    • B) Paragraf
    • C) Sahne
    • D) Perde
    • E) Bölüm

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gazel, kaside ve mesnevi gibi klasik nazım biçimlerinde beyit temel birimdir; halk şiirinde dörtlük yaygındır.

  5. Bir gazelin ilk beytine hangi ad verilir?

    • A) Makta
    • B) Matla
    • C) Taç beyit
    • D) Girizgâh
    • E) Tegazzül

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Gazel, ilk beytin iki mısraının kafiyelendiği matla ile başlar. Makta son beyittir; bu iki ad karıştırılmamalıdır.

  6. Gazel nazım biçiminin son beytine ne ad verilir?

    • A) Matla
    • B) Nesib
    • C) Makta
    • D) Miyan
    • E) Tercîhane

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Makta gazelin son beytidir; şairin mahlasını içerebilse de her zaman bu şartı taşıyan tek yer olarak yorumlanmamalıdır.

  7. Mesnevinin temel uyak örgüsü hangisidir?

    • A) aa ba ca...
    • B) abab cdcd...
    • C) aaxa
    • D) aa bb cc...
    • E) abba abba

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Mesnevide her beyit kendi içinde kafiyelenir; bu özellik uzun anlatıların yazılmasını kolaylaştırır.

  8. Bir halk şiirindeki “bre”, “hey” gibi seslenişlerle yiğitçe söyleyiş hangi âşık şiiri biçimini akla getirir?

    • A) Gazel
    • B) Kaside
    • C) Varsağı
    • D) Mesnevi
    • E) Rubai

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Varsağı, özellikle Güney Anadolu ve Toros çevresiyle ilişkilendirilen, kendine özgü yiğitçe söyleyiş ve sekizli heceyle görülen âşık biçimidir.

  9. Bir meddah anlatısında tek kişinin değişik kişileri taklit ederek hikâye anlatması hangi niteliği gösterir?

    • A) Gölge perdesinde tasvir oynatılması
    • B) Yalnız yazılı roman okuma
    • C) Koro ve dansa dayalı opera
    • D) Tek anlatıcıya dayalı geleneksel gösterim
    • E) Tamamen sessiz sahne oyunu

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Meddah, tek anlatıcı olarak taklit ve anlatı tekniklerinden yararlanır; Karagöz ise perde ve tasvir temelli gölge oyunudur.

  10. Karagöz ile orta oyunu arasındaki temel sahneleme farkı hangisidir?

    • A) Karagöz yalnız romandır, orta oyunu sözlüktür.
    • B) İkisinde de hiç oyuncu yoktur.
    • C) Orta oyunu sadece taş yazıttır.
    • D) Karagöz yalnız radyo tiyatrosudur.
    • E) Karagöz gölge perdesi, orta oyunu canlı oyuncular kullanır.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Karagöz tasvirleri perdeye yansıtılan geleneksel gölge oyunudur; orta oyununda oyuncular seyirci önünde canlandırma yapar.

  11. Bir gazelin kafiye şemasının “aa ba ca” olması hangi birimle ilgili bilgi verir?

    • A) Beyitlerin uyak kuruluşu
    • B) Her beytin sekiz heceli olması
    • C) Yazıldığı yüzyıl
    • D) Şairin kesin doğum yeri
    • E) Hecenin zorunlu seçilmesi

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gazel nazım biçiminde ilk beyit kendi içinde kafiyelenir, sonraki beyitlerin ikinci mısraları ilk beyitle kafiyelenir.

  12. Bir şiirde her beyit kendi içinde kafiyeleniyor ve uzun aşk anlatısı bulunuyorsa hangi biçim en uygundur?

    • A) Gazel
    • B) Mesnevi
    • C) Mani
    • D) Varsağı
    • E) Koşma

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Mesnevinin bağımsız beyit uyakları uzun olay anlatılarına elverişlidir; gazel ve kasideden kafiye düzeniyle ayrılır.

  13. Bir gazelin son beytinde şairin mahlasını kullanması hangi kavramlarla ilişkilidir?

    • A) Matla ve nesib
    • B) Tevhid ve girizgâh
    • C) Makta ve mahlas
    • D) Koçaklama ve mani
    • E) Destan ve ağıt

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Makta son beyittir; şairin mahlasını kullandığı beyit özellikle mahlas beyti diye anılır. İlk beyit matla olarak adlandırılır.

  14. Bir âşık şiirinde hece sayısı düzenli görünmüyorsa araştırmacının ilk denetlemesi gereken husus nedir?

    • A) Şiirin derhal klasik gazel sayılması
    • B) Derleme varyantı, eksik kelime ve söyleyiş özellikleri
    • C) Metnin tek doğru okumasının bulunmadığı iddiası
    • D) Bütün dizelerin nesre çevrilmesi
    • E) Âşığın kesinlikle aruz kullanmadığı varsayımı

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Sözlü aktarımda eksilme ve değişmeler olabilir; biçimi belirlemeden önce derleme, ezgi ve söyleyiş incelenmelidir.

  15. Tekke şiirinde “ilahi” adının görünmesi hangi sonucu tek başına kanıtlamaz?

    • A) Dinî/tasavvufî içerik taşıyabileceğine
    • B) Tekke icra çevresiyle ilişkili olabileceğine
    • C) Metnin yalnız belirli bir tek nazım biçimiyle yazıldığına
    • D) Bir şiir türü adı olabileceğine
    • E) Farklı vezin örneklerinin bulunabileceğine

    Doğru cevap: C

    Çözüm: İlahi konu/icra geleneğine ilişkin kullanımdır; tekke şiirlerinde farklı ölçü ve nazım biçimleri görülebilir.

  16. Bir araştırmada “Karacaoğlan’ın tüm şiirleri tek kitapta yazarın kendi el yazısıyla korunmuştur” savı neden sakıncalıdır?

    • A) Karacaoğlan’ın doğa temasıyla tanınması
    • B) Âşık geleneğinde icranın önem taşıması
    • C) Şiirlerin yöresel varyantlarının bulunması
    • D) Gezgin âşık şiirlerinin uzun sözlü aktarımında kaynak ve atıf sorunları bulunur.
    • E) Mahlas kullanımının görülebilmesi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Karacaoğlan metinleri sözlü geleneğin aktarımıyla günümüze ulaşmıştır; doğrudan müellif nüshası varsayımı desteklenmez.

  17. Aynı mısralar bir türküde farklı ezgilerle icra ediliyorsa edebiyat ve müzik araştırması için hangi yaklaşım gereklidir?

    • A) Yalnız ezgiyi metnin yazarı saymak
    • B) Bir ezgiyi bütün yöreler için zorunlu kılmak
    • C) Sözlü ürünün tarihini tümden yok saymak
    • D) Her yeni icrayı başka dile ait kabul etmek
    • E) Güfte ile ezgi varyantlarını ayrı ayrı kaydetmek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Türkü sözleri ve ezgileri aktarımda farklı biçimler alabilir; metin ve icra verilerinin ayrı kayıtları sağlıklı karşılaştırma sağlar.

  18. Bir gazelde “aa ba ca” düzeni gözlenip şairin övgü niyeti nedeniyle şiir kesinlikle kaside sayılıyor. Hangi ek ölçüt önemlidir?

    • A) Nazım şeklinin hacmi ve kompozisyon özellikleri
    • B) Yalnız redifin tek sesli olması
    • C) Yazmanın sayfa kenarı
    • D) Şairin doğum yılı tek başına
    • E) Kelime kökenlerinin tümü

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Gazel ile kaside aynı türde kafiyelenebilir. Ayırmada yapısal kompozisyon, beyit sayısı ve işlev birlikte değerlendirilir.

  19. Bir şiirde “na‘t” ve “kaside” sözcükleri birlikte kullanılıyorsa hangi çözümleme doğrudur?

    • A) İki sözcük her durumda özdeş nazım şeklidir.
    • B) Na‘t övgü konusunu, kaside nazım biçimini gösterebilir.
    • C) Na‘t yalnız iki mısradır.
    • D) Kaside sadece destanları anlatır.
    • E) Her na‘t mutlaka nesirdir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Klasik edebiyat türleri konu ile biçime göre ayrı adlandırabilir; Hz. Peygamber’i öven kaside aynı zamanda na‘t olabilir.

  20. Bir mesnevinin her beytinin farklı kafiyeyle kurulması şair açısından neden işlevseldir?

    • A) Bütün beyitlerin aynı redifle bitmesini zorunlu kılar.
    • B) Şiirin dörtlüklerden oluşmasını sağlar.
    • C) Uzun olay anlatısını sürekli aynı kafiyeye bağlamadan sürdürmesini sağlar.
    • D) Metnin maniye dönüşmesine yol açar.
    • E) Şairin hece ölçüsünü bırakmasını zorunlu kılar.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Mesnevinin aa bb cc uyak düzeni, her beyit için yeni kafiye olanağı tanıdığı için hacimli hikâyeleri işlemeye elverişlidir.