Karma Test

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı - Karma Test 3

ÖABT Türk Dili ve Edebiyatı Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı konusuna yönelik farklı zorluk seviyelerinden 20 sorudan oluşan Karma Test 3. Premium üyeler testi cevap anahtarlı PDF olarak da indirebilir.

Ders
Türk Dili ve Edebiyatı
Ünite
Bu derste ünite kullanılmıyor
Konu
Türk Halk Edebiyatı ve Klasik Türk Edebiyatı
Test türü
Karma Test
Test numarası
3

Test Soruları

Testi çözmek için sayfa etkileşimli olarak hazırlandığında şıklarını seçebilirsin.

Soru 1 / 20

Klasik şiirde genellikle bir kişiyi övmek amacıyla kullanılan uzun nazım şekli hangisidir?

Soru 2 / 20

Fuzûlî’nin aşk anlatısını mesnevi biçiminde işlediği ünlü eseri hangisidir?

Soru 3 / 20

Hüsn ü Aşk adlı tasavvufî mesnevinin yazarı kimdir?

Soru 4 / 20

Lale Devri şiiri ve şarkı biçimiyle özellikle ilişkilendirilen şair kimdir?

Soru 5 / 20

Heşt Bihişt adlı Osmanlı şairler tezkiresinin yazarı kimdir?

Soru 6 / 20

Kaside alanındaki ustalığı ve hicivleriyle öne çıkan klasik şair hangisidir?

Soru 7 / 20

Kaside ile gazel aynı tarzda kafiyelenebildiğine göre ayırmada hangi ölçüt daha faydalıdır?

Soru 8 / 20

Bir klasik şair nazım şeklini değil şiirin Hz. Peygamber’i öven konusunu adlandırıyorsa hangi terimi kullanır?

Soru 9 / 20

Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u ile Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk’ının ortak nazım biçimi hangisidir?

Soru 10 / 20

Nedim’in şarkılarıyla ilgili en doğru genel yargı hangisidir?

Soru 11 / 20

Sehî Bey’in Heşt Bihişt’i ile Ali Şîr Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’i neden birbirinden ayrılır?

Soru 12 / 20

Bir şiir aynı söz öbeklerini sanatlı imgeler ve kalıplaşmış çağrışımlarla kuruyorsa klasik şiirin hangi özelliği incelenir?

Soru 13 / 20

“Hüsn ü Aşk, Şeyh Galib’in şiir çevresindeki tasavvufî arayışı temsil eder” yargısını destekleyen ana özellik hangisidir?

Soru 14 / 20

Gazelde “matla” ile “makta” kavramlarının karıştırılması hangi hataya yol açar?

Soru 15 / 20

Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u ile Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk’ını “aynı eser” saymak neden yanlıştır?

Soru 16 / 20

Sehî Bey’in Heşt Bihişt’iyle Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’ini aynı eserin iki adı sanmak hangi ayrımı görmezden gelir?

Soru 17 / 20

XVII. yüzyıl hicivleriyle Nef‘î’nin güçlü kasidelerinin aynı sanatçıda birleşmesi hangi sonucu gösterir?

Soru 18 / 20

Nedim’in şarkılarını yalnız kullanılan aruz kalıbına göre yorumlamak hangi boyutu eksik bırakabilir?

Soru 19 / 20

Bir filolog eski bir divan nüshasındaki mazmunu sadece çağdaş sözlük anlamıyla çevirdiğinde hangi riski taşır?

Soru 20 / 20

Halk âşıklarının sözlü şiirleri ile divan şairlerinin yazma metinleri karşılaştırılırken hangi yöntem daha uygundur?

PDF İndirme

Bu testi bu sayfada ücretsiz online çözebilirsin. Soruları ve cevap anahtarını PDF olarak indirmek Premium üyelere özeldir.

PDF İNDİR · Premium

Soruların Cevapları ve Çözümleri

  1. Klasik şiirde genellikle bir kişiyi övmek amacıyla kullanılan uzun nazım şekli hangisidir?

    • A) Mani
    • B) Semai
    • C) Koşma
    • D) Ninni
    • E) Kaside

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Kaside övgü ve farklı amaçlarla kullanılan uzun bir klasik nazım biçimidir; gazelle benzer kafiyelenebilir ancak kuruluşu ve işlevi ayrılır.

  2. Fuzûlî’nin aşk anlatısını mesnevi biçiminde işlediği ünlü eseri hangisidir?

    • A) Leylâ vü Mecnûn
    • B) Hüsn ü Aşk
    • C) Garibnâme
    • D) Hayriyye
    • E) Heşt Bihişt

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u klasik Türk edebiyatının önde gelen aşk mesnevilerindendir; Hüsn ü Aşk’ın yazarı Şeyh Galib’dir.

  3. Hüsn ü Aşk adlı tasavvufî mesnevinin yazarı kimdir?

    • A) Fuzûlî
    • B) Şeyh Galib
    • C) Nedim
    • D) Bâkî
    • E) Sehî Bey

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Hüsn ü Aşk, Şeyh Galib’in tasavvufî mesnevisidir; Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u ile karıştırılmamalıdır.

  4. Lale Devri şiiri ve şarkı biçimiyle özellikle ilişkilendirilen şair kimdir?

    • A) Nef‘î
    • B) Fuzûlî
    • C) Nedim
    • D) Karacaoğlan
    • E) Âşık Paşa

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Nedim XVIII. yüzyılda Lale Devri’nin İstanbul hayatını ve şarkı üslubunu şiirine taşıyan önemli klasik şairdir.

  5. Heşt Bihişt adlı Osmanlı şairler tezkiresinin yazarı kimdir?

    • A) Ali Şîr Nevâî
    • B) Âşık Paşa
    • C) Karacaoğlan
    • D) Sehî Bey
    • E) Nâbî

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Sehî Bey’in Heşt Bihişt’i Anadolu/Osmanlı sahasının ilk şuarâ tezkiresi kabul edilir; Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’i Çağatay sahasındadır.

  6. Kaside alanındaki ustalığı ve hicivleriyle öne çıkan klasik şair hangisidir?

    • A) Yunus Emre
    • B) Dadaloğlu
    • C) Karacaoğlan
    • D) Gülşehrî
    • E) Nef‘î

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Nef‘î, klasik Türk şiirinde güçlü kasideleri ve hicivleriyle tanınan XVII. yüzyıl şairlerindendir.

  7. Kaside ile gazel aynı tarzda kafiyelenebildiğine göre ayırmada hangi ölçüt daha faydalıdır?

    • A) Yalnız kafiye harfi
    • B) Tek başına şairin adı
    • C) Yazmanın kâğıt türü
    • D) Uzunluk, kompozisyon ve kullanım amacı
    • E) Metnin bulunduğu kent

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Kasideyle gazelde kafiye benzer olabilir; kasidenin bölüm yapısı, övgü işlevi ve hacmi ayırt etmede önemlidir.

  8. Bir klasik şair nazım şeklini değil şiirin Hz. Peygamber’i öven konusunu adlandırıyorsa hangi terimi kullanır?

    • A) Kaside
    • B) Mesnevi
    • C) Murabba
    • D) Gazel
    • E) Na‘t

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Na‘t konuya göre kullanılan bir edebî tür adıdır; kaside veya gazel dâhil farklı nazım biçimleriyle yazılabilir.

  9. Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u ile Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk’ının ortak nazım biçimi hangisidir?

    • A) Mesnevi
    • B) Mani
    • C) Semai
    • D) Koşma
    • E) Serbest nazım

    Doğru cevap: A

    Çözüm: Her iki eser de mesnevi biçiminde yazılan uzun anlatılardır; yazar, tarih ve alegorik anlatım düzeyleri ayrılır.

  10. Nedim’in şarkılarıyla ilgili en doğru genel yargı hangisidir?

    • A) Yalnız Karahanlı Türkçesiyle yazılmıştır.
    • B) Lale Devri zevkini ve mahallî söyleyişi yansıtabilir.
    • C) Bütün örnekleri Köktürk harfli anıttır.
    • D) Halk manisiyle biçim bakımından aynıdır.
    • E) Şairler tezkiresi türündedir.

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Nedim’in şarkı ve gazellerinde XVIII. yüzyıl İstanbul hayatı ve daha yerli söyleyiş özellikleri görülebilir.

  11. Sehî Bey’in Heşt Bihişt’i ile Ali Şîr Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’i neden birbirinden ayrılır?

    • A) İkisi de Fuzûlî’nin mesnevisidir.
    • B) İkisi de anonim manidir.
    • C) Ayrı yazar ve farklı edebî dil sahalarındaki tezkirelerdir.
    • D) Her ikisi de Kuman sözlüğüdür.
    • E) İkisi de yalnız sözlü tiyatrodur.

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Heşt Bihişt Osmanlı/Anadolu, Mecâlisü’n-Nefâis Çağatay çevresinin tezkire geleneğine aittir; türleri benzer olsa da aynı eser değildir.

  12. Bir şiir aynı söz öbeklerini sanatlı imgeler ve kalıplaşmış çağrışımlarla kuruyorsa klasik şiirin hangi özelliği incelenir?

    • A) Mani tipleri
    • B) Meddah taklidi
    • C) Destan anlatıcısı
    • D) Mazmun kullanımı
    • E) Ağıt melodisi

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Mazmun klasik şiirde belli kültürel anlamlara bağlanan imge ve çağrışım kalıplarının oluşmasını sağlar; bağlamla yorumlanmalıdır.

  13. “Hüsn ü Aşk, Şeyh Galib’in şiir çevresindeki tasavvufî arayışı temsil eder” yargısını destekleyen ana özellik hangisidir?

    • A) Sadece sözcüklerin alfabetik dizimi
    • B) Kıpçak dili öğretimi
    • C) Meddah taklitlerinin derlenmesi
    • D) Yalnız tarihî padişah listesi
    • E) Alegorik aşk ve manevî yolculuk anlatısı

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Hüsn ü Aşk, güzellik ve aşkın simgesel kişiler üzerinden işlendiği tasavvufî bir mesnevidir.

  14. Gazelde “matla” ile “makta” kavramlarının karıştırılması hangi hataya yol açar?

    • A) Şiirin dilinin belirlenmesine
    • B) Mahlasın şair adı olmasına
    • C) Beyitlerin varlığını kanıtlamaya
    • D) Başlangıç ve bitiş beyitlerinin yerinin yanlış belirlenmesine
    • E) Kafiye incelemesini mümkün kılmaya

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Matla ilk, makta son beyittir; şairin mahlasını içeren beyit genellikle sona yakın olmakla birlikte kavramlar aynı değildir.

  15. Fuzûlî’nin Leylâ vü Mecnûn’u ile Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk’ını “aynı eser” saymak neden yanlıştır?

    • A) Her iki eserin de mesnevi olması
    • B) İkisinde de aşk temasının bulunması
    • C) İkisinin de klasik Türk edebiyatında yer alması
    • D) Edebî karşılaştırma yapılabilmesi
    • E) Ayrı yazarlara ve farklı anlatı kuruluşlarına sahip iki ayrı mesnevidir.

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Temel biçim ve geniş aşk teması ortaklığı, yazar ve olay/alegori örgüsündeki farkları ortadan kaldırmaz.

  16. Sehî Bey’in Heşt Bihişt’iyle Nevâî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’ini aynı eserin iki adı sanmak hangi ayrımı görmezden gelir?

    • A) Osmanlı ve Çağatay sahalarının farklı tezkire eserlerini
    • B) Şair biyografisi içermelerini
    • C) Tezkire türünün ortaklığını
    • D) Kültür tarihi için kaynak olmalarını
    • E) Şairler hakkında bilgi vermelerini

    Doğru cevap: A

    Çözüm: İki eserin türü benzerdir ancak Heşt Bihişt Sehî Bey’in Osmanlı sahasında, Mecâlisü’n-Nefâis Nevâî’nin Çağatay sahasında yazdığı metindir.

  17. XVII. yüzyıl hicivleriyle Nef‘î’nin güçlü kasidelerinin aynı sanatçıda birleşmesi hangi sonucu gösterir?

    • A) Hicvin kasideyle zorunlu olarak aynı nazım biçimi olduğunu
    • B) Şairin farklı tür ve üsluplarda eser verebileceğini
    • C) Bir şairin yalnız tek türde yazabileceğini
    • D) Bütün şiirlerin anonim olduğunu
    • E) Şairin hiçbir zaman aruz kullanmadığını

    Doğru cevap: B

    Çözüm: Nef‘î hem kaside hem hiciv alanında tanınır. Edebî tür, nazım biçimi ve kişisel üslup birbirinden ayrı kavramlardır.

  18. Nedim’in şarkılarını yalnız kullanılan aruz kalıbına göre yorumlamak hangi boyutu eksik bırakabilir?

    • A) Şarkının nazım biçimini
    • B) Ölçü ve kafiye analizini
    • C) Lale Devri şehir hayatını ve mahallî söyleyiş ilişkisini
    • D) Metnin manzum olduğunu
    • E) Eserin yazılı kaynakta bulunduğunu

    Doğru cevap: C

    Çözüm: Nedim şiirinde biçim yanında devrin eğlence hayatı ve yerli İstanbul söyleyişi de tarihî/edebî önem taşır.

  19. Bir filolog eski bir divan nüshasındaki mazmunu sadece çağdaş sözlük anlamıyla çevirdiğinde hangi riski taşır?

    • A) Sözcüğün harflerini doğru okumak
    • B) Sözlüğe bakarak anlam aramak
    • C) Şairin yaşadığı dönemi araştırmak
    • D) Geleneğin çok katmanlı çağrışım ve mecaz ilişkilerini kaybetmek
    • E) Metnin nazım biçimini belirlemek

    Doğru cevap: D

    Çözüm: Klasik şiirde mazmunlar kültürel ve intertekstüel bağlar taşır; tarihî bağlam ve gelenek bilgisi gerektirir.

  20. Halk âşıklarının sözlü şiirleri ile divan şairlerinin yazma metinleri karşılaştırılırken hangi yöntem daha uygundur?

    • A) Bütün eserlerin aynı şekilde aruzla yazıldığını varsaymak
    • B) Sözlü ürünleri tarih dışı saymak
    • C) Yazılı şiirleri mutlaka anonim kabul etmek
    • D) Her iki geleneği tek metin türüne indirgemek
    • E) İcra, aktarım, nüsha, ölçü ve tür farklılıklarını kontrollü incelemek

    Doğru cevap: E

    Çözüm: Sözlü icra ve yazma aktarımı farklı veri koşulları üretir; tür ve biçim karşılaştırmaları bu farklılıkları gözetmelidir.