Han Duvarları adlı şiirin şairi kimdir?
- A) Oktay Rifat
- B) Cemal Süreya
- C) Tevfik Fikret
- D) İlhan Berk
- E) Faruk Nafiz Çamlıbel
Doğru cevap: E
Çözüm: Han Duvarları, Faruk Nafiz Çamlıbel’in Anadolu izlenimlerini öne çıkardığı şiiridir; şair Beş Hececiler arasında anılır.
Garip şiirinin kurucuları arasında bulunan sanatçı hangisidir?
- A) Orhan Veli Kanık
- B) Yahya Kemal Beyatlı
- C) Necip Fazıl Kısakürek
- D) Ziya Paşa
- E) Ahmet Haşim
Doğru cevap: A
Çözüm: Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat ile Garip hareketini başlatmıştır; sıradan hayatın dili şiire taşınmıştır.
Garip adlı ortak şiir kitabı ilk kez hangi yılda yayımlanmıştır?
- A) 1860
- B) 1941
- C) 1896
- D) 1911
- E) 1980
Doğru cevap: B
Çözüm: Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat’ın ortak Garip kitabı 1941’de yayımlanmıştır; hareketin tarihlendirilmesinde bu yıl temel alınır.
Saatleri Ayarlama Enstitüsü romanının yazarı kimdir?
- A) Oğuz Atay
- B) Halit Ziya Uşaklıgil
- C) Ahmet Hamdi Tanpınar
- D) Kemal Tahir
- E) Yaşar Kemal
Doğru cevap: C
Çözüm: Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü, değişen toplumun kurumları ve zaman algısı üzerine ironik bir romandır.
Tutunamayanlar romanının yazarı kimdir?
- A) Yusuf Atılgan
- B) Peyami Safa
- C) Reşat Nuri Güntekin
- D) Oğuz Atay
- E) Orhan Kemal
Doğru cevap: D
Çözüm: Tutunamayanlar, Oğuz Atay’ın modernist anlatım teknikleri ve bireyin yabancılaşmasıyla öne çıkan romanıdır; yazarın önemli eseridir.
İnce Memed romanının yazarı kimdir?
- A) Kemal Tahir
- B) Tarık Buğra
- C) Fakir Baykurt
- D) Sabahattin Ali
- E) Yaşar Kemal
Doğru cevap: E
Çözüm: Yaşar Kemal’in İnce Memed romanı Çukurova kırsalı ve toplumsal çatışmaları işler; Kemal Tahir’in Yorgun Savaşçı adlı eseriyle karıştırılmaz.
Garip şiirinin ilk dönem için ayırt edici eğilimi hangisidir?
- A) Gazel nazım biçimini zorunlu tutması
- B) Sadece ağır sanatlı söz varlığı kullanması
- C) Mısra sayısını on birle sınırlaması
- D) Gündelik konuşma dili ve sıradan insanı şiire taşıması
- E) Klasik kaside bölümlerini sürdürmesi
Doğru cevap: D
Çözüm: Garip şairleri, şiirin gündelik hayatla ilişkisini güçlendirirken geleneksel ölçü ve kafiyenin zorunlu kabul edilmesine karşı çıkmışlardır.
Garip ile İkinci Yeni şiirini karşılaştıran biri İkinci Yeni’de hangi yönü daha baskın bulur?
- A) Yalnız açık öğretici sonuç cümleleri
- B) Mutlaka on birli hece
- C) Sadece tarihî belgelerin özeti
- D) Anonim mani düzeninin zorunluluğu
- E) Alışılmadık bağdaştırmalar ve yoğun imgesellik
Doğru cevap: E
Çözüm: İkinci Yeni’de dilin alışılmadık kullanımı, soyut imge ve çok katmanlı çağrışım belirgindir; Garip’in ilk dönem yalınlığından ayrılır.
Üvercinka adlı şiir kitabının yazarı kimdir?
- A) Cemal Süreya
- B) Orhan Veli Kanık
- C) Melih Cevdet Anday
- D) Attilâ İlhan
- E) Tevfik Fikret
Doğru cevap: A
Çözüm: Üvercinka, İkinci Yeni’nin önemli şairlerinden Cemal Süreya’nın şiir kitabıdır; çağrışımlı dil ve özgün imgeleriyle tanınır.
Dünyanın En Güzel Arabistanı adlı şiir kitabı kime aittir?
- A) Ahmet Haşim
- B) Turgut Uyar
- C) Oktay Rifat
- D) Yahya Kemal Beyatlı
- E) Ziya Gökalp
Doğru cevap: B
Çözüm: Turgut Uyar’ın Dünyanın En Güzel Arabistanı kitabı, şairin İkinci Yeni’ye yakınlaşan imgeli ve deneysel şiirine örnektir.
Yerçekimli Karanfil adlı şiir kitabının yazarı kimdir?
- A) Mehmet Âkif Ersoy
- B) Faruk Nafiz Çamlıbel
- C) Edip Cansever
- D) Namık Kemal
- E) Şinasi
Doğru cevap: C
Çözüm: Yerçekimli Karanfil, Edip Cansever’in kitabıdır; şair İkinci Yeni çevresinde anılır, dramatik söyleyiş ve yoğun çağrışımı kullanır.
Nazım Hikmet’in Cumhuriyet şiirindeki belirgin yeniliği hangisidir?
- A) Yalnız mesnevi yazması
- B) Halk masallarını hiç değiştirmeden derlemesi
- C) Bütün şiirlerini rubaiyle sınırlaması
- D) Serbest nazımla toplumcu bir şiir dilini geliştirmesi
- E) Türkçeye ilk özel gazeteyi kazandırması
Doğru cevap: D
Çözüm: Nazım Hikmet, serbest nazmı kendine özgü ritim ve kurgu içinde kullanmış, şiirinde toplumsal meseleleri güçlü biçimde işlemiştir.
Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nde zaman, kurum ve insan ilişkileri nasıl işlenir?
- A) Masaldaki kalıplaşmış üçleme yöntemiyle
- B) Sadece destan kahramanlarının savaşlarıyla
- C) Aruzun açık kapalı heceleri sayılarak
- D) Halk türküsünün varyantları derlenerek
- E) Modernleşme deneyiminin ironik eleştirisiyle
Doğru cevap: E
Çözüm: Tanpınar, bu romanda kurum ve zaman düzenlemelerini bireyin toplumsal değişim karşısındaki durumunu sorgulamak için ironik biçimde kullanır.
İkinci Yeni şiirinde alışılmadık bağdaştırma görüldüğünde yorumcu neye öncelik vermelidir?
- A) Her sözcüğü yalnız tek sözlük karşılığına indirgemeye
- B) Şiiri mutlaka klasik gazel saymaya
- C) Her imgeyi tarihî olayın kanıtı saymaya
- D) İmgenin şiir bütününde kurduğu çağrışım ilişkilerine
- E) Şairin doğum tarihinden tek anlam çıkarmaya
Doğru cevap: D
Çözüm: İkinci Yeni şiirinde anlam çoğu zaman alışılmadık dil ilişkilerinden doğar; sözcüklerin tek tek sözlük karşılıkları şiirin bütün etkisini açıklamaz.
Nazım Hikmet’in serbest nazmını “ölçüsüz olduğu için ritimsiz” saymak neden sorunludur?
- A) Serbest nazmın yalnız sekizli heceye dayanması nedeniyle
- B) Şiirin nesre dönüştüğünde bütün ritmini yitirmesi nedeniyle
- C) Tüm serbest şiirlerin gazel biçiminde olması nedeniyle
- D) Sözcüklerin şiirde hiçbir ses özelliği taşımaması nedeniyle
- E) Serbest nazımda tekrar, vurgu, ses ve sözdizimiyle ritim kurulabilmesi nedeniyle
Doğru cevap: E
Çözüm: Serbest nazımda düzenli hece veya aruz kalıbı zorunlu olmayabilir ancak tekrar ve ses örgüsü ritmi taşıyabilir; biçim ile ritim aynı değildir.
Huzur romanında Mümtaz’ın kişisel deneyimiyle İstanbul’un kültürel dünyası birlikte ele alındığında hangi ilişki belirginleşir?
- A) Bireysel bilinç ile medeniyet ve değişim meselelerinin kesişmesi
- B) Anlatının yalnız bilimsel deneylerden oluşması
- C) Hikâyenin tamamen çocuk tekerlemesi olması
- D) Romanda hiçbir kültürel gönderme bulunmaması
- E) Metnin yalnız anonim atasözleri içermesi
Doğru cevap: A
Çözüm: Tanpınar’ın Huzur romanı, Mümtaz’ın duygusal ve zihinsel dünyasını İstanbul, müzik ve kültürel süreklilik sorunlarıyla ilişkilendirir.
Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar romanında farklı söyleyiş biçimlerinin iç içe geçmesi hangi teknik yaklaşımla ilişkilendirilebilir?
- A) Yalnız tek bir masal kalıbının yinelenmesiyle
- B) Modernist anlatıda kurgu ve anlatıcı katmanlarının çeşitlenmesiyle
- C) Kaside nesib bölümünün zorunlu olmasıyla
- D) Türkünün tek kaynak kişiden derlenmesiyle
- E) Bütün cümlelerin bilimsel rapor dilinde kurulmasıyla
Doğru cevap: B
Çözüm: Tutunamayanlar, metinlerarasılık, farklı anlatım biçimleri ve parçalı kurgu üzerinden modernist romanın teknik imkânlarını kullanır.
Bir romanda anlatıcı henüz hiçbir karakterin öğrenmediği düşünceleri biliyorsa hangi bakış açısı söz konusudur?
- A) Yalnız gözlemci bakış açısı
- B) Sadece kameranın dışarıdan kaydı
- C) Hâkim (ilahi/tanrısal) bakış açısı
- D) Birinci tekil şahısla zorunlu kahraman anlatımı
- E) Yalnız sahne yönergesi
Doğru cevap: C
Çözüm: Hâkim bakış açısı karakterlerin iç dünyalarını ve onların bilmediği bilgileri aktarabilir; gözlemci anlatıcı daha çok dıştan gözlenebilenlerle sınırlıdır.
“Rüzgâr, yorgun ağaçlara bütün gece sırlarını anlattı.” cümlesinde hangi iki söz sanatı birlikte vardır?
- A) Tevriye ve tariz
- B) Cinas ve seci
- C) Sadece telmih ve iktibas
- D) Kişileştirme ve konuşturma (intak)
- E) Hüsnütalil ve ölçü
Doğru cevap: D
Çözüm: Rüzgâra insana özgü sır anlatma niteliği verilmesi kişileştirmedir; söz söyleme eylemi yüklenmesi ayrıca konuşturma sanatını oluşturur.
Bir şiirde aynı sesli ekler aynı dil bilgisel görevle yinelenirken önceki sesler benzeşiyorsa çözümleme sırası ne olmalıdır?
- A) Tekrarlanan her eki mutlaka tam kafiye saymak
- B) Anlamı aynı ekleri hiçbir zaman redif saymamak
- C) Kafiye incelemesini sadece sözcüklerin kökenine dayandırmak
- D) Şiirin bütün dizelerini aynı anda cinas saymak
- E) Önce redifi ayırmak, sonra kalan seslerde kafiyeyi incelemek
Doğru cevap: E
Çözüm: Redif, aynı görev ve anlamla yinelenen ek veya sözcükten oluşur; kafiyeyi doğru belirlemek için önce redif ayrılır, sonra kalan ses benzerliği incelenir.