"Rüzgâr, dar sokaklarda ıslık çalıyor; bakır kapılar solgun ışıkta parlıyordu." Bu cümlede baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Betimleme
- B) Öyküleme
- C) Tartışma
- D) Tanımlama
- E) Kanıtlama
Doğru cevap: A
Çözüm: Ses ve ışık ayrıntılarıyla mekânın görünüşü canlandırılmış, olay zinciri kurulmamıştır.
"Adam paltosunu giydi, merdivenleri indi, durağa koştu ve gelen otobüse bindi." Baskın anlatım biçimi hangisidir?
- A) Betimleme
- B) Tanımlama
- C) Tartışma
- D) Öyküleme
- E) Karşılaştırma
Doğru cevap: D
Çözüm: Bir kişinin ardışık eylemleri zaman içinde ilerlediğinden öyküleme vardır.
"Sözlü tarih, geçmiş olayları yaşamış kişilerin tanıklıklarını kaydedip inceleyen bir araştırma yaklaşımıdır." Cümlede hangi yol kullanılmıştır?
- A) Karşılaştırma
- B) Tanımlama
- C) Tanık gösterme
- D) Benzetme
- E) Olay anlatma
Doğru cevap: B
Çözüm: Kavramın ayırt edici işlev ve kapsamı açıklanarak tanımı yapılmaktadır.
"Köyün evleri tek katlıyken kıyıdaki yeni binalar dört beş katlıdır." Cümlede hangi düşünceyi geliştirme yolu vardır?
- A) Tanık gösterme
- B) Örneklendirme
- C) Karşılaştırma
- D) Öyküleme
- E) Kişileştirme
Doğru cevap: C
Çözüm: İki yerleşim yapısı kat sayısı ölçütüyle karşılaştırılmaktadır.
"Bazı çalgılar nefesle ses üretir; ney ve kaval bunlardan ikisidir." Bu cümlede hangi yol baskındır?
- A) Örneklendirme
- B) Sayısal kanıtlama
- C) Tanık gösterme
- D) Tartışma
- E) Olay örgüsü
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel bir sınıflandırmaya ney ve kaval özel örnek olarak verilmiştir.
"Çocuk, yağmur başladığında şemsiyesini açtı ve eve döndü." Cümlede hangi özellik öne çıkar?
- A) Duyusal mekân tasviri
- B) Zaman içinde gelişen eylemler
- C) Başka birinin görüşünden kanıt
- D) Kavramın ayırt edici tanımı
- E) Karşı görüşün gerekçelendirilmesi
Doğru cevap: B
Çözüm: Yağmurun başlamasıyla şemsiye açma ve eve dönme eylemleri sıralanır.
"Kısa hikâyenin yüzeysel olduğu söylenir; oysa anlatımın derinliği sayfa sayısıyla ölçülemez." Bu cümle daha çok hangi anlatıma örnektir?
- A) Betimleyici
- B) Tartışmacı
- C) Öyküleyici
- D) Yalnız açıklayıcı
- E) Kronolojik
Doğru cevap: B
Çözüm: Yaygın görüşe itiraz edilerek karşı sav ortaya konur.
"Arşivde 260 belge incelendi; bunlardan 42 tanesi aynı döneme aitti." Hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Sayısal verilerden yararlanma
- B) Tanık gösterme
- C) Kişileştirme
- D) Benzetme
- E) Olay öyküleme
Doğru cevap: A
Çözüm: Belge sayısı ve alt kümenin sayısı nicel veriyle ifade edilmiştir.
"Korku, önümde yükselen aşılmaz bir duvar gibiydi." İfadenin açıklayıcı özelliği hangisidir?
- A) Bir araştırmacının görüşüne dayanma
- B) İki bilimsel yöntemi sayıyla karşılaştırma
- C) Bir kavrama terimsel tanım getirme
- D) Olayları zamansal sırayla aktarma
- E) Soyut duyguyu somut görüntüyle anlatma
Doğru cevap: E
Çözüm: Korku duygusu duvara benzetilerek somutlaştırılmıştır.
"Araştırmacı, iki yöntemin aynı sonucu verdiğini, ancak birinin daha az enerji kullandığını belirtti." Hangi yol öne çıkar?
- A) Tanık gösterme
- B) Karşılaştırma
- C) Öyküleme
- D) Kişileştirme
- E) Tanımlama
Doğru cevap: B
Çözüm: İki yöntem sonuç ve enerji tüketimi ölçütleriyle kıyaslanmıştır.
"Bu görüşe katılmıyorum; çünkü tek örnekten bütün toplum için sonuç çıkarılamaz." Cümlede baskın anlatım hangisidir?
- A) Betimleyici anlatım
- B) Öyküleyici anlatım
- C) Tartışmacı anlatım
- D) Nesnel mekân tasviri
- E) Salt tanımsal anlatım
Doğru cevap: C
Çözüm: Bir görüşe karşı çıkılır ve bunun gerekçesi sunulur.
"Ay ışığı, gölün düz yüzeyinde gümüş bir çizgi oluşturuyordu." Hangi amaç baskındır?
- A) Bir görüşü çürütmek
- B) Olayların sonucunu bildirmek
- C) Bir yöntem açıklamak
- D) Görünüşü zihinde canlandırmak
- E) Kavramı sınırlandırmak
Doğru cevap: D
Çözüm: Işık ve yüzey ayrıntısıyla duyusal tasvir yapılmaktadır.
"Deneme, yazarın bir konu üzerine kişisel düşüncelerini serbestçe geliştirdiği yazı türüdür." Hangi yol söz konusudur?
- A) Örneklendirme
- B) Tanık gösterme
- C) Tanımlama
- D) Abartma
- E) Sayısal veri
Doğru cevap: C
Çözüm: Türün ayırt edici niteliği verilerek tanım yapılmıştır.
"Yılda 18 etkinlik düzenlendi; bunların 6 tanesi çocuklara ayrıldı." Bu cümle hangi geliştirme yolunu kullanır?
- A) Örtmece
- B) Benzetme
- C) Doğrudan diyalog
- D) Sayısal veri
- E) Tartışmacı karşı çıkış
Doğru cevap: D
Çözüm: Etkinliklerin sayısı ve çocuklara ayrılan bölüm nicel olarak gösterilir.
"Sözcük hazinesi, farklı deneyimlerle büyüyen bir bahçe gibidir." Hangi yöntem kullanılmıştır?
- A) Benzetme
- B) Tanık gösterme
- C) Tanımlama
- D) Sayısal açıklama
- E) Kronolojik olay anlatma
Doğru cevap: A
Çözüm: Sözcük hazinesi ile bahçe arasında gelişme özelliği üzerinden benzerlik kurulmuştur.
"Bölgedeki taş köprüler, ahşap köprülerden daha dayanıklı çıkmıştır." Hangi yola başvurulmuştur?
- A) Tanık gösterme
- B) Örneklendirme
- C) Betimleme
- D) Öyküleme
- E) Karşılaştırma
Doğru cevap: E
Çözüm: İki köprü türü dayanıklılık ölçütü üzerinden kıyaslanır.
"Müdür toplantıyı açtı, raporu sundu, ardından katılımcılara söz verdi." Baskın anlatım hangisidir?
- A) Tanımlama
- B) Betimleme
- C) Tartışma
- D) Benzetme
- E) Öyküleme
Doğru cevap: E
Çözüm: Toplantıda yapılan işlemler sıralı eylemler olarak verilir.
"Şu masanın üzerinde kırık bir pusula, sararmış defter ve tozlu bir lamba vardı." Baskın anlatım hangisidir?
- A) Tartışma
- B) Tanık gösterme
- C) Karşılaştırma
- D) Betimleme
- E) Neden–sonuç
Doğru cevap: D
Çözüm: Nesnelerin nitelikleri bir mekân görüntüsü oluşturmaktadır.
"Yazar, “Bu eser çok etkileyicidir” diyor." Bu cümledeki alıntı hangi nedenle tek başına tanık gösterme sayılmaz?
- A) Söz tırnak içine alınmıştır.
- B) Alıntı kısa bir cümledir.
- C) Bir görüşe dayanak işlevi verilmemiştir.
- D) Alıntıda eser sözcüğü geçmektedir.
- E) Yazarın adı bu cümlede bulunmamaktadır.
Doğru cevap: C
Çözüm: Tanık gösterme, başkasının görüşünü ileri sürülen düşüncenin gerekçesi olarak kullanmayı gerektirir; yalnız alıntı yapmak yeterli değildir.
"Yeni sistem önceki sisteme göre daha kısa sürede çalışıyor." Buradaki geliştirme yolu hangisidir?
- A) Örneklendirme
- B) Tanık gösterme
- C) Kişileştirme
- D) Betimleme
- E) Karşılaştırma
Doğru cevap: E
Çözüm: İki sistem çalışma süresi bakımından karşılaştırılır; herhangi bir kişisel görüş alıntılanmaz.