“Mert akşam eve döndü.” cümlesinin yüklemi hangisidir?
- A) Döndü
- B) Mert
- C) Akşam
- D) Eve
- E) Mert akşam
Doğru cevap: A
Çözüm: Yargıyı bildiren çekimli fiil “döndü”dür.
“Çocuklar parkta oynadı.” cümlesinin öznesi hangisidir?
- A) Parkta
- B) Oynadı
- C) Parkta oynadı
- D) Çocuklar
- E) Çocuklar parkta
Doğru cevap: D
Çözüm: Oynama eylemini yapan “çocuklar” özne görevindedir.
“Ayşe kitabı bitirdi.” cümlesinin belirtili nesnesi hangisidir?
- A) Ayşe
- B) Kitabı
- C) Bitirdi
- D) Ayşe kitabı
- E) Kitabı bitirdi
Doğru cevap: B
Çözüm: “Neyi bitirdi?” sorusunun cevabı “kitabı”dır.
“Öğrenci kitap okudu.” cümlesinde belirtisiz nesne hangisidir?
- A) Öğrenci
- B) Okudu
- C) Kitap
- D) Öğrenci kitap
- E) Kitap okudu
Doğru cevap: C
Çözüm: “Ne okudu?” sorusuna belirtme eki almayan “kitap” cevabı verilir.
“Ali okula gitti.” cümlesindeki yer tamlayıcısı hangisidir?
- A) Okula
- B) Ali
- C) Gitti
- D) Ali okula
- E) Okula gitti
Doğru cevap: A
Çözüm: “Nereye gitti?” sorusunun cevabı “okula”dır.
“Dün arkadaşımı gördüm.” cümlesinin zaman bildiren zarf tümleci nedir?
- A) Arkadaşımı
- B) Dün
- C) Gördüm
- D) Dün arkadaşımı
- E) Arkadaşımı gördüm
Doğru cevap: B
Çözüm: “Ne zaman gördüm?” sorusuna “dün” yanıtı verilir.
“Sınava hazırlandım.” cümlesinin gizli öznesi hangi kişidir?
- A) Sen
- B) Ben
- C) O
- D) Biz
- E) Siz
Doğru cevap: B
Çözüm: “Hazırlandım” yüklemindeki -m kişi eki birinci tekil kişi özneyi gösterir.
“Zeynep geçen hafta okulun kütüphanesinde çalıştı.” cümlesinde zaman bildiren zarf tümleci hangisidir?
- A) Zeynep
- B) Okulun kütüphanesinde
- C) Çalıştı
- D) Geçen hafta
- E) Zeynep geçen hafta
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ne zaman çalıştı?” sorusunu “geçen hafta” söz grubu karşılar.
“Görevli öğrencilere yeni kuralları açıkladı.” cümlesinin belirtili nesnesi hangisidir?
- A) Görevli
- B) Öğrencilere
- C) Açıkladı
- D) Görevli öğrencilere
- E) Yeni kuralları
Doğru cevap: E
Çözüm: “Neyi açıkladı?” sorusunun cevabı sıfat tamlaması olan “yeni kuralları”dır.
“Kardeşim annesine çiçek verdi.” cümlesindeki yer tamlayıcısı hangisidir?
- A) Kardeşim
- B) Annesine
- C) Çiçek
- D) Verdi
- E) Çiçek verdi
Doğru cevap: B
Çözüm: “Kime verdi?” sorusuna “annesine” yanıtı gelir.
“Yol kapanınca toplantıya geç kaldık.” cümlesindeki neden ilişkisini kuran söz hangisidir?
- A) Toplantıya
- B) Geç kaldık
- C) Kaldık
- D) Yol kapanınca
- E) Toplantıya geç
Doğru cevap: D
Çözüm: “Yol kapanınca” zarf-fiil grubudur ve gecikmenin nedenini açıklar.
“Bütün öğrenciler soruyu çözdü.” cümlesinin öznesi hangisidir?
- A) Öğrenciler soruyu
- B) Soruyu
- C) Bütün öğrenciler
- D) Çözdü
- E) Soruyu çözdü
Doğru cevap: C
Çözüm: Özne sıfat tamlaması hâlindeki “bütün öğrenciler” grubunun tamamıdır.
“Öğretmenin dün önerdiği üç makaleyi okudum.” cümlesindeki belirtili nesne hangisidir?
- A) Öğretmenin dün önerdiği üç makaleyi
- B) Üç makaleyi okudum
- C) Öğretmenin dün
- D) Dün önerdiği
- E) Okudum
Doğru cevap: A
Çözüm: “Neyi okudum?” sorusunun cevabı tüm fiilimsi niteleyicileriyle bir nesne grubudur.
“Ahmet ve Zeynep bahçede konuştu.” cümlesinde özne hangisidir?
- A) Ahmet
- B) Zeynep
- C) Bahçede
- D) Konuştu
- E) Ahmet ve Zeynep
Doğru cevap: E
Çözüm: İki kişi birlikte özne görevindedir; bağlaçla kurulan bütün grup alınır.
“Sınıfa geç gelen öğrencilerin hazırladığı ayrıntılı rapor beğenildi.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?
- A) Sınıfa geç gelen öğrenciler
- B) Ayrıntılı rapor beğenildi
- C) Hazırladığı ayrıntılı
- D) Beğenildi
- E) Sınıfa geç gelen öğrencilerin hazırladığı ayrıntılı rapor
Doğru cevap: E
Çözüm: Edilgen “beğenildi” yükleminin etkilediği bütün rapor grubu sözde özne olur.
“Dün sergide gösterilen eserler bugün müzeye taşındı.” cümlesinde öznenin türü ve yer tamlayıcısı sırasıyla hangisidir?
- A) Gerçek özne – bugün
- B) Gizli özne – sergide gösterilen
- C) Özne yok – dün
- D) Sözde özne – müzeye
- E) Gerçek özne – eserler
Doğru cevap: D
Çözüm: “Taşındı” edilgendir; “eserler” sözde özne, “müzeye” yönelme bildiren yer tamlayıcısıdır.
“Mimar kapıyı açtı.” ve “Kapı mimar tarafından açıldı.” cümleleri karşılaştırılırsa “kapı” sözcüğü hangi görevlerdedir?
- A) İlkinde özne, ikincisinde zarf tümleci
- B) İki cümlede de gerçek özne
- C) İlkinde yer tamlayıcısı, ikincisinde belirtili nesne
- D) İki cümlede de yüklem
- E) İlkinde belirtili nesne, ikincisinde sözde özne
Doğru cevap: E
Çözüm: Etken cümlede “kapıyı” nesnedir; edilgen cümlede “kapı” sözde özneye dönüşür.
“Sabahı bekledi.” ve “Sabah bekledi.” cümlelerinde “sabahı” ile “sabah” hangi görevlerdedir?
- A) İki zaman zarfı
- B) Gerçek özne – sözde özne
- C) Belirtili nesne – zaman zarfı
- D) Yer tamlayıcısı – belirtili nesne
- E) İki belirtili nesne
Doğru cevap: C
Çözüm: İlkinde beklenen zaman dilimi nesne yapılmış; ikincisinde bekleme eyleminin zamanı bildirilmiştir.
“Yorgun olduğu için toplantıya katılmadı.” cümlesinde “yorgun olduğu için” grubunun görevi ve anlamı nedir?
- A) Belirtili nesne – nesne adı
- B) Özne – yapan kişi
- C) Yer tamlayıcısı – ayrılma
- D) Yüklem – olumsuzluk
- E) Zarf tümleci – neden
Doğru cevap: E
Çözüm: Grup “niçin katılmadı?” sorusunu yanıtlayan neden bildiren zarf tümlecidir.
“Sınava hazırlanırken yeni soruları dikkatle inceledi.” cümlesinde kaç ayrı zarf tümleci vardır?
- A) Bir
- B) Üç
- C) İki
- D) Dört
- E) Hiç
Doğru cevap: C
Çözüm: “Sınava hazırlanırken” zaman/koşul ilişkili, “dikkatle” durum bildiren iki ayrı zarf tümlecidir.