“Hava bugün soğuk.” cümlesi yükleminin türüne göre nasıldır?
- A) İsim cümlesi
- B) Fiil cümlesi
- C) Sıralı cümle
- D) Bağlı cümle
- E) Eksiltili cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: “Soğuk” ad soylu bir yüklemdir; çekimli fiil değildir.
“Yolcular sonunda geldi.” cümlesi yükleminin türüne göre hangisidir?
- A) İsim cümlesi
- B) Eksiltili cümle
- C) Soru cümlesi
- D) Ünlem cümlesi
- E) Fiil cümlesi
Doğru cevap: E
Çözüm: “Geldi” çekimli fiil yüklemidir.
“Ali eve döndü.” cümlesi yüklemin yerine göre hangisidir?
- A) Devrik cümle
- B) Kurallı cümle
- C) Eksiltili cümle
- D) İç içe birleşik cümle
- E) Bağlı cümle
Doğru cevap: B
Çözüm: Yüklem “döndü” sonda bulunduğu için cümle kurallıdır.
“Geldi bu sabah öğretmen.” cümlesi yüklemin yerine göre hangisidir?
- A) Kurallı cümle
- B) Eksiltili cümle
- C) Devrik cümle
- D) Basit isim cümlesi
- E) Yan cümlecik
Doğru cevap: C
Çözüm: Yüklem “geldi” cümle sonunda değildir.
“Çocuk bugün çalışıyor.” cümlesi anlamına göre hangisidir?
- A) Olumsuz cümle
- B) Soru cümlesi
- C) Eksiltili cümle
- D) Olumlu cümle
- E) Ünlem cümlesi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Çalışıyor” yargısı olumsuzlanmamıştır.
“Çocuk bugün çalışmıyor.” cümlesi anlamına göre hangisidir?
- A) Olumlu cümle
- B) Soru cümlesi
- C) Olumsuz cümle
- D) Eksiltili cümle
- E) Ünlem cümlesi
Doğru cevap: C
Çözüm: “-mı” değil, -mA olumsuzluk unsuru fiilin gerçekleşmediğini bildirir.
“Dersi bitirdin mi?” cümlesi anlamına göre hangisidir?
- A) Olumlu bildirme cümlesi
- B) Eksiltili cümle
- C) Ünlem cümlesi
- D) Soru cümlesi
- E) Sözde özne cümlesi
Doğru cevap: D
Çözüm: “Mi” soru parçacığıyla yanıt bekleyen soru yargısı oluşturulmuştur.
“Öğretmen kitabı Ali’ye verdi.” cümlesindeki dolaylı tümleç hangisidir?
- A) Kitabı
- B) Öğretmen
- C) Verdi
- D) Ali’ye
- E) Kitabı Ali’ye
Doğru cevap: D
Çözüm: “Kime verdi?” sorusunun yanıtı “Ali’ye”dir.
“Tartışmayı sessizce dinledik.” cümlesinde “sessizce” hangi ögedir?
- A) Zarf tümleci
- B) Özne
- C) Belirtili nesne
- D) Yer tamlayıcısı
- E) Yüklem
Doğru cevap: A
Çözüm: “Nasıl dinledik?” sorusunu cevaplayan durum belirtecidir.
“Bu kitabı benden istedi.” cümlesindeki “benden” sözcüğü hangi ögedir?
- A) Belirtisiz nesne
- B) Zarf tümleci
- C) Yer tamlayıcısı
- D) Özne
- E) Yüklem
Doğru cevap: C
Çözüm: “Kimden istedi?” sorusu ayrılma eki almış yer tamlayıcısını buldurur.
“Sevdiği şarkıyı yeniden dinledi.” cümlesindeki belirtili nesne hangisidir?
- A) Şarkıyı yeniden
- B) Yeniden
- C) Sevdiği şarkıyı
- D) Dinledi
- E) Sevdiği
Doğru cevap: C
Çözüm: Sıfat-fiil grubu adın niteleyicisidir ve belirtili nesneyle birlikte bir bütün oluşturur.
“Mektup öğle vakti postaya verildi.” cümlesinin sözde öznesi hangisidir?
- A) Öğle vakti
- B) Mektup
- C) Postaya
- D) Verildi
- E) Öğle vakti postaya
Doğru cevap: B
Çözüm: Edilgen yüklemde mektup işin yapıcısı değil etkilenen varlıktır.
“Bu salonda yüksek sesle konuşulmaz.” cümlesinin özne durumu için hangisi uygundur?
- A) Açık veya sözde özne yoktur.
- B) Bu salonda gerçek öznedir.
- C) Yüksek sesle sözde öznedir.
- D) Konuşulmaz gizli öznenin adıdır.
- E) Özne zorunlu olarak birinci tekil kişidir.
Doğru cevap: A
Çözüm: Genel edilgen anlatımda yapan belirtilmemiş; özne görevinde bir ad grubu bulunmaz.
“Güneş batmadan köyün dışındaki tepeye ulaştık.” cümlesindeki “güneş batmadan” grubu hangi ögedir?
- A) Belirtisiz nesne
- B) Zaman bildiren zarf tümleci
- C) Yüklem
- D) Gerçek özne
- E) Cümle dışı unsur
Doğru cevap: B
Çözüm: “-madan” zarf-fiil eki, ulaşma eyleminin zaman sınırını bildirir.
“Çocukları yarın sabah okulun önünde bekleyeceğiz.” cümlesindeki yer tamlayıcısı hangisidir?
- A) Çocukları
- B) Yarın sabah
- C) Okulun önünde
- D) Bekleyeceğiz
- E) Yarın sabah okulun
Doğru cevap: C
Çözüm: “Nerede bekleyeceğiz?” sorusuna ad tamlaması “okulun önünde” cevap verir.
“Annemin yıllar önce aldığı kırmızı elbiseyi bugün giydim.” cümlesinin belirtili nesnesi hangisidir?
- A) Kırmızı elbiseyi bugün
- B) Yıllar önce
- C) Bugün
- D) Annemin yıllar önce aldığı kırmızı elbiseyi
- E) Giydim
Doğru cevap: D
Çözüm: Tüm sıfat-fiil grubu ve sıfatlar “elbiseyi” adını niteleyerek nesne bütününü oluşturur.
“Yolcular perona ulaştı, tren hareket etti.” cümlesinin yapısına ilişkin hangisi doğrudur?
- A) Bağımlı sıralı cümledir.
- B) Şartlı birleşik cümledir.
- C) Tek yüklemli basit cümledir.
- D) Bir bağlaçla kurulmuş bağlı cümledir.
- E) Ortak ögesi bulunmayan bağımsız sıralı cümledir.
Doğru cevap: E
Çözüm: “Ulaştı” ve “hareket etti” iki yargıdır; özneleri ve öteki ögeleri ayrı, bağlaç yoktur.
“Beni görünce durdu ve selam verdi.” cümlesindeki temel çekimli yüklemlerin sayısı ve aralarındaki ilişki hangisidir?
- A) İki yüklem – bağlaçla bağlı yargılar
- B) Bir yüklem – basit cümle
- C) Üç yüklem – bağımsız sıralı
- D) İki yüklem – yalnız virgülle sıralı
- E) Hiç yüklem – eksiltili cümle
Doğru cevap: A
Çözüm: “Görünce” zarf-fiildir; “durdu” ve “selam verdi” çekimli yüklemli yargılar “ve” ile bağlanır.
“Ali gelmedi ama Ayşe toplantıyı yönetti.” cümlesinin yapı bakımından özelliği nedir?
- A) Bağlı cümle; iki yargı “ama” ile ilişkilendirilmiştir.
- B) Tek yüklemli basit cümle
- C) İki yargılı bağımsız sıralı cümle; bağlaç yoktur.
- D) Şartlı birleşik cümle
- E) Eksiltili bir söz grubu
Doğru cevap: A
Çözüm: “Gelmedi” ve “yönetti” iki yüklem olup aralarında “ama” bağlacı bulunur.
“Bu sonucu açıklamak istiyorum.” cümlesinde “bu sonucu açıklamak” grubunun görevi nedir?
- A) Zarf tümleci
- B) Yer tamlayıcısı
- C) Gizli özne
- D) Belirtisiz nesne
- E) Cümle dışı unsur
Doğru cevap: D
Çözüm: “Ne istiyorum?” sorusuna yanıt veren isim-fiil grubu belirtisiz nesne görevindedir.